Ivan VI. Frankapan: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Za: [https://hr.wikipedia.org/wiki/Ivan_VI._Frankapan] {{Redoslijed| |poprzednik = Nikola IV. Frankapan |gl_članak_funkcija = Hrvatski ban<br />(1434....")
 
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 45 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
Za: [https://hr.wikipedia.org/wiki/Ivan_VI._Frankapan]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Ivan_VI_Frankopan
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ivan_VI_Frankopan&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Ivan_VI._Frankapan
 +
|autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=Ivan_VI._Frankapan&action=history
 +
|nota    = chorwacki
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
  
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
−
|poprzednik        = [[Nikola IV. Frankapan]]
+
|poprzednik        = [[Nikola IV. Frankapan]] <small>(do 1432)</small>
−
|gl_članak_funkcija = [[Hrvatski ban]]<br />(1434. - 1436.)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br />(1434-1436)
 +
|współrządzący      = [[Stjepan III. Frankapan]]
 
|następca          = [[Stjepan III. Frankapan]]
 
|następca          = [[Stjepan III. Frankapan]]
 
}}
 
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
'''Ivan VI. Frankapan''' lub '''''Ivan Anž Frankapan''''' (pol. ''Jan VI Frankapan'', łac. ''Johannes de Frangepanibus'', węg. ''Frangepán VI. János'', szwed. ''Johan Vale'' lub ''Johann Valle'') (* przed 1410, † koniec grudnia 1436)<ref name="Ibler">Ibler, Mladen. ''[http://www.croatianhistory.net/etf/ibler.pdf "Count Ivan Anž Frankopan, the Royal Steward of the Estate in Sweden 1426 – 1434"]'' (PDF). [dostęp: 2015-08-26].</ref>, chorwacki szlachcic, [[Ban Dalmacji i Chorwacji|ban Dalmacji i Chorwacji]], duński rycerz i gubernator sądowy w Szwecji.Był najstarszym z dziewięciu synów chorwackiego wicekróla [[Nikola IV. Frankapan|Nikoli Frankopana]] z Krk
 +
 +
== Życiorys ==
 +
 +
W 1410 r. zaręczył się z Katarzyną, córką księcia [[Ivaniš Nelipčić|Ivanisza Nelipicia]], który adoptował go w 1411 r., ponieważ sam nie miał potomków płci męskiej. Po ślubie Ivana z Katarzyną w 1416 r. [[Frankopan]]ie stali się najpotężniejszym rodem szlacheckim w krainach chorwackich. Ivan stał się dziedzicem rozległego majątku od pasm [[Velebit]]u do rzeki [[Cetina|Cetiny]].
 +
 +
Latem 1424 r. Ivan, za pośrednictwem duńskiego króla [[Eryk VII|Eryka VII]], pogodził się z [[Cillei II. Frigyes|Fryderykiem II Celejskim]], oskarżonym o zabójstwo swojej żony [[Elizabeta Frankapan|Elżbiety Frankapan]], dwa lata później udał się do króla Danii Eryka VII, którego Ivan został rycerzem. Eryk nadał mu lenno i mianował go gubernatorem dwóch królewskich miast oraz nadwornym gubernatorem w Szwecji. Podczas powstania Szwedów przeciwko królowi duńskiemu w latach 1433–1434 Ivan stracił zaufane miasta i wrócił do domu.<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6295 Frankapan, Ivan VI. st. – Hrvatski biografski leksikon]</ref>
  
 +
W 1434 r. król [[Zygmunt]] ogłosił Jana i jego brata [[Stjepan III. Frankapan|Stefana III]] [[Ban Dalmacji i Chorwacji|banami Dalmacji i Chorwacji]] (1432-36). W podziale majątków po śmierci ojca Ivan pozostawił bratu Stefanowi [[Senj]], [[Modruš]] i [[Bihać]], sam częściej bywał w [[Klis]]u, [[Omiš]]u i [[Sinj]]u.
  
−
'''Ivan VI. Frankapan''' ([[Latinski jezik|lat.]] ''Johannes de Frangepanibus''; [[švedski jezik|šved.]] ''Johan Vale'' ili ''Johann Valle'') (?, prije [[1410.]] — ?, potkraj [[prosinac|prosinca]] [[1436.]]), [[Hrvati|hrvatski]] velikaš, [[ban|hrvatski ban]], [[Danci|danski]] [[vitez]] i dvorski namjesnik u [[Švedska|Švedskoj]].
+
==Kontrowersje wokół dziedzictwa==
  
−
Rodio se kao najstariji sin [[Krk|krčkog]] kneza [[Nikola IV. Frankapan|Nikole IV.]] Godine [[1410.]] zaručio se s Katarinom, kćeri kneza [[Ivaniš Nelipčić|Ivaniša Nelipčića]], koji ga je [[1411.]] godine posinio, budući da nije imao muških potomaka. Nakon Ivanovog vjenčanja s Katarinom [[1416.]] godine, Frankapani su postali najmoćnijom velikaškom obitelji u hrvatskim zemljama.<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6295 Frankapan, Ivan VI. st. - Hrvatski biografski leksikon]</ref>
+
Relacje Ivana z królem Zygmuntem pogorszyły się, bo król miał inne priorytety. W 1435 r. poprosił Ivana o zwrot dziedzictwo [[Nelipčić]]iów. Po tym, jak Ivan odmówił zgody, król ogłosił go renegatem w 1436 r., pozbawił funkcji bana, który przyznał [[Matko Talovac]]owi i rozpoczął przeciwko niemu wojnę. Ivan nie zaakceptował tej zmiany i nadal uważał się za [[Ban Dalmacji i Chorwacji|bana Dalmacji i Chorwacji]] oraz księciem Krk, Modruša, Cetiny i Klisa. Pod koniec października 1436 r. mieszkał w Klisu, starając się pogodzić z królem Zygmuntem za pośrednictwem mediacji, ale nie uzyskał pojednania. Ivan szukał pomocy u papieża. Przy wsparciu swojego dobrego przyjaciela i byłego pracodawcy, króla Eryka, który został królem Szwecji, triumfował nad królem Zygmuntem. Nagle Ivan zmarł, co powstrzymało działania wojenne i zapewniło decydujące zwycięstwo królowi Zygmuntowi. Plotki głosiły, że król wysłał agenta do otrucia Ivan. Król Zygmunt dalej cieszył się ze swojego zwycięstwa, powodując dalsze szkody dla rodziny Frankopan, gdy przekazali dziedzictwo księżnej Katarzyny Matko Talovacowi i jego braciom, Piotrowi, Frankowi i Janowi.<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6295 Frankapan, Ivan VI. st. – Hrvatski biografski leksikon]</ref>
  
−
U [[ljeto]] [[1424.]] godine Ivan se, posredovanjem danskoga kralja [[Erik VII.|Erika VII.]], izmirio s [[Fridrik II. Celjski|Fridrikom II. Celjskim]], optuženim za ubojstvo svoje supruge Elizabete Frankapan, da bi dvije godine kasnije otišao u Dansku kralju Eriku VII., koji je Ivana proglasio vitezom, dao mu leno te ga postavio upraviteljem dvaju kraljevskih gradova i dvorskim namjesnikom u Švedskoj. Tijekom ustanka Šveđana protiv danskoga kralja 1433.–1434. godine, Ivan VI. je izgubio povjerene gradove i vratio se u domovinu.<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6295 Frankapan, Ivan VI. st. - Hrvatski biografski leksikon]</ref>
+
==Przypisy==
 +
{{izvori}}
  
−
Godine [[1434.]] kralj [[Sigismund Luksemburški|Žigmund]] proglasio je Ivana i njegova brata [[Stjepan III. Frankapan|Stjepana III. (II.)]] hrvatsko-dalmatinskim banovima. U raspodjeli vlastelinstava nakon očeve smrti, Ivan je prepustio bratu Stjepanu III. (II.) [[Senj]], [[Modruš]] i [[Bihać]], a sam je češće boravio u [[Klis]]u, [[Omiš]]u i [[Sinj]]u. Ivanovi odnosi s kraljem Žigmundom sve su se više pogoršavali, a kralj je u drugoj pol. [[1435.]] tražio od Ivana da mu ustupi baštinu [[Nelipići|Nelipčića]]. Nakon što ban Ivan na to nije htio pristati, kralj ga je [[1436.]] proglasio odmetnikom, lišio banske časti, koju je dodijelio [[Matko Talovac|Matku Talovcu]], i poveo protiv njega rat. Tu promjenu Ivan nije prihvaćao nego se i dalje potpisivao kao ban Hrvatske i Dalmacije i knez krčki, modruški, cetinski i kliški. Potkraj [[listopad]]a [[1436.]] boravio je u Klisu i nastojao se mletačkim posredovanjem izmiriti s kraljem Žigmundom, ali izmirenje nije dočekao, jer je uskoro umro.<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6295 Frankapan, Ivan VI. st. - Hrvatski biografski leksikon]</ref>
+
== Źródło ==
 +
* Ibler, Mladen: ''[http://www.croatianhistory.net/etf/ibler.pdf Count Ivan Anž Frankopan, the Royal Steward of the Estate in Sweden 1426 – 1434]'' (PDF). (Hozzáférés: 26 August 2015)
  
−
== Bilješke ==
+
== Przypisy ==
 
{{izvori}}
 
{{izvori}}
  
−
== Vanjske poveznice ==
+
== Link zewnętrzny ==
 +
* [http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6295 Frankapan, Ivan VI. st. – Hrvatski biografski leksikon], pristupljeno 18. veljače 2016.
 +
 
 +
|
 +
{{Urzędnik infobox
 +
|urzędnik          = Ivan VI. Frankapan (chor.)<br>Ivan Anž Frankapan (chor.)<br>Jan VI Frankapan (pol.)<br>Frangepán VI. János (węg)<br>Johannes de Frangepanibus (łac)<br>Johan Vale (szwed.)<br>Johann Valle (szwed.)
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        = Ban Dalmacji i Chorwacji
 +
|grafika          = Crkva_Gospe_Trsatske_1.jpg
 +
|opis grafiki      = Płyta nagrobna w kościele pw. Naszej Pani w Trsat<br>(Crkva Gospe Trsatske)
 +
|herb              = Stari_grb_Frankopana_(do_1430).JPG
 +
|opis herbu        = Herb z XV wieku
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
 +
 
 +
|1. tytuł          = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]
 +
|1. od            = 1434
 +
|1. do            = 1436
 +
|1. powołanie      =
 +
|1. poprzednik    = [[Nikola IV. Frankapan]] <small>(do 1432)</small>
 +
|1. następca      = [[Stjepan III. Frankapan]]
  
−
* [http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6295 Frankapan, Ivan VI. st. - Hrvatski biografski leksikon], pristupljeno 18. veljače 2016.
+
|2. tytuł          =
 +
|2. od            =
 +
|2. do            =  
 +
|2. powołanie      =
 +
|2. poprzednik    =
 +
|2. następca      =
  
−
{{mrva-biog-ban-hrv}}
+
|3. tytuł          =
 +
|3. od            =
 +
|3. do            =
 +
|3. powołanie      =
 +
|3. poprzednik    =
 +
|3. następca      =
 +
 
 +
|klan              =
 +
|ród              = [[Frankapan]]
 +
|rodzina          =
 +
|pochodzenie      = chorwackie
 +
|państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 +
|data urodzenia    = ok.1410
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = 20 listopada 1436
 +
|miejsce śmierci  =
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = [[Nikola IV. Frankapan|Nikola IV.]]
 +
|matka            = nieznana
 +
|rodzeństwo        = Nikola<br>Juraj<br>Martin<br>Katrina<br>Andrija<br>[[Stjepan III. Frankapan|Stjepan III]]<br>Žikmund<br>Dujam<br>Ivan<br>
 +
|1. związek        = żona
 +
|1. związek z      = [[Katarina Nelipčić]]
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        =
 +
 +
|2. związek        =
 +
|2. związek z      =
 +
|2. związek od    =
 +
|2. związek do    =
 +
|2. dzieci        = 
 +
 
 +
|3. związek        =
 +
|3. związek z      =
 +
|3. związek od    =
 +
|3. związek do    =
 +
|3. dzieci        = 
 +
 
 +
|dokonania        =
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
  
−
[[Kategorija:Životopisi, Hrvatska]]
+
{{SORTUJ:Frankapan, Ivan 06}}
−
[[Kategorija:Frankapani]]
 
−
[[Kategorija:Hrvatski banovi]]
 
−
[[Kategorija:Hrvatsko plemstvo]]
 
  
−
[[sv:Giovanni Franco]]
+
[[Kategoria:Banowie]]
 +
[[Kategoria:Banowie Dalmacji i Chorwacji]]
 +
[[Kategoria:Chorwaccy szlachcice]]
 +
[[Kategoria:Frankapan]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w 1436]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XV wieku]]

Aktualna wersja na dzień 16:33, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji
(1434-1436)
Współrządzący:
Stjepan III. Frankapan 		Następca:
Nikola IV. Frankapan (do 1432) Stjepan III. Frankapan

Ivan VI. Frankapan lub Ivan Anž Frankapan (pol. Jan VI Frankapan, łac. Johannes de Frangepanibus, węg. Frangepán VI. János, szwed. Johan Vale lub Johann Valle) (* przed 1410, † koniec grudnia 1436)[1], chorwacki szlachcic, ban Dalmacji i Chorwacji, duński rycerz i gubernator sądowy w Szwecji.Był najstarszym z dziewięciu synów chorwackiego wicekróla Nikoli Frankopana z Krk

Życiorys

W 1410 r. zaręczył się z Katarzyną, córką księcia Ivanisza Nelipicia, który adoptował go w 1411 r., ponieważ sam nie miał potomków płci męskiej. Po ślubie Ivana z Katarzyną w 1416 r. Frankopanie stali się najpotężniejszym rodem szlacheckim w krainach chorwackich. Ivan stał się dziedzicem rozległego majątku od pasm Velebitu do rzeki Cetiny.

Latem 1424 r. Ivan, za pośrednictwem duńskiego króla Eryka VII, pogodził się z Fryderykiem II Celejskim, oskarżonym o zabójstwo swojej żony Elżbiety Frankapan, dwa lata później udał się do króla Danii Eryka VII, którego Ivan został rycerzem. Eryk nadał mu lenno i mianował go gubernatorem dwóch królewskich miast oraz nadwornym gubernatorem w Szwecji. Podczas powstania Szwedów przeciwko królowi duńskiemu w latach 1433–1434 Ivan stracił zaufane miasta i wrócił do domu.[2]

W 1434 r. król Zygmunt ogłosił Jana i jego brata Stefana III banami Dalmacji i Chorwacji (1432-36). W podziale majątków po śmierci ojca Ivan pozostawił bratu Stefanowi Senj, Modruš i Bihać, sam częściej bywał w Klisu, Omišu i Sinju.

Kontrowersje wokół dziedzictwa

Relacje Ivana z królem Zygmuntem pogorszyły się, bo król miał inne priorytety. W 1435 r. poprosił Ivana o zwrot dziedzictwo Nelipčićiów. Po tym, jak Ivan odmówił zgody, król ogłosił go renegatem w 1436 r., pozbawił funkcji bana, który przyznał Matko Talovacowi i rozpoczął przeciwko niemu wojnę. Ivan nie zaakceptował tej zmiany i nadal uważał się za bana Dalmacji i Chorwacji oraz księciem Krk, Modruša, Cetiny i Klisa. Pod koniec października 1436 r. mieszkał w Klisu, starając się pogodzić z królem Zygmuntem za pośrednictwem mediacji, ale nie uzyskał pojednania. Ivan szukał pomocy u papieża. Przy wsparciu swojego dobrego przyjaciela i byłego pracodawcy, króla Eryka, który został królem Szwecji, triumfował nad królem Zygmuntem. Nagle Ivan zmarł, co powstrzymało działania wojenne i zapewniło decydujące zwycięstwo królowi Zygmuntowi. Plotki głosiły, że król wysłał agenta do otrucia Ivan. Król Zygmunt dalej cieszył się ze swojego zwycięstwa, powodując dalsze szkody dla rodziny Frankopan, gdy przekazali dziedzictwo księżnej Katarzyny Matko Talovacowi i jego braciom, Piotrowi, Frankowi i Janowi.[3]

Przypisy

  1. ↑ Ibler, Mladen. "Count Ivan Anž Frankopan, the Royal Steward of the Estate in Sweden 1426 – 1434" (PDF). [dostęp: 2015-08-26].
  2. ↑ Frankapan, Ivan VI. st. – Hrvatski biografski leksikon
  3. ↑ Frankapan, Ivan VI. st. – Hrvatski biografski leksikon

Źródło

Przypisy

Link zewnętrzny

Ivan VI. Frankapan (chor.)
Ivan Anž Frankapan (chor.)
Jan VI Frankapan (pol.)
Frangepán VI. János (węg)
Johannes de Frangepanibus (łac)
Johan Vale (szwed.)
Johann Valle (szwed.)

— Ban Dalmacji i Chorwacji —
Płyta nagrobna w kościele pw. Naszej Pani w Trsat (Crkva Gospe Trsatske)
Płyta nagrobna w kościele pw. Naszej Pani w Trsat
(Crkva Gospe Trsatske)
Herb z XV wieku
Herb z XV wieku
Ban Dalmacji i Chorwacji
Okres od 1434
do 1436
Poprzednik Nikola IV. Frankapan (do 1432)
Następca Stjepan III. Frankapan
Dane biograficzne
Ród Frankapan
Pochodzenie chorwackie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1410
Śmierć 20 listopada 1436
Ojciec Nikola IV.
Matka nieznana
Rodzeństwo Nikola
Juraj
Martin
Katrina
Andrija
Stjepan III
Žikmund
Dujam
Ivan
Żona Katarina Nelipčić
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Ivan_VI._Frankapan&oldid=51878”