Bacúch: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 7 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:1o]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
Linia 27: Linia 27:
 
  |
 
  |
  
−
'''Bacúch''' (pol. ''Bacúch'', węg. ''Vacok'') – [[wieś]] (słow. [[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1563<ref>[http://archive.is/20130418185931/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043 Statystyki ogólne miejscowości] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>.  
+
'''Bacúch''' (pol. ''Bacúch'', węg. ''Vacok'') – [[wieś]] (słow. [[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w północnej części [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckiego]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1563<ref>[http://archive.is/20130418185931/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043 Statystyki ogólne miejscowości] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>.  
 +
 
 +
== Topografia ==
 +
Obszar katastralny wsi Bacúch należy do jednostki geomorfologicznej [[Horehronské podolie]]. Północna część miejscowości należy do jednostki geomorfologicznej [[Nízke Tatry|Tatr Niskich]], a część południowa oddzielona rzeką Hron to część [[Veporské vrchy|Veporských vrchov]]. Wieś graniczy z miejscowością [[Polomka]] na wschodzie i miejscowością [[Beňuš]] na zachodzie. Najbardziej wysuniętym na północ punktem jest wzgórze [[Jánov Grúň]] (1393 m n.p.m.), a najbardziej na południe wysunięty obszar pomiędzy wzgórzami [[Blato]] (1195 m n.p.m.) i [[Lešník]] (1312 m n.p.m.). Najwyższym punktem jest góra [[Končisté]] (1474 m n.p.m.) w północnej części terytorium. Sama wioska położona jest na wysokości w przedziale 590-630 m n.p.m.
 +
 
 +
== Historia ==
 +
 
 +
Istnienie wsi jako najstarszej na obszarze [[Horehronie]] można udowodnić archeologicznie i pisemnie od XIII wieku. Pierwsza pisemna wzmianka o terytorium Bacúch znajduje się w dokumencie z 1274 roku, który gwarantował Bogomírovi z rodu Liptovského wypłukiwanie złota na tym terenie. Okolica była wymieniana jako ''silva Wazuch'', co oznacza las Bacuch. Dzięki temu przywilejowi na tym terenie powstała osada Wazych, która miała jednak charakter osadnictwa sezonowego. Po wydobyciu złota osada najprawdopodobniej zniknęła. Aż do XVI wieku dowody na istnienie stałych osad na tym terenie są niejasne. W XV wieku istnieją dowody na osadnictwo [[Bacúšska dolina|Bacúšskej doliny]], głównie przez słowackie grupy etniczne. Stopniowo Niemcy zaczęli osiedlać się tutaj dla górnictwa i Wołosi z polskimi lub ruskimi grupami etnicznymi.
 +
 
 
== Populacja ==
 
== Populacja ==
  
 
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 995 osób, w tym 521 kobiet i 474 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>.
 
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 995 osób, w tym 521 kobiet i 474 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>.
  
−
W 2001 roku rozkład populacji względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] wyglądał następująco<ref name="spis">{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130909011404/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508446|tytuł=Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref>:
+
W 2001 roku rozkład populacji względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] wyglądał następująco<ref name="spis">[http://archive.is/20130909011404/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508446 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>:
 
* [[Słowacy]] – 98,65%
 
* [[Słowacy]] – 98,65%
 
* [[Czesi]] – 0,87%
 
* [[Czesi]] – 0,87%
 
* [[Polacy]] – 0,1%
 
* [[Polacy]] – 0,1%
 +
 +
=== Wyznania ===
  
 
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
 
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
Linia 45: Linia 55:
 
* Nie podano – 2,5%
 
* Nie podano – 2,5%
  
−
== Polohopis ==
+
== Kultura i atrakcje ==
−
Obec Bacúch sa nachádza v severnej časti [[Banskobystrický kraj|Banskobystrického kraja]], v okrese [[okres Brezno|Brezno]]. Katastrálne územie obce Bacúch spadá do geomorfologického celku [[Horehronské podolie]]. Sever územia obce patrí do geomorfologického celku [[Nízke Tatry]] a južná časť oddelená riekou [[Hron]] je súčasťou [[Veporské vrchy|Veporských vrchov]]. Bacúch na východe susedí s obcou [[Polomka]] a na západe s obcou [[Beňuš]]. Najsevernejším bodom je vrch [[Jánov Grúň]] ({{mnm|1393|w}}) a najjužnejšou časťou je územie medzi vrchmi [[Blato (vrch)|Blato]] ({{mnm|1195}}) a [[Lešník]] ({{mnm|1312}}). Najvyšším bodom je vrch [[Končisté]] ({{mnm|1474}}) v severnej časti územia. Samotná obec sa nachádza vo výške v rozmedzí 590{{--}}{{mnm|630}}
+
=== Pomniki ===
−
 
 
−
== Dejiny ==
 
−
Existenciu Bacúcha ako najstaršej dediny na [[Horehronie|Horehroní]] možno dokázať archeologicky aj písomne už od 13. storočia. [[Prvá písomná zmienka]] o území Bacúcha je v listine z roku [[1274]] ktorá zaručovala Bogomírovi z Liptovského rodu ryžovať [[zlato (nerast)|zlato]] v tejto oblasti. Oblasť spomínali ako ''silva Wazuch'' čo v preklade znamená [[les]] Bacúch. Vďaka tejto výsade na tomto území vznikla osada ''Wazych'', ktorá však mala charakter sezónneho osídlenia. Po vyťažení zlata osada s najväčšou pravdepodobnosťou zanikla. Až do 16. storočia sú dôkazy o existencii stáleho osídlenia na tomto území nejasné. V 15. storočí sa objavujú dôkazy o osídlení [[Bacúšska dolina|Bacúšskej doliny]] a to prevažne [[Slováci|slovenským]] etnikom. Postupne sa tu začali usídľovať [[Nemci]] za účelom [[baníctvo|ťažby]] a [[Valasi]] s [[Poliaci|poľským]] alebo [[Rusíni|rusínskym]] etnikom.
 
−
 
 
−
== Kultúra a zaujímavosti ==
 
  
−
=== Pamiatky ===
+
* Kościół rzymskokatolicki św. Józefa, jednonawowa budowla eklektyczna z prostokątnym zakończeniem prezbiterium i wieżą wchodzącą w skład masy kościelnej z 1863 r. W 1936 r. kościół poddano przebudowie. Wnętrze sklepione jest sklepieniem pruskim, autor malarstwa z 1949 r. jest Š. Enhof. Ołtarz główny św. Józefa pochodzi z czasów powstania kościoła. Ołtarz jest dziełem malarza z Bańskiej Bystrzycy J. Jonáša.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
−
* [[Rímskokatolícka cirkev na Slovensku|Rímskokatolícky]] kostol [[Jozef Nazaretský|sv. Jozefa]], jednoloďová eklektická stavba s pravouhlým ukončením [[presbytérium|presbytéria]] a vežou tvoriacou súčasť hmoty kostola z roku [[1863]]. Kostol prešiel stavebnými úpravami v roku [[1936]]. Interiér je zaklenutý pruskou [[klenba|klenbou]], autorom vnútornej výmaľby z roku [[1949]] je Š. Enhof. Hlavný [[oltár]] sv. Jozefa pochádza z doby vzniku kostola. Oltárny obraz je dielom [[Banská Bystrica|banskobystrického]] maliara J. Jonáša.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
 
   | priezvisko =  
 
   | priezvisko =  
 
   | meno =  
 
   | meno =  
Linia 66: Linia 70:
 
   | miesto =  
 
   | miesto =  
 
   | jazyk =  
 
   | jazyk =  
−
}} </ref>  
+
}} </ref>
  
−
== Osobnosti obce ==
+
== Osobowości wioski ==
−
* [[Jozef Cesnak]] (* [[1936]]), maliar a ilustrátor
+
* [[Jozef Cesnak]] (* [[1936]]), malarz i grafik
  
 
== Linki zewnętrzne ==
 
== Linki zewnętrzne ==
Linia 98: Linia 102:
 
  | Prvá zmienka    = [[1274]]<ref>[http://obce.info/index.php?make=mapa&id=6&obec=43]</ref>/[[1563]]<ref>[http://www.statistics.sk/mosmis/prvav2.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508446&Okruh=zaklad]</ref>
 
  | Prvá zmienka    = [[1274]]<ref>[http://obce.info/index.php?make=mapa&id=6&obec=43]</ref>/[[1563]]<ref>[http://www.statistics.sk/mosmis/prvav2.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508446&Okruh=zaklad]</ref>
 
  | Starosta        = Michal Chovanec<ref name="zoznam-starostov">{{Zoznam starostov a primátorov|2018}}</ref>
 
  | Starosta        = Michal Chovanec<ref name="zoznam-starostov">{{Zoznam starostov a primátorov|2018}}</ref>
−
  | Politická strana = [[Nezávislý kandidát|nezávislý]]
+
  | Politická strana = [[Nezávislý kandidát|niezależny]]
 
  | PSČ              = 976 64 (pošta [[Beňuš]])
 
  | PSČ              = 976 64 (pošta [[Beňuš]])
 
  | Kód              = 508446
 
  | Kód              = 508446
 
  | EČV              = BR
 
  | EČV              = BR
 
  | Predvoľba        = +421-48
 
  | Predvoľba        = +421-48
−
  | Adresa          = Obecný úrad<br/>Hlavná 279<br/>Bacúch<br/>976 64  Beňuš
+
  | Adresa          = Siedziba urzędu<br/>Hlavná 279<br/>Bacúch<br/>976 64  Beňuš
 
  | E-mail          = [email protected]
 
  | E-mail          = [email protected]
 
  | Telefón          = 618 83 01
 
  | Telefón          = 618 83 01

Aktualna wersja na dzień 09:48, 5 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[5] [6] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Bacúch (pol. Bacúch, węg. Vacok) – wieś (słow. obec) na Słowacji położona w północnej części kraju bańskobystrzyckiego, w powiecie Brezno. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1563[1].

Topografia

Obszar katastralny wsi Bacúch należy do jednostki geomorfologicznej Horehronské podolie. Północna część miejscowości należy do jednostki geomorfologicznej Tatr Niskich, a część południowa oddzielona rzeką Hron to część Veporských vrchov. Wieś graniczy z miejscowością Polomka na wschodzie i miejscowością Beňuš na zachodzie. Najbardziej wysuniętym na północ punktem jest wzgórze Jánov Grúň (1393 m n.p.m.), a najbardziej na południe wysunięty obszar pomiędzy wzgórzami Blato (1195 m n.p.m.) i Lešník (1312 m n.p.m.). Najwyższym punktem jest góra Končisté (1474 m n.p.m.) w północnej części terytorium. Sama wioska położona jest na wysokości w przedziale 590-630 m n.p.m.

Historia

Istnienie wsi jako najstarszej na obszarze Horehronie można udowodnić archeologicznie i pisemnie od XIII wieku. Pierwsza pisemna wzmianka o terytorium Bacúch znajduje się w dokumencie z 1274 roku, który gwarantował Bogomírovi z rodu Liptovského wypłukiwanie złota na tym terenie. Okolica była wymieniana jako silva Wazuch, co oznacza las Bacuch. Dzięki temu przywilejowi na tym terenie powstała osada Wazych, która miała jednak charakter osadnictwa sezonowego. Po wydobyciu złota osada najprawdopodobniej zniknęła. Aż do XVI wieku dowody na istnienie stałych osad na tym terenie są niejasne. W XV wieku istnieją dowody na osadnictwo Bacúšskej doliny, głównie przez słowackie grupy etniczne. Stopniowo Niemcy zaczęli osiedlać się tutaj dla górnictwa i Wołosi z polskimi lub ruskimi grupami etnicznymi.

Populacja

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 995 osób, w tym 521 kobiet i 474 mężczyzn[2].

W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco[3]:

Wyznania

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[3]:

Kultura i atrakcje

Pomniki

  • Kościół rzymskokatolicki św. Józefa, jednonawowa budowla eklektyczna z prostokątnym zakończeniem prezbiterium i wieżą wchodzącą w skład masy kościelnej z 1863 r. W 1936 r. kościół poddano przebudowie. Wnętrze sklepione jest sklepieniem pruskim, autor malarstwa z 1949 r. jest Š. Enhof. Ołtarz główny św. Józefa pochodzi z czasów powstania kościoła. Ołtarz jest dziełem malarza z Bańskiej Bystrzycy J. Jonáša.[4]

Osobowości wioski

Linki zewnętrzne
Bacúch
wieś
Bacúch village.JPG
Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Horehronie
Powierzchnia 38,19 km² (3819 ha) [5]
Populacja 898 (31. 12. 2020) [6]
Gęstość 23,51 os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka 		1274[7]/1563[8]
Starosta Michal Chovanec[9] (niezależny)
PSČ 976 64 (pošta Beňuš)
ŠÚJ 508446
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu 		Siedziba urzędu
Hlavná 279
Bacúch
976 64 Beňuš
Adres e-mail [email protected]
Telefón 618 83 01
Fax 618 83 83
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Wikimedia Commons: Bacúch
Strona: Bacuch.sk
Portal mapowy GKU: mapa katastralna
18px 48°51′26″S 19°48′27″V

Przypisy

  1. ↑ Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  2. ↑ Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  3. ↑ 3,0 3,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  4. ↑ Bacúch- Kostol sv. Jozefa [online]. Pamiatky na Slovensku. Dostupné online.
  5. ↑ Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  6. ↑ Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  7. ↑ [1]
  8. ↑ [2]
  9. ↑ Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Bacúch&oldid=54094”