Maróti János: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 31 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Mar%C3%B3ti_J%C3%A1nos_(macs%C3%B3i_b%C3%A1n) | |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Mar%C3%B3ti_J%C3%A1nos_(macs%C3%B3i_b%C3%A1n) | ||
| Linia 14: | Linia 14: | ||
| | | | ||
{{Redoslijed| | {{Redoslijed| | ||
| − | |poprzednik = <small>1. </small>[[Treutel Miklós]]<br><small>2. </small>[[Kórógyi I. István]] | + | |poprzednik = <small>1. </small>[[Treutel I. Miklós]]<br><small>2. </small>[[Kórógyi I. István]] |
|gl_članak_funkcija = [[Ban Maczwy]]<br>(1397) | |gl_članak_funkcija = [[Ban Maczwy]]<br>(1397) | ||
|współrządzący = <small>1. </small>[[Perényi Péter]]<br><small>2. </small>[[Bebek Ferenc]] ?? | |współrządzący = <small>1. </small>[[Perényi Péter]]<br><small>2. </small>[[Bebek Ferenc]] ?? | ||
| Linia 51: | Linia 51: | ||
|} | |} | ||
| − | [[Plik:Maróti János macsói bán pecsétje.jpg|thumb|215px|left| | + | [[Plik:Maróti János macsói bán pecsétje.jpg|thumb|215px|left|Pieczęć bana Maczwy. Ząb smoka został wpisany do herbu rodowego, ponieważ ich przodek, który żył w czasach św. Stefana, Vida z klanu [[Gutkeled]], pokonał smoka z bagien Ecsedi.]] |
| − | [[Plik:A Sárkány Lovagrend első fellelhető ábrázolása 1483-ból.jpeg|thumb| | + | [[Plik:A Sárkány Lovagrend első fellelhető ábrázolása 1483-ból.jpeg|thumb|215px|Pierwsza znaleziona reprezentacja Zakonu Smoka pochodzi z 1483 roku]] |
| − | '''Maróti János''' | + | '''Maróti János''', także '''''Maróthi János''''' lub '''''Maróthy János''''' (pol. ''Jan Maróti'', serb. ''Иван Моровићки'') (* ok.1366, † 1434), węgierski szlachcic, [[ban Maczwy]], syn [[János|Jana]] klanu [[Gutkeled]]. Wraz ze swoim bratem (?) [[Maróthi Dénes|Denisem]] brał udział w [[nikápolyi csata|bitwie pod Nikopolisem]] po stronie króla [[Zygmunt]]a. Jego brat Denis, zginął tam w 1396 roku, a János, który miał szczęście uratować się z bitwy, pozostał lojalnym rycerzem wobec króla [[Zygmunt]]a, szczególnie przeciwko ''partii'' [[Horváth János]]a. |
| − | |||
==Życiorys== | ==Życiorys== | ||
| − | + | János, członek rodu [[Garai]]ów/Gutkeled rycerz dworski od 1393 roku, został ranny i schwytany w masakrze w Garai 25 lipca 1386 r. Zwolniony, dołączył do [[Garai I. Miklós|Mikołaja I Garaia]] i króla [[Zygmunt]]a. Brał udział w [[Wołoszczyzna|kampaniach na Wołoszczyźnie]] (1395) i pod [[Nikopol|Nikopolem]] (1396), w których był odpowiedzialny za rozpoznanie siły armii tureckiej (i został ranny w bitwie). W latach 1397–1398 był [[Przywódca Seklerów|przywódca Seklerów]], od 1398 do 1408 był [[Ban Maczwy|banem Maczwy]]. W 1399 Władysław Picsere z Békatoroki, skazał Jánosa na śmierć na Zgromadzeniu Ogólnym komitatu [[Tolna]], w oparciu o podrobiony dokument z podpisem [[IV. Béla|Beli IV]]. W 1403 roku walczył przeciwko buntowi po stronie [[Zsigmond]]a i zajął zamek [[Ludányi Tamás|Tomasza Ludányiego]]. | |
| − | + | Dwór Gyula został przekazany Jánosowi banowi Maczwy w 1403 roku, który natychmiast rozpoczął budowę zamku z włoskimi mistrzami. Podczas wakatu od 6 listopada 1403 do 14 listopada 1408, do 22 listopada 1406 był świeckim namiestnikiem archidiecezji Kalocsa. Jako krewny Garaiów był także członkiem ''Ligi Siklós'' i [[Zakon Smoka|Zakonu Smoczych Rycerzy]] po [[Spisek 1401|spisku]] przeciwko królowi Zygmuntowi w 1401 r. i uwolnieniu króla z niewoli. W 1414 r. był gubernatorem [[Friuli]], odwiedził Konstancę w 1415 r. i w tym roku przegrał spór [[Csupor Pál|Pawłem Csuporem]] i [[Garai János|Janem Garaiem]] oraz bośniackim majordomusem i [[Książęta Splitu|księciem Splitu]] [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić|Hervojem]], który współpracował z Turkami. W 1427 roku przywrócił [[Dan I|Danowi]] [[Havasalföld|Wołoszczyznę]] i tron na Wołoszczyźnie. W latach 1427–1428 ponownie był banem Maczwy. Był znany jako doskonały, ale okrutny wódz. Zygmunt hojnie wynagrodził jego usługi. Oprócz majątków Gyula w komitacie [[Békés]]) i Velike w komitacie [[Kőrös]]), otrzymał duże majątki po buntowniksch i uzyskał je z przyrzeczeń Stopniowo zbudował swoją posiadłość i założył klasztor franciszkański w Atyan i Gyula. | |
| − | Po | + | Po śmierci został pochowany w kościele w Nitrze. |
| − | + | == Rodzina == | |
| − | Miał dwóch synów | + | Miał dwóch synów: |
| + | * Jana i | ||
| + | * [[Maróti László| Władysława]], [[Ban Maczwy|bana Maczwy]] oraz | ||
| + | * córkę, Annę. Anna w 1437 roku wyszła za mąż za [[János Kórógyi|Jana Kórógyi]], ale przed weselem doszło do konfliktów i rozlewu krwi między obiema stronami. Za zgodą papieża [[Eugeniusz IV|Eugeniusza IV]] [[biskup Peczu]] orzeczono rozwód. | ||
| − | + | == Zasoby == | |
| − | + | * [http://lexikon.katolikus.hu/M/Mar%C3%B3ti.html Maróti János macsói bán, Magyar Katolikus Lexikon] | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| | | | ||
{{Urzędnik infobox | {{Urzędnik infobox | ||
| − | |urzędnik = Maróti János<br>Иван Моровићки | + | |urzędnik = Maróti János (węg.)<br>Иван Моровићки (serb.) |
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = Ban Maczwy<br>Przywódca Seklerów | + | |tytulatura = [[Ban Maczwy]]<br>[[Przywódca Seklerów]] |
|grafika = | |grafika = | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
| Linia 119: | Linia 115: | ||
|ojciec = [[Maróti István]] | |ojciec = [[Maróti István]] | ||
|matka = nieznana | |matka = nieznana | ||
| − | |rodzeństwo = | + | |rodzeństwo = Dénes (?) |
|1. związek = żona | |1. związek = żona | ||
|1. związek z = nieznana | |1. związek z = nieznana | ||
| Linia 135: | Linia 131: | ||
{{SORTUJ:Maroti, Janos}} | {{SORTUJ:Maroti, Janos}} | ||
| + | [[Kategoria:Banowie]] | ||
[[Kategoria:Banowie Maczwy]] | [[Kategoria:Banowie Maczwy]] | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Gutkeled]] |
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Maróti]] |
| − | |||
[[Kategoria:Seklerscy przywódcy]] | [[Kategoria:Seklerscy przywódcy]] | ||
| − | |||
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | [[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]] | [[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]] | [[Kategoria:Węgierscy szlachcice]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]] | [[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]] | ||
| + | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
| + | [[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1434]] | [[Kategoria:Zmarli w 1434]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w XV wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w XV wieku]] | ||
Aktualna wersja na dzień 10:41, 19 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Plik:Maróti János macsói bán pecsétje.jpg Pieczęć bana Maczwy. Ząb smoka został wpisany do herbu rodowego, ponieważ ich przodek, który żył w czasach św. Stefana, Vida z klanu Gutkeled, pokonał smoka z bagien Ecsedi. Plik:A Sárkány Lovagrend első fellelhető ábrázolása 1483-ból.jpeg Pierwsza znaleziona reprezentacja Zakonu Smoka pochodzi z 1483 roku Maróti János, także Maróthi János lub Maróthy János (pol. Jan Maróti, serb. Иван Моровићки) (* ok.1366, † 1434), węgierski szlachcic, ban Maczwy, syn Jana klanu Gutkeled. Wraz ze swoim bratem (?) Denisem brał udział w bitwie pod Nikopolisem po stronie króla Zygmunta. Jego brat Denis, zginął tam w 1396 roku, a János, który miał szczęście uratować się z bitwy, pozostał lojalnym rycerzem wobec króla Zygmunta, szczególnie przeciwko partii Horváth Jánosa.
ŻyciorysJános, członek rodu Garaiów/Gutkeled rycerz dworski od 1393 roku, został ranny i schwytany w masakrze w Garai 25 lipca 1386 r. Zwolniony, dołączył do Mikołaja I Garaia i króla Zygmunta. Brał udział w kampaniach na Wołoszczyźnie (1395) i pod Nikopolem (1396), w których był odpowiedzialny za rozpoznanie siły armii tureckiej (i został ranny w bitwie). W latach 1397–1398 był przywódca Seklerów, od 1398 do 1408 był banem Maczwy. W 1399 Władysław Picsere z Békatoroki, skazał Jánosa na śmierć na Zgromadzeniu Ogólnym komitatu Tolna, w oparciu o podrobiony dokument z podpisem Beli IV. W 1403 roku walczył przeciwko buntowi po stronie Zsigmonda i zajął zamek Tomasza Ludányiego. Dwór Gyula został przekazany Jánosowi banowi Maczwy w 1403 roku, który natychmiast rozpoczął budowę zamku z włoskimi mistrzami. Podczas wakatu od 6 listopada 1403 do 14 listopada 1408, do 22 listopada 1406 był świeckim namiestnikiem archidiecezji Kalocsa. Jako krewny Garaiów był także członkiem Ligi Siklós i Zakonu Smoczych Rycerzy po spisku przeciwko królowi Zygmuntowi w 1401 r. i uwolnieniu króla z niewoli. W 1414 r. był gubernatorem Friuli, odwiedził Konstancę w 1415 r. i w tym roku przegrał spór Pawłem Csuporem i Janem Garaiem oraz bośniackim majordomusem i księciem Splitu Hervojem, który współpracował z Turkami. W 1427 roku przywrócił Danowi Wołoszczyznę i tron na Wołoszczyźnie. W latach 1427–1428 ponownie był banem Maczwy. Był znany jako doskonały, ale okrutny wódz. Zygmunt hojnie wynagrodził jego usługi. Oprócz majątków Gyula w komitacie Békés) i Velike w komitacie Kőrös), otrzymał duże majątki po buntowniksch i uzyskał je z przyrzeczeń Stopniowo zbudował swoją posiadłość i założył klasztor franciszkański w Atyan i Gyula. Po śmierci został pochowany w kościele w Nitrze. RodzinaMiał dwóch synów:
Zasoby |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||