Valaská: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (1 wersja)
 
 
(Nie pokazano 8 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 +
[[Kategoria:1o]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://sk.wikipedia.org/wiki/Valask%C3%A1
 +
|autorzy = https://sk.wikipedia.org/w/index.php?title=Valaská&action=history
 +
|nota    = słowacki
 +
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Valask%C3%A1
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Valask%C3%A1&action=history
 +
|nota    = polski
 +
}}
 +
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
 +
'''Valaská''' (pol. ''Valaská'', węg. ''Garamolaszka'') – [[wieś]] ([[obec]]) na [[Słowacja|Słowacji]] położona w [[kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]], w [[powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1528<ref>[http://archive.is/20130418185931/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/zaklad.jsp?txtUroven=430603&lstObec=509043 Statystyki ogólne miejscowości] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref><ref>Cudzie etniká na stredovekom Slovensku. Martin: Vydavateľstvo Matice slovenskej, 2006, ISBN 807090822X  </ref>.
 +
 +
== Populacja ==
 +
 +
Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwały 3873 osoby, w tym 1965 kobiet i 1908 mężczyzn<ref>[http://web.archive.org/web/20150620013321/http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców] (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z [http://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/819fe4f3-665c-4878-8cfa-cadeb878a3cc/2012_LAU2_sk.pdf?MOD=AJPERES tego adresu]].</ref>.
 +
 +
W 2001 roku rozkład populacji względem [[narodowość|narodowości]] i [[grupa etniczna|przynależności etnicznej]] wyglądał następująco<ref name="spis">[http://archive.is/20130909011404/http://app.statistics.sk/mosmis/eng/scitanie.jsp?txtUroven=430603&lstObec=508446 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001] (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].</ref>:
 +
* [[Słowacy]] – 91,97%
 +
* [[Czesi]] – 1,06%
 +
* [[Niemcy (naród)|Niemcy]] – 0,05%
 +
* [[Polacy]] – 0,03%
 +
* [[Romowie]] – 5,18%
 +
* [[Ukraińcy]] – 0,03%
 +
* [[Węgrzy]] – 0,21%
 +
 +
=== Wyznania ===
 +
 +
Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco<ref name="spis"/>:
 +
* [[Kościół katolicki|Katolicy rzymscy]] – 69,26%
 +
* [[Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-słowackiego|Grekokatolicy]] – 0,8%
 +
* [[Ewangelicy]] – 4,32%
 +
* [[Prawosławie|Prawosławni]] – 0,18%
 +
* [[Husytyzm|Husyci]] – 0,03%
 +
* [[Ateizm|Ateiści]] – 20,3%
 +
* Przedstawiciele innych wyznań – 0,05%
 +
* Nie podano – 3,83%
 +
 +
== Kultura i atrakcje ==
 +
=== Pomniki ===
 +
 +
* Kościół rzymskokatolicki pw. św. Marcina Biskupa, jednonawowa pierwotnie gotycka budowla z wielobocznym zakończeniem prezbiterium i wieżą z drugiej połowy XV wieku.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 +
  | priezvisko =
 +
  | meno =
 +
  | odkaz na autora =
 +
  | titul = Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok
 +
  | url = http://www.pamiatky.sk/po/po/Details?id=10830
 +
  | dátum vydania =
 +
  | dátum aktualizácie =
 +
  | dátum prístupu =
 +
  | vydavateľ = Pamiatkový úrad Slovenskej republiky
 +
  | miesto =
 +
  | jazyk =
 +
}} </ref> Budynek został odnowiony w okresie renesansu w latach 1612-1615, później historycznie w XIX wieku. Wieża, pochodząca z renesansowej przebudowy, jest wyłożona narożnymi placami i zakończona barokowym hełmem z latarnią.
 +
* Kaplica św. Jana Chrzciciela z 1846 roku.
 +
* Most Chvatimech, zabytkowy most kolejowy z 1946 roku.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 +
  | priezvisko =
 +
  | meno =
 +
  | odkaz na autora =
 +
  | titul = Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok
 +
  | url = http://www.pamiatky.sk/po/po/Details?id=11010
 +
  | dátum vydania =
 +
  | dátum aktualizácie =
 +
  | dátum prístupu =
 +
  | vydavateľ = Pamiatkový úrad Slovenskej republiky
 +
  | miesto =
 +
  | jazyk =
 +
}} </ref>
 +
 +
== Osobowości wioski ==
 +
=== Tubylcy ===
 +
* [[Vojtech Trangoš]] (* 1925, † 1996), lekarz
 +
* [[Ladislav Horský]] (* 1927, † 1983), hokeista, trener hokeja
 +
* [[Jaroslav Siman]] (* 1933, † 2008), chirurg dziecięcy
 +
 +
== Miejscowości partnerskie ==
 +
* {{Flagicon|Česko}} [[Chlumec nad Cidlinou]], [[Česko]]
 +
 +
== Linki zewnętrzne ==
 +
* [http://www.valaska.sk/ Oficiálna stránka obce]
 +
* [http://www.najkrajsikraj.sk/valaska/ Najkrajší kraj]- turistické atrakcie v obci
 +
 +
|
 
{{Infobox Slovenská obec
 
{{Infobox Slovenská obec
  | Typ              = obec
+
  | Typ              = wieś
 
  | Názov            = Valaská
 
  | Názov            = Valaská
 
  | Iné názvy        =  
 
  | Iné názvy        =  
Linia 10: Linia 109:
 
  | Okres            = Brezno
 
  | Okres            = Brezno
 
  | Región          = Horehronie
 
  | Región          = Horehronie
 +
|populacja = 3 583
 +
|gęstość = 56,59
 +
|współrzędne = [https://mapy.dennikn.sk/?y=48.8151&x=19.5744 48°48′54″S 19°34′28″V]
 
  | Časti            =  
 
  | Časti            =  
 
  | Rieka            =  
 
  | Rieka            =  
Linia 29: Linia 131:
 
  | Mapa            =  
 
  | Mapa            =  
 
  | Popis mapy      =  
 
  | Popis mapy      =  
  | Web              = www.valaska.sk
+
  | Web              = valaska.sk
 
  | Commons          =  
 
  | Commons          =  
 
  | Pôvod názvu      =  
 
  | Pôvod názvu      =  
 
  | Poznámky        =  
 
  | Poznámky        =  
 +
|kataster = https://zbgis.skgeodesy.sk/mkzbgis/sk/kataster/?bm=worldImagery&z=17&c=19.5744,48.8151
 
}}
 
}}
'''Valaská''' je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]]. Obec vznikla počas [[Valašská kolonizácia|tzv. Valašskej kolonizácie]] na prelome stredoveku a novoveku<ref>Cudzie etniká na stredovekom Slovensku. Martin: Vydavateľstvo Matice slovenskej, 2006, ISBN 807090822X  </ref> .
+
|}
 
 
== Kultúra a zaujímavosti ==
 
=== Pamiatky ===
 
* [[Rímskokatolícka cirkev na Slovensku|Rímskokatolícky]] kostol [[Martin Tourský|sv. Martina biskupa]], jednoloďová pôvodne [[gotika|gotická]] stavba s polygonálnym ukončením [[presbytérium|presbytéria]] a predstavanou vežou z druhej polovice [[15. storočie|15. storočia]].<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
  | priezvisko =
 
  | meno =
 
  | odkaz na autora =
 
  | titul = Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok
 
  | url = http://www.pamiatky.sk/po/po/Details?id=10830
 
  | dátum vydania =
 
  | dátum aktualizácie =
 
  | dátum prístupu =
 
  | vydavateľ = Pamiatkový úrad Slovenskej republiky
 
  | miesto =
 
  | jazyk =
 
}} </ref> Stavba bola [[renesancia|renesančne]] upravená v rokoch [[1612]] až [[1615]], neskôr [[historizmus|historizne]] v [[19. storočie|19. storočí]]. Veža pochádzajúca z doby renesančnej prestavby, je lemovaná nárožným kvádrovaním a ukončená barokovou helmicou s laternou.
 
* Kaplnka [[Ján Krstiteľ|sv. Jána Krstiteľa]] z roku [[1846]].
 
* Most pri Chvatimechu, historický železničný most z roku [[1946]].<ref>{{Citácia elektronického dokumentu
 
  | priezvisko =
 
  | meno =
 
  | odkaz na autora =
 
  | titul = Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok
 
  | url = http://www.pamiatky.sk/po/po/Details?id=11010
 
  | dátum vydania =
 
  | dátum aktualizácie =
 
  | dátum prístupu =
 
  | vydavateľ = Pamiatkový úrad Slovenskej republiky
 
  | miesto =
 
  | jazyk =
 
}} </ref>
 
<gallery>
 
</gallery>
 
== Osobnosti obce ==
 
=== Rodáci ===
 
* [[Vojtech Trangoš]] (* [[1925]] - † [[1996]]), lekár
 
* [[Ladislav Horský]] (* [[1927]] - † [[1983]]), hokejista, hokejový tréner
 
* [[Jaroslav Siman]] (* [[1933]] - † [[2008]]), detský chirurg
 
 
 
== Partnerské mestá ==
 
* {{Flagicon|Česko}} [[Chlumec nad Cidlinou]], [[Česko]]
 
 
 
== Referencie ==
 
{{referencie}}
 
 
 
== Externé odkazy ==
 
* [http://www.valaska.sk/ Oficiálna stránka obce]
 
* [http://www.najkrajsikraj.sk/valaska/ Najkrajší kraj]- turistické atrakcie v obci
 
 
 
{{Slovenský výhonok}}
 
  
{{Obce okresu Brezno}}
+
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
[[Kategória:Valaská| ]]
+
[[Kategoria:Geografia]]
[[Kategória:Obce okresu Brezno]]
+
[[Kategoria:Słowacja]]
 +
[[Kategoria:Wsie na Słowacji]]
 +
[[Kategoria:Wsie powiatu Brezno]]

Aktualna wersja na dzień 08:44, 7 kwi 2021

Valaská (pol. Valaská, węg. Garamolaszka) – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1528[1][2].

Populacja

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwały 3873 osoby, w tym 1965 kobiet i 1908 mężczyzn[3].

W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco[4]:

Wyznania

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[4]:

Kultura i atrakcje

Pomniki

  • Kościół rzymskokatolicki pw. św. Marcina Biskupa, jednonawowa pierwotnie gotycka budowla z wielobocznym zakończeniem prezbiterium i wieżą z drugiej połowy XV wieku.[5] Budynek został odnowiony w okresie renesansu w latach 1612-1615, później historycznie w XIX wieku. Wieża, pochodząca z renesansowej przebudowy, jest wyłożona narożnymi placami i zakończona barokowym hełmem z latarnią.
  • Kaplica św. Jana Chrzciciela z 1846 roku.
  • Most Chvatimech, zabytkowy most kolejowy z 1946 roku.[6]

Osobowości wioski

Tubylcy

Miejscowości partnerskie

Linki zewnętrzne

Valaská
wieś
Państwo Słowacja Słowacja
Kraj Banskobystrický kraj
Okres Brezno
Region Horehronie
Powierzchnia 63,31 km² (6331 ha) [7]
Populacja 3 583 (31. 12. 2020) [8]
Gęstość 56 59 os./km²
Pierwsza pisemna
wzmianka
1470[5]/1528[6]
Starosta Peter Jenča[9] (nezávislý)
PSČ 976 46
ŠÚJ 509086
EČV BR
Tel. kierunkowy +421-48
Adres
siedziby urzędu
Nám. 1. mája 460/8
Adres e-mail poslať email
Telefón 048/671 15 00
Fax 048/671 15 60
Położenie gminy na Słowacji
Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja
Strona: valaska.sk
Portal mapowy GKU: mapa katastralna
18px 48°48′54″S 19°34′28″V

Przypisy

  1. Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  2. Cudzie etniká na stredovekom Slovensku. Martin: Vydavateľstvo Matice slovenskej, 2006, ISBN 807090822X
  3. Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  4. 4,0 4,1 Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  5. Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
  6. Register nehnuteľných národných kultúrnych pamiatok [online]. Pamiatkový úrad Slovenskej republiky. Dostupné online.
  7. Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
  8. Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
  9. Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.