Lom nad Rimavicou: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:1o]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
Linia 26: Linia 26:
 
  |
 
  |
  
−
'''Lom nad Rimavicou''' je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]].  
+
'''Lom nad Rimavicou''', dawniej ''Forgáčka'' (pol. ''Lom nad Rimavicou'', węg. ''Forgácsfalva'') – [[wieś]] gminna ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1799<ref>[http://archive.is/20130418185931/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043 Statystyki ogólne miejscowości] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>. Jest to jedna z najwyżej położonych wsi w kraju.
  
−
'''Lom nad Rimavicou''' (dawniej ''Forgáčka'', węg. ''Forgácsfalva'') – [[wieś]] gminna ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1799<ref>{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130418152101/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508730|tytuł=Statystyki ogólne miejscowości|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref>. Jest to jedna z najwyżej położonych wsi w kraju.
+
== Topografia ==
  
−
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 289 osób, w tym 141 kobiet i 148 mężczyzn<ref>{{cytuj stronę|url=https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES|tytuł=Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców|opublikowany=Štatistický úrad Slovenskej republiky|język = sk|data dostępu=2013-09-09}}</ref>.
+
Wieś leży w centralnej części [[Veporské vrchy|Veporských vrchov]], pomiędzy [[Balocké vrchy|Balockých vrchov]] a [[Sihlianska planina|Sihlianskej planiny]]. Na zachodnim krańcu styka się z [[Chránená krajinná oblasť Poľana|Obszarem Chronionego Krajobrazu Polana]]. Lezy na wysokości 1024 m n.p.m. i należy do najwyższych gmin na Słowacji poza regionem Tatr. Niedaleko wioski znajdują się rzeki [[Rimavica]], [[Ipeľ]] a [[Slatina (rieka)|Slatina]]. [[Cesta II. triedy 529|Droga II/529]] prowadzi przez wieś z [[Brezno|Brezna]] (23 km) do [[Hriňová|Hriňovej]] (17 km).
  
−
W 2001 roku pod względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] miejscowość zamieszkiwali wyłącznie [[Słowacy]]<ref name="spis">{{cytuj stronę|url=http://archive.is/20130909011404/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508730|tytuł=Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001|opublikowany=Statistical Office of the Slovak Republic|język = en|data dostępu=2013-09-09}}</ref>.
+
== Historia ==
 +
 
 +
Wieś została założona na pierwotnym obszarze Kokav w 1796 r., kiedy to rodzina Forgáč założyła osadę dla pasterzy bydła i pracowników leśnych. Jest więc najmłodszą z trzech wiosek [[Sihlianska planina|Sihlianskej planiny]] (Sihla − 1744 i Drábsko − 1566), a nazwy Forgaczfalva (1799), Lom (1802), Forgáčka (1808), Lôm (1920), a następnie Lom nad Rimavicou są udokumentowane.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = | meno = | autor = | odkaz na autora = | titul = Lom nad Rimavicou - História | url = http://www.e-obce.sk/obec/lomnadrimavicou/2-historia.html | vydavateľ = e-obce.sk | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2017-08-03 | miesto = | jazyk = }}</ref> Podczas spisu ludności w 1828 r. było 58 domów, w większości z bali, z 473 mieszkańcami. Oprócz hodowli bydła i pracy w lesie, niektórzy mieszkańcy zajmowali się powożeniem bryczkami, pracą w hucie szkła, tartakach i papierniach. Obecny kościół, który zastąpił pierwotny drewniany z 1799 r., został zbudowany w latach 1812-18, kuźnię dobudowano w 1932 r. Po powstaniu Pierwszej Republiki wsie obejmowały osady Banský Grúň, Drábsko, Otília, Plešková, Dolina, Chlipňačka, Javorina i Polianka.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = | meno = | autor = | odkaz na autora = | titul = Lom nad Rimavicou | url = http://www.najkrajsikraj.sk/lom-nad-rimavicou/ | vydavateľ = najkrajsikraj.sk | dátum vydania = 2013-09-25 | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2017-08-03 | miesto = | jazyk = }}</ref> W okresie [[SNP]] powstał tu szpital wojskowy. Połączenia autobusowe zostały wprowadzone w 1947 r., a od 1960 r. kolej jest zelektryfikowane.
 +
 
 +
== Populacja ==
 +
 
 +
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 289 osób, w tym 141 kobiet i 148 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>.
 +
 
 +
W 2001 roku pod względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] miejscowość zamieszkiwali wyłącznie [[Słowacy]]<ref name="spis">[http://archive.is/20130909011404/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508446 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>.
 +
 
 +
=== Wyznania ===
  
 
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
 
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
Linia 41: Linia 51:
 
* Nie podano – 1,23%
 
* Nie podano – 1,23%
  
−
== Polohopis ==
+
== Kultura i atrakcje ==
−
Obec leží v centrálnej časti [[Veporské vrchy|Veporských vrchov]], na pomedzí [[Balocké vrchy|Balockých vrchov]] a [[Sihlianska planina|Sihlianskej planiny]]. Na západnom okraji sa dotýka [[Chránená krajinná oblasť Poľana|CHKO Poľana]]. S [[Nadmorská výška|nadmorskou výškou]] {{mnm|1024|w}} sa radí medzi najvyššie položené obce Slovenska mimo [[Vysoké Tatry (pohorie)|podtatranskej]] oblasti. Neďaleko obce pramenia rieky [[Rimavica]], [[Ipeľ]] a [[Slatina (rieka)|Slatina]]. Obcou vedie [[Cesta II. triedy 529 (Slovensko)|cesta II/529]] z [[Brezno|Brezna]] ({{Km|23|m|w}}) do [[Hriňová|Hriňovej]] ({{Km|17|m|w}}).
+
=== Pomniki ===
  
−
== Dejiny ==
+
* Rzymskokatolicki kościół Narodzenia NMP, jednonawowy klasycystyczny budynek z półkolistym prezbiterium i wieżą z lat 1812-1818. Kościół rozbudowano w 1932 roku. Elewacje kościoła gładkie, wieża zwieńczona ostrosłupowym hełmem. We wnętrzu znajduje się ceglana emporium, przestrzeń sklepiona jest sklepieniem kolebkowym.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
−
Obec vznikla v pôvodne [[Kokava nad Rimavicou|kokavskom]] chotári v roku [[1796]], kedy Forgáčovci založili osadu pre pastierov dobytka a lesných robotníkov. Je tak najmladšou z trojice obcí [[Sihlianska planina|Sihlianskej planiny]] ([[Sihla]]{{--}}[[1744]] a [[Drábsko]]{{--}}[[1566]]) a doložené sú názvy Forgaczfalva (1799), Lom (1802), Forgáčka (1808), Lôm (1920) a následne Lom nad Rimavicou.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = | meno = | autor = | odkaz na autora = | titul = Lom nad Rimavicou - História | url = http://www.e-obce.sk/obec/lomnadrimavicou/2-historia.html | vydavateľ = e-obce.sk | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2017-08-03 | miesto = | jazyk = }}</ref> Počas sčítania ľudu v roku [[1828]] tu stálo 58 zväčša zrubových domov, v ktorých žilo 473 obyvateľov. Okrem chovu dobytka a práce v lese sa časť miestnych venovala povozníctvu, práci v sklárskej hute, na píle a v papierni. Súčasný kostol, ktorý nahradil pôvodný drevený z roku [[1799]] bol vybudovaný v rokoch [[1812]]{{--}}18, kováčska vyhňa pribudla v roku [[1932]]. Po vzniku [[Prvá česko-slovenská republika|prvej republiky]] k obci patrili osady Banský Grúň, [[Drábsko]], Otília, Plešková, Dolina, Chlipňačka, Javorina a Polianka.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = | meno = | autor = | odkaz na autora = | titul = Lom nad Rimavicou | url = http://www.najkrajsikraj.sk/lom-nad-rimavicou/ | vydavateľ = najkrajsikraj.sk | dátum vydania = 2013-09-25 | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2017-08-03 | miesto = | jazyk = }}</ref> Počas [[SNP]] tu bola zriadená vojenská nemocnica. Autobusové spoje boli zavedené v roku [[1947]] a od roku [[1960]] je elektrifikovaná.
 
−
 
 
−
== Kultúra a zaujímavosti ==
 
−
=== Pamiatky ===
 
−
* [[Rímskokatolícka cirkev na Slovensku|Rímskokatolícky]] kostol Narodenia [[Mária (matka Ježiša)|Panny Márie]], jednoloďová [[klasicizmus|klasicistická]] stavba s polkruhovo ukončeným [[presbytérium|presbytériom]] a predstavanou vežou z rokov [[1812]]-[[1818]]. Kostol bol rozšírený v roku [[1932]]. Fasády kostola sú hladké, veža je ukončená ihlancovou helmicou. V interiéri sa nachádza murovaná [[empora]], priestor je zaklenutý valenou [[klenba|klenbou]].<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
 
   | priezvisko =  
 
   | priezvisko =  
 
   | meno =  
 
   | meno =  
Linia 62: Linia 67:
 
   | jazyk =  
 
   | jazyk =  
 
}} </ref>
 
}} </ref>
−
* Kaplnka [[Anna (svätica)|sv. Anny]], stojí na mieste pôvodného dreveného kostola z roku [[1799]].
+
* Kaplica św. Anny stoi na miejscu pierwotnego drewnianego kościoła z 1799 roku.
−
* Súbor zrubových [[Ľudová architektúra na Slovensku|ľudových]] domov, z ktorých dom číslo 32, maštaľ, stodola a kováčska vyhňa sú pamiatkovo chránené.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
+
* Zespół domów ludowych z bali, z których dom numer 32, stodoła, stodoła i palenisko kowalskie chronione są jako zabytki..<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
   | priezvisko =  
 
   | priezvisko =  
 
   | meno =  
 
   | meno =  
Linia 77: Linia 82:
 
}} </ref>  
 
}} </ref>  
  
−
=== Kultúra ===
+
=== Kultura ===
−
V minulosti sa v obci konali pašiové hry v prírode, organizované učiteľmi a lesníkmi nad Sihlou od roku [[1936]]. Ich súčasťou bol i tzv. Lomovský odpust s vystúpeniami folklórnych skupín, šermiarov, konských povozov či predajcami ľudových výrobkov a nástrojov.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = | meno = | autor = | odkaz na autora = | titul = HOREHRONIE NEWS | url = http://www.zp.sk/region/tlac/horehron/h99384.html | vydavateľ = zp.sk | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2017-08-03 | miesto = | jazyk = }}</ref>
 
  
−
== Referencie ==
+
W przeszłości we wsi odbywały się pasjonujące zabawy przyrodnicze, organizowane przez nauczycieli i leśników nad Sihlou od 1936 roku. Obejmowały też tzw. ''Odpust Lomovský'' zespołów folklorystycznych, szermierzy, powozów konnych lub sprzedawców wyrobów i instrumentów ludowych.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = | meno = | autor = | odkaz na autora = | titul = HOREHRONIE NEWS | url = http://www.zp.sk/region/tlac/horehron/h99384.html | vydavateľ = zp.sk | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2017-08-03 | miesto = | jazyk = }}</ref>
−
{{Referencie}}
 
  
−
== Externé odkazy ==
+
== Źródło ==
−
* [http://www.obeclomnadrimavicou.sk/ Oficiálna stránka obce ]
 
−
* [http://www.najkrajsikraj.sk/lom-nad-rimavicou/ Najkrajší kraj]- turistické atrakcie v obci
 
−
 
 
−
== Zdroje ==
 
 
*{{Citácia knihy
 
*{{Citácia knihy
 
   | titul = Podrobný autoatlas Slovenská republika
 
   | titul = Podrobný autoatlas Slovenská republika
Linia 96: Linia 95:
 
   | poznámka =  
 
   | poznámka =  
 
}}  
 
}}  
 +
 +
== Linki zewnętrzne ==
 +
* [http://www.obeclomnadrimavicou.sk/ Oficiálna stránka obce ]
 +
* [http://www.najkrajsikraj.sk/lom-nad-rimavicou/ Najkrajší kraj]- turistické atrakcie v obci
  
 
|
 
|
Linia 138: Linia 141:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Geografia]]

Aktualna wersja na dzień 13:04, 6 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Lom nad Rimavicou, dawniej Forgáčka (pol. Lom nad Rimavicou, węg. Forgácsfalva) – wieś gminna (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1799[1]. Jest to jedna z najwyżej położonych wsi w kraju.

Topografia

Wieś leży w centralnej części Veporských vrchov, pomiędzy Balockých vrchov a Sihlianskej planiny. Na zachodnim krańcu styka się z Obszarem Chronionego Krajobrazu Polana. Lezy na wysokości 1024 m n.p.m. i należy do najwyższych gmin na Słowacji poza regionem Tatr. Niedaleko wioski znajdują się rzeki Rimavica, Ipeľ a Slatina. Droga II/529 prowadzi przez wieś z Brezna (23 km) do Hriňovej (17 km).

Historia

Wieś została założona na pierwotnym obszarze Kokav w 1796 r., kiedy to rodzina Forgáč założyła osadę dla pasterzy bydła i pracowników leśnych. Jest więc najmłodszą z trzech wiosek Sihlianskej planiny (Sihla − 1744 i Drábsko − 1566), a nazwy Forgaczfalva (1799), Lom (1802), Forgáčka (1808), Lôm (1920), a następnie Lom nad Rimavicou są udokumentowane.[2] Podczas spisu ludności w 1828 r. było 58 domów, w większości z bali, z 473 mieszkańcami. Oprócz hodowli bydła i pracy w lesie, niektórzy mieszkańcy zajmowali się powożeniem bryczkami, pracą w hucie szkła, tartakach i papierniach. Obecny kościół, który zastąpił pierwotny drewniany z 1799 r., został zbudowany w latach 1812-18, kuźnię dobudowano w 1932 r. Po powstaniu Pierwszej Republiki wsie obejmowały osady Banský Grúň, Drábsko, Otília, Plešková, Dolina, Chlipňačka, Javorina i Polianka.[3] W okresie SNP powstał tu szpital wojskowy. Połączenia autobusowe zostały wprowadzone w 1947 r., a od 1960 r. kolej jest zelektryfikowane.

Populacja

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 289 osób, w tym 141 kobiet i 148 mężczyzn[4].

W 2001 roku pod względem narodowości i przynależności etnicznej miejscowość zamieszkiwali wyłącznie Słowacy[5].

Wyznania

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[5]:

Kultura i atrakcje

Pomniki

  • Rzymskokatolicki kościół Narodzenia NMP, jednonawowy klasycystyczny budynek z półkolistym prezbiterium i wieżą z lat 1812-1818. Kościół rozbudowano w 1932 roku. Elewacje kościoła gładkie, wieża zwieńczona ostrosłupowym hełmem. We wnętrzu znajduje się ceglana emporium, przestrzeń sklepiona jest sklepieniem kolebkowym.[6]
  • Kaplica św. Anny stoi na miejscu pierwotnego drewnianego kościoła z 1799 roku.
  • Zespół domów ludowych z bali, z których dom numer 32, stodoła, stodoła i palenisko kowalskie chronione są jako zabytki..[7]

Kultura

W przeszłości we wsi odbywały się pasjonujące zabawy przyrodnicze, organizowane przez nauczycieli i leśników nad Sihlou od 1936 roku. Obejmowały też tzw. Odpust Lomovský zespołów folklorystycznych, szermierzy, powozów konnych lub sprzedawców wyrobów i instrumentów ludowych.[8]

Źródło

  • Podrobný autoatlas Slovenská republika. Harmanec : VKÚ, 2003.

Linki zewnętrzne
Lom nad Rimavicou
wieś
Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Malohont
Vodný tok Rimavica
Powierzchnia 17,4 km² (1740 ha) [9]
Populacja 240 (31. 12. 2020) [10]
Gęstość 13,79 os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka 		1791[5]/1799[6]
Starosta Jozef Katreniak[11] (nezávislý)
PSČ 976 53
ŠÚJ 508730
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu 		Obecný úrad
Lom nad Rimavicou č. 13, 976 53
Adres e-mail [email protected]
Telefón 048 618 0002
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Wikimedia Commons: Lom nad Rimavicou
Strona: obeclomnadrimavicou.sk
Portal mapowy GKU: mapa katastralna
18px 48°38′30″S 19°38′55″V

Przypisy

  1. ↑ Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  2. ↑ Lom nad Rimavicou - História [online]. e-obce.sk, [cit. 2017-08-03]. Dostupné online.
  3. ↑ Lom nad Rimavicou [online]. najkrajsikraj.sk, 2013-09-25, [cit. 2017-08-03]. Dostupné online.
  4. ↑ Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  5. ↑ 5,0 5,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  6. ↑ Lom nad Rimavicou- Kostol Narodenia Panny Márie [online]. Pamiatky na Slovensku. Dostupné online.
  7. ↑ Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
  8. ↑ HOREHRONIE NEWS [online]. zp.sk, [cit. 2017-08-03]. Dostupné online.
  9. ↑ Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  10. ↑ Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  11. ↑ Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Lom_nad_Rimavicou&oldid=54173”