Horná Lehota (okres Brezno): Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:1o]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
Linia 26: Linia 26:
 
  |
 
  |
  
−
'''Horná Lehota''' je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]].
+
'''Horná Lehota''' (pol. ''Horná Lehota'', węg. ''Felsőszabadi'') – [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]].
  
−
'''Horná Lehota''' (węg. ''Felsőszabadi'') – [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]].
+
Dojazd do miejscowości zapewnia droga III/2374, która w [[Podbrezová|Podbrezovej]] skręca z drogi [[Cesta I. triedy 66 (Slovensko)|cesty I/66]] ([[Banská Bystrica]] – [[Brezno]]). [[Brezno|Okresné mesto]]). Miasto powiatowe [[Banská Bystrica]] położone 40 km na zachód.
  
−
== Położenie ==
+
== Części gminy ==
 +
* Bruchačka
 +
* [[Krpáčovo]]
 +
* [[Tále]]
 +
 
 +
== Topografia ==
 
Wieś położona jest w tzw. Obniżeniu Górnego Hronu, po prawej (orograficznie) stronie doliny rzeki [[Hron]], u południowych podnóży [[Niżne Tatry|Niżnych Tatr]].
 
Wieś położona jest w tzw. Obniżeniu Górnego Hronu, po prawej (orograficznie) stronie doliny rzeki [[Hron]], u południowych podnóży [[Niżne Tatry|Niżnych Tatr]].
  
−
== Demografia ==
+
Leży na zachodnim krańcu środkowej części Horehronské Podole, na granicy podjednostek Lopejská kotlina i Bystrianske podhorie.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = Kočický | meno = Dušan | priezvisko2 = Ivanič | meno2 = Boris | titul = Geomorfologické členenie Slovenska | url = https://apl.geology.sk/mapportal/img/pdf/tm19a.pdf | vydavateľ = Štátny geologický ústav Dionýza Štúra | dátum vydania = 2011 | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2019-02-09| miesto = Bratislava }}</ref> Przez wieś przepływa strumień, który płynie na południe od miejscowości w osadzie Bruchačka do Hnusné.<ref name="mapa">{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = | meno = | autor = | odkaz na autora = | titul = mapový portál HIKING.SK | url = https://mapy.hiking.sk/?x=19.54652&y=48.8382&ref=permalink | vydavateľ = mapy.hiking.sk | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2019-02-08 | miesto = | jazyk = }}</ref>
 +
 
 +
== Populacja  ==
 
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 596 osób, w tym 299 kobiet i 297 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>.
 
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 596 osób, w tym 299 kobiet i 297 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>.
  
Linia 43: Linia 50:
 
* [[Ateizm|Ateiści]] – 13,87%
 
* [[Ateizm|Ateiści]] – 13,87%
 
* Nie podano – 2,74%
 
* Nie podano – 2,74%
−
 
−
== Topografia ==
 
−
 
−
Leży na zachodnim krańcu środkowej części Horehronské Podole, na granicy podjednostek Lopejská kotlina i Bystrianske podhorie. [3] Przez wieś przepływa strumień, który płynie na południe od miejscowości w osadzie Bruchačka do Hnusné. [4]
 
−
 
−
Leží na západnom okraji centrálnej časti [[Horehronské podolie|Horehronského podolia]], na hranici podcelkov [[Lopejská kotlina]] a [[Bystrianske podhorie]].<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = Kočický | meno = Dušan | priezvisko2 = Ivanič | meno2 = Boris | titul = Geomorfologické členenie Slovenska | url = https://apl.geology.sk/mapportal/img/pdf/tm19a.pdf | vydavateľ = Štátny geologický ústav Dionýza Štúra | dátum vydania = 2011 | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2019-02-09| miesto = Bratislava }}</ref> Obcou preteká potok, ktorý sa južne od obce v osade Bruchačka vlieva do [[Hnusné]]ho.<ref name="mapa">{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = | meno = | autor = | odkaz na autora = | titul = mapový portál HIKING.SK | url = https://mapy.hiking.sk/?x=19.54652&y=48.8382&ref=permalink | vydavateľ = mapy.hiking.sk | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2019-02-08 | miesto = | jazyk = }}</ref>
 
−
 
−
Dojazd do miejscowości zapewnia droga III / 2374, która w Podbrezovej skręca z drogi I / 66 (Banská Bystrica - Brezno). Miasto powiatowe położone jest 13 km na wschód, miasto powiatowe 40 km na zachód.
 
−
 
−
Prístup do obce zabezpečuje cesta III/2374, ktorá odbočuje v [[Podbrezová|Podbrezovej]] z [[Cesta I. triedy 66 (Slovensko)|cesty I/66]] ([[Banská Bystrica]] – [[Brezno]]). [[Brezno|Okresné mesto]] je vzdialené {{Km|13|m|w}} východným smerom, [[Banská Bystrica|krajské mesto]] leží {{Km|40|m|w}} na západ.
 
−
 
−
== Części gminy ==
 
−
* Bruchačka
 
−
* [[Krpáčovo]]
 
−
* [[Tále]]
 
  
 
== Kultura i atrakcje ==
 
== Kultura i atrakcje ==
 
=== Pomniki ===
 
=== Pomniki ===
−
* Kościół rzymskokatolicki św. Michała Archanioła, jednonawowa budowla barokowa z wielobocznie zakończonym prezbiterium i wieżą z końca XVII wieku. W 1802 roku kościół poddano przebudowie. Elewacje kościoła są gładkie. Wnętrze jest sklepione sklepieniami pruskimi i konchą z lunetami. Ołtarz główny to neogotycka rzeźba tyrolska z początku XX wieku. Chrzcielnica jest późnobarokowa z końca XVIII wieku. [1]
+
* Kościół rzymskokatolicki św. Michała Archanioła, jednonawowa budowla barokowa z wielobocznie zakończonym prezbiterium i wieżą z końca XVII wieku. W 1802 roku kościół poddano przebudowie. Elewacje kościoła są gładkie. Wnętrze jest sklepione sklepieniami pruskimi i konchą z lunetami. Ołtarz główny to neogotycka rzeźba tyrolska z początku XX wieku. Chrzcielnica jest późnobarokowa z końca XVIII wieku.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
−
* Kościół ewangelicki, jednonawowa budowla klasycystyczna z odcinkowym zamknięciem prezbiterium i wieżą stanowiącą część bryły budynku z 1845 r. Kościół i przylegającą do niego parafię ewangelicką spłonął w 1872 roku. Budynek przeszedł historyczną rekonstrukcję w 1902 roku. Adam Chalupka i jego syn Samo Chalupka pracowali jako pastorzy w Horná Lehota. [2]
 
−
 
 
−
 
 
−
* [[Rímskokatolícka cirkev na Slovensku|Rímskokatolícky]] Kostol [[Michal (anjel)|sv. Michala archanjela]], jednoloďová [[barok]]ová stavba s polygonálne ukončeným [[presbytérium|presbytériom]] a predstavanou vežou z konca [[17. storočie|17. storočia]]. Kostol prešiel stavebnými úpravami v roku [[1802]]. Fasády kostola sú hladké. Interiér je zaklenutý pruskými klenbami a [[Koncha|konchou]] s [[luneta]]mi. Hlavný [[oltár]] je [[neogotika|neogotická]] [[tirolsko|tirolská]] rezba zo začiatku [[20. storočie|20. storočia]]. [[Krstiteľnica]] je neskorobaroková z konca [[18. storočie|18. storočia]].<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
 
   | priezvisko =  
 
   | priezvisko =  
 
   | meno =  
 
   | meno =  
Linia 78: Linia 66:
 
   | jazyk =  
 
   | jazyk =  
 
}}</ref>   
 
}}</ref>   
−
* [[Evanjelická cirkev augsburského vyznania na Slovensku|Evanjelický]] kostol, jednoloďová [[klasicizmus|klasicistická]] stavba so segmentovým uzáverom presbytéria a vežou tvoriacou súčasť hmoty stavby z roku [[1845]]. Kostol aj vedľa stojacu evanjelickú faru postihol v roku [[1872]] požiar. Stavba prešla [[historizmus|historizujúcou]] prestavbou v roku [[1902]]. Ako farári v Hornej Lehote pôsobili Adam Chalupka a jeho syn Samo Chalupka.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
+
* Kościół ewangelicki, jednonawowa budowla klasycystyczna z odcinkowym zamknięciem prezbiterium i wieżą stanowiącą część bryły budynku z 1845 r. Kościół i przylegająca do niego budynek parafii ewangelickiej spłonął w 1872 roku. Budynek przeszedł historyczną rekonstrukcję w 1902 roku. Adam Chalupka i jego syn Samo Chalupka pracowali jako pastorzy w Horná Lehota.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
   | priezvisko =  
 
   | priezvisko =  
 
   | meno =  
 
   | meno =  
Linia 89: Linia 77:
 
   | vydavateľ = Pamiatky na Slovensku
 
   | vydavateľ = Pamiatky na Slovensku
 
   | miesto =  
 
   | miesto =  
−
   | jazyk =  
+
   | jazyk = }}</ref>
−
}}</ref>
+
 
 +
== Osobowości wioski ==
 +
=== Tubylcy ===
 +
* [[Samo Chalupka]] (* 1812, † 1883), romantyczny [[poeta]] i [[kapłan ewangelicki]]
 +
* [[Ivan Bortel]] (* 1943, † [[1970), słowacki wspinacz, członek czechosłowackiej wyprawy do [[Huascarán]]
 +
 
 +
=== Pracowali tutaj ===
 +
* [[Adam Chalupka]] (* 1767, † 1840), ewangelicki ksiądz, pisarz
  
−
== Osobnosti obce ==
+
== Turystyka ==
−
=== Rodáci ===
 
−
* [[Samo Chalupka]] (* [[1887|1812]] – † [[1883]]), romantický [[básnik]] a [[evanjelický kňaz]]
 
−
* [[Ivan Bortel]] (* [[1943]] – † [[1970]]), slovenský horolezec, člen československej expedície na [[Huascarán]]
 
−
=== Pôsobili tu ===
 
−
* [[Adam Chalupka]] (* [[1767]] – † [[1840]]), evanjelický kňaz, spisovateľ
 
  
−
== Turizmus ==
+
Miejscowość leży w atrakcyjnym środowisku południowego podnóża [[Nízke Tatry|Tatr Niskich]], a jej kataster obejmuje również centra turystyczne [[Krpáčovo]] i [[Tále]]. Kataster rozciąga się na główny grzbiet między [[Ďumbier]]om a [[Dereše|Derešmi]], łącznie z [[Chopok]]iem i prowadzącymi z niego zboczami.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = | meno = | autor = | odkaz na autora = | titul = Mapy Google | url = https://www.google.sk/maps/place/Horn%C3%A1+Lehota/@48.8832062,19.5109484,15188m/data=!3m2!1e3!4b1!4m13!1m7!3m6!1s0x471571d550cbf6db:0x4d782839b97a1c64!2sHorn%C3%A1+Lehota+pri+Brezne,+976+81+Horn%C3%A1+Lehota!3b1!8m2!3d48.837661!4d19.538714!3m4!1s0x471570e4bb5df949:0x400f7d1c6970390!8m2!3d48.8383821!4d19.5464855 | vydavateľ = google.sk | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2019-02-09 | miesto = | jazyk = }}</ref> W katastrach Horná Lehota znajdują się również miejscowości [[Trangoška]], ​​[[Srdiečko]] i [[Kosodrevina]], znane z doskonałych warunków do uprawiania narciarstwa.
−
Obec leží v atraktívnom prostredí južného úpätia [[Nízke Tatry|Nízkych Tatier]] a do jej katastra patria i turistické centrá [[Krpáčovo]] a [[Tále]]. Kataster siaha až po hlavný hrebeň medzi [[Ďumbier (vrch)|Ďumbierom]] a [[Dereše|Derešmi]], vrátane [[Chopok|Chopka]] a z neho vedúcich zjazdoviek.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = | meno = | autor = | odkaz na autora = | titul = Mapy Google | url = https://www.google.sk/maps/place/Horn%C3%A1+Lehota/@48.8832062,19.5109484,15188m/data=!3m2!1e3!4b1!4m13!1m7!3m6!1s0x471571d550cbf6db:0x4d782839b97a1c64!2sHorn%C3%A1+Lehota+pri+Brezne,+976+81+Horn%C3%A1+Lehota!3b1!8m2!3d48.837661!4d19.538714!3m4!1s0x471570e4bb5df949:0x400f7d1c6970390!8m2!3d48.8383821!4d19.5464855 | vydavateľ = google.sk | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2019-02-09 | miesto = | jazyk = }}</ref> Súčasťou katastra Hornej Lehoty sú aj lokality [[Trangoška]], Srdiečko a Kosodrevina, známe výbornými podmienkami na lyžovanie.  
 
  
−
Celá oblasť je popretkávaná sieťou turistických chodníkov, ktoré spájajú najmä podhorské oblasti s turistickými lokalitami a hlavným hrebeňom. Ľahko prístupné sú lyžiarske svahy v Krpáčove, Táľoch i na Kosodrevine. Vrcholom Chopka je vybudované prepojenie so strediskom [[Jasná]] na severnej strane pohoria.<ref name="mapa"/> V hornolehotskom chotári leží aj [[Kamenná chata pod Chopkom]].
+
Cały obszar jest poprzecinany siecią szlaków turystycznych, które łączą głównie podgórze z atrakcjami turystycznymi i głównym grzbietem. Stoki narciarskie w Krpáčovie, Tály i Kosodrevinie są łatwo dostępne. Szczyt Chopoka jest połączony z ośrodkiem Jasná po północnej stronie pasma górskiego.<ref name="mapa"/> [[Kamenná chata pod Chopkom]] leży również w Horná Lehota.
  
 
== Linki zewnętrzne ==
 
== Linki zewnętrzne ==

Aktualna wersja na dzień 09:42, 6 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Horná Lehota (pol. Horná Lehota, węg. Felsőszabadi) – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno.

Dojazd do miejscowości zapewnia droga III/2374, która w Podbrezovej skręca z drogi cesty I/66 (Banská Bystrica – Brezno). Okresné mesto). Miasto powiatowe Banská Bystrica położone 40 km na zachód.

Części gminy

Topografia

Wieś położona jest w tzw. Obniżeniu Górnego Hronu, po prawej (orograficznie) stronie doliny rzeki Hron, u południowych podnóży Niżnych Tatr.

Leży na zachodnim krańcu środkowej części Horehronské Podole, na granicy podjednostek Lopejská kotlina i Bystrianske podhorie.[1] Przez wieś przepływa strumień, który płynie na południe od miejscowości w osadzie Bruchačka do Hnusné.[2]

Populacja

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 596 osób, w tym 299 kobiet i 297 mężczyzn[3].

W 2001 roku pod względem narodowości i przynależności etnicznej 94,35% mieszkańców stanowili Słowacy, a 4,97% Romowie[4].

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[4]:

Kultura i atrakcje

Pomniki

  • Kościół rzymskokatolicki św. Michała Archanioła, jednonawowa budowla barokowa z wielobocznie zakończonym prezbiterium i wieżą z końca XVII wieku. W 1802 roku kościół poddano przebudowie. Elewacje kościoła są gładkie. Wnętrze jest sklepione sklepieniami pruskimi i konchą z lunetami. Ołtarz główny to neogotycka rzeźba tyrolska z początku XX wieku. Chrzcielnica jest późnobarokowa z końca XVIII wieku.[5]
  • Kościół ewangelicki, jednonawowa budowla klasycystyczna z odcinkowym zamknięciem prezbiterium i wieżą stanowiącą część bryły budynku z 1845 r. Kościół i przylegająca do niego budynek parafii ewangelickiej spłonął w 1872 roku. Budynek przeszedł historyczną rekonstrukcję w 1902 roku. Adam Chalupka i jego syn Samo Chalupka pracowali jako pastorzy w Horná Lehota.[6]

Osobowości wioski

Tubylcy

Pracowali tutaj

Turystyka

Miejscowość leży w atrakcyjnym środowisku południowego podnóża Tatr Niskich, a jej kataster obejmuje również centra turystyczne Krpáčovo i Tále. Kataster rozciąga się na główny grzbiet między Ďumbierom a Derešmi, łącznie z Chopokiem i prowadzącymi z niego zboczami.[7] W katastrach Horná Lehota znajdują się również miejscowości Trangoška, ​​Srdiečko i Kosodrevina, znane z doskonałych warunków do uprawiania narciarstwa.

Cały obszar jest poprzecinany siecią szlaków turystycznych, które łączą głównie podgórze z atrakcjami turystycznymi i głównym grzbietem. Stoki narciarskie w Krpáčovie, Tály i Kosodrevinie są łatwo dostępne. Szczyt Chopoka jest połączony z ośrodkiem Jasná po północnej stronie pasma górskiego.[2] Kamenná chata pod Chopkom leży również w Horná Lehota.

Linki zewnętrzne
Horná Lehota
wieś
Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Horehronie
Powierzchnia 45,89 km² (4589 ha) [8]
Populacja 601 (31. 12. 2020) [9]
Gęstość 13,1 os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka 		1406
Starosta Vladimír Bušniak[10] (SaS, OĽaNO)
PSČ 976 81 (pošta Podbrezová)
ŠÚJ 508624
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu 		Horná Lehota 99
Adres e-mail [email protected]
Telefón (0)48/617 93 60
Fax (0)48/617 93 60
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Wikimedia Commons: Horná Lehota (okres Brezno)
Strona: www.horna-lehota.sk
Portal mapowy GKU: mapa katastralna
18px 48°50′19″S 19°32′46″V

Przypisy

  1. ↑ KOČICKÝ, Dušan; IVANIČ, Boris. Geomorfologické členenie Slovenska [online]. Bratislava : Štátny geologický ústav Dionýza Štúra, 2011, [cit. 2019-02-09]. Dostupné online.
  2. ↑ 2,0 2,1 mapový portál HIKING.SK [online]. mapy.hiking.sk, [cit. 2019-02-08]. Dostupné online.
  3. ↑ Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  4. ↑ 4,0 4,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  5. ↑ Horná Lehota- Kostol sv. Michala archanjela [online]. Pamiatky na Slovensku. Dostupné online.
  6. ↑ Bacúch- Evanjelický kostol [online]. Pamiatky na Slovensku. Dostupné online.
  7. ↑ Mapy Google [online]. google.sk, [cit. 2019-02-09]. Dostupné online.
  8. ↑ Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  9. ↑ Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  10. ↑ Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Horná_Lehota_(okres_Brezno)&oldid=54157”