Kézdiszék: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 12 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 
[[Kategoria:1sek]]
 
[[Kategoria:1sek]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z holenderskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/K%C3%A9zdisz%C3%A9k
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/K%C3%A9zdisz%C3%A9k
 
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=K%C3%A9zdisz%C3%A9k&action=history
 
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=K%C3%A9zdisz%C3%A9k&action=history
 
|nota    = węgierski
 
|nota    = węgierski
 +
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://nl.wikipedia.org/wiki/K%C3%A9zdisz%C3%A9k
 +
|autorzy = https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=K%C3%A9zdisz%C3%A9k&action=history
 +
|nota    = holenderski
 
}}
 
}}
  
Linia 15: Linia 26:
 
  |
 
  |
  
Fotel był jednym z siedmiu starożytnych krzeseł Szeklerów. W 1562 roku połączył się z Sepsis i Orbaisék jako Trójca.
+
[[File:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|500px|Kézdiszék - kolor niebieski]]
 +
 
 +
'''Kézdiszék''' (pol. ''Lokacja Kézd'', rum. ''Scaunul Chizd'') − jedna z siedmiu historycznych lokacji [[Sekler]]ów. W 1562 roku połączyła się z [[Sepsiszék]] i [[Orbaiszék]] jako [[Háromszék]].
 +
 
 +
Znajdowała się w północno-wschodniej części historycznego [[Háromszék]] i dzisiejszego [[Okręg Covasna|okręgu Covasna]]. Jego siedzibą było [[Kézdivásárhely]], które jest dziś jedynym miastem, a także kulturalnym, politycznym i gospodarczym centrum.
  
'''Kézdiszék''' a hét ősi [[székely szék]] egyike volt. 1562-ben egyesült [[Háromszék]] néven [[Sepsiszék]]kel és [[Orbaiszék]]kel.
+
== Kézdivásárhely ==
  
Znajdowało się w północno-wschodniej części historycznej Trójcy i dzisiejszego okręgu Covasna. Jego siedzibą było Kézdivásárhely, które jest dziś jedynym miastem, a także kulturalnym, politycznym i gospodarczym centrum.
+
[[Plik:Kezdi eglise.JPG|thumb|left|Kościół reformowany]]
  
A történelmi [[Háromszék]] illetve a mai [[Kovászna megye]] északkeleti részén terült el. Székhelye [[Kézdivásárhely]] volt, mely ma egyetlen városa, valamint kulturális, politikai és gazdasági központja is.
+
[[Kézdivásárhely]] (łac. ''Neoforum Siculorum'', niem. ''Szekler-Neumarkt'', rum. ''Târgu Secuiesc'') to najbardziej wysunięte na wschód miasto z większością węgierska w [[Kotlina|Kotlinie Karpackie]], centrum dawnego Kézdiszék. W 1849 r. połączyła się z [[Kanta]] (rum. ''Canta''), a w 1949 r. przyłączono [[Kézdioroszfalu]]. Dziś należą do niej również [[Nyújtód]] (rum. ''Lunga'') i dołączone [[Kézdisárfalva]] (rum. ''Tinoasa'') i [[Kézdiszászfalu]] (rum. ''Săsăuși'', niem. ''Sachsendorf'').
  
== Kézdivásárhely ==
+
Już w czasach rzymskich istniała tu osada ''Praetoria Augusta''. We wschodniej części miasta znaleziono ślady epoki brązu, osadnictwa z III wieku i osadnictwa z VII wieku. Od czasów rzymskich była to dość otwarta osada, czasami niszczona przez najazdy od strony przełęczy [[Ojtozi-szoros]] (''Ojtozi''). W średniowieczu ponownie stała się miejscem targowym, a w 1427 r. król [[Zygmunt]] nadał mu status miasta królewskiego zwanego ''Torjavása''. W 1567 roku było to już znaczące miasto zwane [[Kézdivásárhely]]. W wielkim pożarze w 1834 r. spłonęło 421 z 558 domów. Podczas wojny o niepodległość w latach 1848-49, w centrum obrony Seklerów, Áron Gábor '''rozlał''' tu swoje armaty, a jego pomnik stoi na głównym placu od 1971 roku. W 1910 r. liczyło 5.892 mieszkańców, głównie Węgrów. Do czasu podpisania [[Trianon|traktatu w Trianon]] komitat [[Háromszék]] należało do okręgu [[Kézdi járás|Kézdi]].
[[Plik:Kezdi eglise.JPG|thumb|200px|Kościół reformowany]]
 
{{Bővebben|Kézdivásárhely}}
 
  
Jest to najbardziej wysunięte na wschód miasto z większością Węgier w Kotlinie Karpackiej, centrum dawnego Kézdiszék. W 1849 r. Połączył się z Kantą, aw 1949 r. Przyłączono Kézdioroszfalu. Dziś należą do niej również nosze i dołączone Kézdisárfalva i Kézdiszászfalu.
+
== Populacja ==
  
A [[Kárpát-medence]] legkeletibb magyar többségű városa, az egykori Kézdiszék központja. [[1849]]-ben [[Kanta|Kantával]] egyesült, [[1949]]-ben [[Kézdioroszfalu]]t csatolták hozzá. Ma [[Nyújtód]] és a hozzácsatolt [[Kézdisárfalva]] és [[Kézdiszászfalu]] is hozzátartozik.
+
'''Ludność w 2011 roku wynosił 52.550 osób, w tym:'''
 +
* Ludność miasta − 18.491 (35,28%)
 +
* Ludność wiejska − 34.059 (64,72%)
 +
* Mężczyźni − 25871 (49,23%)
 +
* Kobiety − 26.679 (50,77%)
  
Już w czasach rzymskich istniała tu osada Praetoria Augusta. Na wschodnich tarasach miasta znaleziono ślady epoki brązu, osadnictwa z III wieku i osadnictwa z VII wieku. Od czasów rzymskich była to dość zbywalna osada, czasami niszczona przez najazdy z Cieśniny Ojtozi. W średniowieczu ponownie stał się miejscem targowym, aw 1427 r. Król Zygmunt nadał mu status miasta królewskiego zwanego Torjavása. W 1567 roku było to już znaczące miasto zwane Kézdivásárhely. W wielkim pożarze w 1834 r. Spłonęło 421 z 558 domów. Podczas wojny o niepodległość w latach 1848-49, w centrum obrony Szeklerów, Áron Gábor rozlał tu swoje armaty, a jego pomnik stoi na głównym placu od 1971 roku. W 1910 r. Liczyło 5892 mieszkańców, głównie Węgrów. Do czasu podpisania traktatu w Trianon hrabstwo Háromszék należało do okręgu Kézdi.
+
=== Skład narodowościowy ===
  
Már a [[Római Birodalom|rómaiak]] idején ''Praetoria Augusta'' nevű település volt itt. A város keleti teraszain [[bronzkor]]i, [[3. század]]i telep, valamint [[7. század]]i település nyomai kerültek elő. A római kortól folyamatosan vásáros település volt, melyet az [[Ojtozi-szoros]] felőli betörések időnként pusztítottak. A középkorban újra vásáros hely lett, majd [[1427]]-ben [[Zsigmond magyar király|Zsigmond]] király ''Torjavására'' néven királyi várossá tette. [[1567]]-ben már jelentős város Kézdivásárhely néven. Az [[1834]]. évi nagy tűzvészben 558 házból 421 leégett. Az [[1848–49-es forradalom és szabadságharc|1848-49-es szabadságharcban]] a székelyek védelmi központja, itt öntötte ágyúit [[Gábor Áron (tüzér őrnagy)|Gábor Áron]], szobra [[1971]]-óta a főtéren áll. [[1910]]-ben 5892 lakosa volt, túlnyomóan magyarok. A [[trianoni békeszerződés]]ig [[Háromszék vármegye]] [[Kézdi járás]]ához tartozott.
+
* Węgrzy − 48 731 (92,73%),  
 +
* Rumuni − 2.549 (4,85%),  
 +
* Romowie − 1.244 (2,37%) i
 +
* inne narodowości − 26 (0,05%).
  
 +
== Linki zewnętrzne ==
 +
* [https://www.kezdi.info/ Kézdivásárhely]
  
 
|
 
|
 +
{{Történelmi régió infobox
 +
| név = Kézdiszék (węg.)<br><small>Lokacja Kézd (pol.)<br>Scaunul Chizd (rum.)</small>
 +
| zászló =
 +
| zászló felirat =
 +
| címer =
 +
| címer felirat =
 +
| egyéb nevei =
 +
| fennállás = [[XIII]] wiek - [[1876]]
 +
| ország = {{Zászló|Románia}} [[Rumunia]], [[Székelyföld]]
 +
| terület =
 +
| lakosság =
 +
| nemzetiségek      = [[Seklerzy]]
 +
| vallás = [[zreformowana]], [[rzymskokatolicka]], [[unitarny]]
 +
| központ = [[Kézdivásárhely]]
 +
| főbb települések = [[xxx]], [[yyy]]
 +
| térkép =
 +
| térkép felirat =
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Székelyföldi székek}}
 
{{Székelyföldi székek}}
 
|}
 
|}
Linia 42: Linia 85:
 
{{SORTUJ:Seklerzy, Kezdiszek}}
 
{{SORTUJ:Seklerzy, Kezdiszek}}
  
 
+
[[Kategoria:Székelyföld]]
 
 
[[Kategoria:Székelyföld székei]]
 
 
 
 
 
[https://www.kezdi.info/ Kézdivásárhely]
 

Aktualna wersja na dzień 14:23, 15 mar 2021

Błąd przy generowaniu miniatury:
Kézdiszék - kolor niebieski

Kézdiszék (pol. Lokacja Kézd, rum. Scaunul Chizd) − jedna z siedmiu historycznych lokacji Seklerów. W 1562 roku połączyła się z Sepsiszék i Orbaiszék jako Háromszék.

Znajdowała się w północno-wschodniej części historycznego Háromszék i dzisiejszego okręgu Covasna. Jego siedzibą było Kézdivásárhely, które jest dziś jedynym miastem, a także kulturalnym, politycznym i gospodarczym centrum.

Kézdivásárhely

Plik:Kezdi eglise.JPG
Kościół reformowany

Kézdivásárhely (łac. Neoforum Siculorum, niem. Szekler-Neumarkt, rum. Târgu Secuiesc) to najbardziej wysunięte na wschód miasto z większością węgierska w Kotlinie Karpackie, centrum dawnego Kézdiszék. W 1849 r. połączyła się z Kanta (rum. Canta), a w 1949 r. przyłączono Kézdioroszfalu. Dziś należą do niej również Nyújtód (rum. Lunga) i dołączone Kézdisárfalva (rum. Tinoasa) i Kézdiszászfalu (rum. Săsăuși, niem. Sachsendorf).

Już w czasach rzymskich istniała tu osada Praetoria Augusta. We wschodniej części miasta znaleziono ślady epoki brązu, osadnictwa z III wieku i osadnictwa z VII wieku. Od czasów rzymskich była to dość otwarta osada, czasami niszczona przez najazdy od strony przełęczy Ojtozi-szoros (Ojtozi). W średniowieczu ponownie stała się miejscem targowym, a w 1427 r. król Zygmunt nadał mu status miasta królewskiego zwanego Torjavása. W 1567 roku było to już znaczące miasto zwane Kézdivásárhely. W wielkim pożarze w 1834 r. spłonęło 421 z 558 domów. Podczas wojny o niepodległość w latach 1848-49, w centrum obrony Seklerów, Áron Gábor rozlał tu swoje armaty, a jego pomnik stoi na głównym placu od 1971 roku. W 1910 r. liczyło 5.892 mieszkańców, głównie Węgrów. Do czasu podpisania traktatu w Trianon komitat Háromszék należało do okręgu Kézdi.

Populacja

Ludność w 2011 roku wynosił 52.550 osób, w tym:

  • Ludność miasta − 18.491 (35,28%)
  • Ludność wiejska − 34.059 (64,72%)
  • Mężczyźni − 25871 (49,23%)
  • Kobiety − 26.679 (50,77%)

Skład narodowościowy

  • Węgrzy − 48 731 (92,73%),
  • Rumuni − 2.549 (4,85%),
  • Romowie − 1.244 (2,37%) i
  • inne narodowości − 26 (0,05%).

Linki zewnętrzne

Kézdiszék (węg.)
Lokacja Kézd (pol.)
Scaunul Chizd (rum.)
Istnienie XIII wiek - 1876
Państwo Románia Rumunia, Székelyföld
Centrum Kézdivásárhely
Główne osady xxx, yyy
Populacja
Narodowości Seklerzy
Religia zreformowana, rzymskokatolicka, unitarny
Coa Romania Nationality Székelys.svg Székelyföldi székek / Lokacje Seklerów

Aranyosszék
Csíkszék (Gyergyószék  •  Kászonszék)
Háromszék = Kézdiszék  •  Orbaiszék  •  Sepsiszék (Miklósvárszék)
Marosszék
Udvarhelyszék (Bardócszék  •  Keresztúrszék)