Gyergyószék: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 
[[Kategoria:1sek]]
 
[[Kategoria:1sek]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z holenderskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z francuskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 6: Linia 9:
 
|nota    = węgierski
 
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
 
+
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://fr.wikipedia.org/wiki/Gyergy%C3%B3sz%C3%A9k
 +
|autorzy = https://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=Gyergy%C3%B3sz%C3%A9k&action=history
 +
|nota    = francuski
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://nl.wikipedia.org/wiki/Gyergy%C3%B3sz%C3%A9k
 +
|autorzy = https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Gyergy%C3%B3sz%C3%A9k&action=history
 +
|nota    = holenderski
 +
}}
 
{|
 
{|
 
|
 
|
Linia 15: Linia 33:
 
  |
 
  |
  
{{Történelmi régió infobox
+
[[File:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|500px|Gyergyószék - kolor umiarkowany pomarańczowy]]
| név = Gyergyószék
 
| zászló =
 
| zászló felirat =
 
| címer = Coa_Romania_Seat_Udvarhely_v2.svg
 
| címer felirat = Herb Udvarhelyszék
 
| egyéb nevei = Scaunul Odorhei
 
| fennállás = XII wiek - [[1876]]
 
| ország = {{Zászló|Románia}} [[Románia]], [[Székelyföld]]
 
| terület = 2900
 
| lakosság = 121 586
 
| vallás = zreformowany, rzymskokatolicki, unitarny
 
| központ = [[Székelyudvarhely]]
 
| főbb települések = [[Székelykeresztúr]], [[Szentegyháza]]
 
| térkép =
 
| térkép felirat =
 
}}
 
 
 
{{Székelyföldi székek}}
 
  
[[File:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|Gyergyószék - kolor umiarkowany pomarańczowy]]
+
'''Gyergyószék''' (pol. ''Lokacja Gyergyó'', łac. ''Giergiensis sedes'') to dawne terytorium administracyjne [[Królestwo|Królestwa Węgier]] i [[Księstwo Siedmiogrodu|Księstwa Siedmiogrodu]], utworzone w XIII wieku jako część kraju [[Sekler]]ów.
  
Gyergyószék lub siedziba Gyergyó (węgierski: Gyergyószék; łac .: Giergiensis sedes) to dawne terytorium administracyjne Królestwa Węgier i Księstwa Siedmiogrodu, utworzone w XIII wieku jako część kraju Siculum. W czasie reformy terytorialnej w 1876 r. Siedziba została przekształcona w powiat csík.
+
Gyergyószék to jedno z historycznych ''synowskich'' [[lokac]]ji regionu Székelyföld, który został wydzielony na początku XV wieku z lokacji [[Csíkszék]] w jego północnej części. Jego siedziba znajdowała się w [[Gyergyószentmiklós]]. Tradycja nazywała to kiedyś ''Gyergyóország''.<ref>''[https://web.archive.org/web/20170611112501/http://mtdaportal.extra.hu/books/szentgyorgyi_laszlo_erdelyorszagi_levelek.pdf Szentgyörgyi László: Erdélyországi levelek (1937)]''. [http://mtdaportal.extra.hu/books/szentgyorgyi_laszlo_erdelyorszagi_levelek.pdf Zarchiwizowano] (pdf) 11 czerwca 2017. [dostęp:2019-08-15].</ref>
  
'''Gyergyószék''' ou '''Siège de Gyergyó''' ({{langue avec nom|hu|''Gyergyószék''}} ; {{langue avec nom|la|''Giergiensis sedes''}}) est un ancien territoire administratif du [[royaume de Hongrie]] et de la [[principauté de Transylvanie (XIe siècle-1711)|principauté de Transylvanie]], créé au {{s|XIII|e}} comme une composante du [[Pays sicule]]. Lors de la réforme territoriale de [[1876]], le [[siège (Hongrie)|siège]] est transformé en comitat de [[Csík]].
+
Częściowe oddzielenie Gyergyószéka trwało do 1870 r., kiedy to wewnętrzne zarządzanie lokacjami [[Sekler]]ów zostało zrównane z administracją komitatu, a tym samym wszystkie lokacje ''synowskie'' przestały istnieć. Podczas osadnictwa w 1876 r. dawny Csíkszék został przekształcony w komitat [[Csík]], o niezmienionym obszarze, obejmującym [[Gyergyó]] i [[Kászonszék]].
  
Gyergyószék był jednym z krzeseł dla chłopców z historycznego regionu Szeklerland, który został wydzielony na początku XV wieku w obrębie Csíkszék w jego północnej części. Jego siedziba znajdowała się w Gyergyószentmiklós. Tradycja nazywała to kiedyś Gyergyóland. [1]
+
Obecnie obszar byłej lokacji w dużej części należy do okręgu [[Okręg Harghita|Harghita]].
  
'''Gyergyószék''' a történelmi [[Székelyföld]] egyik [[Szék (terület)|fiúszék]]e volt, mely a 15. század elején különült el [[Csíkszék]]en belül annak északi részén. Székhelye [[Gyergyószentmiklós]] volt. A hagyomány egykor '''Gyergyóország'''ként is emlegette.<ref>{{Cite web |url=http://mtdaportal.extra.hu/books/szentgyorgyi_laszlo_erdelyorszagi_levelek.pdf |title=Szentgyörgyi László: Erdélyországi levelek (1937) |accessdate=2019-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170611112501/http://mtdaportal.extra.hu/books/szentgyorgyi_laszlo_erdelyorszagi_levelek.pdf |archivedate=2017-06-11 }}</ref>
+
== Populacja ==
  
Częściowe oddzielenie Gyergyószéka trwało do 1870 r., Kiedy to wewnętrzne zarządzanie krzesłami Szekler zostało zrównane z administracją powiatu, a tym samym wszystkie krzesła chłopięce przestały istnieć. Podczas osadnictwa powiatowego w 1876 r. Dawny Csíkszék został przekształcony w powiat Csík o niezmienionym obszarze, obejmującym Gyergyó i Kászonszék.
+
Według spisu z 2011 roku liczył 93.321 mieszkańców.  
  
Gyergyószék részleges különállása 1870-ig tartott, amikor a székely székek belső közigazgatását a [[vármegye|vármegyékével]] azonossá tették és így valamennyi fiúszék megszűnt. Az [[1876-os megyerendezés]] során az addigi Csíkszék változatlan területtel, tehát Gyergyó- és Kászonszéket is magába foglalva alakult át [[Csík vármegye|Csík vármegyévé]].
+
* Ludność miejska − 34.891 osób (37,39%)
 +
* Ludność wiejska − 58.430 osób (62,61%)
 +
* Mężczyźni − 46.310 osób (49,62%)
 +
* Kobiety − 46.011 osób (50,38%)
  
Obecnie obszar byłego krzesła w dużej mierze należy do hrabstwa Harghita.
+
=== Skład narodowościowy ===
  
Jelenleg az egykori szék területe nagyrészt [[Hargita megye|Hargita megyéhez]] tartozik.
+
* Węgrzy − 55.153 osób (59,10%),
 +
* Rumuni − 36.541 osób (39,16%),
 +
* Romowie − 1.468 osób (1,57%)
 +
* innego pochodzenia − (0,17%).
  
 
== Zabytki ==
 
== Zabytki ==
 
<gallery class="center">
 
<gallery class="center">
Plik:Örmény templom - panoramio.jpg|Kościół ormiański w Gheorgheni / [[Gyergyószentmiklós]]i örmény templom
+
Plik:Örmény templom - panoramio.jpg|Kościół ormiański<br>w<br>[[Gyergyószentmiklós]]
Plik:Alfalu.jpg |Zabytki Gheorgheni / [[Gyergyóalfalu]] látnivalói
+
Plik:Alfalu.jpg |Zabytki [[Gyergyóalfalu]]
Plik:Lacul Rosu 091.jpg|A [[Gyilkos-tó]] / Jezioro Killer
+
Plik:Lacul Rosu 091.jpg|Jezioro [[Gyilkos-tó|Gyilkos]]
 
</gallery>
 
</gallery>
  
 
== Źródła ==
 
== Źródła ==
{{jegyzetek}}
+
{{izvori}}
 +
 
 +
|
 +
{{Történelmi régió infobox
 +
| név = Gyergyószék (węg.)<br><small>Lokacja Gyergyó (pol.)<br>Giergiensis sedes (łac.)</small>
 +
| zászló =
 +
| zászló felirat =
 +
| címer = Lacul_Rosu_091.jpg
 +
| címer felirat = Jezioro [[Gyilkos-tó]]
 +
| egyéb nevei =
 +
| fennállás = [[XIII]] wiek - [[1876]]
 +
| ország = {{Zászló|Románia}} [[Rumunia]], [[Székelyföld]]
 +
| terület =
 +
| lakosság =
 +
| nemzetiségek      = [[Seklerzy]]
 +
| vallás = 
 +
| központ = [[xxx]]
 +
| főbb települések = [[yyy]], [[yyy]]
 +
| térkép =
 +
| térkép felirat =
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Székelyföldi székek}}
 +
|}
  
[[Kategória:Székelyföld székei]]
+
[[Kategoria:Székelyföld]]

Aktualna wersja na dzień 06:47, 18 mar 2021

Plik:Szeklerland-planned seats.png
Gyergyószék - kolor umiarkowany pomarańczowy

Gyergyószék (pol. Lokacja Gyergyó, łac. Giergiensis sedes) to dawne terytorium administracyjne Królestwa Węgier i Księstwa Siedmiogrodu, utworzone w XIII wieku jako część kraju Seklerów.

Gyergyószék to jedno z historycznych synowskich lokacji regionu Székelyföld, który został wydzielony na początku XV wieku z lokacji Csíkszék w jego północnej części. Jego siedziba znajdowała się w Gyergyószentmiklós. Tradycja nazywała to kiedyś Gyergyóország.[1]

Częściowe oddzielenie Gyergyószéka trwało do 1870 r., kiedy to wewnętrzne zarządzanie lokacjami Seklerów zostało zrównane z administracją komitatu, a tym samym wszystkie lokacje synowskie przestały istnieć. Podczas osadnictwa w 1876 r. dawny Csíkszék został przekształcony w komitat Csík, o niezmienionym obszarze, obejmującym Gyergyó i Kászonszék.

Obecnie obszar byłej lokacji w dużej części należy do okręgu Harghita.

Populacja

Według spisu z 2011 roku liczył 93.321 mieszkańców.

  • Ludność miejska − 34.891 osób (37,39%)
  • Ludność wiejska − 58.430 osób (62,61%)
  • Mężczyźni − 46.310 osób (49,62%)
  • Kobiety − 46.011 osób (50,38%)

Skład narodowościowy

  • Węgrzy − 55.153 osób (59,10%),
  • Rumuni − 36.541 osób (39,16%),
  • Romowie − 1.468 osób (1,57%)
  • innego pochodzenia − (0,17%).

Zabytki

Źródła

  1. Szentgyörgyi László: Erdélyországi levelek (1937). Zarchiwizowano (pdf) 11 czerwca 2017. [dostęp:2019-08-15].
Gyergyószék (węg.)
Lokacja Gyergyó (pol.)
Giergiensis sedes (łac.)
Jezioro Gyilkos-tó
Jezioro Gyilkos-tó

Istnienie XIII wiek - 1876
Państwo Románia Rumunia, Székelyföld
Centrum xxx
Główne osady yyy, yyy
Populacja
Narodowości Seklerzy
Plik:Coa Romania Nationality Székelys.svg Székelyföldi székek / Lokacje Seklerów

Aranyosszék
Csíkszék (Gyergyószék  •  Kászonszék)
Háromszék = Kézdiszék  •  Orbaiszék  •  Sepsiszék (Miklósvárszék)
Marosszék
Udvarhelyszék (Bardócszék  •  Keresztúrszék)