Mýto pod Ďumbierom

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Strona	Autorzy	Nota
[3]	[4]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Mýto pod Ďumbierom (nem. Mauth, maď. Vámos, ang. Toll) je obec na Slovensku v okrese Brezno. Leží na južnom svahu strednej časti Nízkych Tatier v doline Štiavničky. Na severovýchode a východe hraničí obec s katastrom mesta Brezno, na juhu s obcou Valaská a na západe s obcou Bystrá. Mýto pod Ďumbierom (węg. Vámos) – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Znajduje się w Niżnych Tatrach, na dnie doliny Štiavnička. Przez wieś biegnie droga krajowa nr 72 z Podbrezovej w dolinie górnego Hronu do Liptowskiego Gródka na Liptowie. Zarys historii i demografia Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1696. Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 518 osób, w tym 259 kobiet i 259 mężczyzn. Mýto pod Ďumbierom NT8 (4).jpg Mýto pod Ďumbierom NT8 (6).jpg Mýto pod Ďumbierom NT8 (5).jpg Mýto pod Ďumbierom NT8.jpg Mýto pod Ďumbierom NT8 (2).jpg W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco: Słowacy – 98,38% Czesi – 0,54% Polacy – 0,18% Rusini – 0,36% Ukraińcy – 0,54% Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco: Katolicy rzymscy – 49,46% Ewangelicy – 32,01% Prawosławni – 1,26% Husyci – 0,18% Ateiści – 16,37% Nie podano – 0,18% Topografia Mýto pod Ďumbierom znajduje się poniżej Ďumbier (2043 m npm). m. (Stupka). Od strony zachodniej Horný Diel (842 m npm) opada w kierunku Mýto. Na południu znajduje się Mały Gápeľ, który kończy się zalesioną powierzchnią Zingoty (1170 m npm). Poniżej szczytu Šánske (847 m npm), które należy do Tatr Kráľovohoľskich, znajduje się najbardziej płaska część całego obszaru - Pohansko. Na południu należy również wspomnieć o zalesionej miejscowości Diel (900 m npm), która z nadajnikiem telewizyjnym wpada do wsi wąską doliną Frlajzovej i wznosi się po zboczach łąk do Skałki (946 m npm). W dolinie Szczawnickiej znajduje się źródło mineralne o podwyższonej zawartości żelaza. Mýto pod Ďumbierom sa nachádza pod Ďumbierom (2043 m n. m.), zo severnej strany, smerom k Mýtu, vybieha z nízkotatranského hrebeňa lesnatý Veľký Gápeľ, ktorý nad obcou klesá na výšku 936 m n. m. (Stupka). Zo západnej strany sa k Mýtu skláňa Horný Diel (842 m n. m.). Južným smerom je to Malý Gápeľ, ktorý končí zalesneným povrchom Zingoty (1170 m n. m.). Pod vrchom Šánske (847 m n. m.), ktorý patrí do Kráľovohoľských Tatier, sa nachádza najrovinatejšia časť celého chotára – Pohansko. Na juhu ešte treba spomenúť zalesnený Diel (900 m n. m.), ktorý úzkou Frlajzovou dolinou ústi do obce a cez lúčnaté svahy sa dvíha až ku Skalke (946 m n. m.) s televíznym vysielačom. V doline Štiavničky je minerálny prameň so zvýšeným obsahom železa. Historia Osada została założona przez górników, którzy wydobywali metale szlachetne dla miasta królewskiego Brezno i ​​Mennicy Kremnickiej oraz żelazo dla hut. Wieś wymieniana jest w zabytkach pisanych jako osada należąca do Brezna. Umożliwiło to zbudowanie drewnianego domu w wąskiej dolinie wokół potoku Štiavnička, w którym ludzie zatrzymywali się, odpoczywali i płacili miejskiemu poborcy opłat za wejście na teren. Na poczęstunek przyjeżdżali tu również miejscowi górnicy, którzy w Žlebie wyrzucali złoto ze strumienia lub spalali węgiel w Uhlisku. Osadnicy ci stopniowo zaczęli przygotowywać warunki do stałego zamieszkania. Zbudowali domy i zaczęli uprawiać ziemię wokół siebie, stając się chłopami. Choć historia miejscowości sięga 1696 roku, 40 lat przed tą datą stwierdzono, że osada liczyła „40 dusz”. Kilka innych dowodów również potwierdza, że ​​Mýto znajdowało się tutaj, zanim stało się gminą. Na przykład w 1683 r., Gdy rektor gimnazjum w Breznie Ján Simonides i poeta Ján Milchovský wracali z wygnania w środku zimy, byli serdeczni i przyjaźni. Rok wcześniej wojska Tököli przetaczały się przez Mýto. Rok 1694 był na belce domu, który został zburzony w 1956 roku. Tak więc mieszkańcy byli naprawdę długo przed oficjalnym uznaniem miejscowości. Osadu založili baníci, ktorí pre kráľovské mesto Brezno a pre kremnickú mincovňu ťažili drahé kovy a pre huty železo. Obec sa v písomných pamiatkach spomína ako osada, ktorá patrila Breznu. To dalo v úzkom údolí okolo potoka Štiavnička postaviť drevený domček, kde sa ľudia zastavili, oddýchli si a mestskému mýtnikovi zaplatili poplatok za vstup do chotára. Chodili sa sem občerstvovať aj miestni baníci, ktorí v Žlebe vymývali potočné zlato, alebo pálili uhlie v Uhlisku. Títo osadníci si postupne začali pripravovať podmienky aj pre svoje trvalé bývanie. Postavili si domy a okolo nich začali obrábať pôdu a stávali sa tak aj roľníkmi. Hoci sa história obce datuje od roku 1696, už 40 rokov pred týmto dátumom sa uvádzalo, že osada má „40 duší“. Aj viacero iných dôkazov potvrdzuje, že Mýto tu bolo skôr, ako sa stalo obcou. Napríklad v roku 1683, keď sa uprostred zimy z vyhnanstva vracali rektor breznianskeho gymnázia Ján Simonides a básnik Ján Milchovský, tu boli vľúdne a priateľsky privítaní. Ešte o rok skôr sa cez Mýto valili Tököliho vojská. Na tráme domu, ktorý v roku 1956 zvalili, sa nachádzal letopočet 1694. Takže obyvatelia tu už boli skutočne dávno pred oficiálnym uznaním obce. Najwięcej mieszkańców było w 1940 roku, prawie 1200. Po wojnie wieś przeżyła największy rozwój, kiedy to wyremontowano prawie 88% domów rodzinnych. Wybudowano szkołę, remizę, 8 internatów, 2 hotele, 8 obiektów rekreacyjnych i rozbudowano szereg domków letniskowych. Obecnie wieś liczy 536 mieszkańców. Najväčší počet obyvateľov bol v roku 1940, takmer 1200. Po vojne obec zaznamenala najmarkantnejší rozmach, keď sa zrekonštruovalo takmer 88 percent rodinných domov. Postavila sa škola, požiarna zbrojnica, 8 penziónov, 2 hotely, 8 rekreačných zariadení a vyrástlo množstvo chát. V súčasnosti žije v obci 536 obyvateľov. Kultura i atrakcje Pomniki Kościół ewangelicki, jednonawowa budowla klasycystyczna z półkolistym prezbiterium i wieżą z lat 1823-1825. Budynek został odnowiony w 1932 roku, wieża pochodzi z XX wieku. Wnętrze jest sklepione sklepieniami pruskimi. Ołtarz jest klasycystyczny z wizerunkiem Jezusa w Ogrodzie Getsemani z 1905 r. Autorstwa A. Štollmanna [1] Zabytkiem objęty jest również budynek parafii ewangelickiej i szkoły ewangelickiej. Kościół rzymskokatolicki św. Matúša, jednonawowa budowla klasycystyczna z prostokątnym zamknięciem prezbiterium i wieżą wchodzącą w skład masy kościelnej z 1840 r. [2] Wieża kościoła, przedzielona lizynowymi pasmami, jest zakończona piramidalnym hełmem. Nad portalem znajduje się okno termiczne. Kościół jest sklepiony sklepieniami pruskimi. Kaplica w części Bystrá z 1816 roku. Kováčska vyhňa, jednopokojowy budynek ludowy z początku XX wieku. [3] Evanjelický kostol, jednoloďová klasicistická stavba s polkruhovým uzáverom presbytéria a predstavanou vežou z rokov 1823-1825. Stavba prešla obnovou v roku 1932, veža pochádza z 20. storočia. Interiér je zaklenutý pruskými klenbami. Oltár je neoklasicistický s obrazom Ježiš v Getsemanskej záhrade z roku 1905 od A. Štollmanna Pamiatkovo chránený je aj objekt evanjelickej fary a evanjelickej školy. Rímskokatolícky kostol sv. Matúša, jednoloďová klasicistická stavba s pravouhlým uzáverom presbytéria a vežou tvoriacou súčasť hmoty kostola z roku 1840. Veža kostola, členená lizénovými pásmi, je ukončená ihlancovou helmicou. Nad portálom sa nachádza termálne okno. Kostol je zaklenutý pruskými klenbami. Kaplnka v časti Bystrá z roku 1816. Kováčska vyhňa, jednopriestorový ľudový objekt zo začiatku 20. storočia. Mýto pod Ďumbierom - evanjelický kostol 01.JPG Evanjelický kostol Mýto pod Ďumbierom - evanjelický kostol.JPG Mýto pod Ďumbierom - katolícky kostol.JPG Kostol sv. Matúša Osobowości wioski Tubylcy Eduard Ličko (* 1821 - † 1890), nauczyciel i publicysta Jozef Ľupták (* 1916 - † 1944), nauczyciel, uczestnik SNP Ľubomír Dropčo (* 1928 - † 1991), nauczyciel akademicki, urzędnik sportowy i trener. Božena Bobáková (* 1929), pisarz Peter Habovčík (* 1929 - † 2005), pedagog uniwersytetu, technik. Ján Števček (* 1929 - † 1996), literaturoznawca, teoretyk, historyk, tłumacz, pedagog. Pracowali tutaj Štefan Kátlovský (* 1906 - † 1968), ksiądz ewangelicki, pisarz religijny i dostojnik kościelny. František Švantner (* 1912 - † 1950), prozaik Vladimír Kozlík (* 1917 - † 1969), hydrolog Tibor Andrašovan (* 1917 - † 2001), kompozytor i dyrygent. Osobnosti obce Rodáci Eduard Ličko (* 1821 – † 1890), pedagóg a publicista Jozef Ľupták (* 1916 – † 1944), učiteľ, účastník SNP Ľubomír Dropčo (* 1928 – † 1991), vysokoškolský pedagóg, športový funkcionár a tréner. Božena Bobáková (* 1929), spisovateľka Peter Habovčík (* 1929 – † 2005), vysokoškolský pedagóg, technik. Ján Števček (* 1929 – † 1996), literárny vedec, teoretik, historik, prekladateľ, pedagóg. Pôsobili tu Štefan Kátlovský (* 1906 – † 1968), evanjelický kňaz, náboženský spisovateľ a cirkevný hodnostár. František Švantner (* 1912 – † 1950), prozaik Vladimír Kozlík (* 1917 – † 1969), hydrológ Tibor Andrašovan (* 1917 – † 2001), hudobný skladateľ a dirigent. Linki zewnętrzne Oficiálna stránka obce Najkrajší kraj- turistické atrakcie v obci

Mýto pod Ďumbierom wieś Plik:Myto z balona.jpg Mýto pod Ďumbierom z balóna Państwo Słowacja Słowacja Kraj Banskobystrický kraj Okres Brezno Region Horehronie Vodný tok Štiavnička Powierzchnia 10,39 km² (1039 ha) Populacja 529 (31. 12. 2020) Gęstość 50,91 os./km² Pierwsza pisemna wzmianka 1260[5]/1696[6] Starosta Roman Švantner (DOMA DOBRE) PSČ 976 44 ŠÚJ 508811 EČV BR Tel. kierunkowy +421-48 Adres siedziby urzędu Mýto pod Ďumbierom 64 Adres e-mail [email protected] Telefón 048/619 51 06 Położenie gminy na Słowacji 7px Położenie gminy na Słowacji Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja 7px Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja Wikimedia Commons: Mýto pod Ďumbierom Strona: mytopoddumbierom.sk Portal mapowy GKU: mapa katastralna 18px 48°51′09″S 19°37′56″V