Bacúch: Różnice pomiędzy wersjami
(→Dejiny) |
|||
| Linia 52: | Linia 52: | ||
Obec Bacúch sa nachádza v severnej časti [[Banskobystrický kraj|Banskobystrického kraja]], v okrese [[okres Brezno|Brezno]]. Katastrálne územie obce Bacúch spadá do geomorfologického celku [[Horehronské podolie]]. Sever územia obce patrí do geomorfologického celku [[Nízke Tatry]] a južná časť oddelená riekou [[Hron]] je súčasťou [[Veporské vrchy|Veporských vrchov]]. Bacúch na východe susedí s obcou [[Polomka]] a na západe s obcou [[Beňuš]]. Najsevernejším bodom je vrch [[Jánov Grúň]] ({{mnm|1393|w}}) a najjužnejšou časťou je územie medzi vrchmi [[Blato (vrch)|Blato]] ({{mnm|1195}}) a [[Lešník]] ({{mnm|1312}}). Najvyšším bodom je vrch [[Končisté]] ({{mnm|1474}}) v severnej časti územia. Samotná obec sa nachádza vo výške v rozmedzí 590{{--}}{{mnm|630}} | Obec Bacúch sa nachádza v severnej časti [[Banskobystrický kraj|Banskobystrického kraja]], v okrese [[okres Brezno|Brezno]]. Katastrálne územie obce Bacúch spadá do geomorfologického celku [[Horehronské podolie]]. Sever územia obce patrí do geomorfologického celku [[Nízke Tatry]] a južná časť oddelená riekou [[Hron]] je súčasťou [[Veporské vrchy|Veporských vrchov]]. Bacúch na východe susedí s obcou [[Polomka]] a na západe s obcou [[Beňuš]]. Najsevernejším bodom je vrch [[Jánov Grúň]] ({{mnm|1393|w}}) a najjužnejšou časťou je územie medzi vrchmi [[Blato (vrch)|Blato]] ({{mnm|1195}}) a [[Lešník]] ({{mnm|1312}}). Najvyšším bodom je vrch [[Končisté]] ({{mnm|1474}}) v severnej časti územia. Samotná obec sa nachádza vo výške v rozmedzí 590{{--}}{{mnm|630}} | ||
| − | == | + | == Historia == |
| − | Existenciu Bacúcha ako najstaršej dediny na [[Horehronie|Horehroní]] možno dokázať archeologicky aj písomne už od 13. storočia. [[Prvá písomná zmienka]] o území Bacúcha je v listine z roku [[1274]] ktorá zaručovala Bogomírovi z Liptovského rodu ryžovať [[zlato (nerast)|zlato]] v tejto oblasti. Oblasť spomínali ako ''silva Wazuch'' čo v preklade znamená [[les]] Bacúch. Vďaka tejto výsade na tomto území vznikla osada ''Wazych'', ktorá však mala charakter sezónneho osídlenia. Po vyťažení zlata osada s najväčšou pravdepodobnosťou zanikla. Až do 16. storočia sú dôkazy o existencii stáleho osídlenia na tomto území nejasné. V 15. storočí sa objavujú dôkazy o osídlení [[Bacúšska dolina|Bacúšskej doliny]] a to prevažne [[Slováci|slovenským]] etnikom. Postupne sa tu začali usídľovať [[Nemci]] za účelom [[baníctvo|ťažby]] a [[Valasi]] s [[Poliaci|poľským]] alebo [[Rusíni|rusínskym]] etnikom. | + | |
| + | Istnienie Bacúch jako najstarszej wioski na Horehronie można udowodnić archeologicznie i pisemnie od XIII wieku. Pierwsza pisemna wzmianka o terytorium Bacúch znajduje się w dokumencie z 1274 roku, który gwarantował Bogomírowi z Liptowskich wypłukiwanie złota na tym terenie. Okolica była wymieniana jako Silva Wazuch, co oznacza las Bacuch. Dzięki temu przywilejowi na tym terenie powstała osada Wazych, która miała jednak charakter osadnictwa sezonowego. Po wydobyciu złota osada najprawdopodobniej zniknęła. Aż do XVI wieku dowody na istnienie stałych osad na tym terenie są niejasne. W XV wieku istnieją dowody na osadnictwo Bacúšská dolina, głównie przez słowackie grupy etniczne. Stopniowo Niemcy zaczęli osiedlać się tutaj dla górnictwa i Wołochów z polskimi lub ruskimi grupami etnicznymi. | ||
| + | |||
| + | Existenciu Bacúcha ako najstaršej dediny na [[Horehronie|Horehroní]] možno dokázať archeologicky aj písomne už od 13. storočia. [[Prvá písomná zmienka]] o území Bacúcha je v listine z roku [[1274]] ktorá zaručovala Bogomírovi z Liptovského rodu ryžovať [[zlato (nerast)|zlato]] v tejto oblasti. Oblasť spomínali ako ''silva Wazuch'' čo v preklade znamená [[les]] Bacúch. Vďaka tejto výsade na tomto území vznikla osada ''Wazych'', ktorá však mala charakter sezónneho osídlenia. Po vyťažení zlata osada s najväčšou pravdepodobnosťou zanikla. Až do 16. storočia sú dôkazy o existencii stáleho osídlenia na tomto území nejasné. V 15. storočí sa objavujú dôkazy o osídlení [[Bacúšska dolina|Bacúšskej doliny]] a to prevažne [[Slováci|slovenským]] etnikom. Postupne sa tu začali usídľovať [[Nemci]] za účelom [[baníctvo|ťažby]] a [[Valasi]] s [[Poliaci|poľským]] alebo [[Rusíni|rusínskym]] etnikom. | ||
== Kultúra a zaujímavosti == | == Kultúra a zaujímavosti == | ||
Wersja z 05:21, 4 kwi 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [5] | [6] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Bacúch (pol. Bacúch, węg. Vacok) – wieś (słow. obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1563[1]. Spis treściPopulacjaWedług danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 995 osób, w tym 521 kobiet i 474 mężczyzn[2]. W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco[3]: WyznaniaZe względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[3]:
TopografiaWieś Bacúch znajduje się w północnej części województwa bańskobystrzyckiego, w powiecie Brezno. Obszar katastralny wsi Bacúch należy do jednostki geomorfologicznej Horehronské podolie. Północna część miejscowości należy do jednostki geomorfologicznej Tatr Niskich, a część południowa oddzielona rzeką Hron to część Veporské vrchy. Bacúch graniczy z miejscowością Polomka na wschodzie i miejscowością Beňuš na zachodzie. Najbardziej wysuniętym na północ punktem jest wzgórze Jánov Grúň (1393 m npm), a najbardziej na południe wysunięty obszar pomiędzy wzgórzami Blato (1195 m npm) i Lešník (1312 m npm). Najwyższym punktem jest wzgórze Končisté (1474 m npm) w północnej części terytorium. Sama wioska położona jest na wysokości w przedziale 590 - 630 m npm. m. Obec Bacúch sa nachádza v severnej časti Banskobystrického kraja, v okrese Brezno. Katastrálne územie obce Bacúch spadá do geomorfologického celku Horehronské podolie. Sever územia obce patrí do geomorfologického celku Nízke Tatry a južná časť oddelená riekou Hron je súčasťou Veporských vrchov. Bacúch na východe susedí s obcou Polomka a na západe s obcou Beňuš. Najsevernejším bodom je vrch Jánov Grúň (1393 m n. m.) a najjužnejšou časťou je územie medzi vrchmi Blato (1195 m n. m.) a Lešník (1312 m n. m.). Najvyšším bodom je vrch Končisté (1474 m n. m.) v severnej časti územia. Samotná obec sa nachádza vo výške v rozmedzí 590 – 630 m n. m. HistoriaIstnienie Bacúch jako najstarszej wioski na Horehronie można udowodnić archeologicznie i pisemnie od XIII wieku. Pierwsza pisemna wzmianka o terytorium Bacúch znajduje się w dokumencie z 1274 roku, który gwarantował Bogomírowi z Liptowskich wypłukiwanie złota na tym terenie. Okolica była wymieniana jako Silva Wazuch, co oznacza las Bacuch. Dzięki temu przywilejowi na tym terenie powstała osada Wazych, która miała jednak charakter osadnictwa sezonowego. Po wydobyciu złota osada najprawdopodobniej zniknęła. Aż do XVI wieku dowody na istnienie stałych osad na tym terenie są niejasne. W XV wieku istnieją dowody na osadnictwo Bacúšská dolina, głównie przez słowackie grupy etniczne. Stopniowo Niemcy zaczęli osiedlać się tutaj dla górnictwa i Wołochów z polskimi lub ruskimi grupami etnicznymi. Existenciu Bacúcha ako najstaršej dediny na Horehroní možno dokázať archeologicky aj písomne už od 13. storočia. Prvá písomná zmienka o území Bacúcha je v listine z roku 1274 ktorá zaručovala Bogomírovi z Liptovského rodu ryžovať zlato v tejto oblasti. Oblasť spomínali ako silva Wazuch čo v preklade znamená les Bacúch. Vďaka tejto výsade na tomto území vznikla osada Wazych, ktorá však mala charakter sezónneho osídlenia. Po vyťažení zlata osada s najväčšou pravdepodobnosťou zanikla. Až do 16. storočia sú dôkazy o existencii stáleho osídlenia na tomto území nejasné. V 15. storočí sa objavujú dôkazy o osídlení Bacúšskej doliny a to prevažne slovenským etnikom. Postupne sa tu začali usídľovať Nemci za účelom ťažby a Valasi s poľským alebo rusínskym etnikom. Kultúra a zaujímavostiPamiatky
Osobnosti obce
Linki zewnętrzne
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
- ↑ Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
- ↑ 3,0 3,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
- ↑ Bacúch- Kostol sv. Jozefa [online]. Pamiatky na Slovensku. Dostupné online.
- ↑ Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
- ↑ Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
- ↑ [1]
- ↑ [2]
- ↑ Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.