Sepsiszék: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| (Nie pokazano 11 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:1sek]] |
| + | [[Kategoria:Strony skompilowane]] | ||
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z holenderskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Sepsisz%C3%A9k | |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Sepsisz%C3%A9k | ||
| − | |autorzy = https:// | + | |autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Sepsisz%C3%A9k&action=history |
|nota = węgierski | |nota = węgierski | ||
| + | }} | ||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | {{Uwaga| | ||
| + | |strona = https://https://nl.wikipedia.org/wiki/Sepsisz%C3%A9k | ||
| + | |autorzy = https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sepsisz%C3%A9k&action=history | ||
| + | |nota = holenderski | ||
}} | }} | ||
| Linia 10: | Linia 20: | ||
| | | | ||
|} | |} | ||
| − | |||
{| | {| | ||
|-style="vertical-align:top;" | |-style="vertical-align:top;" | ||
| | | | ||
| − | + | [[Plik:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|500px|Sepsiszék (jasnozielony) w regionie Szeklerland]] | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | [[Plik:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|Sepsiszék (jasnozielony) w regionie Szeklerland]] | ||
| − | '''Sepsiszék''' | + | '''Sepsiszék''' (pol. ''Lokacja Sepsi'', rum. ''Scaunul Sepsi'')− dawne terytorium administracyjne [[Królestwo|Królestwa Węgier]] w regionie [[Székelyföld]] (''Kraj Seklerów''), które powstało między przełęczą [[Tusnádi-szoros|Tusnád]] a [[Barcaság]] w dolinie rzeki [[Olt]] (rum. ''Aluta''). |
== Lokalizacja == | == Lokalizacja == | ||
| − | + | Historyczny ''Sepsiszék'' znajduje się w dolinie Olt. Sąsiedzi to: [[Orbaiszék]] na południowym wschodzie, [[Kézdiszék]] i [[Kászonszék]] na północnym wschodzie, [[Csíkszék]] na północy, lokacja ''synowska'' [[Bardócszék|Bardóc]] na północnym zachodzie i jedna z enklaw komitatu [[Felső-Fehér vármegye]], na południowym zachodzie [[Barcaság]]. | |
| − | |||
| − | |||
==Historia == | ==Historia == | ||
| − | Nazwa Sepsi (Sebus) pojawiła się już w 1224 r. | + | Nazwa ''Sepsi'' (''Sebus'') pojawiła się już w 1224 r. jako obszar (''terra Sicolorum terre Sebus'') w liście uprzywilejowanym króla [[Andrzej II|Andrzeja II]], w którym nadał [[Sas]]om samorząd<ref>Szabó Károly (szerk.). ''Székely Oklevéltár''. Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár, str. 5. (1872)</ref>. a ci, osiedleni przez Andrzeja II, przejęli nazwy miejscowości [[Sekler]]ów: (Szász)kézd/(ręka), (Szász)orbó/(kula) (Szász)sebes/(rana), a także formę samorządu, stąd powstały ''[[szász székek]]'' (saskie ''lokacje''). |
| − | |||
| − | |||
| − | Po Andreanum | + | Po [[Andreanum]] Seklerowie, którzy przenieśli się do kotliny [[Háromszéki-medencé|Háromszék]], zabrali ze sobą nazwy swoich miejsc pochodzenia do Kézd, Orba i Sepsis (Sebesi) i utworzyli swój samorząd; w czasach nowożytnych (wraz z [[Miklósvár székkel együtt]] ([[lokac]]ją [[Miklósvárszék]])) tworzyli jednostkę administracyjną [[Háromszék]]. |
| − | + | W 1252 roku za zasługi w wyprawach za granice, król [[IV. Béla|Bela IV]] podarował synowi księcia Vince'a, [[Sekler]]a z Zer (''Szék''), który został wyludniony podczas najazdu Tatarów między Rumunami z Kerc, Sasami z Barasu i Seklerami z Sebus, który był kiedyś własnością Sasa imieniem Fulkun. | |
| − | + | 1252-ben [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] király külföldi követségekben tett szolgálataiért Akadás fia Vince comes, Sebus-i székelynek adományozta a kerci románok, Barasu-i szászok és a Sebus-i székelyek területe közötti a [[tatárjárás]] alatt elnéptelenedett Zek {Szék} nevű földet, amely egykor Fulkun nevű szász birtoka volt.''' | |
| − | + | Pod koniec listopada 1459 r. na spotkaniu w [[Segesvár]], które odnowiło ''[[Három nemzet egyesülése|Unię Trzech Narodów]]'', delegaci lokacji Miklósvár skarżyli się na starania Sepsiszék o jej wchłonięcie, po czym dyplomem potwierdzono niepodległość [[Miklósvárszék]]. | |
| − | + | Na spotkaniu w grudniu 1506 roku Bálint Kálnoki, Balázs Czirják, Péter Daczó i Mihály Mikó podpisali w imieniu Sepsiszék dokument zakazujący powstania zbrojnego. | |
| − | + | == Populacja == | |
| + | W spisie powszechny z 2011 obszar liczył 88.990 mieszkańców, w tym: | ||
| − | + | * Ludność miejska − 56.006 osób (62,94%) | |
| + | * Ludność wiejska − 32.984 osoby (37,06%) | ||
| + | * Mężczyźni − 43.293 osoby (48,65%) | ||
| + | * Kobiety − 45.697 (51,35%) | ||
| − | + | === Skład narodowościowy === | |
| − | + | * Węgrzy − 69.108 (72,34%), | |
| − | + | * Rumuni − 3.623 (11,15%), | |
| − | + | * Romowie − 4.629 (14,24%) i | |
| − | + | * inne narodowości − 413 (1,27%). | |
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
| Linia 74: | Linia 65: | ||
== Źródła == | == Źródła == | ||
| − | * | + | * ''[https://web.archive.org/web/20110710231100/http://www.fatornyosfalunk.com/html/erdelyi_helynevkonyv.html Tekintő. Erdélyi helynévkönyv]''. Został zebrany z przeglądania bazy danych Vistai András János. [Bez miejsca i roku, publikowane tylko w sieci WWW.] Tomy 1–3. (kötet). |
* Magyar katolikus lexikon | * Magyar katolikus lexikon | ||
* Pallas Nagy Lexikon | * Pallas Nagy Lexikon | ||
| + | |||
| + | | | ||
| + | {{Történelmi régió infobox | ||
| + | | név = Sepsiszék (węg.)<br></small>Lokacja Sepsi (pol.)<br>Scaunul Sf. Gheorghe (rum.)</small> | ||
| + | | zászló = | ||
| + | | zászló felirat = | ||
| + | | címer = | ||
| + | | címer felirat = | ||
| + | | egyéb nevei = | ||
| + | | fennállás = [[XIII]] wiek - [[1562]] | ||
| + | | ország = {{Zászló|Magyar 1867–1918}} [[Królestwo Węgier]], [[Székelyföld]] | ||
| + | | terület = | ||
| + | | lakosság = [[Seklerzy]] | ||
| + | | vallás = [[zreformowana]], [[rzymskokatolicka]] | ||
| + | | központ = [[Sepsiszentgyörgy]] | ||
| + | | főbb települések = [[Barót]] | ||
| + | | térkép = | ||
| + | | térkép felirat = | ||
| + | }} | ||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | {{Székelyföldi székek}} | ||
| + | |} | ||
[[Kategoria:Siedmiogród]] | [[Kategoria:Siedmiogród]] | ||
[[Kategoria:Seklerzy]] | [[Kategoria:Seklerzy]] | ||
Aktualna wersja na dzień 14:24, 15 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku holenderskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku holenderskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Szeklerland-planned seats.png Sepsiszék (jasnozielony) w regionie Szeklerland Sepsiszék (pol. Lokacja Sepsi, rum. Scaunul Sepsi)− dawne terytorium administracyjne Królestwa Węgier w regionie Székelyföld (Kraj Seklerów), które powstało między przełęczą Tusnád a Barcaság w dolinie rzeki Olt (rum. Aluta). LokalizacjaHistoryczny Sepsiszék znajduje się w dolinie Olt. Sąsiedzi to: Orbaiszék na południowym wschodzie, Kézdiszék i Kászonszék na północnym wschodzie, Csíkszék na północy, lokacja synowska Bardóc na północnym zachodzie i jedna z enklaw komitatu Felső-Fehér vármegye, na południowym zachodzie Barcaság. HistoriaNazwa Sepsi (Sebus) pojawiła się już w 1224 r. jako obszar (terra Sicolorum terre Sebus) w liście uprzywilejowanym króla Andrzeja II, w którym nadał Sasom samorząd[1]. a ci, osiedleni przez Andrzeja II, przejęli nazwy miejscowości Seklerów: (Szász)kézd/(ręka), (Szász)orbó/(kula) (Szász)sebes/(rana), a także formę samorządu, stąd powstały szász székek (saskie lokacje). Po Andreanum Seklerowie, którzy przenieśli się do kotliny Háromszék, zabrali ze sobą nazwy swoich miejsc pochodzenia do Kézd, Orba i Sepsis (Sebesi) i utworzyli swój samorząd; w czasach nowożytnych (wraz z Miklósvár székkel együtt (lokacją Miklósvárszék)) tworzyli jednostkę administracyjną Háromszék. W 1252 roku za zasługi w wyprawach za granice, król Bela IV podarował synowi księcia Vince'a, Seklera z Zer (Szék), który został wyludniony podczas najazdu Tatarów między Rumunami z Kerc, Sasami z Barasu i Seklerami z Sebus, który był kiedyś własnością Sasa imieniem Fulkun. 1252-ben IV. Béla király külföldi követségekben tett szolgálataiért Akadás fia Vince comes, Sebus-i székelynek adományozta a kerci románok, Barasu-i szászok és a Sebus-i székelyek területe közötti a tatárjárás alatt elnéptelenedett Zek {Szék} nevű földet, amely egykor Fulkun nevű szász birtoka volt. Pod koniec listopada 1459 r. na spotkaniu w Segesvár, które odnowiło Unię Trzech Narodów, delegaci lokacji Miklósvár skarżyli się na starania Sepsiszék o jej wchłonięcie, po czym dyplomem potwierdzono niepodległość Miklósvárszék. Na spotkaniu w grudniu 1506 roku Bálint Kálnoki, Balázs Czirják, Péter Daczó i Mihály Mikó podpisali w imieniu Sepsiszék dokument zakazujący powstania zbrojnego. PopulacjaW spisie powszechny z 2011 obszar liczył 88.990 mieszkańców, w tym:
Skład narodowościowy
Przypisy
Źródła
|
| |||||||||||||||||||
.svg){kind=link}
