|
|
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | {{Uwaga polska|
| + | #PATRZ [[Kunigunda cseh királyné]] |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Kunegunda_Halicka
| |
| − | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kunegunda_Halicka&action=history
| |
| − | |nota = polski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | | |
| − | '''Kunegunda Halicka''' ('''Czernihowska, Węgierska''') (ur. [[1246]], zm. [[9 września]] [[1285]]) – księżniczka halicka, królowa czeska 1261–1278, [[regent]]ka 1278–1285.
| |
| − | | |
| − | == Życiorys ==
| |
| − | Kunegunda urodziła się w 1246 r. w posiadłościach swojego dziadka ze strony ojca, Michała Wsiewołodowicza (Czernihowskiego) (1179? – 1246). Była córką Rościsława Michajłowicza (1225 – 1262)
| |
| − | [[kniaź|kniazia]] [[Księstwo|halickiego]], [[Ban (tytuł)|bana]] [[Serbia|serbskiej]] [[Maczwa|Maczwy]] i [[Slawonia|Slawonii]] oraz [[Anna Arpadówna|Anny Arpadówny]] (Węgierskiej) (1226/1227 – po 1270). Jej siostra [[Gryfina Halicka|Gryfina]] poślubiła księcia [[Leszek Czarny|Leszka Czarnego]].
| |
| − | | |
| − | Kunegunda Halicka była drugą żoną [[Przemysł Ottokar II|Przemysła Ottokara II Wielkiego]]. Jego pierwszą żoną była od 11 lutego 1252 r. [[Małgorzata Babenberg]] (Austriacka) (ur. 1204 lub 1205 , zm. 29 października 1266 r.), córka [[Władcy Austrii|księcia Austrii]] [[Leopold VI Sławny|Leopolda VI]], oraz księżniczki [[Cesarstwo Bizantyńskie|bizantyjskiej]] [[Teodora Angelina|Teodory Angeliny]]. Małgorzata, jak się okazało była bezpłodna, w związku z czym Przemysł zaczął myśleć o unieważnieniu małżeństwa. Jesienią 1261 r. polecił biskupom ogłosić małżeństwo za nieważne i zawiadomił o tym kurię rzymską. Formalną przyczyną był ślub czystości uczyniony przez żonę, gdy w 1243 r. po śmierci pierwszego męża wstąpiła do klasztoru. Małgorzata nie sprzeciwiała się rozwodowi. Wysłała nawet w tej sprawie posła do papieża [[Urban IV|Urbana IV]]. 18 października 1261 r. opuściła [[Praga|Pragę]]. Już 25 października tego roku władca Czech poślubił Kunegundę. W tym dniu dokonała się również koronacja Kunegundy oraz Przemysła, co było wielkim wydarzeniem w tej części Europy. Chociaż małżeństwo zawarte było przede wszystkim z myślą o następcy tronu, Przemysł tym ślubem chciał pozyskać także węgierskie rycerstwo. Miało ono również zapewnić przynajmniej tymczasowy pokój z [[Arpadowie|Arpadami]].
| |
| − | [[Plik:Erb Přemyslovců.png|thumb|127px|Herb Przemyślidów Płomienista Orlica]]
| |
| − | | |
| − | Kunegunda często towarzyszyła małżonkowi w uroczystościach i [[Turniej rycerski|turniejach]], a daleko poza granicami kraju mówiło się o niej jako pełnej temperamentu i wyjątkowo pięknej kobiecie.
| |
| − | | |
| − | W 1273 r. zebrani we [[Ratyzbona|Ratyzbonie]] elektorowie mieli przeprowadzić wybór króla Niemiec. Wśród kandydatów znalazł się Przemysł Ottokar II. Obawiając się jednak siły i prestiżu króla czeskiego; królem wybrano [[Rudolf I Habsburg|Rudolfa I Habsburga]], który wydawał się wystarczająco słaby. Elekcja Rudolfa I oznaczała koniec [[Wielkie bezkrólewie|Wielkiego Bezkrólewia]] w [[Niemcy|Niemczech]].
| |
| − | | |
| − | Przemysł Ottokar, odmówił złożenia [[Hołd lenny|hołdu]] Rudolfowi i wycofania się z [[Austria|Austrii]], którą zajął po wymarciu dynastii [[Babenbergowie|Babenbergów]]. 26 listopada 1276 r. zawarto układ, na mocy którego syn Ottokara Wacław, miał poślubić córkę Rudolfa [[Guta von Habsburg|Gutę]], a Czesi mieli opuścić [[Austria|Austrię]]. Król czeski opóźniał jednak wykonanie postanowień traktatu i w efekcie 26 sierpnia 1278 r. doszło do bitwy pod [[Bitwa pod Suchymi Krutami|Suchymi Krutami]] ([[Język niemiecki|niem.]] ''Dürnkrut''), zakończonej zwycięstwem króla niemieckiego i śmiercią Ottokara.
| |
| − | | |
| − | Po bitwie pod Suchymi Krutami Kunegundzie nie udało się zachować pełnej jedności i niepodległości państwa. Zainteresowanymi objęciem tronu, a także terytorium czeskim, byli przede wszystkim [[Graf (tytuł szlachecki)|margrabia]] [[Władcy Brandenburgii|brandenburski]] [[Otto V Długi]] z [[Dynastia askańska|dynastii askańskiej]] oraz wrocławski książę [[Henryk IV Prawy|Henryk IV Probus]]. Konieczność ochrony siebie i syna Wacława zmusiła Kunegundę do powrotu do przymierza z Rudolfem Habsburskim i potwierdzenie mu obietnicy małżeństwa Wacława z córką Rudolfa.
| |
| − | | |
| − | W 1282 r. w [[Augsburg]]u Rudolf I nadał księstwa przejęte po [[Babenbergowie|Babenbergach]] swoim synom. Była to podstawa późniejszej terytorialnej potęgi [[Habsburgowie|Habsburgów]] w Niemczech.
| |
| − | | |
| − | Wobec małoletniości Wacława, wywiezionego do [[Spandau (dzielnica Berlina)|Szpandawy]], rządy w zniszczonym wojną kraju objął mianowany przez Rudolfa I [[regent]]. Został nim Otto V Długi.
| |
| − | | |
| − | W 1283 r. w zamian za wysokie odszkodowanie pieniężne Otto zrezygnował z regencji i regentką została Kunegunda, a Wacław powrócił do Pragi.
| |
| − | [[Plik:Praha, Staré Město, Haštalská, Anežský klášter.jpg|thumb|180px|Klasztor klarysek w Pradze założony przez Agnieszkę Czeską (Anežský klášter)]]
| |
| − | Obok królowej realną władzę zdobył wówczas szlachcic [[Zawisza z Falkenštejnu]]. Z Zawiszą Kunegunda miała romans prawdopodobnie jeszcze za życia Przemysła Ottokara II. 2 czerwca 1284 r. w [[Praga|Pradze]] zostali oni małżeństwem. Wcześniej bo już na przełomie 1281/1282 r. urodził im się syn [[Jan z Falkenštejnu|Jan (Ješek) z Falkenštejnu]]. W 1285 r. małżeństwem zostali również Wacław i Guta Habsburska.
| |
| − | | |
| − | Kunegunda zmarła 9 września 1285 r. prawdopodobnie na [[Gruźlica człowieka|gruźlicę]]. Spoczywa obok siostry Agnieszki i rodziców Przemysława II w Pradze, w [[klasztor]]ze [[Zakon Świętej Klary|klarysek]] założonym (wybudowany w latach 1245–1260) przez [[Agnieszka Przemyślidka (1211–1282)|Agnieszkę Czeską]] – późniejszą świętą.
| |
| − | | |
| − | == Potomstwo Przemysła II Ottokara i Kunegundy Halickiej ==
| |
| − | * [[Kunegunda Czeska|Kunegunda]] (1265 – 1321) – żona [[Bolesław II mazowiecki|Bolesława II]] [[Władcy Mazowsza|księcia Mazowsza]];
| |
| − | * [[Agnieszka Przemyślidka (1269–1296)|Agnieszka]] (1269 – 1296) – żona [[Rudolf II (książę austriacki)|Rudolfa II Habsburga]], brata króla [[Albrecht I Habsburg|Albrechta I Habsburga]], matka [[Jan Parricida|Jana Parricidy]]
| |
| − | * [[Wacław|Wacław II Czeski]] – król Czech 1271–1305 i Polski 1300–1305;
| |
| − | * Małgorzata
| |
| − | | |
| − | Po śmierci Kunegundy, w październiku 1285 r. jej syn Wacław darował swojemu przyrodniemu bratu Janowi i jego ojcu Zawiszy, królewskie miasto [[Polička]], miasto [[Lanškroun]], zamek Lanšperk i inne dobra. Udzielił także Zawiszy zgody na małżeństwo z Elżbietą, córką króla węgierskiego [[Stefan V węgierski|Stefana V]] z dynastii Arpadów (ślub zawarto w 1288). Syn Kunegundy jako [[Wacław II]] został [[Władcy Czech|królem Czech]] (koronacja nastąpiła dopiero w 1297 r.) i [[Władcy Polski|królem Polski]] (od 1300 r.).
| |
| − | | |
| − | Po śmierci [[Zawisza z Falkenštejnu|Zawiszy]] (został stracony 24 sierpnia 1290 r.), Wacław powierzył ośmioletniego [[Jan z Falkenštejnu|Jana]] opiece [[Władcy Polski|Zakonowi Krzyżackiemu]], gdzie osiągnął on wspaniałą karierę; został [[komtur]]em w Řepíně, a w r. 1328 komturem ziemskim na Czechy i Morawy.
| |
| − | | |
| − | == Genealogia ==
| |
| − | {{Tree|ojciec_ojca= Michał Wsiewołodowicz (Czernihowski) (1179? – 1246)<br /><small>kniaź czernihowski, [[Władcy Rusi Kijowskiej|władca]] [[Ruś Kijowska|Rusi Kijowskiej]]</small> |matka_ojca =Maria Romanowna (? – przed 1241)<br /><small>córka Romana Mścisławowicza, księcia Galicji i Wołynia</small> |ojciec_matki= [[Bela IV]] (1206 – 1270)<br /><small>[[Władcy Węgier|król Węgier]] z [[dynastia|dynastii]] [[Arpadowie|Arpadów]]</small> |matka_matki = [[Maria Laskarina]] (ok. 1206 – 1270)<br /><small>córka cesarza [[Cesarstwo Nicejskie|nicejskiego]] [[Teodor I Laskarys|Teodora I Laskarysa]]</small> |ojciec= Rościsław Michajłowicz (1225 - 1262)<br /><small>[[kniaź]] [[Księstwo|halicki]], [[Ban (tytuł)|ban]] [[Serbia|serbskiej]] Maczwy i [[Slawonia|Slavonii]]</small> |matka= [[Anna Arpadówna]] (Węgierska) (1226/1227 - po. 1270)<br /><small>córka [[Władcy Węgier|króla Węgier]], [[Bela IV|Beli IV]] z [[dynastia|dynastii]] [[Arpadowie|Arpadów]]</small><br />|osoba='''Kunegunda Halicka (Węgierska)'''}}
| |
| − | | |
| − | == Bibliografia ==
| |
| − | * [[Oswald Balzer]], ''Genealogia Piastów'', wyd. II, Kraków 2005, {{ISBN|83-918497-0-8}}.
| |
| − | * [[Włodzimierz Dworzaczek]], ''Genealogia'', Warszawa 1959.
| |
| − | * Jadwiga Szymczak, ''Genealogia Przemyślidów z przełomu XIII i XIV wieku spokrewnionych z Piastami'', Acta Universitatis Nicolai Copernici, Historia, t. 8, 1973.
| |
| − | | |
| − | == Linki zewnętrzne ==
| |
| − | {{commons|Kategorie: Kunhuta Uherská|Kunegunda Halicka}}
| |
| − | * [http://genealogy.euweb.cz/russia/rurik9.html Genealogy of Danylo’s family]
| |
| − | * Genealogia dynastii w: [http://www.genealogy.euweb.cz/arpad/arpad1.html M.Marek, ''Genealogy.Eu'']
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Władca infobox
| |
| − | |władca = Kunegunda Halicka
| |
| − | |imiona =
| |
| − | |tytulatura =
| |
| − | |grafika = KunhutaUh.jpg
| |
| − | |opis grafiki =
| |
| − | |herb =
| |
| − | |opis herbu =
| |
| − | |faksymile =
| |
| − | |opis faksymile =
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | |1. tytuł = Królowa Czech
| |
| − | |1. od = [[1261]]
| |
| − | |1. do = [[1278]]
| |
| − | |1. koronacja =
| |
| − | |1. jako = żona
| |
| − | |1. kogo = [[Przemysł Ottokar II]]
| |
| − | |1. poprzednik = [[Małgorzata Babenberg]]
| |
| − | |1. następca = [[Guta von Habsburg]]
| |
| − | |dynastia = [[Rurykowicze]]
| |
| − | |data urodzenia = [[1246]]
| |
| − | |miejsce urodzenia =
| |
| − | |data śmierci = [[9 września]] [[1285]]
| |
| − | |miejsce śmierci =
| |
| − | |przyczyna śmierci =
| |
| − | |miejsce spoczynku =
| |
| − | |ojciec = [[Rościsław Michajłowicz]]
| |
| − | |matka = [[Anna Arpadówna]]
| |
| − | |rodzeństwo = [[Mihály bosnyák bán|Michał]]<br>Jelizawieta (Elżbieta)<br>[[Halicsi Agrippina lengyel fejedelemné|Agrippina]] (Gryfina)<br>[[Béla macsói herceg|Béla]]
| |
| − | |1. związek = mąż
| |
| − | |1. związek z = [[Przemysł Ottokar II]]
| |
| − | |1. związek od =
| |
| − | |1. związek do =
| |
| − | |1. dzieci = [[Kunegunda Czeska]]<br />[[Agnieszka Przemyślidka (1269–1296)|Agnieszka]]<br />[[Wacław II]]
| |
| − | |odznaczenia =
| |
| − | |commons =
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Rurykowicze]]
| |
| − | [[Kategoria:Dynastie]]
| |
| − | [[Kategoria:Dynastia Rurykowiczów]]
| |
| − | [[Kategoria:Czeskie księżne i królowe (do 1307)]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzeni w 1246]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzenie w XIII wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w 1285]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:/importowane]] | |
