Medgyesszék: Różnice pomiędzy wersjami
(Utworzono nową stronę "Kategoria:3w Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii {{Uwaga| |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Medgyessz%C3%A9k |autorzy = https://hu.w...") |
|||
| (Nie pokazano 17 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:1s]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | [[Plik:Mediascher Stuhl.svg|400px|right|thumb|„Scaunul Mediașului” | + | [[Plik:Scaunul Mediasului CoA.svg|thumb|left|150px|Herb Medgyesszék]] |
| + | [[Plik:Mediascher Stuhl.svg|400px|right|thumb|700px|„Scaunul Mediașului” w XV wieku]] | ||
| + | [[Plik:Mediascher_Stuhl-Josephinische_Landesaufnahme_1769-1773.jpg|thumb|700px|Medgyesszék na mapie józefińskiej]] | ||
| − | '''Medgyesszék''' ( | + | '''Medgyesszék''' (pol. ''lokacja Mediasch'', niem. ''Mediascher Stuhl'', rum. ''Scaunul Mediașului'') byłą specjalną jednostką administracyjną w [[Królestwo|Królestwie Węgier]] w [[Siedmiogrod]]zie: jedną z [[sas]]kich lokacji w Siedmiogrodzie. Zajmowała obszar 649,75 km², w 1870 r. liczyła 39 121 mieszkańców. Jego siedzibą była [[Medgyes]] i trwała do 1876 roku. |
| − | == | + | == Nazwa == |
| − | |||
| − | + | Został nazwany na cześć [[sekler]]skiego klanu [[Medgyes]]. | |
| − | [[ | ||
| − | |||
| − | == | + | == Lokalizacja == |
| − | |||
| − | |||
| − | + | Na lewym brzegu [[Nagy-Küküllő (folyó)|Nagy-Küküllő]], z małym '''skrzyżowaniem''' do powiatu [[Küküllő vármegye]] po prawej stronie. Graniczy od wschodu z wyspą w komitacie [[Felső-Fehér vármegye]], na północnym wschodzie z [[Segesvárszék]] (rum. ''Sighisoarą''), na północy z [[Küküllő vármegye]] [[Küküllő vármegye]], od zachodu z [[Nagyselykszék]], a na drugiej z inną '''wyspą''' w '''powiecie''' [[Felső-Fehér vármegye]]. | |
| − | + | == Historia == | |
| − | + | Po osiedleniu się [[Sas]]ów została założony przez tych, którzy przenieśli się z doliny [[Székes (folyó)|Székes]] do doliny [[Küküllő]] wraz z [[Selykszék]] jako część [[Királyföld]] osiedlonego [[Sas]]ami, ''a Szeben központú Hétszéktől ''[[Kétszék]]'' ''. Medgyesszék utworzył [[Borvidék (Királyföld)|Borvidéket]] (niem. ''Weinland'') (Weinland) wraz z '''przewodniczącym''' [[Segesvárszék]] (rum. ''Sighisoara'') jako członek projektu. | |
| − | + | Jego nazwa została po raz pierwszy wymieniona 23 czerwca 1283 r. w akcie biskupa [[Péter|Piotra]], a w 1289 r. aostało również wymienione w statucie biskupa Piotra w związku z dziesięciną. W 1315 roku król [[Karol Robert]], na prośbę królewskich [[Sas]]ów: Andrása Eceli, Pétera, syna Konc, Herbordusa Musnai i saskich ''communitas'' z Medgyes, [[Nagyselyk]] i [[Berethalom]], przywrócił im dawne pozwolenie, tak samo jak saskie ''communitas'' [[Sybin]]a. W 1317 r. jest również wymieniona w statucie króla Karola, w którym nakazuje wszystkim mędrcom i [[Hospesi|hospesom]] z Medgyes ochronę posiadłości Simon Ban Almas, Darlac i Somogyom przed wszystkimi. | |
| − | + | Osadnicy, którzy przenieśli się na lokację, mogli zakładać oddzielne wioski i wybierać własnych księży i własnych sędziów (''Hann''). Sędziowie, wybierani corocznie, zajmowali się administracją, a także orzekali. Jednak w ważnych sprawach decydowali mieszkańcy wioski. W ciągu roku odbywały się 4 spotkania '''przewodniczące''', w których uczestniczyło 12 przysięgłych i starszyzna wiosek. Na czele ''lokacji'' stał sędzia wyznaczony przez króla. W centrum Medgyessék, w mieście Medgyes, od XV wieku wybierano '''burmistrza''', który pod względem godności wyprzedzał zarówno księcia, jak i głównego sędziego. | |
| − | |||
| − | + | Na podstawie aktu prawnego XXXIII z 1876 r. został wchłonięty przez '''okręg''' [[Nagy-Küküllő vármegye]]. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | == | + | == Populacja == |
| − | * {{ | + | |
| + | W 1870 r. liczyła 39.121 mieszkańców, w tym: | ||
| + | |||
| + | === Skład narodowościowy === | ||
| + | * Niemcy − 54,5%, | ||
| + | * Rumuni − 40,5% i | ||
| + | * Węgrzy − 4,5%. | ||
| + | |||
| + | === Wyznania === | ||
| + | * luteranie − 21.286 (54,4%), | ||
| + | * grekokatolicy − 8.365 (21,4%) | ||
| + | * prawosławni − 7.518 (19,2%), | ||
| + | * rzymscy katolicy − 1.333 (3,4%) i | ||
| + | * inni (gównie reformowani) − 619 | ||
| + | |||
| + | == Miejscowości lokacji == | ||
| + | |||
| + | |||
| + | {| {{széptáblázat}} | ||
| + | ! Rok<br>założenia | ||
| + | ! Nazwa<br>rumuńska | ||
| + | ! Nazwa<br>niemiecka | ||
| + | ! Nazwa<br>lokalna | ||
| + | ! Nazwa<br>węgierska | ||
| + | |- | ||
| + | | 1510 || ''[[Alma Vii]]'' || ''[[Almen]]'' || || ''[[Szászalmád]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | | 1359 || ''[[Ațel]]'' || ''[[Hetzeldorf]]'' || ''[[Hazeldorf]]'' || ''[[Ecel]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | | 1359 || ''[[Bazna]]''<br>poprzednio:<br>''[[Baiumul de Sus]]'' || ''[[Baassen]]''<br>poprzednio:<br>''[[Ober-Bassen]] || ''[[Baaßen]]'' || ''[[Bazna]]<br>[[Felsőbajom]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | | 1359 || ''[[Băgaciu]]''<br>poprzednio:<br>''[[Gogacea]]'' || ''[[Bogeschdorf]]'' || || ''[[Szászbogács]]''<br>do roku 1899<br>''[[Bogács]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | | 1315 || ''[[Biertan]]''<br>poprzednio:<br>''[[Ghiertan]]'' || ''[[Birthälm]]'' || || ''[[Berethalom]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | | 1359 || ''[[Brateiu]]'' || ''[[Pretai]]'' || ''[[Pretoa]]''|| ''[[Bárathely]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | | 1359 || ''[[Buzd]]'' || ''[[Bußd]]<br>[[Buss]]'' || || ''[[Szászbuzd]]''<br>do roku 1899<br>''[[Buzd]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | | || ''[[Copșa Mare]]'' || ''[[Großkopisch]]<br>[[Gross-Kopisch]]'' || || ''[[Nagykapus]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | | 1337 || ''[[Curciu]]'' || ''[[Kirtsch]]'' || || ''[[Küküllőkőrös]]<br>[[Szászkőrös]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | | 1359 || ''[[Ighișu Nou]]<br>[[Ighișul Nou]]''<br>poprzednio:<br>''[[Ighișul Săsesc]]<br>[[Ibișdorful Săsesc]]'' || ''[[Eibesdorf]]<br>[[Sächsisch-Eibesdorf]]'' || ''[[Ebesdref]]'' || ''[[Szászivánfalva]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | | 1315 || ''[[Mediaș]]'' || ''[[Mediasch]]<br>[[Medwisch]]'' || ''[[Medwisch]]<br>[[Medwesch]]'' || ''[[Medgyes]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | | || ''[[Moșna]]<br>[[Mojna]]<br>[[Meșindorf]]'' || ''[[Meschen]]'' || ''[[Maešn]]'' || ''[[Muzsna]]<br>[[Szászmuzsna]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | | || ''[[Nemșa]]'' || ''[[Nimesch]]'' || ''[[Niemesch]]''|| ''[[Nemes]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | | 1359 || ''[[Richiș]]''<br>poprzednio:<br>''[[Rechișdorf]]'' || ''[[Reichesdorf]]'' || ''[[Reχestref]]'' || ''[[Riomfalva]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | | 1359 || ''[[Velț]]'' || ''[[Wölz]]'' || ''[[Valts]]''|| ''[[Völc]]''<br>między 1910-18<br>''[[Velc]]'' | ||
| + | |- | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | == Źródło == | ||
| + | * Tekintő. ''[https://web.archive.org/web/20110710231100/http://www.fatornyosfalunk.com/html/erdelyi_helynevkonyv.html Erdélyi helynévkönyv]''. Opracowanie: Vistai András János. [Bez miejsca i roku, publikowane tylko w sieci WWW.] 1–3. kötet. | ||
* Magyar katolikus lexikon | * Magyar katolikus lexikon | ||
* [[A Pallas nagy lexikona]] | * [[A Pallas nagy lexikona]] | ||
| − | + | [[Kategoria:Geografia]] | |
| − | + | [[Kategoria:Siedmiogród]] | |
| − | [[ | + | [[Kategoria:Historia]] |
| + | [[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]] | ||
| + | [[Kategoria:Sasi Siedmiogrodzcy]] | ||
| + | [[Kategoria:Niemcy w Królestwie Węgier]] | ||
| + | [[Kategoria:Niemcy w Rumunii]] | ||
| + | [[Kategoria:Királyföld]] | ||
Aktualna wersja na dzień 11:20, 17 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Scaunul Mediasului CoA.svg Herb Medgyesszék Plik:Mediascher Stuhl.svg „Scaunul Mediașului” w XV wieku Plik:Mediascher Stuhl-Josephinische Landesaufnahme 1769-1773.jpg Medgyesszék na mapie józefińskiej Medgyesszék (pol. lokacja Mediasch, niem. Mediascher Stuhl, rum. Scaunul Mediașului) byłą specjalną jednostką administracyjną w Królestwie Węgier w Siedmiogrodzie: jedną z saskich lokacji w Siedmiogrodzie. Zajmowała obszar 649,75 km², w 1870 r. liczyła 39 121 mieszkańców. Jego siedzibą była Medgyes i trwała do 1876 roku. Spis treściNazwaZostał nazwany na cześć seklerskiego klanu Medgyes. LokalizacjaNa lewym brzegu Nagy-Küküllő, z małym skrzyżowaniem do powiatu Küküllő vármegye po prawej stronie. Graniczy od wschodu z wyspą w komitacie Felső-Fehér vármegye, na północnym wschodzie z Segesvárszék (rum. Sighisoarą), na północy z Küküllő vármegye Küküllő vármegye, od zachodu z Nagyselykszék, a na drugiej z inną wyspą w powiecie Felső-Fehér vármegye. HistoriaPo osiedleniu się Sasów została założony przez tych, którzy przenieśli się z doliny Székes do doliny Küküllő wraz z Selykszék jako część Királyföld osiedlonego Sasami, a Szeben központú Hétszéktől Kétszék . Medgyesszék utworzył Borvidéket (niem. Weinland) (Weinland) wraz z przewodniczącym Segesvárszék (rum. Sighisoara) jako członek projektu. Jego nazwa została po raz pierwszy wymieniona 23 czerwca 1283 r. w akcie biskupa Piotra, a w 1289 r. aostało również wymienione w statucie biskupa Piotra w związku z dziesięciną. W 1315 roku król Karol Robert, na prośbę królewskich Sasów: Andrása Eceli, Pétera, syna Konc, Herbordusa Musnai i saskich communitas z Medgyes, Nagyselyk i Berethalom, przywrócił im dawne pozwolenie, tak samo jak saskie communitas Sybina. W 1317 r. jest również wymieniona w statucie króla Karola, w którym nakazuje wszystkim mędrcom i hospesom z Medgyes ochronę posiadłości Simon Ban Almas, Darlac i Somogyom przed wszystkimi. Osadnicy, którzy przenieśli się na lokację, mogli zakładać oddzielne wioski i wybierać własnych księży i własnych sędziów (Hann). Sędziowie, wybierani corocznie, zajmowali się administracją, a także orzekali. Jednak w ważnych sprawach decydowali mieszkańcy wioski. W ciągu roku odbywały się 4 spotkania przewodniczące, w których uczestniczyło 12 przysięgłych i starszyzna wiosek. Na czele lokacji stał sędzia wyznaczony przez króla. W centrum Medgyessék, w mieście Medgyes, od XV wieku wybierano burmistrza, który pod względem godności wyprzedzał zarówno księcia, jak i głównego sędziego. Na podstawie aktu prawnego XXXIII z 1876 r. został wchłonięty przez okręg Nagy-Küküllő vármegye. PopulacjaW 1870 r. liczyła 39.121 mieszkańców, w tym: Skład narodowościowy
Wyznania
Miejscowości lokacji
Źródło
|