Scaunul Nocrich: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 10 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:3w]]
+
[[Kategoria:1s]]
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z rumuńskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://ro.wikipedia.org/wiki/Scaunul_Nocrich
 
|strona  = https://ro.wikipedia.org/wiki/Scaunul_Nocrich
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Broca&action=history
+
|autorzy = https://ro.wikipedia.org/w/index.php?title=Broca&action=history
|nota    = węgierski
+
|nota    = rumuński
 
}}
 
}}
  
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
[[Plik:Leschkircher Stuhl.svg|400px|right|thumb|„Scaunul Nocrich” în secolul al XV-lea]]
+
[[Plik:Leschkircher Stuhl.svg|400px|right|thumb|700px|„Scaunul Nocrich” w XV wieku]]
 +
[[Plik:Scaunul Nocrich - Josephinische Landesaufnahme, 1769 - 1773.jpg|700px|thumb|right|Scaunul Nocrich na [[Harta Iosefină]] Siedmiogrodu, 1769-73]]
  
'''Scaunul Nocrich''' era o unitate administrativă a [[sași]]lor transilvăneni, apărută la începutul secolului al XIII-lea, care era cunoscut din 1291 sub denumirea Scaunul Alțâna (''Alzener Stuhl''), deoarece localitatea Alțâna (''Alzen''), care avea dreptul de a ține târg, a devenit reședința scaunului.
+
'''Leschkircher Stuhl''' (pol. ''siedziba Nocrich'', rum. ''Scaunul Nocrich'') była jednostką administracyjną [[siedmiogrod]]zkich [[Sas]]ów, która pojawiła się na początku XIII wieku, a od 1291 roku była znana jako ''Alzener Stuhl'', zapewne z powodu prawa do organizacji jarmarków.
  
Localitățile Alțâna (''Alzen'') și Nocrich (''Leschkirch'') s-au judecat timp de 200 de ani pentru dreptul de a ține târg (''Marktrecht'').
+
W 1589 r. miejscowość Leschkirch (rum. ''Nocrich'') otrzymała prawo do urządzania jarmarku, stając się od 1620 r. (według innych źródeł od 1627 r.) rezydencją [[lokacj]]i, zwanej odtąd ''Leschkircher Stuhl'' (''Lokacją Nocrich'').
  
În 1589, Nocrich (''Leschkirch'') a primit dreptul de a ține târg, devenind din 1620 (după alte surse din 1627) reședința scaunului, care din acel moment s-a numit Scaunul Nocrich (''Leschkircher Stuhl'').  
+
Miejscowości Alzen (rum. ''Alțâna'') i Leschkirch (rum. ''Nocrich'') przez 200 lat sądziła się o prawo do organizacji targów (Marktrecht).
  
în 1543, localitatea Țichindeal (''Ziegenthal'') a fost desființată oficial, deși era încă din secolul XII era o localitate medievală părăsită. Mai târziu, satul a fost repopulat.  
+
W 1543 roku miejscowość Ziegenthal (rum. ''Țichindeal'') zostało oficjalnie zlikwidowane, chociaż od XII wieku była już opuszczonym średniowiecznym miastem. Później została ponownie zaludniona.
  
Dreptul de a strânge [[Zeciuială|zeciuiala]] de pe [[Pământul Crăiesc]] era valabil pentru toate cele 12 obști/comune ale Saunului.
+
Prawo do pobierania [[dziesięcina|dziesięciny]] z [[Királyföld]] było ważne dla wszystkich 12 ''[[lokac]]ji''.
  
== Începuturile colonizării ==
+
== Początki kolonizacji ==
[[Plik:Scaunul Nocrich - Josephinische Landesaufnahme, 1769 - 1773.jpg|300px|thumb|right|Scaunul Nocrich în [[Harta Iosefină]] a Transilvaniei, 1769-73]]
 
Istoricul [[Friedrich Teutsch]] consideră că începutul colonizării capitulului Nocrich a avut loc înainte de anul 1200, primele localități vizate în acest sens fiind Ațâna, Chirpăr și Nocrich, urmate de Cornățel, Găinari, Hosman, Marpod, Săsăuși și Țichindeal.<ref>Fr.Teutsch - ''Besiedlung des „alten Landes”'', vol. 24, 1901, p.107.</ref>
 
  
Câteva localități aparținătoare de organismul administrativ „[[Două Scaune]]”, apar în documentele nobiliare încă înainte de anul 1283, fără a exista un indiciu că ar fi fost populate de sași<ref name=Ovidiu>Th.Nagler - Așezarea sașilor în Transilvania, București, Editura Kriterion, 1992, p.161-162.</ref>. Sunt menționate în 1263 localități în care prezența sașilor nu este atestată<ref>''Urkundenbuch'', vol.I, nr.102, p.89-90.</ref>: „[[Ocna Sibiului|Wiz]]”, „[[Mănărade|Munora]]”, „[[Hașag|Hassach]]” și „[[Nocrich|Nogrech(Nocrich?)]]”, așezări care ajung în proprietatea lui Jula, fiul banului Ladislau. Walter Scheiner<ref>Walter Scheiner, Die Ortsnamen im mittleren Teile des südlichen Siebenbürgens, în Balkan-Archiv, vol.2, Leipzig, 1926, p.84.</ref> precumm și autorii culegerii de documente istorice referitoare la sași „''Urkundenbuch'', vol.I” sunt de părerea că „Nogrech” ar fi așezarea Nocrich. [[Thomas Nägler|Th.Nägler]] susține imposibilitatea trecerii localității împreună cu celelalte trei în stăpânire nobiliară după 100 de ani de la colonizarea săsescă, cu toate că, sporadic, unele sate izolate sau chiar mai multe împreună au urmat aceste mutații doar temporar. Mai mult de atât este improbabil ca viitorul centru scăunal aflat în vechiul nucleu al provinciei Sibiului să fi fost posesiune nobiliară.<ref name=Ovidiu/> Chiar dacă Nogrech este sediul scaunului cu același nume, susține Th.Nägler, dania făcută de [[Ștefan I al Ungariei|Ștefan I]], „''rex junior''”, nu menționeză nimic despre vreo populație săsească în teritoriul celor „Două Scaune”.<ref name=Ovidiu/>
+
Historyk Friedrich Teutsch uważa, że ​​początek kolonizacji '''lokacji Nocrich''' miał miejsce przed 1200 rokiem, pierwszymi docelowymi miejscowościami w tym sensie były Ațâna, Chirpăr i Nocrich, a następnie Cornățel, Găinari, Hosman, Marpod, Săsăuși i Țichindeal.<ref>Fr.Teutsch - ''Besiedlung des „alten Landes”'', vol. 24, 1901, p.107.</ref>
  
== Domenii aparținătoare ==
+
Kilka miejscowości należących do organu administracyjnego ''[Dwie Lokacje|Dwóch Lokacji]]''pojawia się w dokumentach szlacheckich jeszcze przed 1283 rokiem, bez żadnej wzmianki o zamieszkiwaniu ich przez [[Sas]]ów<ref name=Ovidiu>Th.Nagler - Așezarea sașilor în Transilvania, București, Editura Kriterion, 1992, str.161-162.</ref>. Wspomina się o nich w 1263 roku miejscowościach, w których obecność Sasów nie jest potwierdzona<ref>''Urkundenbuch'', vol.I, nr.102, p.89-90.</ref>: [[Ocna Sibiului|Wiz]]”, „[[Mănărade|Munora]]”, „[[Hașag|Hassach]]” și „[[Nocrich|Nogrech(Nocrich?)]], Osady, które przeszły na własność Juli, syna bana Ladislau (lászló ?). Walter Scheiner<ref>Walter Scheiner, Die Ortsnamen im mittleren Teile des südlichen Siebenbürgens, în Balkan-Archiv, vol.2, Leipzig, 1926, str.84.</ref> i autorzy zbioru dokumentów historycznych o Sasach „Urkundenbuch, tom I” uważają, że „Nogrech” to osada Nocrich. [[Thomas Nägler]] argumentuje za niemożliwością przejścia miasta wraz z pozostałymi trzema pod panowanie szlacheckie po 100 latach kolonizacji saksońskiej, chociaż sporadycznie niektóre odizolowane wioski lub nawet więcej razem przeżywały te mutacje tylko tymczasowo. Ponadto jest mało prawdopodobne, aby przyszła siedziba znajdująca się w dawnym jądrze prowincji Sybin była własnością szlachecką.<ref name=Ovidiu/> Chociaż Nogrech jest siedzibą ''lokacji'' o tej samej nazwie, twierdzi Thomas Nägler, dokumenty przygotowane przez Stefana I, „rex junior”, nie wspominają nic o żadnej saksońskiej populacji na terenie „Dwóch Lokacji”.<ref name=Ovidiu/>
[[Plik:Viehbrandzeichen des Leschkircher Stuhls, 1826.jpg|250px|right|thumb|1826 - Dangale pentru vitele din „Scaunul Nocrich”]]
 
  
 +
== Miejscowości lokacji ==
  
 
{| {{széptáblázat}}
 
{| {{széptáblázat}}
 
! Nazwa rumuńska
 
! Nazwa rumuńska
 
! Nazwa niemiecka
 
! Nazwa niemiecka
 +
! Nazwa lokalna
 
! Nazwa węgierska
 
! Nazwa węgierska
 
|-
 
|-
| ''[[Alțâna]]'' || ''[[Alzen]]'' || ''[[Alcina]]''
+
| ''[[Alțâna]]'' || ''[[Alzen]]'' || ''[[Alzen]]<br>[[Âltsen]]'' || ''[[Alcina]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Benești]]<br>[[Bendorf]]'' || ''[[Bägendorf]]'' || ''[[Bendorf]]''
+
| ''[[Benești]]<br>potocznie [[Bendorf]]'' || ''[[Bägendorf]]<br>[[Bajendorf]]'' || ''[[Bajenderf]]<br>[[Baejndref]]' || ''[[Bendorf]]<br>[[Bene]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Chirpăr]]'' || ''[[Kirchberg]]'' || ''[[Kürpöd]]''
+
| ''[[Chirpăr]]'' || ''[[Kirchberg]]''<br>tłum. ''Dealul Bisericii'' || ''[[Kürpöd]]<br>[[Körpöd]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Fofeldea]]'' || ''[[Hochfeld]]'' || ''[[Hófäöld]]<br>[[Fóföld]]''
+
| ''[[Fofeldea]]''<br>poprzednio:<br>''[[Hohfeldia]]'' || ''[[Hochfeld]]''<br>tłum: ''Wysokie pole''<br>lub ''Górne pole'' || [[''Hiufält]]<br>[[Hîfield]]'' || ''[[Hófäöld]]<br>[[Fóföld]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Glâmboaca]]'' || ''[[Hühnerbach]]'' || ''[[Glimboka]]''
+
| ''[[Glâmboaca]]''<br>poprzednio:<br>''[[Glămboaca]]<br>[[Glîmbocata]]'' || ''[[Hühnerbach]]<br>[[Honnerbach]]'' || ''[[Honerbich]]'' || ''[[Glimboka]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Hosman]]'' || ''[[Holzmengen]]'' || ''[[Holcmany]]''
+
| ''[[Hosman]]''<br>poprzednio:<br>''[[Hozman]]'' || ''[[Holzmengen]]<br>[[Holzmannthal]]'' || ''[[Hultsmänjen]]<br>[[Hűltsmanjen]]<br>[[Hultsmońen, ]]'' || ''[[Holcmány]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Ilimbav]]'' || ''[[Eulenbach]]<br>[[Illenbach]]'' || ''[[Illenbák]]''
+
| ''[[Ilimbav]]''<br>poprzednio:<br>''[[Ilenbav]]'' || ''[[Eulenbach]]<br>[[Illenbach]]<br>[[Illenbach]]'' || ''[[Ellimbich]]'' || ''[[Illenbák]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Marpod]]'' || ''[[Marpod]]'' || ''[[Márpod]]''
+
| ''[[Marpod]]'' || ''[[Marpod]]<br>[[Marpodt]]<br>[[Marpolden]]<br>[[Maierpod]]<br>[[Mayerpolden]]<br>[[Maypold]]'' || ''[[Mârpet]]'' || ''[[Márpod]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Nocrich]]<br>[[Gara Petru Luciu]]'' || ''[[Leschkirch]]'' || ''[[Újegyház]]''
+
| ''[[Nocrich]]<br>[[Gara Petru Luciu]]'' || ''[[Leschkirch]]<br>[[Löschkirch]]'' || ''[[Löschkirk]]<br>[[Laeschkirik]]<br>[[Leškirich]]'' || ''[[Újegyház]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Pelișor]]<br>[[Magarei]]'' || ''[[Magarei]]'' || ''[[Magaré]]''
+
| ''[[Pelișor]]''<br>poprzednio:<br>''[[Măgărei]]<br>[[Măgărău]]<br>[[Măgria]]'' || ''[[Magarey]]<br>[[Magaren]]<br>[[Magerau]]'' || ''[[Muegeroi]]<br>[[Mogerâ]]'' || ''[[Magaré]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Săsăuș]]'' || ''[[Sachsenhausen]]'' || ''[[Szásház]]''
+
| ''[[Săsăuș]]''<br>poprzednio:<br>''[[Săsăus]]'' || ''[[Sachsenhausen]]'' || ''[[Sessenheousen]]<br>[[Zessnhauzn]]''|| ''[[Szásház]]<br>[[Szászalamor]]''
 
|-
 
|-
| ''[[Țichindeal]]'' || ''[[Ziegenthal]]'' || ''[[Cikendál]]''
+
| ''[[Țichindeal]]''<br>poprzednio:<br>''[[Cichindeal sau Ceccendal]]'' || ''[[Zickenthal]]<br>[[Ziegenthal]]''<br>tłum. ''Valea caprelor'' || ''[[Zakelnduel]]<br>[[Tsikkndâl]]<br>[[Tsakeln'']] || ''[[Cikendál]]''
 
|}
 
|}
  
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
'''Scaunul Nocrich''' (''Leschkircher Stuhl'') avea în componență următoarele localități:
+
[[Kategoria:Geografia]]
* [[Alțâna, Sibiu|Alțâna]], în {{de|Alzen}}, în {{hu|Alcina}}.
+
[[Kategoria:Siedmiogród]]
* [[Benești, Sibiu|Benești/Bendorf]], în {{de|Bägendorf}}, în {{hu|Bendorf}}.
+
[[Kategoria:Historia]]
* [[Chirpăr, Sibiu|Chirpăr]], în {{de|Kirchberg}}, în {{hu|Kürpöd}}.
+
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
* [[Fofeldea, Sibiu|Fofeldea]], în {{de|Hochfeld}}, în {{hu|Hófäöld/Fóföld}}.
+
[[Kategoria:Sasi Siedmiogrodzcy]]
* [[Glâmboaca, Sibiu|Glâmboaca]], în {{de|Hühnerbach}}, în {{hu|Glimboka}}.
+
[[Kategoria:Niemcy w Królestwie Węgier]]
* [[Hosman, Sibiu|Hosman]], în {{de|Holzmengen}}, în {{hu|Holcmany}}.
+
[[Kategoria:Niemcy w Rumunii]]
* [[Ilimbav, Sibiu|Ilimbav]], în {{de|Eulenbach/Illenbach}}, în {{hu|Illenbák}}.
+
[[Kategoria:Királyföld]]
* [[Marpod, Sibiu|Marpod]], în {{de|Marpod}}, în {{hu|Márpod}}.
 
* [[Nocrich, Sibiu|Nocrich/Gara Petru Luciu]], în {{de|Leschkirch }}, în {{hu|Újegyház}}.
 
* [[Pelișor, Sibiu|Pelișor/Magarei]], în {{de|Magarei}}, în {{hu|Magaré}}.
 
* [[Săsăuș, Sibiu|Săsăuș]], în {{de|Sachsenhausen}}, în {{hu|Szásház}}.
 
* [[Țichindeal, Sibiu|Țichindeal]], în {{de|Ziegenthal}}, în {{hu|Cikendál}}
 
 
 
== Legături externe ==
 
==Bibliografie==
 
== Note ==
 
<references/>
 
 
 
{{ScaunulNocrich}}
 
{{DistricteSăsești}}
 
{{DouăScaune}}
 
{{ȘapteScaune}}
 
 
 
[[Categorie:Sibiu]]
 
[[Categorie:Istoria Transilvaniei| ]]
 
[[Categorie:Germani în România]]
 
[[Categorie:Sași transilvăneni| ]]
 

Aktualna wersja na dzień 11:27, 17 mar 2021

Plik:Leschkircher Stuhl.svg
„Scaunul Nocrich” w XV wieku

Leschkircher Stuhl (pol. siedziba Nocrich, rum. Scaunul Nocrich) była jednostką administracyjną siedmiogrodzkich Sasów, która pojawiła się na początku XIII wieku, a od 1291 roku była znana jako Alzener Stuhl, zapewne z powodu prawa do organizacji jarmarków.

W 1589 r. miejscowość Leschkirch (rum. Nocrich) otrzymała prawo do urządzania jarmarku, stając się od 1620 r. (według innych źródeł od 1627 r.) rezydencją lokacji, zwanej odtąd Leschkircher Stuhl (Lokacją Nocrich).

Miejscowości Alzen (rum. Alțâna) i Leschkirch (rum. Nocrich) przez 200 lat sądziła się o prawo do organizacji targów (Marktrecht).

W 1543 roku miejscowość Ziegenthal (rum. Țichindeal) zostało oficjalnie zlikwidowane, chociaż od XII wieku była już opuszczonym średniowiecznym miastem. Później została ponownie zaludniona.

Prawo do pobierania dziesięciny z Királyföld było ważne dla wszystkich 12 lokacji.

Początki kolonizacji

Historyk Friedrich Teutsch uważa, że ​​początek kolonizacji lokacji Nocrich miał miejsce przed 1200 rokiem, pierwszymi docelowymi miejscowościami w tym sensie były Ațâna, Chirpăr i Nocrich, a następnie Cornățel, Găinari, Hosman, Marpod, Săsăuși i Țichindeal.[1]

Kilka miejscowości należących do organu administracyjnego [Dwie Lokacje|Dwóch Lokacji]]pojawia się w dokumentach szlacheckich jeszcze przed 1283 rokiem, bez żadnej wzmianki o zamieszkiwaniu ich przez Sasów[2]. Wspomina się o nich w 1263 roku miejscowościach, w których obecność Sasów nie jest potwierdzona[3]: Wiz”, „Munora”, „Hassach” și „Nogrech(Nocrich?), Osady, które przeszły na własność Juli, syna bana Ladislau (lászló ?). Walter Scheiner[4] i autorzy zbioru dokumentów historycznych o Sasach „Urkundenbuch, tom I” uważają, że „Nogrech” to osada Nocrich. Thomas Nägler argumentuje za niemożliwością przejścia miasta wraz z pozostałymi trzema pod panowanie szlacheckie po 100 latach kolonizacji saksońskiej, chociaż sporadycznie niektóre odizolowane wioski lub nawet więcej razem przeżywały te mutacje tylko tymczasowo. Ponadto jest mało prawdopodobne, aby przyszła siedziba znajdująca się w dawnym jądrze prowincji Sybin była własnością szlachecką.[2] Chociaż Nogrech jest siedzibą lokacji o tej samej nazwie, twierdzi Thomas Nägler, dokumenty przygotowane przez Stefana I, „rex junior”, nie wspominają nic o żadnej saksońskiej populacji na terenie „Dwóch Lokacji”.[2]

Miejscowości lokacji

Nazwa rumuńska Nazwa niemiecka Nazwa lokalna Nazwa węgierska
Alțâna Alzen Alzen
Âltsen
Alcina
Benești
potocznie Bendorf
Bägendorf
Bajendorf
Bajenderf
Baejndref'
Bendorf
Bene
Chirpăr Kirchberg
tłum. Dealul Bisericii
Kürpöd
Körpöd
Fofeldea
poprzednio:
Hohfeldia
Hochfeld
tłum: Wysokie pole
lub Górne pole
''Hiufält
Hîfield
Hófäöld
Fóföld
Glâmboaca
poprzednio:
Glămboaca
Glîmbocata
Hühnerbach
Honnerbach
Honerbich Glimboka
Hosman
poprzednio:
Hozman
Holzmengen
Holzmannthal
Hultsmänjen
Hűltsmanjen
Hultsmońen,
Holcmány
Ilimbav
poprzednio:
Ilenbav
Eulenbach
Illenbach
Illenbach
Ellimbich Illenbák
Marpod Marpod
Marpodt
Marpolden
Maierpod
Mayerpolden
Maypold
Mârpet Márpod
Nocrich
Gara Petru Luciu
Leschkirch
Löschkirch
Löschkirk
Laeschkirik
Leškirich
Újegyház
Pelișor
poprzednio:
Măgărei
Măgărău
Măgria
Magarey
Magaren
Magerau
Muegeroi
Mogerâ
Magaré
Săsăuș
poprzednio:
Săsăus
Sachsenhausen Sessenheousen
Zessnhauzn
Szásház
Szászalamor
Țichindeal
poprzednio:
Cichindeal sau Ceccendal
Zickenthal
Ziegenthal

tłum. Valea caprelor
Zakelnduel
Tsikkndâl
Tsakeln''
Cikendál

Przypisy

  1. Fr.Teutsch - Besiedlung des „alten Landes”, vol. 24, 1901, p.107.
  2. 2,0 2,1 2,2 Th.Nagler - Așezarea sașilor în Transilvania, București, Editura Kriterion, 1992, str.161-162.
  3. Urkundenbuch, vol.I, nr.102, p.89-90.
  4. Walter Scheiner, Die Ortsnamen im mittleren Teile des südlichen Siebenbürgens, în Balkan-Archiv, vol.2, Leipzig, 1926, str.84.