Sepsiszék: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 
[[Kategoria:1sek]]
 
[[Kategoria:1sek]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z holenderskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Sepsisz%C3%A9k
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Sepsisz%C3%A9k
 
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Sepsisz%C3%A9k&action=history
 
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Sepsisz%C3%A9k&action=history
 
|nota    = węgierski
 
|nota    = węgierski
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://https://nl.wikipedia.org/wiki/Sepsisz%C3%A9k
 +
|autorzy = https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sepsisz%C3%A9k&action=history
 +
|nota    = holenderski
 
}}
 
}}
  
Linia 10: Linia 20:
 
|
 
|
 
|}
 
|}
 
 
{|
 
{|
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
  
{{Történelmi régió infobox
+
[[Plik:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|500px|Sepsiszék (jasnozielony) w regionie Szeklerland]]
| név = Sepsiszék
 
| zászló =
 
| zászló felirat =
 
| címer =
 
| címer felirat =
 
| egyéb nevei = Scaunul Sepsi
 
| fennállás = [[13. század]] - [[1562]]
 
| ország = {{Zászló|Magyar 1867˜–1918}} [[Magyar Királyság]], [[Székelyföld]]
 
| terület =
 
| lakosság = [[székely]]
 
| vallás = [[kálvinizmus|református]], [[latin rítusú katolikus egyház|római katolikus]]
 
| központ = [[Sepsiszentgyörgy]]
 
| főbb települések = [[Barót]]
 
| térkép =
 
| térkép felirat =
 
}}
 
 
 
{{Székelyföldi székek}}
 
  
[[Plik:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|Sepsiszék (jasnozielony) w regionie Szeklerland]]
+
'''Sepsiszék''' (pol. ''Lokacja Sepsi'', rum. ''Scaunul Sepsi'')− dawne terytorium administracyjne [[Królestwo|Królestwa Węgier]] w regionie [[Székelyföld]] (''Kraj Seklerów''), które powstało między przełęczą [[Tusnádi-szoros|Tusnád]] a [[Barcaság]] w dolinie rzeki [[Olt]] (rum. ''Aluta'').
 
 
'''Sepsiszék''' − dawne terytorium administracyjne [[Królestwo|Królestwa Węgier]] w regionie [[Székelyföld]] (''Kraj Seklerów''), które powstało między przełęczą [[Tusnádi-szoros|Tusnád]] a [[Barcaság]] w dolinie rzeki [[Olt]] (rum. ''Aluta'').
 
  
 
== Lokalizacja ==
 
== Lokalizacja ==
  
Historyczny ''Sepsiszék'' znajduje się w dolinie Olt. Sąsiedzi: [[Orbaiszék]] na południowym wschodzie, [[Kézdiszék]] i [[Kászonszék]] na północnym wschodzie, [[Csíkszék]] na północy, '''chłopięce krzesło''' [[Bardócszék|Bardóc]] na północnym zachodzie i jedna z enklaw komitatu [[Felső-Fehér vármegye]], na południowym zachodzie [[Barcaság]].
+
Historyczny ''Sepsiszék'' znajduje się w dolinie Olt. Sąsiedzi to: [[Orbaiszék]] na południowym wschodzie, [[Kézdiszék]] i [[Kászonszék]] na północnym wschodzie, [[Csíkszék]] na północy, lokacja ''synowska'' [[Bardócszék|Bardóc]] na północnym zachodzie i jedna z enklaw komitatu [[Felső-Fehér vármegye]], na południowym zachodzie [[Barcaság]].
  
 
==Historia ==
 
==Historia ==
  
Nazwa ''Sepsi'' (Sebus) pojawiła się już w 1224 r. jako obszar (''terra Sicolorum terre Sebus'') w liście uprzywilejowanym króla [[Andrzej II|Andrzeja II]], w którym nadał samorządowi [[sas]]kiemu samorząd.<ref>Szabó Károly (szerk.). ''Székely Oklevéltár''. Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár, str. 5. (1872)</ref> A Sasi osiedleni przez Andrzeja II przejęli nazwy miejscowości [[Sekler]]ów: (Szász)kézd/(ręka), (Szász)orbó/(kula) (Szász)sebes/(rana), a także formę samorządu, stąd powstały ''[[szász székek]]'' (saskie ''lokacje'').
+
Nazwa ''Sepsi'' (''Sebus'') pojawiła się już w 1224 r. jako obszar (''terra Sicolorum terre Sebus'') w liście uprzywilejowanym króla [[Andrzej II|Andrzeja II]], w którym nadał [[Sas]]om samorząd<ref>Szabó Károly (szerk.). ''Székely Oklevéltár''. Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár, str. 5. (1872)</ref>. a ci, osiedleni przez Andrzeja II, przejęli nazwy miejscowości [[Sekler]]ów: (Szász)kézd/(ręka), (Szász)orbó/(kula) (Szász)sebes/(rana), a także formę samorządu, stąd powstały ''[[szász székek]]'' (saskie ''lokacje'').
  
Po [[Andreanum]] Seklerowie, którzy przenieśli się do kotliny [[Háromszéki-medencé|Háromszék]], zabrali ze sobą nazwy swoich miejsc pochodzenia w Kézd, Orba i Sepsis (Sebesi) i utworzyli swój samorząd; w czasach nowożytnych (wraz z [[Miklósvár székkel együtt]] ('''''krzesłem''' Miklósvár'')) tworzyli jednostkę administracyjną [[Háromszék]].
+
Po [[Andreanum]] Seklerowie, którzy przenieśli się do kotliny [[Háromszéki-medencé|Háromszék]], zabrali ze sobą nazwy swoich miejsc pochodzenia do Kézd, Orba i Sepsis (Sebesi) i utworzyli swój samorząd; w czasach nowożytnych (wraz z [[Miklósvár székkel együtt]] ([[lokac]]ją [[Miklósvárszék]])) tworzyli jednostkę administracyjną [[Háromszék]].
'''
+
 
W 1252 roku za zasługi w zagranicznych wyprawach, król [[IV. Béla|Bela IV]] podarował synowi księcia Vince'a, [[Sekler]]a z Zer (''Szék''), który został wyludniony podczas najazdu Tatarów między Rumunami z Kerc, Sasami z Barasu i Seklerami z Sebus, który był kiedyś własnością Sasa imieniem Fulkun.  
+
W 1252 roku za zasługi w wyprawach za granice, król [[IV. Béla|Bela IV]] podarował synowi księcia Vince'a, [[Sekler]]a z Zer (''Szék''), który został wyludniony podczas najazdu Tatarów między Rumunami z Kerc, Sasami z Barasu i Seklerami z Sebus, który był kiedyś własnością Sasa imieniem Fulkun.  
  
 
  1252-ben [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] király külföldi követségekben tett szolgálataiért Akadás fia Vince comes, Sebus-i székelynek adományozta a kerci románok, Barasu-i szászok és a Sebus-i székelyek területe közötti a [[tatárjárás]] alatt elnéptelenedett Zek {Szék} nevű földet, amely egykor Fulkun nevű szász birtoka volt.'''
 
  1252-ben [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] király külföldi követségekben tett szolgálataiért Akadás fia Vince comes, Sebus-i székelynek adományozta a kerci románok, Barasu-i szászok és a Sebus-i székelyek területe közötti a [[tatárjárás]] alatt elnéptelenedett Zek {Szék} nevű földet, amely egykor Fulkun nevű szász birtoka volt.'''
  
Pod koniec listopada 1459 r. na spotkaniu w [[Segesvár]], które odnowiło [[unię 3 narodów]], delegaci '''lokacji''' Miklósvár skarżyli się na starania Sepsiszék o jej wchłonięcie, po czym dyplomem potwierdzono niepodległość [[Miklósvárszék]].
+
Pod koniec listopada 1459 r. na spotkaniu w [[Segesvár]], które odnowiło ''[[Három nemzet egyesülése|Unię Trzech Narodów]]'', delegaci lokacji Miklósvár skarżyli się na starania Sepsiszék o jej wchłonięcie, po czym dyplomem potwierdzono niepodległość [[Miklósvárszék]].
  
 
Na spotkaniu w grudniu 1506 roku Bálint Kálnoki, Balázs Czirják, Péter Daczó i Mihály Mikó podpisali w imieniu Sepsiszék dokument zakazujący powstania zbrojnego.
 
Na spotkaniu w grudniu 1506 roku Bálint Kálnoki, Balázs Czirják, Péter Daczó i Mihály Mikó podpisali w imieniu Sepsiszék dokument zakazujący powstania zbrojnego.
 +
 +
== Populacja ==
 +
W spisie powszechny z 2011 obszar liczył 88.990 mieszkańców, w tym:
 +
 +
* Ludność miejska − 56.006 osób (62,94%)
 +
* Ludność wiejska − 32.984 osoby (37,06%)
 +
* Mężczyźni − 43.293 osoby (48,65%)
 +
* Kobiety − 45.697 (51,35%)
 +
 +
=== Skład narodowościowy ===
 +
 +
* Węgrzy − 69.108 (72,34%),
 +
* Rumuni − 3.623 (11,15%),
 +
* Romowie − 4.629 (14,24%) i
 +
* inne narodowości − 413 (1,27%).
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
Linia 64: Linia 68:
 
* Magyar katolikus lexikon
 
* Magyar katolikus lexikon
 
* Pallas Nagy Lexikon
 
* Pallas Nagy Lexikon
 +
 +
|
 +
{{Történelmi régió infobox
 +
| név = Sepsiszék (węg.)<br></small>Lokacja Sepsi (pol.)<br>Scaunul Sf. Gheorghe (rum.)</small>
 +
| zászló =
 +
| zászló felirat =
 +
| címer =
 +
| címer felirat =
 +
| egyéb nevei =
 +
| fennállás = [[XIII]] wiek - [[1562]]
 +
| ország = {{Zászló|Magyar 1867–1918}} [[Królestwo Węgier]], [[Székelyföld]]
 +
| terület =
 +
| lakosság = [[Seklerzy]]
 +
| vallás = [[zreformowana]], [[rzymskokatolicka]]
 +
| központ = [[Sepsiszentgyörgy]]
 +
| főbb települések = [[Barót]]
 +
| térkép =
 +
| térkép felirat =
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Székelyföldi székek}}
 +
|}
  
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 
[[Kategoria:Seklerzy]]
 
[[Kategoria:Seklerzy]]

Aktualna wersja na dzień 14:24, 15 mar 2021

Błąd przy generowaniu miniatury:
Sepsiszék (jasnozielony) w regionie Szeklerland

Sepsiszék (pol. Lokacja Sepsi, rum. Scaunul Sepsi)− dawne terytorium administracyjne Królestwa Węgier w regionie Székelyföld (Kraj Seklerów), które powstało między przełęczą Tusnád a Barcaság w dolinie rzeki Olt (rum. Aluta).

Lokalizacja

Historyczny Sepsiszék znajduje się w dolinie Olt. Sąsiedzi to: Orbaiszék na południowym wschodzie, Kézdiszék i Kászonszék na północnym wschodzie, Csíkszék na północy, lokacja synowska Bardóc na północnym zachodzie i jedna z enklaw komitatu Felső-Fehér vármegye, na południowym zachodzie Barcaság.

Historia

Nazwa Sepsi (Sebus) pojawiła się już w 1224 r. jako obszar (terra Sicolorum terre Sebus) w liście uprzywilejowanym króla Andrzeja II, w którym nadał Sasom samorząd[1]. a ci, osiedleni przez Andrzeja II, przejęli nazwy miejscowości Seklerów: (Szász)kézd/(ręka), (Szász)orbó/(kula) (Szász)sebes/(rana), a także formę samorządu, stąd powstały szász székek (saskie lokacje).

Po Andreanum Seklerowie, którzy przenieśli się do kotliny Háromszék, zabrali ze sobą nazwy swoich miejsc pochodzenia do Kézd, Orba i Sepsis (Sebesi) i utworzyli swój samorząd; w czasach nowożytnych (wraz z Miklósvár székkel együtt (lokacją Miklósvárszék)) tworzyli jednostkę administracyjną Háromszék.

W 1252 roku za zasługi w wyprawach za granice, król Bela IV podarował synowi księcia Vince'a, Seklera z Zer (Szék), który został wyludniony podczas najazdu Tatarów między Rumunami z Kerc, Sasami z Barasu i Seklerami z Sebus, który był kiedyś własnością Sasa imieniem Fulkun.

1252-ben IV. Béla király külföldi követségekben tett szolgálataiért Akadás fia Vince comes, Sebus-i székelynek adományozta a kerci románok, Barasu-i szászok és a Sebus-i székelyek területe közötti a tatárjárás alatt elnéptelenedett Zek {Szék} nevű földet, amely egykor Fulkun nevű szász birtoka volt.

Pod koniec listopada 1459 r. na spotkaniu w Segesvár, które odnowiło Unię Trzech Narodów, delegaci lokacji Miklósvár skarżyli się na starania Sepsiszék o jej wchłonięcie, po czym dyplomem potwierdzono niepodległość Miklósvárszék.

Na spotkaniu w grudniu 1506 roku Bálint Kálnoki, Balázs Czirják, Péter Daczó i Mihály Mikó podpisali w imieniu Sepsiszék dokument zakazujący powstania zbrojnego.

Populacja

W spisie powszechny z 2011 obszar liczył 88.990 mieszkańców, w tym:

  • Ludność miejska − 56.006 osób (62,94%)
  • Ludność wiejska − 32.984 osoby (37,06%)
  • Mężczyźni − 43.293 osoby (48,65%)
  • Kobiety − 45.697 (51,35%)

Skład narodowościowy

  • Węgrzy − 69.108 (72,34%),
  • Rumuni − 3.623 (11,15%),
  • Romowie − 4.629 (14,24%) i
  • inne narodowości − 413 (1,27%).

Przypisy

  1. Szabó Károly (szerk.). Székely Oklevéltár. Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár, str. 5. (1872)

Źródła

  • Tekintő. Erdélyi helynévkönyv. Został zebrany z przeglądania bazy danych Vistai András János. [Bez miejsca i roku, publikowane tylko w sieci WWW.] Tomy 1–3. (kötet).
  • Magyar katolikus lexikon
  • Pallas Nagy Lexikon
Sepsiszék (węg.)
Lokacja Sepsi (pol.)
Scaunul Sf. Gheorghe (rum.)
Istnienie XIII wiek - 1562
Państwo Magyar 1867–1918 Królestwo Węgier, Székelyföld
Centrum Sepsiszentgyörgy
Główne osady Barót
Populacja
Populacja Seklerzy
Religia zreformowana, rzymskokatolicka
Coa Romania Nationality Székelys.svg Székelyföldi székek / Lokacje Seklerów

Aranyosszék
Csíkszék (Gyergyószék  •  Kászonszék)
Háromszék = Kézdiszék  •  Orbaiszék  •  Sepsiszék (Miklósvárszék)
Marosszék
Udvarhelyszék (Bardócszék  •  Keresztúrszék)