Gesta Hunnorum et Hungarorum: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Kategoria:3 {{Uwaga| |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Gesta_Hunnorum_et_Hungarorum |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gesta_Hunnorum_et_H...")
 
 
(Nie pokazano 11 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:3]]
+
[[Kategoria:0]]
 
 
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Gesta_Hunnorum_et_Hungarorum
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Gesta_Hunnorum_et_Hungarorum
Linia 15: Linia 14:
 
  |
 
  |
  
{{italic title}}
+
'''''Gesta Hunnorum et Hungarorum'''''<ref>''Reader's encyclopedia of Eastern European literature'', 1993, Robert B. Pynsent, Sonia I. Kanikova, str. 529.</ref> (łac. „''Czyny Hunów i Węgrów''”) to średniowieczna kronika napisana głównie przez [[Szymon Keza|Szymona z Kézy]] około 1282–1285. Jest to jedno ze źródeł wczesnej historii Węgier.<ref name="multkor">[http://www.mult-kor.hu/cikk.php?article=8792 Múlt-kor történelmi portál]</ref> Znany jest również jako ''Gesta Hungarorum'' (II) (łac. „''Deeds of the Hungarians''”), (II)” wskazuje na jego status jako rozwinięcie oryginalnej Gesta Hungarorum (napisanej około 1200 roku).
The  '''''Gesta Hunnorum et Hungarorum'''''<ref>''Reader's encyclopedia of Eastern European literature'', 1993, Robert B. Pynsent, Sonia I. Kanikova, p. 529.</ref> ([[Latin]]: "Deeds of the Huns and Hungarians") is a medieval chronicle written mainly by [[Simon of Kéza]] around 1282–1285. It is one of the [[sources of early Hungarian history]].<ref name="multkor">[http://www.mult-kor.hu/cikk.php?article=8792 Múlt-kor történelmi portál<!-- Bot generated title -->]</ref> It is also known as the '''''Gesta Hungarorum (II)''''' (Latin: "Deeds of the Hungarians"), the "(II)" indicating its status as an expansion of the original ''[[Gesta Hungarorum]]'' (written around 1200).
+
 
 +
Dzieło datowane jest na lata 1282-1285, ponieważ obejmuje [[bitwa pod Hódtó|bitwę pod Hódtó]] (1282), ale nie wspomina o inwazji tatarskiej w 1285 roku.
  
The work is dated to 1282–1285 as it includes the [[Battle of Hódtó]] (1282) but does not mention the [[Tatar invasion]] in 1285.
+
Praca łączy legendę [https://pl.wikipedia.org/wiki/Hunowie Hunów] z historią. Składa się z dwóch części: legendy Hunów („''Hunnish Chronicle''”), poszerzonej o węgierskie opowieści ustne<ref name="multkor"/> oraz historię Królestwa Węgier od czasu pierwotnej ''Gesta Hungaronum''.
  
The work combines [[Huns|Hunnish]] legend with history. It consists of two parts: the Hunnish legend ("Hunnish Chronicle"), <!--, mainly from other chronicles mentioned above, --- Which chronicles? Only first Gesta mentioned above.-->expanded with Hungarian oral tales;<ref name="multkor" /> and a history of the [[Kingdom of Hungary]] since the original ''Gesta Hungaronum''.
+
Szymon z Kézy był nadwornym duchownym króla Węgier [[IV. László|Władysława IV]]. Dużo podróżował we Włoszech, Francji i Niemczech, a swoje epickie i poetyckie materiały wybrał z szerokiego zakresu lektur.
  
Simon of Kéza was a court cleric of King [[Ladislaus IV of Hungary]] (reigned 1272–1290). He travelled widely in Italy, France and Germany and culled his epic and poetic materials from a broad range of readings.
+
Jak przyznaje Kéza, korzystał ze współczesnych kronik niemieckich, włoskich i francuskich, ale udowodniono, że swobodnie korzystał również z węgierskich źródeł.<ref name="multkor"/>
  
By Kéza's own admission, he used contemporary German, Italian and French chronicles, but it has been proved that he freely used Hungarian sources also.<ref name="multkor" />
+
''Gesta Hunnorum et Hungarorum'' została zredagowana i przetłumaczona w 1999 r. przez [[Veszprémy László|László Veszprémy]] i [[Frank Schaer|Franka Schaera]] dla [https://pl.wikipedia.org/wiki/Uniwersytet_%C5%9Arodkowoeuropejski Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego].
  
The ''Gesta Hunnorum et Hungarorum'' was edited and translated in 1999 by [[László Veszprémy]] and [[Frank Schaer]] for the [[Central European University]].
+
== Linki zewnętrzne ==
  
==Sources==
+
*[http://vmek.oszk.hu/02200/02249/02249.htm Hungarian translation of Simon's Gesta] (po węgiersku)
{{reflist}}
+
*[http://www.mult-kor.hu/cikk.php?article=8792 Article about Simon of Kéza and the ''Gesta Hunnorum et Hungarorum''] (po węgiersku)
  
==External links==
+
== Przypisy ==
*[http://vmek.oszk.hu/02200/02249/02249.htm Hungarian translation of Simon's Gesta] {{in lang|hu}}
+
{{izvori}}
*[http://www.mult-kor.hu/cikk.php?article=8792 Article about Simon of Kéza and the ''Gesta Hunnorum et Hungarorum''] {{in lang|hu}}
 
  
{{Hungarian literature}}
 
  
[[Category:Hungarian chronicles]]
+
[[Kategoria:Węgierskie kroniki i dokumenty]]
[[Category:13th-century history books]]
 
[[Category:13th-century Latin books]]
 
{{Hungary-hist-stub}}
 

Aktualna wersja na dzień 14:44, 9 sty 2021

Gesta Hunnorum et Hungarorum[1] (łac. „Czyny Hunów i Węgrów”) to średniowieczna kronika napisana głównie przez Szymona z Kézy około 1282–1285. Jest to jedno ze źródeł wczesnej historii Węgier.[2] Znany jest również jako Gesta Hungarorum (II) (łac. „Deeds of the Hungarians”), „(II)” wskazuje na jego status jako rozwinięcie oryginalnej Gesta Hungarorum (napisanej około 1200 roku).

Dzieło datowane jest na lata 1282-1285, ponieważ obejmuje bitwę pod Hódtó (1282), ale nie wspomina o inwazji tatarskiej w 1285 roku.

Praca łączy legendę Hunów z historią. Składa się z dwóch części: legendy Hunów („Hunnish Chronicle”), poszerzonej o węgierskie opowieści ustne[2] oraz historię Królestwa Węgier od czasu pierwotnej Gesta Hungaronum.

Szymon z Kézy był nadwornym duchownym króla Węgier Władysława IV. Dużo podróżował we Włoszech, Francji i Niemczech, a swoje epickie i poetyckie materiały wybrał z szerokiego zakresu lektur.

Jak przyznaje Kéza, korzystał ze współczesnych kronik niemieckich, włoskich i francuskich, ale udowodniono, że swobodnie korzystał również z węgierskich źródeł.[2]

Gesta Hunnorum et Hungarorum została zredagowana i przetłumaczona w 1999 r. przez László Veszprémy i Franka Schaera dla Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego.

Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. Reader's encyclopedia of Eastern European literature, 1993, Robert B. Pynsent, Sonia I. Kanikova, str. 529.
  2. 2,0 2,1 2,2 Múlt-kor történelmi portál