Sepsiszék: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 45: Linia 45:
 
==Historia ==
 
==Historia ==
  
Nazwa ''Sepsi'' (Sebus) pojawiła się już w 1224 r. jako obszar (''terra Sicolorum terre Sebus'') w liście uprzywilejowanym króla [[Andrzej II|Andrzeja II]], w którym nadał samorządowi [[sas]]kiemu samorząd.<ref>Szabó Károly (szerk.). ''Székely Oklevéltár''. Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár, str. 5. (1872)</ref> A Sasi osiedleni przez Andrzeja II przejęli nazwy miejscowości [[Sekler]]ów: (Szász)kézd/(ręka), (Szász)orbó/(kula) (Szász)sebes/(rana), a także formę samorządu, stąd powstały ''szász székek'' (saskie '''krzesła''').
+
Nazwa ''Sepsi'' (Sebus) pojawiła się już w 1224 r. jako obszar (''terra Sicolorum terre Sebus'') w liście uprzywilejowanym króla [[Andrzej II|Andrzeja II]], w którym nadał samorządowi [[sas]]kiemu samorząd.<ref>Szabó Károly (szerk.). ''Székely Oklevéltár''. Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár, str. 5. (1872)</ref> A Sasi osiedleni przez Andrzeja II przejęli nazwy miejscowości [[Sekler]]ów: (Szász)kézd/(ręka), (Szász)orbó/(kula) (Szász)sebes/(rana), a także formę samorządu, stąd powstały ''[[szász székek]]'' (saskie ''lokacje'').
 
 
Sepsi (Sebus) név már 1224-ben előfordult, mint terület ''(terra Sicolorum terre Sebus)'' [[II. András magyar király|II. András király]] ama kiváltságlevelében, melyben a szászoknak önkormányzatot adott.<ref>{{cite book |author=Szabó Károly (szerk.) |title=Székely Oklevéltár |publisher=Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár |year= 1872 |pages= 5}}</ref> A II. András által betelepített szászok átvették a székely helységek nevét: (Szász)kézd, (Szász)orbó és (Szász)sebes, és az önkormányzati formát, így alakultak ki a szász székek.
 
  
 
Po [[Andreanum]] Seklerowie, którzy przenieśli się do kotliny [[Háromszéki-medencé|Háromszék]], zabrali ze sobą nazwy swoich miejsc pochodzenia w Kézd, Orba i Sepsis (Sebesi) i utworzyli swój samorząd; w czasach nowożytnych (wraz z [[Miklósvár székkel együtt]] ('''''krzesłem''' Miklósvár'')) tworzyli jednostkę administracyjną [[Háromszék]].
 
Po [[Andreanum]] Seklerowie, którzy przenieśli się do kotliny [[Háromszéki-medencé|Háromszék]], zabrali ze sobą nazwy swoich miejsc pochodzenia w Kézd, Orba i Sepsis (Sebesi) i utworzyli swój samorząd; w czasach nowożytnych (wraz z [[Miklósvár székkel együtt]] ('''''krzesłem''' Miklósvár'')) tworzyli jednostkę administracyjną [[Háromszék]].
 
'''
 
'''
W 1252 roku za zasługi w zagranicznych wyprawach, król [[IV. Béla|Bela IV]] podarował synowi księcia Vince'a, Szeklera z Zer {Szék}, który został wyludniony podczas najazdu Tatarów między Rumunami z Kerc, Sasami z Barasu i Szeklerami z Sebus, który był kiedyś własnością Sasa imieniem Fulkun.  
+
W 1252 roku za zasługi w zagranicznych wyprawach, król [[IV. Béla|Bela IV]] podarował synowi księcia Vince'a, [[Sekler]]a z Zer (''Szék''), który został wyludniony podczas najazdu Tatarów między Rumunami z Kerc, Sasami z Barasu i Seklerami z Sebus, który był kiedyś własnością Sasa imieniem Fulkun.  
  
 
  1252-ben [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] király külföldi követségekben tett szolgálataiért Akadás fia Vince comes, Sebus-i székelynek adományozta a kerci románok, Barasu-i szászok és a Sebus-i székelyek területe közötti a [[tatárjárás]] alatt elnéptelenedett Zek {Szék} nevű földet, amely egykor Fulkun nevű szász birtoka volt.'''
 
  1252-ben [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] király külföldi követségekben tett szolgálataiért Akadás fia Vince comes, Sebus-i székelynek adományozta a kerci románok, Barasu-i szászok és a Sebus-i székelyek területe közötti a [[tatárjárás]] alatt elnéptelenedett Zek {Szék} nevű földet, amely egykor Fulkun nevű szász birtoka volt.'''
  
Pod koniec listopada 1459 r. na spotkaniu w [[Segesvár]], które odnowiło [[unię 3 narodów]], delegaci '''lokacji''' Miklósvár skarżyli się na starania Sepsiszék o jego wchłonięcie, po czym dyplomem potwierdzono niepodległość Miklósvárszék.
+
Pod koniec listopada 1459 r. na spotkaniu w [[Segesvár]], które odnowiło [[unię 3 narodów]], delegaci '''lokacji''' Miklósvár skarżyli się na starania Sepsiszék o jej wchłonięcie, po czym dyplomem potwierdzono niepodległość [[Miklósvárszék]].
  
 
Na spotkaniu w grudniu 1506 roku Bálint Kálnoki, Balázs Czirják, Péter Daczó i Mihály Mikó podpisali w imieniu Sepsiszék dokument zakazujący powstania zbrojnego.
 
Na spotkaniu w grudniu 1506 roku Bálint Kálnoki, Balázs Czirják, Péter Daczó i Mihály Mikó podpisali w imieniu Sepsiszék dokument zakazujący powstania zbrojnego.
 
[[Sepsiszék]] połączył się z [[Kézdiszék]] i [[Orbaiszék]] w 1562 roku jako [[Háromszék]].
 
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==

Wersja z 11:42, 14 mar 2021

Sepsiszék
Inne nazwy Scaunul Sepsi
Istnienie 13. század - 1562
Państwo Magyar 1867˜–1918 Magyar Királyság, Székelyföld
Centrum Sepsiszentgyörgy
Główne osady Barót
Populacja
Populacja székely
Religia református, római katolikus


18px Székelyföldi székek / Lokacje Seklerów

Aranyosszék
Csíkszék (Gyergyószék  •  Kászonszék)
Háromszék = Kézdiszék  •  Orbaiszék  •  Sepsiszék (Miklósvárszék)
Marosszék
Udvarhelyszék (Bardócszék  •  Keresztúrszék)


Plik:Szeklerland-planned seats.png
Sepsiszék (jasnozielony) w regionie Szeklerland

Sepsiszék − dawne terytorium administracyjne Królestwa Węgier w regionie Székelyföld (Kraj Seklerów), które powstało między przełęczą Tusnád a Barcaság w dolinie rzeki Olt (rum. Aluta).

Lokalizacja

Historyczny Sepsiszék znajduje się w dolinie Olt. Sąsiedzi: Orbaiszék na południowym wschodzie, Kézdiszék i Kászonszék na północnym wschodzie, Csíkszék na północy, chłopięce krzesło Bardóc na północnym zachodzie i jedna z enklaw komitatu Felső-Fehér vármegye, na południowym zachodzie Barcaság.

Historia

Nazwa Sepsi (Sebus) pojawiła się już w 1224 r. jako obszar (terra Sicolorum terre Sebus) w liście uprzywilejowanym króla Andrzeja II, w którym nadał samorządowi saskiemu samorząd.[1] A Sasi osiedleni przez Andrzeja II przejęli nazwy miejscowości Seklerów: (Szász)kézd/(ręka), (Szász)orbó/(kula) (Szász)sebes/(rana), a także formę samorządu, stąd powstały szász székek (saskie lokacje).

Po Andreanum Seklerowie, którzy przenieśli się do kotliny Háromszék, zabrali ze sobą nazwy swoich miejsc pochodzenia w Kézd, Orba i Sepsis (Sebesi) i utworzyli swój samorząd; w czasach nowożytnych (wraz z Miklósvár székkel együtt (krzesłem Miklósvár)) tworzyli jednostkę administracyjną Háromszék. W 1252 roku za zasługi w zagranicznych wyprawach, król Bela IV podarował synowi księcia Vince'a, Seklera z Zer (Szék), który został wyludniony podczas najazdu Tatarów między Rumunami z Kerc, Sasami z Barasu i Seklerami z Sebus, który był kiedyś własnością Sasa imieniem Fulkun.

1252-ben IV. Béla király külföldi követségekben tett szolgálataiért Akadás fia Vince comes, Sebus-i székelynek adományozta a kerci románok, Barasu-i szászok és a Sebus-i székelyek területe közötti a tatárjárás alatt elnéptelenedett Zek {Szék} nevű földet, amely egykor Fulkun nevű szász birtoka volt.

Pod koniec listopada 1459 r. na spotkaniu w Segesvár, które odnowiło unię 3 narodów, delegaci lokacji Miklósvár skarżyli się na starania Sepsiszék o jej wchłonięcie, po czym dyplomem potwierdzono niepodległość Miklósvárszék.

Na spotkaniu w grudniu 1506 roku Bálint Kálnoki, Balázs Czirják, Péter Daczó i Mihály Mikó podpisali w imieniu Sepsiszék dokument zakazujący powstania zbrojnego.

Przypisy

  1. Szabó Károly (szerk.). Székely Oklevéltár. Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár, str. 5. (1872)

Źródła

  • [Tekintő. Erdélyi helynévkönyv]. Został zebrany z przeglądania bazy danych Vistai András János. [Bez miejsca i roku, publikowane tylko w sieci WWW.] Tomy 1–3. (kötet).
  • Magyar katolikus lexikon
  • Pallas Nagy Lexikon