Sepsiszék: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 17: | Linia 17: | ||
[[Plik:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|Sepsiszék (jasnozielony) w regionie Szeklerland]] | [[Plik:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|Sepsiszék (jasnozielony) w regionie Szeklerland]] | ||
| − | '''Sepsiszék''' − dawne terytorium administracyjne [[Królestwo|Królestwa Węgier]] w regionie [[Székelyföld]] (''Kraj Seklerów''), które powstało między przełęczą [[Tusnádi-szoros|Tusnád]] a [[Barcaság]] w dolinie rzeki [[Olt]] (rum. ''Aluta''). | + | '''Sepsiszék''' (pol. ''Lokacja Sepsi'', rum. ''Scaunul Sepsi'')− dawne terytorium administracyjne [[Królestwo|Królestwa Węgier]] w regionie [[Székelyföld]] (''Kraj Seklerów''), które powstało między przełęczą [[Tusnádi-szoros|Tusnád]] a [[Barcaság]] w dolinie rzeki [[Olt]] (rum. ''Aluta''). |
== Lokalizacja == | == Lokalizacja == | ||
| − | Historyczny ''Sepsiszék'' znajduje się w dolinie Olt. Sąsiedzi: [[Orbaiszék]] na południowym wschodzie, [[Kézdiszék]] i [[Kászonszék]] na północnym wschodzie, [[Csíkszék]] na północy, '' | + | Historyczny ''Sepsiszék'' znajduje się w dolinie Olt. Sąsiedzi to: [[Orbaiszék]] na południowym wschodzie, [[Kézdiszék]] i [[Kászonszék]] na północnym wschodzie, [[Csíkszék]] na północy, lokacja ''synowska'' [[Bardócszék|Bardóc]] na północnym zachodzie i jedna z enklaw komitatu [[Felső-Fehér vármegye]], na południowym zachodzie [[Barcaság]]. |
==Historia == | ==Historia == | ||
| − | Nazwa ''Sepsi'' (Sebus) pojawiła się już w 1224 r. jako obszar (''terra Sicolorum terre Sebus'') w liście uprzywilejowanym króla [[Andrzej II|Andrzeja II]], w którym nadał | + | Nazwa ''Sepsi'' (''Sebus'') pojawiła się już w 1224 r. jako obszar (''terra Sicolorum terre Sebus'') w liście uprzywilejowanym króla [[Andrzej II|Andrzeja II]], w którym nadał [[Sas]]om samorząd<ref>Szabó Károly (szerk.). ''Székely Oklevéltár''. Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár, str. 5. (1872)</ref>. a ci, osiedleni przez Andrzeja II, przejęli nazwy miejscowości [[Sekler]]ów: (Szász)kézd/(ręka), (Szász)orbó/(kula) (Szász)sebes/(rana), a także formę samorządu, stąd powstały ''[[szász székek]]'' (saskie ''lokacje''). |
| − | Po [[Andreanum]] Seklerowie, którzy przenieśli się do kotliny [[Háromszéki-medencé|Háromszék]], zabrali ze sobą nazwy swoich miejsc pochodzenia | + | Po [[Andreanum]] Seklerowie, którzy przenieśli się do kotliny [[Háromszéki-medencé|Háromszék]], zabrali ze sobą nazwy swoich miejsc pochodzenia do Kézd, Orba i Sepsis (Sebesi) i utworzyli swój samorząd; w czasach nowożytnych (wraz z [[Miklósvár székkel együtt]] ([[lokac]]ją [[Miklósvárszék]])) tworzyli jednostkę administracyjną [[Háromszék]]. |
| − | + | ||
| − | W 1252 roku za zasługi w | + | W 1252 roku za zasługi w wyprawach za granice, król [[IV. Béla|Bela IV]] podarował synowi księcia Vince'a, [[Sekler]]a z Zer (''Szék''), który został wyludniony podczas najazdu Tatarów między Rumunami z Kerc, Sasami z Barasu i Seklerami z Sebus, który był kiedyś własnością Sasa imieniem Fulkun. |
1252-ben [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] király külföldi követségekben tett szolgálataiért Akadás fia Vince comes, Sebus-i székelynek adományozta a kerci románok, Barasu-i szászok és a Sebus-i székelyek területe közötti a [[tatárjárás]] alatt elnéptelenedett Zek {Szék} nevű földet, amely egykor Fulkun nevű szász birtoka volt.''' | 1252-ben [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] király külföldi követségekben tett szolgálataiért Akadás fia Vince comes, Sebus-i székelynek adományozta a kerci románok, Barasu-i szászok és a Sebus-i székelyek területe közötti a [[tatárjárás]] alatt elnéptelenedett Zek {Szék} nevű földet, amely egykor Fulkun nevű szász birtoka volt.''' | ||
| − | Pod koniec listopada 1459 r. na spotkaniu w [[Segesvár]], które odnowiło [[ | + | Pod koniec listopada 1459 r. na spotkaniu w [[Segesvár]], które odnowiło ''[[Három nemzet egyesülése|Unię Trzech Narodów]]'', delegaci lokacji Miklósvár skarżyli się na starania Sepsiszék o jej wchłonięcie, po czym dyplomem potwierdzono niepodległość [[Miklósvárszék]]. |
Na spotkaniu w grudniu 1506 roku Bálint Kálnoki, Balázs Czirják, Péter Daczó i Mihály Mikó podpisali w imieniu Sepsiszék dokument zakazujący powstania zbrojnego. | Na spotkaniu w grudniu 1506 roku Bálint Kálnoki, Balázs Czirják, Péter Daczó i Mihály Mikó podpisali w imieniu Sepsiszék dokument zakazujący powstania zbrojnego. | ||
| Linia 47: | Linia 47: | ||
| | | | ||
{{Történelmi régió infobox | {{Történelmi régió infobox | ||
| − | | név = Sepsiszék | + | | név = Sepsiszék (węg.)<br></small>Lokacja Sepi (pol.)</small> |
| zászló = | | zászló = | ||
| zászló felirat = | | zászló felirat = | ||
| Linia 54: | Linia 54: | ||
| egyéb nevei = Scaunul Sepsi | | egyéb nevei = Scaunul Sepsi | ||
| fennállás = [[XIII]] wiek - [[1562]] | | fennállás = [[XIII]] wiek - [[1562]] | ||
| − | | ország = {{Zászló|Magyar | + | | ország = {{Zászló|Magyar 1867–1918}} [[Królestwo Węgier]], [[Székelyföld]] |
| terület = | | terület = | ||
| lakosság = [[Seklerzy]] | | lakosság = [[Seklerzy]] | ||
Wersja z 12:56, 15 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Szeklerland-planned seats.png Sepsiszék (jasnozielony) w regionie Szeklerland Sepsiszék (pol. Lokacja Sepsi, rum. Scaunul Sepsi)− dawne terytorium administracyjne Królestwa Węgier w regionie Székelyföld (Kraj Seklerów), które powstało między przełęczą Tusnád a Barcaság w dolinie rzeki Olt (rum. Aluta). Spis treściLokalizacjaHistoryczny Sepsiszék znajduje się w dolinie Olt. Sąsiedzi to: Orbaiszék na południowym wschodzie, Kézdiszék i Kászonszék na północnym wschodzie, Csíkszék na północy, lokacja synowska Bardóc na północnym zachodzie i jedna z enklaw komitatu Felső-Fehér vármegye, na południowym zachodzie Barcaság. HistoriaNazwa Sepsi (Sebus) pojawiła się już w 1224 r. jako obszar (terra Sicolorum terre Sebus) w liście uprzywilejowanym króla Andrzeja II, w którym nadał Sasom samorząd[1]. a ci, osiedleni przez Andrzeja II, przejęli nazwy miejscowości Seklerów: (Szász)kézd/(ręka), (Szász)orbó/(kula) (Szász)sebes/(rana), a także formę samorządu, stąd powstały szász székek (saskie lokacje). Po Andreanum Seklerowie, którzy przenieśli się do kotliny Háromszék, zabrali ze sobą nazwy swoich miejsc pochodzenia do Kézd, Orba i Sepsis (Sebesi) i utworzyli swój samorząd; w czasach nowożytnych (wraz z Miklósvár székkel együtt (lokacją Miklósvárszék)) tworzyli jednostkę administracyjną Háromszék. W 1252 roku za zasługi w wyprawach za granice, król Bela IV podarował synowi księcia Vince'a, Seklera z Zer (Szék), który został wyludniony podczas najazdu Tatarów między Rumunami z Kerc, Sasami z Barasu i Seklerami z Sebus, który był kiedyś własnością Sasa imieniem Fulkun. 1252-ben IV. Béla király külföldi követségekben tett szolgálataiért Akadás fia Vince comes, Sebus-i székelynek adományozta a kerci románok, Barasu-i szászok és a Sebus-i székelyek területe közötti a tatárjárás alatt elnéptelenedett Zek {Szék} nevű földet, amely egykor Fulkun nevű szász birtoka volt. Pod koniec listopada 1459 r. na spotkaniu w Segesvár, które odnowiło Unię Trzech Narodów, delegaci lokacji Miklósvár skarżyli się na starania Sepsiszék o jej wchłonięcie, po czym dyplomem potwierdzono niepodległość Miklósvárszék. Na spotkaniu w grudniu 1506 roku Bálint Kálnoki, Balázs Czirják, Péter Daczó i Mihály Mikó podpisali w imieniu Sepsiszék dokument zakazujący powstania zbrojnego. Przypisy
Źródła
|
| |||||||||||||||||||||
.svg){kind=link}
