Kézdiszék: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 
[[Kategoria:1sek]]
 
[[Kategoria:1sek]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z holenderskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/K%C3%A9zdisz%C3%A9k
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/K%C3%A9zdisz%C3%A9k
 
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=K%C3%A9zdisz%C3%A9k&action=history
 
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=K%C3%A9zdisz%C3%A9k&action=history
 
|nota    = węgierski
 
|nota    = węgierski
 +
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://nl.wikipedia.org/wiki/K%C3%A9zdisz%C3%A9k
 +
|autorzy = https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=K%C3%A9zdisz%C3%A9k&action=history
 +
|nota    = holenderski
 
}}
 
}}
  
Linia 15: Linia 26:
 
  |
 
  |
  
[[File:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|Kézdiszék - kolor niebieski]]
+
[[File:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|500px|Kézdiszék - kolor niebieski]]
  
'''Kézdiszék''' (pol. lokacja  ''Kézd'', rum. ''?'') − jedna z siedmiu historycznych lokacji [[Sekler]]ów. W 1562 roku połączyła się z [[Sepsiszék]] i [[Orbaiszék]] jako [[Háromszék]].
+
'''Kézdiszék''' (pol. ''Lokacja Kézd'', rum. ''Scaunul Chizd'') − jedna z siedmiu historycznych lokacji [[Sekler]]ów. W 1562 roku połączyła się z [[Sepsiszék]] i [[Orbaiszék]] jako [[Háromszék]].
  
Znajdowałoa się w północno-wschodniej części historycznego [[Háromszék]] i dzisiejszego okręgu [[Kovászna megye]] Covasna. Jego siedzibą było [[Kézdivásárhely]], które jest dziś jedynym miastem, a także kulturalnym, politycznym i gospodarczym centrum.
+
Znajdowała się w północno-wschodniej części historycznego [[Háromszék]] i dzisiejszego [[Okręg Covasna|okręgu Covasna]]. Jego siedzibą było [[Kézdivásárhely]], które jest dziś jedynym miastem, a także kulturalnym, politycznym i gospodarczym centrum.
  
 
== Kézdivásárhely ==
 
== Kézdivásárhely ==
  
 
[[Plik:Kezdi eglise.JPG|thumb|left|Kościół reformowany]]
 
[[Plik:Kezdi eglise.JPG|thumb|left|Kościół reformowany]]
{{Bővebben|Kézdivásárhely}}
 
  
Jest to najbardziej wysunięte na wschód miasto z większością wegierska w [[Kotlina|Kotlinie Karpackie]], centrum dawnego Kézdiszék. W 1849 r. połączyła się z [[Kantą]], a w 1949 r. przyłączono Kézdioroszfalu. Dziś należą do niej również [[Nyújtód]] i dołączone [[Kézdisárfalva]] i [[Kézdiszászfalu]].
+
[[Kézdivásárhely]] (łac. ''Neoforum Siculorum'', niem. ''Szekler-Neumarkt'', rum. ''Târgu Secuiesc'') to najbardziej wysunięte na wschód miasto z większością węgierska w [[Kotlina|Kotlinie Karpackie]], centrum dawnego Kézdiszék. W 1849 r. połączyła się z [[Kanta]] (rum. ''Canta''), a w 1949 r. przyłączono [[Kézdioroszfalu]]. Dziś należą do niej również [[Nyújtód]] (rum. ''Lunga'') i dołączone [[Kézdisárfalva]] (rum. ''Tinoasa'') i [[Kézdiszászfalu]] (rum. ''Săsăuși'', niem. ''Sachsendorf'').
 +
 
 +
Już w czasach rzymskich istniała tu osada ''Praetoria Augusta''. We wschodniej części miasta znaleziono ślady epoki brązu, osadnictwa z III wieku i osadnictwa z VII wieku. Od czasów rzymskich była to dość otwarta osada, czasami niszczona przez najazdy od strony przełęczy [[Ojtozi-szoros]] (''Ojtozi''). W średniowieczu ponownie stała się miejscem targowym, a w 1427 r. król [[Zygmunt]] nadał mu status miasta królewskiego zwanego ''Torjavása''. W 1567 roku było to już znaczące miasto zwane [[Kézdivásárhely]]. W wielkim pożarze w 1834 r. spłonęło 421 z 558 domów. Podczas wojny o niepodległość w latach 1848-49, w centrum obrony Seklerów, Áron Gábor '''rozlał''' tu swoje armaty, a jego pomnik stoi na głównym placu od 1971 roku. W 1910 r. liczyło 5.892 mieszkańców, głównie Węgrów. Do czasu podpisania [[Trianon|traktatu w Trianon]] komitat [[Háromszék]] należało do okręgu [[Kézdi járás|Kézdi]].
 +
 
 +
== Populacja ==
 +
 
 +
'''Ludność w 2011 roku wynosił 52.550 osób, w tym:'''
 +
* Ludność miasta − 18.491 (35,28%)
 +
* Ludność wiejska − 34.059 (64,72%)
 +
* Mężczyźni − 25871 (49,23%)
 +
* Kobiety − 26.679 (50,77%)
 +
 
 +
=== Skład narodowościowy ===
  
Już w czasach rzymskich istniała tu osada ''Praetoria Augusta''. Na wschodnich '''tarasach''' miasta znaleziono ślady epoki brązu, osadnictwa z III wieku i osadnictwa z VII wieku. Od czasów rzymskich była to dość zbywalna osada, czasami niszczona przez najazdy z kierunku przełęczy [[Ojtozi-szoros]] (''Ojtozi''). W średniowieczu ponownie stał się miejscem targowym, a w 1427 r. król [[Zygmunt]] nadał mu status miasta królewskiego zwanego ''Torjavása''. W 1567 roku było to już znaczące miasto zwane [[Kézdivásárhely]]. W wielkim pożarze w 1834 r. spłonęło 421 z 558 domów. Podczas wojny o niepodległość w latach 1848-49, w centrum obrony Seklerów, Áron Gábor rozlał tu swoje armaty, a jego pomnik stoi na głównym placu od 1971 roku. W 1910 r. liczyło 5.892 mieszkańców, głównie Węgrów. Do czasu podpisania [[Trianon|traktatu w Trianon]] komitat [[Háromszék]] należało do okręgu [[Kézdi járás|Kézdi]].
+
* Węgrzy − 48 731 (92,73%),  
 +
* Rumuni − 2.549 (4,85%),  
 +
* Romowie − 1.244 (2,37%) i
 +
* inne narodowości − 26 (0,05%).
 +
 
 +
== Linki zewnętrzne ==
 +
* [https://www.kezdi.info/ Kézdivásárhely]
  
 
|
 
|
 
{{Történelmi régió infobox
 
{{Történelmi régió infobox
| név = Kézdiszék
+
| név = Kézdiszék (węg.)<br><small>Lokacja Kézd (pol.)<br>Scaunul Chizd (rum.)</small>
 
| zászló =  
 
| zászló =  
 
| zászló felirat =  
 
| zászló felirat =  
| címer = Coa_Romania_Seat_Udvarhely_v2.svg
+
| címer =  
| címer felirat = Herb Udvarhelyszék
+
| címer felirat =  
| egyéb nevei = Scaunul Odorhei
+
| egyéb nevei =  
| fennállás = [[XII]] wiek - [[1876]]
+
| fennállás = [[XIII]] wiek - [[1876]]
| ország = {{Zászló|Románia}} [[Románia]], [[Székelyföld]]
+
| ország = {{Zászló|Románia}} [[Rumunia]], [[Székelyföld]]
 
| terület =  
 
| terület =  
 
| lakosság =  
 
| lakosság =  
| vallás = zreformowany, rzymskokatolicki, unitarny  
+
| nemzetiségek      = [[Seklerzy]]
| központ = [[Székelyudvarhely]]
+
| vallás = [[zreformowana]], [[rzymskokatolicka]], [[unitarny]]
| főbb települések = [[Székelykeresztúr]], [[Szentegyháza]]
+
| központ = [[Kézdivásárhely]]
 +
| főbb települések = [[xxx]], [[yyy]]
 
| térkép =  
 
| térkép =  
 
| térkép felirat =  
 
| térkép felirat =  
Linia 57: Linia 86:
  
 
[[Kategoria:Székelyföld]]
 
[[Kategoria:Székelyföld]]
 
[https://www.kezdi.info/ Kézdivásárhely]
 

Aktualna wersja na dzień 14:23, 15 mar 2021

Plik:Szeklerland-planned seats.png
Kézdiszék - kolor niebieski

Kézdiszék (pol. Lokacja Kézd, rum. Scaunul Chizd) − jedna z siedmiu historycznych lokacji Seklerów. W 1562 roku połączyła się z Sepsiszék i Orbaiszék jako Háromszék.

Znajdowała się w północno-wschodniej części historycznego Háromszék i dzisiejszego okręgu Covasna. Jego siedzibą było Kézdivásárhely, które jest dziś jedynym miastem, a także kulturalnym, politycznym i gospodarczym centrum.

Kézdivásárhely

Plik:Kezdi eglise.JPG
Kościół reformowany

Kézdivásárhely (łac. Neoforum Siculorum, niem. Szekler-Neumarkt, rum. Târgu Secuiesc) to najbardziej wysunięte na wschód miasto z większością węgierska w Kotlinie Karpackie, centrum dawnego Kézdiszék. W 1849 r. połączyła się z Kanta (rum. Canta), a w 1949 r. przyłączono Kézdioroszfalu. Dziś należą do niej również Nyújtód (rum. Lunga) i dołączone Kézdisárfalva (rum. Tinoasa) i Kézdiszászfalu (rum. Săsăuși, niem. Sachsendorf).

Już w czasach rzymskich istniała tu osada Praetoria Augusta. We wschodniej części miasta znaleziono ślady epoki brązu, osadnictwa z III wieku i osadnictwa z VII wieku. Od czasów rzymskich była to dość otwarta osada, czasami niszczona przez najazdy od strony przełęczy Ojtozi-szoros (Ojtozi). W średniowieczu ponownie stała się miejscem targowym, a w 1427 r. król Zygmunt nadał mu status miasta królewskiego zwanego Torjavása. W 1567 roku było to już znaczące miasto zwane Kézdivásárhely. W wielkim pożarze w 1834 r. spłonęło 421 z 558 domów. Podczas wojny o niepodległość w latach 1848-49, w centrum obrony Seklerów, Áron Gábor rozlał tu swoje armaty, a jego pomnik stoi na głównym placu od 1971 roku. W 1910 r. liczyło 5.892 mieszkańców, głównie Węgrów. Do czasu podpisania traktatu w Trianon komitat Háromszék należało do okręgu Kézdi.

Populacja

Ludność w 2011 roku wynosił 52.550 osób, w tym:

  • Ludność miasta − 18.491 (35,28%)
  • Ludność wiejska − 34.059 (64,72%)
  • Mężczyźni − 25871 (49,23%)
  • Kobiety − 26.679 (50,77%)

Skład narodowościowy

  • Węgrzy − 48 731 (92,73%),
  • Rumuni − 2.549 (4,85%),
  • Romowie − 1.244 (2,37%) i
  • inne narodowości − 26 (0,05%).

Linki zewnętrzne

Kézdiszék (węg.)
Lokacja Kézd (pol.)
Scaunul Chizd (rum.)
Istnienie XIII wiek - 1876
Państwo Románia Rumunia, Székelyföld
Centrum Kézdivásárhely
Główne osady xxx, yyy
Populacja
Narodowości Seklerzy
Religia zreformowana, rzymskokatolicka, unitarny
18px Székelyföldi székek / Lokacje Seklerów

Aranyosszék
Csíkszék (Gyergyószék  •  Kászonszék)
Háromszék = Kézdiszék  •  Orbaiszék  •  Sepsiszék (Miklósvárszék)
Marosszék
Udvarhelyszék (Bardócszék  •  Keresztúrszék)