Drábsko: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (1 wersja)
 
 
(Nie pokazano 7 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
{{Infobox Slovenská obec
+
[[Kategoria:1o]]
−
| Typ              = obec
+
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
−
| Názov            = Drábsko
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
−
| Iné názvy        =
+
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
−
| Obrázok          =
+
{{Uwaga|
−
| Popis obrázku    =
+
|strona = https://sk.wikipedia.org/wiki/Dr%C3%A1bsko
−
| Znak            =
+
|autorzy = https://sk.wikipedia.org/w/index.php?title=Dr%C3%A1bsko&action=history
−
  | Vlajka          = <!-- nevkladať bez písomného povolenia obce, pripojeného k obr. -->
+
|nota    = słowacki
−
| Kraj            = Banskobystrický
+
}}
−
| Okres            = Brezno
+
 
−
| Región          = Malohont
+
{|
−
| Časti            =
+
|
−
| Rieka            =
+
|}
−
| Rieka 1          =
+
{{Uwaga polska|
−
| Zemepisná šírka  = 48.650822
+
|strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Dr%C3%A1bsko
−
| Zemepisná dĺžka  = 19.655861
+
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dr%C3%A1bsko&action=history
−
| Nadmorská výška  = 960
+
|nota    = polski
−
| Prvá zmienka    = [[1566]]<sup>[http://obce.info/index.php?make=mapa&id=6&obec=50]</sup>/[[1810]]<sup>[1810]</sup>
 
−
| Starosta        = Martina Grgačová Kocová<ref name="zoznam-starostov">{{Zoznam starostov a primátorov|2018}}</ref>
 
−
| Politická strana = [[Slovenská národná strana (1990)|SNS]]
 
−
| PSČ              = 976 53 (pošta [[Lom nad Rimavicou]])
 
−
| Kód              = 508578
 
−
| EČV              = BR
 
−
| Predvoľba        = +421-48
 
−
| Adresa          = Drábsko 10
 
−
  | E-mail          =  
 
−
| Telefón          = 048/618 00 83
 
−
| Fax              =
 
−
| Mapa            =
 
−
| Popis mapy      =
 
−
| Web              = drabsko.webnode.sk
 
−
| Commons          = Drábsko
 
−
| Pôvod názvu      =  
 
−
| Poznámky        =  
 
 
}}
 
}}
−
'''Drábsko''' je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]].
 
  
−
== Polohopis ==
+
{|
−
Rozprestiera sa na neveľkej náhornej plošine medzi [[Klenovský Vepor|Klenovským Veprom]], [[Ľubietovský Vepor|Ľubietovským Veprom]] a [[Poľana (pohorie)|Poľanou]].  
+
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
 
 +
'''Drábsko''' (pol. ''Drábsko'', węg. ''Darabos'') – [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1810<ref>[http://archive.is/20130418185931/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043 Statystyki ogólne miejscowości] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09]. </ref>.
 +
 
 +
== Topografia ==
  
−
== Dejiny ==
+
Rozpościera się na niewielkim płaskowyżu między [[Klenovský Vepor|Klenovským Veprom]], [[Ľubietovský Vepor|Ľubietovským Veprom]] i [[Poľana (pohorie)|Poľanou]].  
−
Po rozsiahlom lesnom [[polom (les)|polome]] v tejto oblasti na prelome 17. a 18. storočia priviedol vtedajší majiteľ lesov gróf [[Forgách]] do chotára „na drábskie“ skupinu prvých drevorubačov z [[Orava (župa)|Oravy]]. Po vyklčovaní [[les]]ov k nim pribudli [[pastier]]i, [[furman]]i a neskôr aj sklári z oblasti [[Kysuce|Kysúc]] a [[Valašsko|Valašska]] (Veľké Karlovice - Vsetínsko). Drábsko sa rozšírilo o ďalšie osady - Dolinu, Kysucu (pôvodne Otíliu - podľa dcéry grófa Forgácha), Sedmák a ďalšie. Sklárske huty v oblasti zanikli po [[prvá svetová vojna|1. svetovej vojne]]. Odvtedy boli Vrchy len zásobárňou pracovných síl pre lesy, časť sa zaoberala neveľmi výnosným poľnohospodárstvom a miestnymi remeslami - výrobou drevených [[Šindeľ|šindľov]], spriadaním ľanu, tkaním plátna a handričkových „pokrovcov“. Po [[2. svetová vojna|2. svetovej vojne]] dochádzali ľudia za prácou do [[Brezno|Brezna]], [[Hronec (okres Brezno)|Hronca]], [[Podbrezová|Podbrezovej]] a do [[Utekáč]]a, viacerí sa do týchto miest natrvalo presídlili. Obec sa začala početne zmenšovať a nepriaznivý demografický vývoj nezvrátil ani pokus o založenie [[JRD|roľníckeho družstva]]. Zachovaná príroda a pokojné prostredie priťahujú do obce desiatky chalupárov, ktorí aspoň prechodne nahrádzajúcich prirodzene ubúdajúcich pôvodných obyvateľov.
 
  
−
== Kultúra a zaujímavosti ==
+
== Historia ==
−
=== Pamiatky ===
+
 
−
* Kaplnka [[Anna (svätica)|sv. Anny]], jedná sa o obdĺžnikovú [[Ľudová architektúra na Slovensku|ľudovú]] stavbu. Jej súčasťou je zvonica s cibuľovou strechou.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
+
Na przełomie XVII i XVIII wieku ówczesny właściciel lasów hrabia Forgách sprowadził grupę pierwszych drwali z Orawy do powiatu „na drábskie”. Po wykarczowaniu lasów dołączyli do nich pasterze, wozacy, a później także szklarze z okolic [[Kysúc]]a i [[Valašska]] (Veľké Karlovice − Vsetínsko). Drábsko rozszerzyło się o inne osady - Dolinu, Kysucu (pierwotnie Otíliu - według córki hrabiego Forgácha), Sedmák i inne. Huta szkła w okolicy zniknęła po I wojnie światowej. Od tego czasu Vrchy były jedynie rezerwuarem siły roboczej dla lasów, tylko niektórzy zajmowali się bardzo dochodowym rolnictwem i lokalnym rzemiosłem: produkcją gontów drewnianych, przędzeniem lnu, tkaniem lnu i szyciem ''pokrowców''. Po drugiej wojnie światowej ludzie wyjeżdżali do pracy do [[Brezno|Breznie]], [[Hronec|Hronca]], [[Podbrezowa|Podbrezovej]] i [[Utekáč|Utekáča]], a kilku na stałe przeniosło się w te miejsca. Wieś zaczęła się kurczyć, a niekorzystnego rozwoju demograficznego nie odwróciła nawet próba założenia spółdzielni chłopskiej. Nienaruszona przyroda i spokojne otoczenie przyciągają do wsi dziesiątki ''chałupników'', którzy przynajmniej czasowo zastępują naturalnie zanikających pierwotnych mieszkańców.
 +
 
 +
== Populacja ==
 +
 
 +
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 206 osób, w tym 116 kobiet i 90 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>.
 +
 
 +
W 2001 roku pod względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] miejscowość zamieszkiwali wyłącznie [[Słowacy]]<ref name="spis">[http://archive.is/20130909011404/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508446 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>.
 +
 
 +
=== Wyznania ===
 +
 
 +
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
 +
* [[Kościół katolicki|Katolicy rzymscy]] – 91,78%
 +
* [[Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-słowackiego|Grekokatolicy]] – 1,37%
 +
* [[Ewangelicy]] – 0,91%
 +
* [[Ateizm|Ateiści]] – 4,11%
 +
* Nie podano – 1,83%
 +
 
 +
== Kultura i atrakcje ==
 +
=== Pomniki ===
 +
 
 +
* Kaplica św. Anny, to prostokątny budynek tradycyjny. Zawiera dzwonnicę z cebulastym dachem.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
   | priezvisko =  
 
   | priezvisko =  
 
   | meno =  
 
   | meno =  
Linia 57: Linia 67:
 
   | jazyk =  
 
   | jazyk =  
 
}} </ref>
 
}} </ref>
−
* Súbor dochovanej ľudovej architektúry, jedná sa o zrubové domy na pôdoryse odĺžnika z prelomu [[19. storočie|19.]] a [[20. storočie|20. storočia]], z ktorých sú objekty číslo 120, 127 a 140 pamiatkovo chránené.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
+
* Zespół zachowanej architektury ludowej, są to domy z bali z przełomu XIX i XX wieku, wśród których wymieniono budynki nr 120, 127 i 140.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
   | priezvisko =  
 
   | priezvisko =  
 
   | meno =  
 
   | meno =  
Linia 70: Linia 80:
 
   | jazyk =  
 
   | jazyk =  
 
}} </ref>
 
}} </ref>
 +
 
<gallery>
 
<gallery>
−
image:Drábsko Kysuca 06 01.jpg|Kaplnka sv. Anny
+
image:Drábsko Kysuca 06 01.jpg|Kaplica św. Anny
 
image:Drábsko Kysuca 06 02.jpg
 
image:Drábsko Kysuca 06 02.jpg
 
image:Drábsko Kysuca 06 03.jpg
 
image:Drábsko Kysuca 06 03.jpg
−
image:Drábsko Kysuca 01.jpg|Ľudová architektúra v obci
+
<br>
 +
image:Drábsko Kysuca 01.jpg|tradycyjna architektura wsi
 
image:Drábsko Kysuca 03.jpg
 
image:Drábsko Kysuca 03.jpg
 
image:Drábsko Kysuca 12 01.jpg
 
image:Drábsko Kysuca 12 01.jpg
 
</gallery>
 
</gallery>
−
=== Turistika ===
 
−
Drábsko je prístupné po kvalitnej asfaltovej ceste z [[Brezno|Brezna]] i [[Hriňová|Hriňovej]], za dobrého počasia možno sledovať panorámu [[Slovenské rudohorie|Slovenského rudohoria]], [[Nízke Tatry|Nízkych Tatier]] ([[Chopok]], [[Ďumbier (vrch)|Ďumbier]] i [[Kráľova hoľa|Kráľovu hoľu]]). Častými návštevníkmi sú priaznivci cykloturistiku a bežeckého lyžovania využívajúci výborné „divoké“ terény v okolí Drábska, [[Lom nad Rimavicou|Lomu nad Rimavicou]] a [[Sihla|Sihly]]. Odvážnejších peších turistov láka [[Rudná magistrála]] i [[Dobročský prales]].
 
  
−
=== Kultúra ===
+
=== Turystyka ===
−
V obci je niekoľko pozoruhodných dreveníc pamiatkovo chránených objektov. Etnograficky je Drábsko priraďované k známej detvianskej oblasti, aj keď sa viacerými časťami pôvodného odevu odlišuje (úzke súkenné nohavice zakasané do kožených čižiem, kožúškom, kabanicou a iným typom klobúka).
 
  
−
== Referencie ==
+
Drábsko jest dostępne dzięki asfaltowej drodze z [[Brezno|Brezna]] i [[Hriňová|Hriňovej]], przy dobrej pogodzie można podziwiać panoramę [[Slovenské rudohorie|Słowackich Rudaw]], [[Nízke Tatry|Niskich Tatr]] (([[Chopok]], [[Ďumbier]] i [[Kráľova hoľa]]). Częstymi gośćmi są miłośnicy kolarstwa i narciarstwa biegowego na wspaniałych „dzikich” terenach wokół Drábska, [[Lom nad Rimavicou|Lomu nad Rimavicou]] i [[Sihla|Sihly]]. [[Rudná magistrála|Trasa Rudná]] i [[Dobročský prales|las Dobročský las]] przyciągają bardziej odważnych wędrowców.
−
{{referencie}}
 
  
−
== Externé odkazy ==
+
=== Kultura ===
 +
We wsi znajduje się kilka niezwykłych drewnianych zabytków. Etnograficznie Drábsko jest przypisane do znanego obszaru Detvii, chociaż różni się w kilku częściach oryginalnego stroju (wąskie spodnie materiałowe wszyte w skórzane buty, futro, kurtka i inny rodzaj czapki).
 +
 
 +
== Linki zewnętrzne ==
 
* [http://drabsko.webnode.sk/ Oficiálna stránka obce ]
 
* [http://drabsko.webnode.sk/ Oficiálna stránka obce ]
 
* [http://www.najkrajsikraj.sk/drabsko/ Najkrajší kraj]- turistické atrakcie v obci
 
* [http://www.najkrajsikraj.sk/drabsko/ Najkrajší kraj]- turistické atrakcie v obci
  
−
{{Obce okresu Brezno}}
+
|
 +
{{Infobox Slovenská obec
 +
| Typ              = obec
 +
| Názov            = Drábsko
 +
| Iné názvy        =
 +
| Obrázok          =
 +
| Popis obrázku    =
 +
| Znak            =
 +
| Vlajka          = <!-- nevkladať bez písomného povolenia obce, pripojeného k obr. -->
 +
| Kraj            = Banskobystrický
 +
| Okres            = Brezno
 +
| Región          = Malohont
 +
|populacja = 181
 +
|gęstość = 37.95
 +
| Časti            =
 +
| Rieka            =
 +
| Rieka 1          =
 +
| Zemepisná šírka  = 48.650822
 +
| Zemepisná dĺžka  = 19.655861
 +
| Nadmorská výška  = 960
 +
| Prvá zmienka    = [[1566]]<sup>[http://obce.info/index.php?make=mapa&id=6&obec=50]</sup>/[[1810]]<sup>[1810]</sup>
 +
| Starosta        = Martina Grgačová Kocová<ref name="zoznam-starostov">{{Zoznam starostov a primátorov|2018}}</ref>
 +
| Politická strana = [[Slovenská národná strana (1990)|SNS]]
 +
| PSČ              = 976 53 (pošta [[Lom nad Rimavicou]])
 +
| Kód              = 508578
 +
| EČV              = BR
 +
| Predvoľba        = +421-48
 +
| Adresa          = Drábsko 10
 +
| E-mail          =
 +
| Telefón          = 048/618 00 83
 +
| Fax              =
 +
| Mapa            =
 +
| Popis mapy      =
 +
| Web              = drabsko.webnode.sk
 +
| Commons          = Drábsko
 +
| Pôvod názvu      =
 +
| Poznámky        =
 +
|współrzędne = [https://mapy.dennikn.sk/?y=48.650822&x=19.655861 48°39′03″S 19°39′21″V]
 +
|kataster = https://zbgis.skgeodesy.sk/mkzbgis/sk/kataster/?bm=worldImagery&z=17&c=19.655900,48.650800#
 +
}}
 +
|}
 +
 
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
−
[[Kategória:Drábsko| ]]
+
[[Kategoria:Geografia]]
−
[[Kategória:Obce okresu Brezno]]
+
[[Kategoria:Słowacja]]
 +
[[Kategoria:Wsie na Słowacji]]
 +
[[Kategoria:Wsie powiatu Brezno]]

Aktualna wersja na dzień 07:05, 6 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Drábsko (pol. Drábsko, węg. Darabos) – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1810[1].

Topografia

Rozpościera się na niewielkim płaskowyżu między Klenovským Veprom, Ľubietovským Veprom i Poľanou.

Historia

Na przełomie XVII i XVIII wieku ówczesny właściciel lasów hrabia Forgách sprowadził grupę pierwszych drwali z Orawy do powiatu „na drábskie”. Po wykarczowaniu lasów dołączyli do nich pasterze, wozacy, a później także szklarze z okolic Kysúca i Valašska (Veľké Karlovice − Vsetínsko). Drábsko rozszerzyło się o inne osady - Dolinu, Kysucu (pierwotnie Otíliu - według córki hrabiego Forgácha), Sedmák i inne. Huta szkła w okolicy zniknęła po I wojnie światowej. Od tego czasu Vrchy były jedynie rezerwuarem siły roboczej dla lasów, tylko niektórzy zajmowali się bardzo dochodowym rolnictwem i lokalnym rzemiosłem: produkcją gontów drewnianych, przędzeniem lnu, tkaniem lnu i szyciem pokrowców. Po drugiej wojnie światowej ludzie wyjeżdżali do pracy do Breznie, Hronca, Podbrezovej i Utekáča, a kilku na stałe przeniosło się w te miejsca. Wieś zaczęła się kurczyć, a niekorzystnego rozwoju demograficznego nie odwróciła nawet próba założenia spółdzielni chłopskiej. Nienaruszona przyroda i spokojne otoczenie przyciągają do wsi dziesiątki chałupników, którzy przynajmniej czasowo zastępują naturalnie zanikających pierwotnych mieszkańców.

Populacja

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 206 osób, w tym 116 kobiet i 90 mężczyzn[2].

W 2001 roku pod względem narodowości i przynależności etnicznej miejscowość zamieszkiwali wyłącznie Słowacy[3].

Wyznania

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[3]:

Kultura i atrakcje

Pomniki

  • Kaplica św. Anny, to prostokątny budynek tradycyjny. Zawiera dzwonnicę z cebulastym dachem.[4]
  • Zespół zachowanej architektury ludowej, są to domy z bali z przełomu XIX i XX wieku, wśród których wymieniono budynki nr 120, 127 i 140.[5]

  • Kaplica św. Anny

  • Drábsko Kysuca 06 02.jpg
  • Drábsko Kysuca 06 03.jpg

  • tradycyjna architektura wsi

  • Drábsko Kysuca 03.jpg
  • Drábsko Kysuca 12 01.jpg

Turystyka

Drábsko jest dostępne dzięki asfaltowej drodze z Brezna i Hriňovej, przy dobrej pogodzie można podziwiać panoramę Słowackich Rudaw, Niskich Tatr ((Chopok, Ďumbier i Kráľova hoľa). Częstymi gośćmi są miłośnicy kolarstwa i narciarstwa biegowego na wspaniałych „dzikich” terenach wokół Drábska, Lomu nad Rimavicou i Sihly. Trasa Rudná i las Dobročský las przyciągają bardziej odważnych wędrowców.

Kultura

We wsi znajduje się kilka niezwykłych drewnianych zabytków. Etnograficznie Drábsko jest przypisane do znanego obszaru Detvii, chociaż różni się w kilku częściach oryginalnego stroju (wąskie spodnie materiałowe wszyte w skórzane buty, futro, kurtka i inny rodzaj czapki).

Linki zewnętrzne
Drábsko
wieś
Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Malohont
Powierzchnia 4,77 km² (477 ha) [6]
Populacja 181 (31. 12. 2020) [7]
Gęstość 37,95 os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka 		1566[5]/1810[1810]
Starosta Martina Grgačová Kocová[8] (SNS)
PSČ 976 53 (pošta Lom nad Rimavicou)
ŠÚJ 508578
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu 		Drábsko 10
Telefón 048/618 00 83
Położenie gminy na Słowacji
Red pog.svg
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Red pog.svg
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Wikimedia Commons: Drábsko
Strona: drabsko.webnode.sk
Portal mapowy GKU: mapa katastralna
WMA button2b.png 48°39′03″S 19°39′21″V

Przypisy

  1. ↑ Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  2. ↑ Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  3. ↑ 3,0 3,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  4. ↑ Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
  5. ↑ Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
  6. ↑ Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  7. ↑ Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  8. ↑ Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Drábsko&oldid=54143”