Szebenszék

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Hauptstuhl Hermannstadt.svg „Scaunul Sibiului” în secolul al XV-lea Plik:Hermannstädter Stuhl - Josephinische Landesaufnahme, 1769-73.jpg Szebenszék térképe Sibiu, czyli Katedra Sibiu (Stuhl Hermannstadt w Siedmiogrodzie Saksońskim), była specjalną jednostką administracyjną w Królestwie Węgier w Transylwanii: jedną z saksońskich katedr w Transylwanii, z siedzibą w Greater Sibiu. Jego powierzchnia wynosi 2316 km16, w 1870 r. Liczyło 86 917 mieszkańców. XXXIII z 1876 r. zgodnie z prawem włączył całą katedrę do nowo utworzonego okręgu Sibiu. Szebenszék avagy Szeben-szék (erdélyi szász nyelven Stuhl Hermannstadt) különleges közigazgatási egység volt a Magyar Királyságon belül, Erdélyben: az erdélyi szász székek egyike Nagy-Szeben székhellyel. Területe 2316 km², 1870-ben lakóinak száma 86 917 fő volt. Az 1876. évi XXXIII. törvénycikk alapján az egész széket az újonnan alakított Szeben vármegyébe kebelezte be. Lokalizacja Na północy były Szászsebes i Szerdahelyszék, (dolne i górne) hrabstwa białe, na wschodzie Újegyházszék, okręgi Felső-Fehér i Fogarasvidék, na południu Karpaty Południowe (granica z Havasalföld), na zachodzie Szászváros i Szászsebesszék. Északon Szászsebes és Szerdahelyszék, (Alsó- és Felső-) Fehér vármegye, keleten Újegyházszék, Felső-Fehér vármegye és Fogarasvidék, délen a Déli-Kárpátok (országhatár Havasalföld felé), nyugaton Szászváros és Szászsebesszék voltak határai. Historia Plik:Viehbrandzeichen des Hermannstädter Stuhls, 1826.jpg Erdélyi szarvasmarha billogok Szebenszékről Pierwszymi osadnikami z okolic Sybina byli jeszcze II. Za panowania króla Gezy (1141-1162) przenieśli się z centralnej części Renu w okolice Sybina. Później król nadał osadnikom przywileje zwane saksofonami w zamian za uprawę ziemi i ochronę granic kraju. Szebenszék területének első telepesei még II. Géza király (1141-1162) idején a Rajna középső vidékéről költöztek Szeben környékére. Később a szásznak elnevezett telepeseknek a király előjogokat adományozott, cserébe a föld megműveléséért és az ország határainak védelméért. Około 1190 III. Król Bela (1172-1196) założył tu prezbiterium Sybina, aby uregulować ich stosunki kościelne. 1190 táján III. Béla király (1172-1196) alapította meg itt a Nagyszebeni prépostságot, hogy egyházi viszonyaikat rendezze. Po 1210 roku II. Przywilej króla Andrzeja po raz pierwszy wspomina o Ibachinusie Scibiniensim, synu Sibiu, synu Bechego, któremu podarował majątek Solovna (powiat Zala), który został zabrany z ziem zamkowych Zala. Podarował powyższą posiadłość, ponieważ pomogła bułgarskiemu carowi Borylowi na czele jego armii zwerbowanej z Sasów, Rumunów, Szeklerów i Pieczyngów i schwytała ocalałego Karazu trzech przywódców Kun pokonanych nad rzeką Oboz i odbił zamek Bodon dla cara , ale w międzyczasie on sam został ranny, a czterech krewnych i kilku innych bohaterów poległo (Er I. 37). 1210 után II. András király oklevele említette először név szerint az idevaló Beche comes fia Iwachinus Scibiniensi szebeni ispánt, akinek a zalai várföldek közül kivett Szolovna (Zala vármegye) birtokot adományozta. Azért kapta adományba a fenti birtokot, mivel az az szászokból, románokból, székelyekből és besenyőkből toborzott serege élén megsegítette Boril bolgár cárt, és az Obozt folyónál legyőzött három kun vezér közül az életben maradt Karaz-t elfogta és Bodon várát visszafoglalta a cár számára, de közben maga is megsebesült, négy rokona és több más vitéze pedig elesett (Er I. 37). 1 W 1224 roku II. Pismo króla Andrzeja (1205-1235) o zwolnieniu z Andreanum ponownie uregulowało ich prawa i zjednoczyło politycznie wszystkie osady saksońskie od Saksonii po Barot. Król mianował także wójta, sędziego królewskiego. 1224-ben II. András király (1205-1235) szabadságlevele az Andreanum szabályozta újra jogaikat és politikailag egyesítette egyúttal az összes szász telepet is Szászvárostól Barótig. A király nevezte ki az önkormányzatok vezetőjét, a királybírót is. Osadnicy za swoje swobodnie posiadane ziemie płacili roczny podatek królowi, a także służyli jako żołnierze na wojnach. W sprawach wewnętrznych posiadali własny samorząd, mieli też swobodę wyboru urzędników i księży, którym płacili dziesięcinę. Wieś i wieś żyły na swoich prawach, podlegały koronie. A telepesek - szabad tulajdonú földjeikért - évente adót fizettek a királynak és háborúk esetén katonáskodtak is. Belügyeikben saját önkormányzatuk volt, szabadon választották hivatalnokaikat és papjaikat is, akiknek tizedet fizettek. A falu és vidék saját joga szerint élt, a koronának voltak alárendelve. W 1241 roku Tatarzy przedarli się przez wąwóz Vöröstoronyi i przebiegli przez krzesło w Sibiu. Ich administracja wywodzi się z hiszpańskiego imperium Sibiu. 1241-ben a tatárok betörve a Vöröstoronyi-szoroson át végigdúlták Szeben-széket is. Közigazgatásuk a szebeni ispánságból alakult ujjá. W 1339 r. Miasto Sybin stało się organizatorem zgromadzenia siódemki i jednocześnie ośrodkiem obywatelskim Saksonii. 1339-ben Szeben városa lett a Hétszék gyűlésének rendezője, és egyúttal a szászság polgári központja is. 2 XIV wiek przyniósł także ożywienie przemysłu i handlu. W 1351 roku król Ludwik I (1342-1382) zezwolił kupcom z Sybina na swobodne podróżowanie po całym kraju za opłatą zwyczajowych ceł, aw 1367 roku nadał im prawo handlowe do Budy, które następnie zostało rozszerzone na Dalmację w 1370 roku. W 1376 r. Powstał pierwszy cech katedry w Sibiu, a miasto Sybin otrzymało prawo do zatrzymywania towarów. Imigracja i ponowne zaludnienie pasterzy oláhskich rozpoczęła się w międzyczasie w wyludnionych wioskach saksońskich około połowy XIII wieku. Najstarsze osady (Sibiu, Sink, Újegyház) tworzyły odrębny prepozyt, po którego zniesieniu około 1424 roku kapituły te stały się bezpośrednio podporządkowane archidiecezji ostrzyhomskiej. Pozostali, z wyjątkiem Braszowa, który podobnie podlegał Ostrzyhomowi, podlegali burmistrzowi Siedmiogrodu, ale władzę w dużej mierze sprawowali oni. A 14. század az ipar és kereskedelem megerősödését is hozta. 1351-ben I. Lajos király (1342-1382) a szebeni kereskedőknek megengedte, hogy a szokásos vám megfizetése ellenében szabadon közlekedhessenek az ország egész területén, 1367-ben pedig Buda kereskedelmi jogát adományozta részükre, amit aztán 1370-ben kiterjesztett Dalmáciára is. 1376-ban Szeben-szék első céhe is megalakult és Nagyszeben városa árumegállító jogot is kapott. Az időközben elnéptelenedett szász falvakba már az 1200-as évek közepe körül megkezdődött az oláh pásztorok bevándorlása, újranépesedése. A legrégibb települések (Szeben, Sink, Újegyház) külön prépostságot alkottak, melynek eltörlése után, 1424 körül ezek a káptalanok közvetlenül az esztergomi érsekség alárendeltjei lettek. A többiek, Brassó kivételével, amely hasonlóan Esztergomnak volt alárendelve, az erdélyi prépostság alá tartoztak, de a hatalmat nagy részben maguk gyakorolták. W 1438 roku Sibiu również zostało zaatakowane przez Turków, miasto było przez 2 miesiące oblężone przez Turków, aż w końcu opuścili miasto, rabując okolicę. W 1464 roku król Maciej (1458-1490) zezwolił miastu Sibiu na wybranie spośród siebie swego królewskiego sędziego (hrabiego Sybina), a następnie w 1469 roku król rozszerzył to prawo na 7 innych mandatów w prowincji Sybin. 1438-ban Szebent is megtámadták a törökök, a város 2 hónapig állta a török ostromot, amíg azok végül a környéket kirabolva távoztak. 1464-ben Mátyás király (1458-1490) Szeben városának megengedte, hogy királybíróját (szebeni grófot) maguk közül választhassák meg, majd a király ezt a jogot 1469-ben kiterjesztette a szebeni tartomány 7 másik székére is. Pierwszy człowiek Uniwersytetu Saskiego (Universitas Saxonum), założonego w 1484 r., Wspierał Ferdynanda I w bitwie hrabiego Ferdynanda I (1526-1564) i Jana I (1526-1540) pod Sybinem. Oblężenie Szapolyai w latach 1529-1536 pozwoliło na kapitulację Sybina, a król potwierdził w nim także prawa Królestwa i Sybina. W tym czasie reformacja i okupacja majątków kościelnych rozprzestrzeniły się również w całej Transylwanii. W Braszowie János Honterus głosił nową doktrynę, wioski saksońskie również przeszły na protestantyzm, aw 1553 r. Byli biskupi luteranów wybrali Pála Wienera († 1554), byłego kanonika Laibacha. W 1586 roku do kościoła przyłączył się także cały uniwersytet saski. Az 1484-ben létrehozott szász egyetem (Universitas Saxonum) első embere a szebeni gróf I. Ferdinánd (1526-1564) és I. János (1526-1540) ellenkirályok harcában I. Ferdinándot támogatta. Szapolyai 1529-1536 évi ostromzára Nagyszebent megadásra bírta, a király ettől Királyföld és benne Szebenszék jogait is megerősítette. Az ebben az időben terjedt el Erdély szerte a reformáció, az egyházi birtokok elfoglalása is. Brassóban Honterus János hirdette az új tant, a szász falvak is áttértek a protestantizmusra, 1553-ban az evangélikusok első püspökükké Wiener Pál (†1554) volt laibachi kanonokot választották meg. 1586-ban csatlakozott aztán az egyházhoz a szász universitas egésze is. 3 Około 1603 roku w wyniku wojny piętnastoletniej ludność Sybina zmniejszyła się do prawie jednej czwartej, zniszczenia wiosek w Sibiu były jeszcze większe, a prawie połowa górskich gór Oláhów wyginęła. 1603 táján a tizenöt éves háború következtében Szeben lakossága jóformán negyed részére ritkult, Szebenszék falvaiban még ennél is nagyobb volt a pusztulás, a hegyvidék oláhjainak is majd a fele kihalt. W 1658 r. Wraz z wyprawami Turków rozpoczęły się dalsze zniszczenia. W 1661 roku Sybin poniósł 500 000 talarów szkód z powodu Turków i wojsk cesarskich, a jego obywatele uwolnili wszystkie swoje zapasy srebra i złota oraz rezerwy zboża. 1658-ban a törökök hadjárataival újabb pusztítások kezdődtek. 1661-ben a törökök és császári hadak miatt Szebent 500000 tallér kár érte, polgárai az összes ezüst- és aranykészletüket és gabonatartalékukat kiadták. W 1703 r., Po sukcesach Kuruców w Bradzie, Szentbenedku, a następnie Bonchidzie, Rabutin wycofał się do Sybina z armią liczącą 8-10 000 ludzi. 1703-ban a brádi, a szentbenedeki, majd a bonchidai kuruc sikerek után Rabutin 8-10000 fős hadseregével visszahúzódott Szebenbe. W 1704 roku w Gyulafehérvár został wybrany księciem Transylwanii II. Ferenca Rakoczego, ale miasto Sibiu pozostało własnością cesarzy. 1704-ben Gyulafehérváron erdélyi fejedelemmé választották II. Rákóczi Ferencet, de Szeben városa továbbra is a császáriaké maradt. 4 W 1709 r. Zaraza dotknęła również Sybin, dziesiątkując głównie mieszkańców miast, a całe rodziny wymarły; wyludnione części wsi zaczęli zasiedlać głównie Oláhowie po epidemii, a następnie w III. Za panowania Karola (1711-1740) i Marii Teresy (1740-1780) obszar Sybina i Saksonii został zasiedlony osadnikami z Górnej Austrii, Karyntii, Krainy i Salzburga. 1709-ben Szebent is elérte a pestisjárvány, mely főként a városok népét tizedelte meg, egész családok haltak ki; az elnéptelenedett falurészeket a járvány elmúltával főként oláhok kezdték benépesíteni, majd III. Károly (1711-1740) és Mária Terézia (1740-1780) uralkodása alatt Nagyszeben és Szászsebes környékét Felső-Ausztriából, Karintiából, Krajnából és Salzburgból érkezett telepesekkel telepítették újra. 1783, w 1784 II. Podczas nowego podziału administracyjnego Józsefa (1780-1790) Siedmiogród został podzielony na 11 hrabstw. II. Po śmierci Józefa (1790) przywrócono samorządność krzeseł i wsi, ale w wyniku wojen francuskich arbitralność Franciszka I (1792-1835) stworzyła oficjalną regułę zapewniającą zależność od rządu. Podczas wojny o niepodległość w latach 1848/49 Sasi wraz z Oláhami tradycyjnie wspierali Habsburgów. W 1849 r. Generał József Bem (1794-1850) usiłował bezskutecznie zająć Sybin wraz z 6585 żołnierzami i 30 działami (257 zabitych z 5 armatami; cesarze stracili 97 zabitych, 121 rannych), a następnie w 2 bitwie pod Sibiu zajęli Miasto; Złupił 21 armat i uwolnił 514 więźniów. Strata cesarzy osłaniających wycofujących się Rosjan nad Cieśniną Czerwoną to 94 zabitych. W Sibiu ogłoszono natychmiastowy wyrok, ale na prośbę Bema broń nie została wymierzona strzelcom. VII. 20-go atakiem cara generała Lüdersa w Talmács ppłk Ihász skierował swoje wojska do Havasalföld (ok. 2000 z 8 działami), 31 oficerów i 987 osób prywatnych przekazało broń Turkom, a następnie VII. 21 stycznia zajął Sibiu iw 4. bitwie pod Sibiu Bem został zmuszony do odwrotu. To była ostatnia bitwa wojny o niepodległość w Sybinie. 1783, 1784-ben II. József (1780-1790) új közigazgatási területi rendezésekor Erdélyt 11 megyére osztották fel. II. József halála (1790) után a székek, vidékek önkormányzatát helyreállították, de a francia háborúk következtében I. Ferenc (1792-1835) önkénye a kormánytól való függőség biztosítására hivatalnok-uralmat teremtett. Az 1848/49-évi szabadságharc alatt a szászok, az oláhokkal együtt, hagyományosan a Habsburgokat támogatták. 1849-ben Bem József (1794-1850) tábornok 6585 honvéddel és 30 ágyúval megpróbálkozott Szeben bevételével, sikertelenül (257 halott 5 ágyú volt a veszteségük; a császáriaké pedig 97 halott, 121 sebesült), majd a 2. szebeni csatában 4 szuronytámadás után a várost elfoglalta; 21 ágyút zsákmányolt, 514 foglyot kiszabadított. A visszavonuló oroszokat fedező császáriak vesztesége a Vöröstoronyi-szorosnál 94 halott volt. Szeben-székben kihirdették a rögtönítélő bíráskodást, de Bem kívánságára a fegyvert letevőkre nem alkalmazták. VII. 20-án Lüders cári tábornagy talmácsi támadásával Havasalföldre űzte Ihász alezredes honvédeit (kb. 2000 fő 8 ágyúval), a 31 tiszt és 987 közlegény a törököknek adta át fegyvereit, majd VII. 21-én megszállta Nagyszebent, és a 4. szebeni ütközetben Bem visszavonulni kényszerült. Ez volt Szeben-székben a szabadságharc utolsó csatája. W latach 1849–1861, w okresie panowania cesarskiej dyktatury, zniesiono administrację wojskową i utworzono administrację wojskową, której jednym z ośrodków był Sybin, a Sybin był częścią dystryktu Sybin. Do 1852 r. Saksoński hrabia Franz Salmen, komisarz ds. Cywilnych, pełnił obowiązki w Generalnym Gubernatorstwie Siedmiogrodu. Podokręgi nie zostały zorganizowane, pozostawiając saskie katedry i ich sądownictwo. Zgodnie z dekretem cesarskim z 1852 r. Sascy sędziowie i główne biura zostały zastąpione urzędami państwowymi, a krzesła podzielono na okręgi i pododdziały. Zlikwidowano samorząd miejski, powołano zagranicznych (austriackich, czeskich) urzędników państwowych i politycznie zniesiono saksońską secesję. Nazwa „Saksonia” została zakazana, a nazwy powiatów mogły być wymieniane tylko w prasie i urzędach, zarówno z ich siedzib. Po uzyskaniu patentu lutowego przewodnictwo zostało przywrócone. 1849-1861 között a császári önkényuralom alatt a székek önkormányzatát megszüntetve katonai közigazgatást vezettek be, melynek egyik központja Nagyszeben volt, Szebenszéket mint a szebeni kerület részét igazgatták. 1852-ig a polgári ügyek biztosa Franz Salmen szász gróf végezte az erdélyi főkormányszék addigi teendőit. Alkerületeket nem szerveztek, meghagyták a szász székeket és azok bíráskodási rendszerét is. Az 1852. évi császári rendelet szerint a szász magisztrátusokat és székhivatalokat állami hivatalokkal váltották föl, a székeket körzetekre és alkörzetekre osztották. Községi önigazgatásukat fölszámolták, idegen (osztrák, cseh) állami tisztviselőket neveztek ki, a szász különállást politikailag is megszüntették. A „Szászföld” elnevezést megtiltották, a sajtóban és a hivatalokban egyaránt csak székhelyükről volt szabad nevezni a kerületeket. A februári pátens után újból visszaállították a székek önkormányzatát. 5 W 1867 r. Unijne prawo kompromisowe utrzymywało system administracyjny kraju Sasów do czasu zasiedlenia zamku. W 1876 roku, wraz z rozszerzeniem obszaru Sybina o okręg Sybin (z siedzibą w Sybinie), Sybin został zlikwidowany. 1867-ben a kiegyezés unió-törvénye fönntartotta a szászok földjének közigazgatási rendszerét a egészen a vármegyerendezésig. 1876-ban Szebenszék környékének Szeben vármegyévé bővítésével (Nagyszeben székhellyel) Szebenszéket megszüntették. W 1870 r. Liczyło 86917 mieszkańców, w tym 45109 (51,9%) prawosławnych, 25126 (28,9%) luteran, 9 678 (11,1%) grekokatolików, 5928 (6,8%) rzymskokatolików i 1076 innych (głównie Reformowany) był religią. 63% to Rumuni, 29% Niemcy i 8% Węgrzy. 1870-ben 86.917 lakosa volt, melyből 45.109 (51,9%) ortodox, 25.126 (28,9%) evangélikus, 9.678 (11,1%) görög katolikus, 5.928 (6,8%) római katolikus és 1.076 egyéb (főleg református) vallás volt. 63% román, 29% német és 8% magyar nemzetiségű. Települései 1870-ben Siedziba Sybina miała w swojej administracji następujące miejscowości, zgrupowane w następujący sposób: Główne miejscowości składowe, którymi były: Nazwa rumuńska Nazwa niemiecka Nazwa lokalna Nazwa węgierska Nazwa łacińska Amnaș poprzednio: Amlaș Hamlesch Omlesch Hamlesch Hamleš Omlás Avrig Freck Fryk Frek Fraek Felek Bradu Gierelsau Gieresau Gerardsau Gereldsau Giresa Girezâ Gereza Girelsâ Fenyőfalva Bungard Baumgarten tłum. „Ogród z drzewami” Bangert Bengert Bongárd Bonyárd Cașolț Kastenholz Kastnhűlts Hermány Cisnădie stara nazwa Cisnădia Mare Heltau Helten Hielt Hilt Helt Nagydisznód Disznód Cristian, Sibiu Großau Kerészténysziget Insula Cristiani Daia, Sibiu poprzednio: Daia Săsească Thalheim Dalmen Dollman tłum. „Wioska w dolinie” Duelmen Dôlmen Dolmány Gura Râului Auendorf Gurarou Gurareu Guraró Gușterița Hammersdorf tłum. „Satul ciocanului” Hameršterf Szenterzsébet tłum. „Święta Elzbieta” Hamba Hahnbach Hannebach tłum. „Strumyk koguta” Hunebich Hunebiχ Kakasfalva tłum. „Wieś koguta” Mohu Moichen Maichen Moichen Moiχen Móh Moha Nou poprzednio: Noul Săsesc Neudorf Noenderf Szászujfalu Újfalu Poplaca Gunzendorf Popláka Paplaka Rășinari alterntywnie Rășinar Reschinar Städtedorf Städterdorf Resinár latină Ressinarium Râu Sadului Kalibaschen Riuszád Roșia poprzednio: Roșia Săsească Rothberg Ritbärch Rîtberχ Ridebarχ Veresmart Rusciori alterntywnie Rușcior Reussdörfchen Reussdörfchel Reisdorf Reußdörflein Reissdirfchen Reisdierfkn Reesdirfkn Oraszesűr Roszesűr Săcădate, Sibiu Sakadat Sakadaten Sekedaten Zakedot Oltszakadát alterntywnie Szakadát Sadu poprzednio: Sad Zood Sodenbach Tsôt Cód Sibiu Hermannstadt Nagyszeben latină Cibinium Slimnic Stolzenburg Szelindek Șelimbăr Schellenberg Sellenberk Șura Mare Großscheuern Griußscheiern Nagycsűr Șura Mică Kleinscheuern Klišeirn Klišeern Kiscsűr Parvum Horeum Turnișor Neppendorf Steppendorf Nebendorf Neppenderf Nâpndref Naepmdref Kistorony Veștem Westen alterntywnie Westendorf tłum. „Zachodnia Wieś” Vestn Vesztény Vejtény Vurpăr Burgberg tłum. „Wzgórze Cytadeli” Burprich Burpriχ Vurpód Hühalom Scaunul filial al Tălmaciului (în germană Filialstuhl Talmesch), care avea în componență următoarele localități: Filialstuhl Talmesch (niem. Filialstuhl Talmesch), na które składały się następujące miejscowości: Nazwa rumuńska Nazwa niemiecka Nazwa lokalna Nazwa węgierska Nazwa łacińska Boița Ochsendorf tłum. „Wieś Boilor” Issenderf Bojca Racovița Rakowitz Rakevets Oltrakovica alterntywnie Rákovica pol. Rakowice Sebeșu de Jos Unterschebesch Unterschewisch Unter-Schewesch Unter-Schewisch Schäis Oltalsósebes Alsósebes Sebeșu de Sus Oberschebesch Oberschewisch Ober-Schewesch Ober-Schewisch Schäis Oltfelsősebes Felsősebes Tălmaciu Talmesch Tolmisch Gross Talmatsch Talmesch Nagytalmács Nagy-Talmács Talmács Tălmăcel Kleintalmesch Klein-Talmesch Kli-Talmesch Kistalmács Turnu Roșu do 1964 roku Porcești Portschescht lub Schweinsdorf Rothenturm Ridenturm Vöröstorony Verestorony Porcsesd Rubra Turris Scaunul filial al Săliștei (în germană Filialstuhl Selischte) care avea în următoarele localități: Siedziba zależna Săliște (w języku niemieckim Filialstuhl Selischte), które znajdowało się w następujących miejscowościach: Nazwa rumuńska Nazwa niemiecka Nazwa lokalna Nazwa węgierska Nazwa łacińska Fântânele wcześniej[[potrzebne źródło] Cacova lub Cacova Sibiului Krebsbach Krippesseifn Szebenkákova Galeș poprzednio: Galiș Galusdorf Galisch Grossdorf Krebsdorf Szebengálos Gálos Galis Săliște Selischte Großdrof Grossdorf Langendorf Langesdorf Selischte Szelistye Magna Villa Valachicalis Sibiel Budenbach Biddenbach Szibiel Tilișca Tilischen Telischen Tilischka Telischka Teliska Tilicske Tiliske Tiliska Vale poprzednio: Valea Grabendorf Garuendorf Vále Válya Inne domeny należące do: Alte domenii aparținătoare: Nazwa rumuńska Nazwa niemiecka Nazwa lokalna Nazwa węgierska Nazwa łacińska Apoș dawniej: Aposdorf Abtsdorf Apesdorf tłum. „Wioska Opata” Appesterf Apestref Szászapátfalva Szászapá Apátfalva Villa Abbatis Bălcaciu Bulkesch Bolkatsch Bulgatsch Bolgatsch Bulgesch Bűlkeš Bolkács’’ Cârța Kerz Kerc Cisnădioara Michelsberg Kisdisznod Cloașterf Klosdorf Miklostelke Colun, Sibiu Kellen Köln Kolun Cornățel Härwesdorf Harbachdorf Hortobágyfalva Criț Deutsch-Kreuz Szászkeresztúr Feldioara Földvar Jidvei Seiden Zsidve Meșendorf Meschendorf Mese Orlat Orlat Ortenbach Winsberg Orlát Rucăr Ruckersdorf Rukkor Ruși Reußen Rüsz Săcel Cernovoda Schwarzwasser Szecsel Feketeviz Târnava Proștea Mare Großprobstdorf Nagyekemező Târnăvioara Proștea Mică Kleinprobstdorf Kisekemező Alsósebes Bojca (+ Vöröstorony puszta (Rothenthurm)) Bongárd (Baumgarten) Cód (Zoodt) Dolmány (Thalheim) Felek (Freck) Fenyőfalva (Girelsau) Guraró Hermány (Kastenholz) Kakasfalva (Hahnbachl) Kákova Kereszténysziget (Grossau) Kiscsűr (Klein-Scheuren) Kisdisznód (Michelsberg) Kistalmács Kistorony (Neppendorf) Móh (Moichen) Nagycsűr (Gross-Scheuren) Nagydisznód (Heltau) Nagyszeben (Hermannstadt) szabad királyi város Nagytalmács (Talmesch) Oltfelsősebes Oltszakadát Omlás (Hamlesch) Orlát Oroszcsűr (Reussdörfel) Popláka Porbesd Rákovica Resinár (Städterdorf) (+Riuszád és Trajnei puszta) Rüsz (Reussen) Sellenberk (Schellenberg) Sina (+Dobra puszta) Szászújfalu (Neudorf) Szebengálos Szelindek (Stolzenburg) Szelistye (Grossdorf) Szenterzsébet (Hamersdorf) Szibiel Tilicske Vále Veresmart (Rothberg) Vesztény (Westen) Vurpód avagy Hühalom (Burgberg) Źródła Tekintő. Erdélyi helynévkönyv. Opracowanie: Vistai András János. [Bez miejsca i roku, publikowane tylko w sieci WWW.] 1–3. kötet. Magyar katolikus lexikon A Pallas nagy lexikona