Sabatarianizm szeklerski: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę " Kategoria:2 Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii {{Uwaga polska| |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Sabatarianizm_szeklerski |autorzy = http...") |
|||
| (Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | + | [[Kategoria:0]] | |
| − | |||
| − | [[Kategoria: | ||
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
| Linia 16: | Linia 14: | ||
|-style="vertical-align:top;" | |-style="vertical-align:top;" | ||
| | | | ||
| + | |||
| + | '''Sabatarianizm szeklerski''' lub '''sabatarianizm siedmiogrodzki''' (transylwański) (niem. ''Sambatianer'', ''Siebenbürgische Sabbatianer'', węg. ''Szombatosok'', ''zombatosok'', ''sabbatariusok'', ''zsidózók'', ''Şomrei Sabat'') – grupa religijna, istniejąca w [[Siedmiogrod]]zie i na [[Węgr]]zech od XVI do XIX wieku, która łączyła chrześcijański [[unitarianizm]] z [[judaizm]]em. | ||
| + | |||
| + | == Historia == | ||
| + | Ta grupa powstała głównie w środowisku siedmiogrodzkich Węgrów ([[Sekler]]ów), stąd wzięła się jej nazwa. Wyłoniła się na skutek rozłamu wśród antytrynitarzy ([[unitarianie|unitarian]]) w 1588, jako rezultat działalności [[András Eőssy|Andrása Eőssy'ego]] i [[Simon Péchi|Simona Péchiego]] – stronników [[Matthias Vehe|Matthiasa Vehe]]. | ||
| + | |||
| + | Początkowo grupa głosiła, że [[Jezus Chrystus]] to [[mesjasz]], jednak stopniowo zaczęła podkreślać w nim cechy ludzkie, a w końcu zaczęła porzucać tradycję chrześcijańską na rzecz judaizmu (uznawać tylko [[Stary Testament]], świętować święta żydowskie, jeść [[koszer]]ne potrawy, zachowywać [[szabat]], z wyjątkiem praktykowania [[obrzezanie|obrzezania]]). | ||
| + | |||
| + | W okresie największego rozkwitu grupa liczyła 20 tysięcy wyznawców, jednak kiedy rozpoczęto ich prześladowania w 1635, liczebność grupy zaczęła maleć, a w końcu ostatni wyznawcy z Bözöd-Ujfalu (Bezidu Nou) przyjęli judaizm w latach 1868–1874. | ||
| + | |||
| + | W XIX wieku historię i tradycje tej grupy opracowywali: dr Beck, [[József Bánóczi]], prof. [[Wilhelm Bacher]] i pisarz [[Zsigmond Kemény]]. | ||
| + | |||
| + | == Zobacz też == | ||
| + | * [[sabatarianizm]] | ||
| + | * [[abrahamici]] | ||
| + | |||
| + | == Bibliografia == | ||
| + | * "Society and Culture". Mek.niif.hu. [http://mek.niif.hu/03400/03407/html/116.html] [dostęp 9.6.2010] | ||
| + | * Gellérd, Judit, ''Spiritual Jews of Szekler Jerusalem: A Four-Centuries History of Transylvanian Szekler (Székely) Sabbatarianism'' | ||
| + | * Möckel,Gerhard. ''"Die Sabbatarier von Bözödujfalu: Ein Kapitel Siebenbürgischer Toleranz- und Intoleranzgeschichte"'' [w:] ''Kirche und Israel'' 12, 1997, s. 65–71 | ||
| + | * Päschel, Dietmar, ''Christliche Sabbatlieder – Eine hymnologische und ekklesiologische Problemanzeige''. | ||
| + | |||
| + | | | ||
{{Wyznanie infobox | {{Wyznanie infobox | ||
|nazwa = Sabatarianizm szeklerski (siedmiogrodzki) | |nazwa = Sabatarianizm szeklerski (siedmiogrodzki) | ||
| Linia 80: | Linia 101: | ||
|www = | |www = | ||
}} | }} | ||
| − | + | |} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
[[Kategoria:Unitarianizm]] | [[Kategoria:Unitarianizm]] | ||
Aktualna wersja na dzień 10:13, 19 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Sabatarianizm szeklerski lub sabatarianizm siedmiogrodzki (transylwański) (niem. Sambatianer, Siebenbürgische Sabbatianer, węg. Szombatosok, zombatosok, sabbatariusok, zsidózók, Şomrei Sabat) – grupa religijna, istniejąca w Siedmiogrodzie i na Węgrzech od XVI do XIX wieku, która łączyła chrześcijański unitarianizm z judaizmem. HistoriaTa grupa powstała głównie w środowisku siedmiogrodzkich Węgrów (Seklerów), stąd wzięła się jej nazwa. Wyłoniła się na skutek rozłamu wśród antytrynitarzy (unitarian) w 1588, jako rezultat działalności Andrása Eőssy'ego i Simona Péchiego – stronników Matthiasa Vehe. Początkowo grupa głosiła, że Jezus Chrystus to mesjasz, jednak stopniowo zaczęła podkreślać w nim cechy ludzkie, a w końcu zaczęła porzucać tradycję chrześcijańską na rzecz judaizmu (uznawać tylko Stary Testament, świętować święta żydowskie, jeść koszerne potrawy, zachowywać szabat, z wyjątkiem praktykowania obrzezania). W okresie największego rozkwitu grupa liczyła 20 tysięcy wyznawców, jednak kiedy rozpoczęto ich prześladowania w 1635, liczebność grupy zaczęła maleć, a w końcu ostatni wyznawcy z Bözöd-Ujfalu (Bezidu Nou) przyjęli judaizm w latach 1868–1874. W XIX wieku historię i tradycje tej grupy opracowywali: dr Beck, József Bánóczi, prof. Wilhelm Bacher i pisarz Zsigmond Kemény. Zobacz teżBibliografia
|
| |||||||||||||||||||
