TEN-T

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Parallelfahrt NIM.jpg Linia dużych prędkości Norymberga–Monachium, fragment korytarza kolejowego Berlin–Palermo Transeuropejska sieć transportowa, TEN-T (od ang.Trans-European Transport Networks) – program unijny dotyczący sieci drogowych, kolejowych, wodnych i powietrznych. Jest to część Trans-European Networks (TEN). Za realizację programu odpowiadała Agencja Wykonawcza ds. Transeuropejskiej Sieci Transportowej (Trans-European Transport Network Executive Agency, TEN-T EA), przekształcona w 2014 w Innovation and Networks Executive Agency (INEA). Założenia i cele Wytyczne obejmujące cele, priorytety i ogólne kierunki działań przewidzianych w dziedzinie sieci transeuropejskich zdefiniowane zostały w Decyzji Nr 1692/96 Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 lipca 1996. Aktualne założenia programu TEN-T zawarte są w białej księdze Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu – dążenie do osiągnięcia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu. Plan przewiduje m.in.: do 2030 przeniesienie 30% transportu drogowego towarów na odległości większe niż 300 km na inne środki transportu (kolej, transport wodny), a do 2050 – 50% tego typu transportu; do 2030 trzykrotny wzrost istniejącej sieci kolei dużych prędkości, a do 2050 – ukończenie budowy europejskiej sieci kolei dużych prędkości; do 2050 połączenie wszystkich lotnisk należących do sieci bazowej z siecią kolejową, najlepiej z kolejami dużych prędkości oraz zapewnienie, aby wszystkie najważniejsze porty morskie miały dobre połączenie z kolejowym transportem towarów, a – w miarę możliwości – z systemem wodnego transportu śródlądowego; do 2020 wprowadzenie zmodernizowanej infrastruktury zarządzania ruchem lotniczym (SESAR) oraz równoważnych systemów zarządzania transportem lądowym i wodnym. Paneuropejski korytarz transportowy Plik:Pan-European corridors.svg Mapa paneuropejskich korytarzy transportowych Paneuropejski korytarz transportowy (również Transeuropejski korytarz transportowy) – ciąg komunikacyjny międzynarodowego znaczenia przebiegający przez kontynent europejski, na który składają się co najmniej dwie różne drogi transportowe o stosownych parametrach technicznych, z rozmieszczonymi na nich węzłami transportowymi (np. centra logistyczne). Paneuropejskie korytarze transportowe tworzą pewien spójny system transportowy, który został zdefiniowany na II Paneuropejskiej Konferencji Transportowej na Krecie w marcu 1994, a uzupełniony na III Paneuropejskiej Konferencji Transportowej w Helsinkach w 1997. Paneuropejskie korytarze transportowe łączą drogi kołowe, wodne oraz linie kolejowe. Modernizacji paneuropejskich korytarzy transportowych poświęcony był unijny program TINA. I Helsinki – Tallinn – Ryga – Kaliningrad / Kowno / Kłajpeda – Warszawa / Gdańsk - Szczecin - Lubeka Wersja A (Via/Rail Hanseatica) – Petersburg – Ryga – Kaliningrad – Gdańsk – Szczecin - Lubeka Wersja B (Via Baltica/E 67) – Helsinki – Warszawa. II Berlin – Poznań – Warszawa – Brześć – Mińsk – Smoleńsk – Moskwa – Niżny Nowogród III Bruksela – Akwizgran – Kolonia – Drezno – Wrocław – Katowice – Kraków – Lwów – Kijów Wersja A – Berlin – Wrocław IV Drezno/Norymberga – Praga – Wiedeń – Bratysława – Győr – Budapeszt – Arad – Bukareszt – Konstanca / Krajowa – Sofia – Saloniki / Płowdiw – Stambuł. V Wenecja – Triest/Koper – Lublana – Maribor – Budapeszt – Użhorod – Lwów – Kijów. Wersja A – Bratysława – Żylina – Koszyce – Użhorod Wersja B – Rijeka – Zagrzeb – Budapeszt Wersja C – Ploče – Sarajewo – Osijek – Budapeszt VI Gdynia – Katowice – Wisła – Żylina – Ružomberok – Budapeszt, z zachodnią wersją trasy Katowice-Brno. VII (rzeka Dunaj) VIII Durrës – Tirana – Skopje – Sofia – Płowdiw – Burgas – Warna - Konstanca. IX Helsinki – Wyborg – Petersburg – Psków – Homel – Kijów – Liubasziwka – Kiszyniów – Bukareszt – Dimitrowgrad – Aleksandropolis. Główna odmiana trasy: Sankt Petersburg – Moskwa – Kijów. Wersja A – Kłajpeda – Wilno – Mińsk – Homel Wersja B – Kaliningrad – Wilno – Mińsk – Homel Wersja C – Liubasziwka – Rozdilna – Odessa X Salzburg – Lublana – Zagrzeb – Belgrad – Nisz – Skopje – Wełes – Saloniki. Wersja A – Graz – Maribor – Zagreb Wersja B – Budapeszt – Nowy Sad – Belgrad Wersja C – Nisz – Sofia – Płowdiw – Dimitrowgrad – Stambuł przez Korytarz IV Wersja D – Wełes – Prilep – Bitola – Florina – Igumenitsa Sieć TEN-T w Polsce Polska może korzystać ze środków funduszu TEN-T od 2004, czyli od przystąpienia do Unii Europejskiej. W pierwszych latach mogła ubiegać się jedynie o część pozostającą do rozdysponowania w konkursach corocznych (tzw. non-MAP), czyli poza środkami ujętymi w projektach wieloletnich (MAP, multi-annual programme). Od 2007 może brać również udział w konkursach na środki MAP na lata 2007-2013. Na projekty wieloletnie przeznaczona jest zdecydowana większość, bo ok. 85%, budżetu TEN-T. W latach 2004-2010 Polska uzyskała dofinansowanie z funduszu TEN-T w wysokości 74,01 mln euro na realizację 27 przedsięwzięć o łącznej wartości 157,31 mln euro. Niemal wszystkie to projekty studialne dotyczące przygotowania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pozwoleń i uruchomienia inwestycji, a jedynie dwa to inwestycje. Pierwszy z nich dotyczy wdrożenia Europejskiego Systemu Sterowania Pociągiem (European Train Control System, ETCS) na Centralnej Magistrali Kolejowej na odcinku Grodzisk Mazowiecki–Zawiercie, co pozwoli pociągom pasażerskim rozwijać prędkość do 200 km/h. Całkowity koszt tego przedsięwzięcia ma wynieść 17,65 mln euro, z czego 50% (8,82 mln euro) zapewni uzyskane dofinansowanie. Drugie przedsięwzięcie ma na celu pilotażowe wdrożenie europejskiego systemu zarządzania żeglugą śródlądową (River Information System, RIS) Dolnej Odry. Jego wartość ma wynieść 7,28 mln euro, a dofinansowanie ze środków TEN-T 1,60 mln euro. W 2011 Polska uzyskała zgodę na dofinansowanie 4 kolejnych projektów o łącznej wartości 53,51 mln euro, z czego środki europejskie mają wynieść 19,66 mln euro. Poza tym, począwszy od 2004, podmioty z Polski są w gronie beneficjentów projektów wielostronnych. Panorama Centralnej Magistrali Kolejowej, fragment korytarza kolejowego Bałtyk–Adriatyk Panorama Centralnej Magistrali Kolejowej, fragment korytarza kolejowego Bałtyk–Adriatyk Lista sieci Trans-European Road network Trans-European Rail network, która zawiera Trans-European high-speed rail network i Trans-European conventional rail network Trans-European Inland Waterway network Trans-European Seaport network Trans-European Airport network Trans-European Combined Transport network Trans-European Shipping Management and Information network Trans-European Air Traffic Management network, która zawiera Single European Sky i SESAR Trans-European Positioning and Navigation network, która zawiera Galileo Zobacz też Paneuropejski korytarz transportowy Europejskie szlaki wędrówkowe Transeuropejska sieć transportowa Przypisy Linki zewnętrzne Transeuropejska sieć transportowa – TEN-T Kolejpedia - hasło korytarz transportowy Mapa 30 projektów Informacja o finansowaniu sieci transeuropejskich na stronach Parlamentu Europejskiego