Keresztúrszék: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
[[File:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|Keresztúrszék - południowo-zachodnia część [[Udvarhelyszék]] (kolor zielony)]]
+
[[File:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|left|500px|Keresztúrszék - południowo-zachodnia część [[Udvarhelyszék]] (kolor zielony)]]
  
'''Keresztúrszék''' (pl. ''lokacja '''Keresztúr''') − dawny obszar administracyjny [[Sekler]]ów w [[Siedmiogrod]]zie, jedna z dwóch lokalizacji drugorzednych [[Udvarhelyszék]] ([[Keresztúrszék]], [[Bardócszék]]). Wraz z '''okręgami''' w Kúrúr i Bözöd, od 1477 r. tworzył lokacje drugorżedną Keresztúr na 550 km².
+
'''Keresztúrszék''' (pol. ''Lokacja Keresztúr'') − dawny obszar administracyjny [[Sekler]]ów w [[Siedmiogrod]]zie, jedna z dwóch lokalizacji ''synowskich'' [[Udvarhelyszék]] ([[Keresztúrszék]], [[Bardócszék]]). Wraz z '''okręgami''' w Kúrúr i Bözöd, od 1477 r. tworzył lokacje ''synowską'' Keresztúr na 550 km².
  
 
== Lokalizacja ==
 
== Lokalizacja ==
  
Znajdowała się w południowo-zachodniej części [[Udvarhelyszék]], na zachód od [[Székelyudvarhely]] (rum. ''Odorheiu Secuiesc''). Był '''chłopcem na krzesełku''' sądu razem z Bardócszékiem.
+
Znajdowała się w południowo-zachodniej części [[Udvarhelyszék]], na zachód od [[Székelyudvarhely]] (rum. ''Odorheiu Secuiesc''). Był '''chłopcem na krzesełku''' sądu razem z [[Bardócszék]]iem.
 
 
[[Udvarhelyszék]] délnyugati részén, [[Székelyudvarhely]]től nyugatra feküdt. Udvarhelyszék fiúszéke volt Bardócszékkel együtt.
 
  
 
== Historia ==
 
== Historia ==
  
Pierwsza wzmianka o lokalizacji krzyżowców pochodzi z 1332 r. w [[pápai tizedjegyzék]] (''papieskim rejestrze'') dziesięciny jako S.Crux, a następnie w 1474 r. statut zwany ''Sedes Kerezthur'' wraz z okolicznymi dzielnicami Crusader i Bözödi utworzył od 1477 r. lokację '''drugiego rzędu''' Keresztúr. Jego wsie zostały po raz pierwszy wymienione w 1602 roku. Jego centrum stanowił Keresztúr, zwany także Szitáskeresztúr ze względu na typowy zawód jego mieszkańców w czasach nowożytnych, tj. krucjaty krzyżowe w XIV i XV wiekach. Około XVI wieku stało się miastem targowym. '''Fotel''' chłopięcy powstał wcześniej niż w drugiej połowie XV wieku, gdy na jego czele stanęli sędziowie (''judex') i starsi (''seniores''), następnie w 1559 roku [[Jánosa Zsigmonda]] udzielił jej zwolnienia podatkowego, które pozostało w 1562 roku. .
+
Pierwsza wzmianka o lokacji dla krzyżowców pochodzi z 1332 r. w [[pápai tizedjegyzék]] (''papieskim rejestrze'') dziesięciny jako S.Crux, a następnie w 1474 r. statut zwany ''Sedes Kerezthur'' wraz z okolicznymi dzielnicami Crusader i Bözödi utworzył od 1477 r. lokację ''synowską'' Keresztúr. Jego wsie zostały po raz pierwszy wymienione w 1602 roku. Jego centrum stanowił [[Keresztúr]], zwany także ''Szitáskeresztúr'' ze względu na typowy zawód jego mieszkańców w czasach nowożytnych, tj. obsługę krucjat krzyżowych w XIV i XV wiekach. Około XVI wieku stało się miastem targowym. Lokacja ''synowska'' powstała wcześniej niż w drugiej połowie XV wieku, gdy na jego czele stanęli sędziowie (''judex') i starsi (''seniores''), następnie w 1559 roku [[János Zsigmond]] udzielił jej zwolnienia podatkowego, które pozostało do 1562 roku. .
 
 
'''Keresztúrszék''' nevét 1332-ben a [[pápai tizedjegyzék]] említette először S. Crux néven, majd 1474-ben egy oklevél Sedes Kerezthur néven, Környéke keresztúri és bözödi járásával együtt 1477–től Keresztúr fiúszéket alkotta. Falvait 1602-ben sorolták föl először. Központja Keresztúr volt, melyet az újkorban lakóinak jellegzetes foglalkozása miatt Székely-, vagy lófarokszőrből fátyolszitát készítőiről Szitáskeresztúrnak is neveztek. Keresztúr a 14-15. század körül vált [[mezőváros]]sá. A fiúszék a 15. század 2. felénél korábban alakult ki, ekkor már élén bíró (judex) és vének (seniores) álltak, majd 1559-ben adómentességet kapott, adómentessége megmaradt 1562-ben [[II. János magyar király|János Zsigmond]] idejében is.
 
 
 
Dwór Keresztúrszéka został zniesiony w 1764 r., gdy utworzono sądy polowe i od tego czasu stał się okręgiem Udvarhelyszék w Szeklerland.
 
  
Keresztúrszék törvényszéke 1764-ben szűnt meg a táblabíróságok fölállításakor, ettől kezdve Udvarhelyszék székelykeresztúri járása lett.
+
Lokacja została zniesiona w 1764 r., gdy utworzono sądy polowe i od tego czasu stała się '''okręgiem''' [[Udvarhelyszék]] w [[Székelyföld]].
  
==Települései==
+
== Osady ==
 
* [[Alsóboldogasszonyfalva]]  
 
* [[Alsóboldogasszonyfalva]]  
 
* [[Alsósiménfalva]]
 
* [[Alsósiménfalva]]
 
* [[Bethfalva]]
 
* [[Bethfalva]]
* [[Csekefalva]]
+
* [[Csekefalva]] (rum. ''Cechești'', niem. Böhmdorf'')
* [[Décsfalva]]
+
* [[Décsfalva]] (rum. ''Dejuțiu'')
* [[Dobó]]  
+
* [[Dobó]], do 1899 roku [[Székelydobó]]  (rum. ''Dobeni'')
* [[Fiatfalva]]  
+
* [[Fiatfalva]] (rum. ''Filiaș'')
* [[Gagy]]  
+
* [[Gagy]] (rum. ''Goagiu'')
* [[Nagygalambfalva]]  
+
* [[Nagygalambfalva]] (rum. ''Porumbenii Mari'', wcześniej ''Golumba Mare'')
* [[Keresztúrfalva]]  
+
* [[Keresztúrfalva]]
* [[Kisgalambfalva]]  
+
* [[Kisgalambfalva]] (rum. ''Porumbenii Mici'', wcześniej ''Golumba Mică'')
* [[Kiskede]]  
+
* [[Kiskede]] (rum. ''Chedia Mică'')
* [[Kissolymos]]  
+
* [[Kissolymos]] (rum. ''Șoimușu Mic'')
* [[Magyarandrásfalva]]  
+
* [[Magyarandrásfalva]] (rum. ''Andreeni'')
* [[Magyarós]]  
+
* [[Magyarós]]
* [[Magyarzsákod]]  
+
* [[Magyarzsákod]] (rum. ''Jacodu'', niem. ''Ungarisch-Sacken'')
* [[Nagykede]]  
+
* [[Nagykede]] (rum. ''Chedea Mare'')
* [[Nagysolymos]]  
+
* [[Nagysolymos]] (rum. ''Șoimușu Mare'')
* [[Rugonfalva]]
+
* [[Rugonfalva]] (rum. ''Rugănești'')
* [[Székelykeresztúr]]  
+
* [[Székelykeresztúr]] (rum. ''Cristuru Secuiesc'')
* [[Szentmiklós]]  
+
* [[Szentmiklós]]
* [[Szenterzsébet]]  
+
* [[Székelyszenterzsébet]], do 1899 roku [[Szenterzsébet]] (rum. ''Eliseni'')
* [[Szentábrahám]]  
+
* [[Szentábrahám]] (rum. ''Avrămești'')
* [[Timafalva]]  
+
* [[Timafalva]]
* [[Újlak]]  
+
* [[Újlak]] (rum. ''Uilac'')
* [[Újszékely]]  
+
* [[Újszékely]] (rum. ''Secuieni'')
* [[Vágás]]
+
* [[Vágás]] (rum. ''Tăietura'')
  
 
== Źródła ==
 
== Źródła ==
* ''[https://web.archive.org/web/20110710231100/http://www.fatornyosfalunk.com/html/erdelyi_helynevkonyv.html Tekintő. Erdélyi helynévkönyv]]''. Został zebrany z przeglądania bazy danych Vistai András János. [Bez miejsca i roku, publikowane tylko w sieci WWW.] Tomy 1–3. (kötet).
+
* ''[https://web.archive.org/web/20110710231100/http://www.fatornyosfalunk.com/html/erdelyi_helynevkonyv.html Tekintő. Erdélyi helynévkönyv]''. Został zebrany z przeglądania bazy danych Vistai András János. [Bez miejsca i roku, publikowane tylko w sieci WWW.] Tomy 1–3. (kötet).
 
* Magyar katolikus lexikon
 
* Magyar katolikus lexikon
 
* Magyar néprajzi lexikon
 
* Magyar néprajzi lexikon
Linia 74: Linia 68:
 
| zászló =  
 
| zászló =  
 
| zászló felirat =  
 
| zászló felirat =  
| címer = Coa_Romania_Seat_Udvarhely_v2.svg
+
| címer =  
| címer felirat = Herb Udvarhelyszék
+
| címer felirat =  
 
| egyéb nevei = Scaunul Odorhei
 
| egyéb nevei = Scaunul Odorhei
| fennállás = XII wiek - [[1876]]
+
| fennállás = [[XIII]] wiek - [[1876]]
 
| ország = {{Zászló|Románia}} [[Rumunia]], [[Székelyföld]]
 
| ország = {{Zászló|Románia}} [[Rumunia]], [[Székelyföld]]
 
| terület =  
 
| terület =  
 
| lakosság =  
 
| lakosság =  
| vallás = zreformowany, rzymskokatolicki, unitarny
+
| nemzetiségek      = [[Seklerzy]]
| központ = [[Székelyudvarhely]]
+
| vallás = [[zreformowana]], [[rzymskokatolicka]], [[unitarianie]]
| főbb települések = [[Székelykeresztúr]], [[Szentegyháza]]
+
| központ = [[Keresztúr]], zwany także ''Szitáskeresztúr''
| térkép = 550
+
| főbb települések = [[yyy]], [[yyy]]
 +
| térkép =  
 
| térkép felirat =  
 
| térkép felirat =  
 
}}
 
}}
Linia 93: Linia 88:
 
|}
 
|}
  
[[Kategoria:Erdély]]
+
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 
[[Kategoria:Székelyföld]]
 
[[Kategoria:Székelyföld]]

Aktualna wersja na dzień 06:50, 18 mar 2021

Plik:Szeklerland-planned seats.png
Keresztúrszék - południowo-zachodnia część Udvarhelyszék (kolor zielony)

Keresztúrszék (pol. Lokacja Keresztúr) − dawny obszar administracyjny Seklerów w Siedmiogrodzie, jedna z dwóch lokalizacji synowskich Udvarhelyszék (Keresztúrszék, Bardócszék). Wraz z okręgami w Kúrúr i Bözöd, od 1477 r. tworzył lokacje synowską Keresztúr na 550 km².

Lokalizacja

Znajdowała się w południowo-zachodniej części Udvarhelyszék, na zachód od Székelyudvarhely (rum. Odorheiu Secuiesc). Był chłopcem na krzesełku sądu razem z Bardócszékiem.

Historia

Pierwsza wzmianka o lokacji dla krzyżowców pochodzi z 1332 r. w pápai tizedjegyzék (papieskim rejestrze) dziesięciny jako S.Crux, a następnie w 1474 r. statut zwany Sedes Kerezthur wraz z okolicznymi dzielnicami Crusader i Bözödi utworzył od 1477 r. lokację synowską Keresztúr. Jego wsie zostały po raz pierwszy wymienione w 1602 roku. Jego centrum stanowił Keresztúr, zwany także Szitáskeresztúr ze względu na typowy zawód jego mieszkańców w czasach nowożytnych, tj. obsługę krucjat krzyżowych w XIV i XV wiekach. Około XVI wieku stało się miastem targowym. Lokacja synowska powstała wcześniej niż w drugiej połowie XV wieku, gdy na jego czele stanęli sędziowie (judex') i starsi (seniores), następnie w 1559 roku János Zsigmond udzielił jej zwolnienia podatkowego, które pozostało do 1562 roku. .

Lokacja została zniesiona w 1764 r., gdy utworzono sądy polowe i od tego czasu stała się okręgiem Udvarhelyszék w Székelyföld.

Osady

Źródła

  • Tekintő. Erdélyi helynévkönyv. Został zebrany z przeglądania bazy danych Vistai András János. [Bez miejsca i roku, publikowane tylko w sieci WWW.] Tomy 1–3. (kötet).
  • Magyar katolikus lexikon
  • Magyar néprajzi lexikon
Keresztúrszék
Inne nazwy Scaunul Odorhei
Istnienie XIII wiek - 1876
Państwo Románia Rumunia, Székelyföld
Centrum Keresztúr, zwany także Szitáskeresztúr
Główne osady yyy, yyy
Populacja
Narodowości Seklerzy
Religia zreformowana, rzymskokatolicka, unitarianie
18px Székelyföldi székek / Lokacje Seklerów

Aranyosszék
Csíkszék (Gyergyószék  •  Kászonszék)
Háromszék = Kézdiszék  •  Orbaiszék  •  Sepsiszék (Miklósvárszék)
Marosszék
Udvarhelyszék (Bardócszék  •  Keresztúrszék)