Pusztamaróti harcok: Różnice pomiędzy wersjami
(Przekierowanie do Bitwa pod Pusztamaróti) Znacznik: Nowe przekierowanie |
|||
| (Nie pokazano 11 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | + | [[Kategoria:0]] | |
| + | {{Uwaga| | ||
| + | |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Pusztamar%C3%B3ti_harcok | ||
| + | |autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Pusztamar%C3%B3ti_harcok&action=history | ||
| + | |nota = węgierski | ||
| + | }} | ||
| − | [[Kategoria: | + | {| |
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | {| | ||
| + | |-style="vertical-align:top;" | ||
| + | | | ||
| + | |||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | [[Plik:Pusztamarót.png|thumb|left]] | ||
| + | |||
| + | '''Pusztamaróti harcok''' (pol. ''Bitwa pod Pusztamarót'') miała miejsce między 13 września a 15 września [[1526]] r. w pobliżu obecnego Pusztamarót, gdzie węgierskie chłopstwo w regionie Vértes zamknęło się w ufortyfikowanym obozie przed nacierającymi Turkami. | ||
| + | |||
| + | Turecki sułtan po pokonaniu [[II. Lajos|Ludwika II]] nad Dunajem wkroczył do stolicy. Stamtąd rozesłał [[Akıncı|akindżich na wschód i zachód, aby grabili okolice Budy i węgierską wieś. | ||
| + | |||
| + | Ludność komitatu [[Esztergom]] uciekła masowo do [[Herégy]] i Pusztamarót, gdzie rozbili obóz, ale został on zajęty przez akindżich, a jego obrońcy zostali wymordowani. | ||
| + | |||
| + | Druga masa chłopstwa (około 25.000 osób) ustawiła swoje wozy w kolisty kształ, tworząc zaimprowizowany fort w Marót, otoczony rowami i wypełnionymi wodą z pobliskiego jeziora. Akindż już próżno oblegali tabor, bo obrońcy byli zdeterminowani, gdyż chronili swoje rodziny i mienie. W międzyczasie wypadali poza umocnienia kilka razy i zabili wielu Turków. Nie mogło to jednak trwać długo, z powodu regularnych posiłków z głównego obozu wojskowego Turków, sześciu tysięcy janczarów, dziesiątek tysięcy jeźdźców oraz tzw. armat ''skorpiona'' ustawionych przeciwko sile taboru. Tabor był bohatersko broniony przez chłopów, ale ostatecznie zostali oni pokonani. Właśnie wtedy pewien Michał Bokser próbował ocalić swoją żonę przed rozlewem krwi. Ponieważ Turcy byli bardziej płodni, legenda głosi, że zabił kobietę, by nie wpadła w ręce wroga, podczas gdy ona sama pogalopowała między Turków, gdzie straciła życie. | ||
| + | |||
| + | Podobny los spotkał obozy chłopskie [[Mátrai harcok|Matra]] i [[Bácsi harcok|Bács]], jedynie ten koło [[Péterváradi harcok|Péterváradu]] skutecznie przeciwstawił Turkom. Poza nimi, Wyszehradem i Esztergomem, Turcy nie spotkali żadnego poważnego oporu w kraju. | ||
| + | |||
| + | Powszechnym błędem jest przekonanie, że miejsce walk ma związek z [[Pilismarót]], gdyż wykluczają to również zupełnie inne cechy geograficzne tych dwóch osad. | ||
| + | |||
| + | == Źródło == | ||
| + | |||
| + | * ''Magyarország hadtörténete'', Zrínyi katonai kiadó, Budapest 1985. wyd.: Liptai Ervin ISBN 9633263379. | ||
| + | * Istvánffy Miklós: Magyarok dolgairól írt históriája Tállyai Pál XVII. századi fordításában. Balassi Kiadó, 2009. Budapest. ISBN 9789635067909. | ||
| + | * [https://web.archive.org/web/20130331090211/http://www.nyeomszsz.org/orszavak/pdf/BrodaricsMohacs.pdf Brodarics István: De conflictu hungarorum cum Solymano turcarum imperatore ad Mohach historia verissima – Kulcsár Péter fordítása (részlet)] | ||
| + | |||
| + | | | ||
| + | {{Wojna infobox | ||
| + | |nazwa = Pusztamaróti harcok (węg.)<br>Bitwa pod Pusztamarót (pol.) | ||
| + | |epoka = średniowiecze | ||
| + | |konflikt = Podboje Turcji Osmańskiej | ||
| + | |grafika = Dobozi.jpg | ||
| + | |opis grafiki = [[Székely Bertalan]]: ''[[Dobozi Mihály]] és felesége'' | ||
| + | |czas = 13-15 września [[1526]] | ||
| + | |miejsce = komitat [[Esztergom]], dawne osady [[Pusztamarót]] i [[Heregy]] | ||
| + | |terytorium = [[Królestwo Węgier]] | ||
| + | |przyczyna = | ||
| + | |wynik = Zwycięstwo Węgrów | ||
| + | |strona1 = zjednoczeni węgierscy wiejscy chłopi ?? | ||
| + | |strona2 = „brak scentralizowanego dowodzenia” | ||
| + | |dowódca1 = | ||
| + | |dowódca2 = | ||
| + | |jednostki1 = | ||
| + | |jednostki2 = | ||
| + | |siły1 = 25.000 ludzi | ||
| + | |siły2 = 10.000 jazdy,<br>tysiąc [[akindżi]]<br>6.000 [[janczarzy|janczarów]] | ||
| + | |straty1 = | ||
| + | |straty2 = | ||
| + | |lokalizacja = | ||
| + | |mapa = | ||
| + | |opis mapy = | ||
| + | |commons = | ||
| + | }} | ||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | {{Wojna węgiersko-turecka (1521–26)}} | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | {{SORTUJ:Pusztamarót, harcok}} | ||
| + | |||
| + | [[Kategoria:Bitwy]] | ||
| + | [[Kategoria:Bitwy w historii Królestwa Węgier]] | ||
| + | [[Kategoria:Bitwy w historii Imperium Osmańskiego]] | ||
| + | [[Kategoria:Historia]] | ||
| + | [[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]] | ||
Aktualna wersja na dzień 06:17, 17 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Pusztamaróti harcok (pol. Bitwa pod Pusztamarót) miała miejsce między 13 września a 15 września 1526 r. w pobliżu obecnego Pusztamarót, gdzie węgierskie chłopstwo w regionie Vértes zamknęło się w ufortyfikowanym obozie przed nacierającymi Turkami. Turecki sułtan po pokonaniu Ludwika II nad Dunajem wkroczył do stolicy. Stamtąd rozesłał [[Akıncı|akindżich na wschód i zachód, aby grabili okolice Budy i węgierską wieś. Ludność komitatu Esztergom uciekła masowo do Herégy i Pusztamarót, gdzie rozbili obóz, ale został on zajęty przez akindżich, a jego obrońcy zostali wymordowani. Druga masa chłopstwa (około 25.000 osób) ustawiła swoje wozy w kolisty kształ, tworząc zaimprowizowany fort w Marót, otoczony rowami i wypełnionymi wodą z pobliskiego jeziora. Akindż już próżno oblegali tabor, bo obrońcy byli zdeterminowani, gdyż chronili swoje rodziny i mienie. W międzyczasie wypadali poza umocnienia kilka razy i zabili wielu Turków. Nie mogło to jednak trwać długo, z powodu regularnych posiłków z głównego obozu wojskowego Turków, sześciu tysięcy janczarów, dziesiątek tysięcy jeźdźców oraz tzw. armat skorpiona ustawionych przeciwko sile taboru. Tabor był bohatersko broniony przez chłopów, ale ostatecznie zostali oni pokonani. Właśnie wtedy pewien Michał Bokser próbował ocalić swoją żonę przed rozlewem krwi. Ponieważ Turcy byli bardziej płodni, legenda głosi, że zabił kobietę, by nie wpadła w ręce wroga, podczas gdy ona sama pogalopowała między Turków, gdzie straciła życie. Podobny los spotkał obozy chłopskie Matra i Bács, jedynie ten koło Péterváradu skutecznie przeciwstawił Turkom. Poza nimi, Wyszehradem i Esztergomem, Turcy nie spotkali żadnego poważnego oporu w kraju. Powszechnym błędem jest przekonanie, że miejsce walk ma związek z Pilismarót, gdyż wykluczają to również zupełnie inne cechy geograficzne tych dwóch osad. Źródło
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
