Horná Lehota (okres Brezno): Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:1o]] |
[[Kategoria:Strony skompilowane]] | [[Kategoria:Strony skompilowane]] | ||
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]] | ||
| Linia 26: | Linia 26: | ||
| | | | ||
| − | '''Horná Lehota''' | + | '''Horná Lehota''' (pol. ''Horná Lehota'', węg. ''Felsőszabadi'') – [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. |
| − | + | Dojazd do miejscowości zapewnia droga III/2374, która w [[Podbrezová|Podbrezovej]] skręca z drogi [[Cesta I. triedy 66 (Slovensko)|cesty I/66]] ([[Banská Bystrica]] – [[Brezno]]). [[Brezno|Okresné mesto]]). Miasto powiatowe [[Banská Bystrica]] położone 40 km na zachód. | |
| − | == | + | == Części gminy == |
| + | * Bruchačka | ||
| + | * [[Krpáčovo]] | ||
| + | * [[Tále]] | ||
| + | |||
| + | == Topografia == | ||
Wieś położona jest w tzw. Obniżeniu Górnego Hronu, po prawej (orograficznie) stronie doliny rzeki [[Hron]], u południowych podnóży [[Niżne Tatry|Niżnych Tatr]]. | Wieś położona jest w tzw. Obniżeniu Górnego Hronu, po prawej (orograficznie) stronie doliny rzeki [[Hron]], u południowych podnóży [[Niżne Tatry|Niżnych Tatr]]. | ||
| − | == | + | Leży na zachodnim krańcu środkowej części Horehronské Podole, na granicy podjednostek Lopejská kotlina i Bystrianske podhorie.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = Kočický | meno = Dušan | priezvisko2 = Ivanič | meno2 = Boris | titul = Geomorfologické členenie Slovenska | url = https://apl.geology.sk/mapportal/img/pdf/tm19a.pdf | vydavateľ = Štátny geologický ústav Dionýza Štúra | dátum vydania = 2011 | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2019-02-09| miesto = Bratislava }}</ref> Przez wieś przepływa strumień, który płynie na południe od miejscowości w osadzie Bruchačka do Hnusné.<ref name="mapa">{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = | meno = | autor = | odkaz na autora = | titul = mapový portál HIKING.SK | url = https://mapy.hiking.sk/?x=19.54652&y=48.8382&ref=permalink | vydavateľ = mapy.hiking.sk | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2019-02-08 | miesto = | jazyk = }}</ref> |
| + | |||
| + | == Populacja == | ||
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 596 osób, w tym 299 kobiet i 297 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>. | Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 596 osób, w tym 299 kobiet i 297 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>. | ||
| Linia 43: | Linia 50: | ||
* [[Ateizm|Ateiści]] – 13,87% | * [[Ateizm|Ateiści]] – 13,87% | ||
* Nie podano – 2,74% | * Nie podano – 2,74% | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Kultura i atrakcje == | == Kultura i atrakcje == | ||
=== Pomniki === | === Pomniki === | ||
| − | * Kościół rzymskokatolicki św. Michała Archanioła, jednonawowa budowla barokowa z wielobocznie zakończonym prezbiterium i wieżą z końca XVII wieku. W 1802 roku kościół poddano przebudowie. Elewacje kościoła są gładkie. Wnętrze jest sklepione sklepieniami pruskimi i konchą z lunetami. Ołtarz główny to neogotycka rzeźba tyrolska z początku XX wieku. Chrzcielnica jest późnobarokowa z końca XVIII wieku | + | * Kościół rzymskokatolicki św. Michała Archanioła, jednonawowa budowla barokowa z wielobocznie zakończonym prezbiterium i wieżą z końca XVII wieku. W 1802 roku kościół poddano przebudowie. Elewacje kościoła są gładkie. Wnętrze jest sklepione sklepieniami pruskimi i konchą z lunetami. Ołtarz główny to neogotycka rzeźba tyrolska z początku XX wieku. Chrzcielnica jest późnobarokowa z końca XVIII wieku.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| priezvisko = | | priezvisko = | ||
| meno = | | meno = | ||
| Linia 78: | Linia 66: | ||
| jazyk = | | jazyk = | ||
}}</ref> | }}</ref> | ||
| − | * | + | * Kościół ewangelicki, jednonawowa budowla klasycystyczna z odcinkowym zamknięciem prezbiterium i wieżą stanowiącą część bryły budynku z 1845 r. Kościół i przylegająca do niego budynek parafii ewangelickiej spłonął w 1872 roku. Budynek przeszedł historyczną rekonstrukcję w 1902 roku. Adam Chalupka i jego syn Samo Chalupka pracowali jako pastorzy w Horná Lehota.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu |
| priezvisko = | | priezvisko = | ||
| meno = | | meno = | ||
| Linia 89: | Linia 77: | ||
| vydavateľ = Pamiatky na Slovensku | | vydavateľ = Pamiatky na Slovensku | ||
| miesto = | | miesto = | ||
| − | | jazyk = | + | | jazyk = }}</ref> |
| − | }}</ref> | ||
== Osobowości wioski == | == Osobowości wioski == | ||
=== Tubylcy === | === Tubylcy === | ||
| − | * [[Samo Chalupka]] (* | + | * [[Samo Chalupka]] (* 1812, † 1883), romantyczny [[poeta]] i [[kapłan ewangelicki]] |
| − | * [[Ivan Bortel]] (* | + | * [[Ivan Bortel]] (* 1943, † [[1970), słowacki wspinacz, członek czechosłowackiej wyprawy do [[Huascarán]] |
| + | |||
=== Pracowali tutaj === | === Pracowali tutaj === | ||
| − | * [[Adam Chalupka]] (* | + | * [[Adam Chalupka]] (* 1767, † 1840), ewangelicki ksiądz, pisarz |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Turystyka == | == Turystyka == | ||
| − | Miejscowość leży w atrakcyjnym środowisku południowego podnóża Tatr Niskich, a jej kataster obejmuje również centra turystyczne | + | Miejscowość leży w atrakcyjnym środowisku południowego podnóża [[Nízke Tatry|Tatr Niskich]], a jej kataster obejmuje również centra turystyczne [[Krpáčovo]] i [[Tále]]. Kataster rozciąga się na główny grzbiet między [[Ďumbier]]om a [[Dereše|Derešmi]], łącznie z [[Chopok]]iem i prowadzącymi z niego zboczami.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = | meno = | autor = | odkaz na autora = | titul = Mapy Google | url = https://www.google.sk/maps/place/Horn%C3%A1+Lehota/@48.8832062,19.5109484,15188m/data=!3m2!1e3!4b1!4m13!1m7!3m6!1s0x471571d550cbf6db:0x4d782839b97a1c64!2sHorn%C3%A1+Lehota+pri+Brezne,+976+81+Horn%C3%A1+Lehota!3b1!8m2!3d48.837661!4d19.538714!3m4!1s0x471570e4bb5df949:0x400f7d1c6970390!8m2!3d48.8383821!4d19.5464855 | vydavateľ = google.sk | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2019-02-09 | miesto = | jazyk = }}</ref> W katastrach Horná Lehota znajdują się również miejscowości [[Trangoška]], [[Srdiečko]] i [[Kosodrevina]], znane z doskonałych warunków do uprawiania narciarstwa. |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | Cały obszar jest poprzecinany siecią szlaków turystycznych, które łączą głównie podgórze z atrakcjami turystycznymi i głównym grzbietem. Stoki narciarskie w Krpáčovie, Tály i Kosodrevinie są łatwo dostępne. Szczyt Chopoka jest połączony z ośrodkiem Jasná po północnej stronie pasma górskiego.<ref name="mapa"/> [[Kamenná chata pod Chopkom]] leży również w Horná Lehota. | |
== Linki zewnętrzne == | == Linki zewnętrzne == | ||
Aktualna wersja na dzień 09:42, 6 kwi 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Horná Lehota (pol. Horná Lehota, węg. Felsőszabadi) – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Dojazd do miejscowości zapewnia droga III/2374, która w Podbrezovej skręca z drogi cesty I/66 (Banská Bystrica – Brezno). Okresné mesto). Miasto powiatowe Banská Bystrica położone 40 km na zachód. Spis treściCzęści gminyTopografiaWieś położona jest w tzw. Obniżeniu Górnego Hronu, po prawej (orograficznie) stronie doliny rzeki Hron, u południowych podnóży Niżnych Tatr. Leży na zachodnim krańcu środkowej części Horehronské Podole, na granicy podjednostek Lopejská kotlina i Bystrianske podhorie.[1] Przez wieś przepływa strumień, który płynie na południe od miejscowości w osadzie Bruchačka do Hnusné.[2] PopulacjaWedług danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 596 osób, w tym 299 kobiet i 297 mężczyzn[3]. W 2001 roku pod względem narodowości i przynależności etnicznej 94,35% mieszkańców stanowili Słowacy, a 4,97% Romowie[4]. Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[4]:
Kultura i atrakcjePomniki
Osobowości wioskiTubylcy
Pracowali tutaj
TurystykaMiejscowość leży w atrakcyjnym środowisku południowego podnóża Tatr Niskich, a jej kataster obejmuje również centra turystyczne Krpáčovo i Tále. Kataster rozciąga się na główny grzbiet między Ďumbierom a Derešmi, łącznie z Chopokiem i prowadzącymi z niego zboczami.[7] W katastrach Horná Lehota znajdują się również miejscowości Trangoška, Srdiečko i Kosodrevina, znane z doskonałych warunków do uprawiania narciarstwa. Cały obszar jest poprzecinany siecią szlaków turystycznych, które łączą głównie podgórze z atrakcjami turystycznymi i głównym grzbietem. Stoki narciarskie w Krpáčovie, Tály i Kosodrevinie są łatwo dostępne. Szczyt Chopoka jest połączony z ośrodkiem Jasná po północnej stronie pasma górskiego.[2] Kamenná chata pod Chopkom leży również w Horná Lehota. Linki zewnętrzne
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ KOČICKÝ, Dušan; IVANIČ, Boris. Geomorfologické členenie Slovenska [online]. Bratislava : Štátny geologický ústav Dionýza Štúra, 2011, [cit. 2019-02-09]. Dostupné online.
- ↑ 2,0 2,1 mapový portál HIKING.SK [online]. mapy.hiking.sk, [cit. 2019-02-08]. Dostupné online.
- ↑ Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
- ↑ 4,0 4,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
- ↑ Horná Lehota- Kostol sv. Michala archanjela [online]. Pamiatky na Slovensku. Dostupné online.
- ↑ Bacúch- Evanjelický kostol [online]. Pamiatky na Slovensku. Dostupné online.
- ↑ Mapy Google [online]. google.sk, [cit. 2019-02-09]. Dostupné online.
- ↑ Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
- ↑ Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
- ↑ Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.