Slawonia: Różnice pomiędzy wersjami
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z chorwackiej" na "przetłumaczone z chorwackiej") |
|||
| (Nie pokazano 18 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
| + | [[Kategoria:Strony skompilowane]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
| + | {{Uwaga| | ||
| + | |strona = https://hr.wikipedia.org/wiki/Slavonija | ||
| + | |autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=Slavonija&action=history | ||
| + | |nota = chorwacki | ||
| + | }} | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
|strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Slawonia | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Slawonia | ||
| − | |autorzy = https:// | + | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Slawonia&action=history |
|nota = polski | |nota = polski | ||
}} | }} | ||
| + | |||
| + | |||
{| | {| | ||
| Linia 13: | Linia 23: | ||
|-style="vertical-align:top;" | |-style="vertical-align:top;" | ||
| | | | ||
| + | |||
| + | [[Plik:Slavonia region cities map.png|thumb|200px|left|Slawonia i [[Srem]]]] | ||
| + | |||
| + | [[File:Slavonia 5 counties colour coded.svg|thumb|right|Pięć krain Slawonii: | ||
| + | {{legend|#00FF00|Żupanat Brod-Posavina}} | ||
| + | {{legend|#FF0000|Żupanat Osijek-Baranja}} | ||
| + | {{legend|#0000FF|Żupanat Požega-Slavonia}} | ||
| + | {{legend|#00FFFF|Żupanat Virovitica-Podravina}} | ||
| + | {{legend|#FFFF00|Żupanat Vukovar-Srijem}}]] | ||
| + | |||
| + | [[File:Slavonia.svg|thumb|{{Obojani okvir|#a24acc}} Slawonia (z zachodnim [[Srem]]em) i {{Obojani okvir|#ca97e1}} [[Baranya]] na mapie [[Hrvatska|Republiki Chorwacji]]]] | ||
[[Plik:Croatia-Slavonia.png|thumb|200px|right|Obszar Slawonii zaznaczony na mapie Chorwacji]] | [[Plik:Croatia-Slavonia.png|thumb|200px|right|Obszar Slawonii zaznaczony na mapie Chorwacji]] | ||
| − | + | ||
[[Plik:Coa Slavonia Country History.svg|200px|right|thumb|Historyczny [[herb Slawonii]]]] | [[Plik:Coa Slavonia Country History.svg|200px|right|thumb|Historyczny [[herb Slawonii]]]] | ||
| Linia 27: | Linia 48: | ||
Na początku [[IX wiek]]u Slawonia tworzyła odrębne księstwo Chorwacji Panońskiej (Posawskiej) pod władzą księcia [[Ljudevit]]a, sięgając na zachód do rzeki [[Kupa (dopływ Sawy)|Kupy]]. Od [[X wiek]]u w składzie Chorwacji. W XVII i XVIII wieku w składzie [[Pogranicze Wojskowe|Pogranicza Wojskowego]] między [[Habsburgowie|habsburskimi]] [[Węgry|Węgrami]] a [[Imperium Osmańskie|imperium osmańskim]]. Po [[Pokój w Karłowicach|pokoju karłowickim]] odtworzona w granicach przesuniętych na wschód jako odrębne [[Królestwo Slawonii]]. Po ugodzie chorwacko-węgierskiej w [[1868]] połączona z Chorwacją jako część [[Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji|Trójjedynego Królestwa Chorwacji, Slawonii i Dalmacji]]. Po rozpadzie [[Jugosławia|Jugosławii]] w [[1991]] roku zachodnie (okolice [[Okučani]]) i wschodnie, zaliczane do [[Srem]]u, (okolice Vukovaru) skraje Slawonii zostały przez miejscowych [[Serbia|Serbów]] włączone do [[Republika Serbskiej Krajiny|Republiki Serbskiej Krainy]]. Od czasu jej likwidacji w 1995 pozostają w granicach Chorwacji. | Na początku [[IX wiek]]u Slawonia tworzyła odrębne księstwo Chorwacji Panońskiej (Posawskiej) pod władzą księcia [[Ljudevit]]a, sięgając na zachód do rzeki [[Kupa (dopływ Sawy)|Kupy]]. Od [[X wiek]]u w składzie Chorwacji. W XVII i XVIII wieku w składzie [[Pogranicze Wojskowe|Pogranicza Wojskowego]] między [[Habsburgowie|habsburskimi]] [[Węgry|Węgrami]] a [[Imperium Osmańskie|imperium osmańskim]]. Po [[Pokój w Karłowicach|pokoju karłowickim]] odtworzona w granicach przesuniętych na wschód jako odrębne [[Królestwo Slawonii]]. Po ugodzie chorwacko-węgierskiej w [[1868]] połączona z Chorwacją jako część [[Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji|Trójjedynego Królestwa Chorwacji, Slawonii i Dalmacji]]. Po rozpadzie [[Jugosławia|Jugosławii]] w [[1991]] roku zachodnie (okolice [[Okučani]]) i wschodnie, zaliczane do [[Srem]]u, (okolice Vukovaru) skraje Slawonii zostały przez miejscowych [[Serbia|Serbów]] włączone do [[Republika Serbskiej Krajiny|Republiki Serbskiej Krainy]]. Od czasu jej likwidacji w 1995 pozostają w granicach Chorwacji. | ||
| + | |||
| + | === Skład etniczny według županiji === | ||
| + | *[[Virovitičko-podravska županija|Virovitičko-podravska]]: 89,47% [[Hrvati]], 6,08% [[Srbi]], 0,27% [[Mađari]], 0,25% [[Albanci]], 0,10% [[Česi]] | ||
| + | *[[Osječko-baranjska županija|Osječko-baranjska]]: 83,89% [[Hrvati]], 6,73% [[Srbi]], 2,96% [[Mađari]], 0,65% [[Slovaci]], 0,30% [[Romi]], 0,29% [[Nijemci]], 0,26% [[Albanci]], 0,15% [[Slovenci]], 0,12% [[Bošnjaci]], 0,11% [[Crnogorci]] | ||
| + | *[[Požeško-slavonska županija|Požeško-slavonska]]: 88,68% [[Hrvati]], 5,54% [[Srbi]], 0,92% [[Talijani]], 0,90% [[Česi]], 0,26% [[Mađari]], 0,17% [[Albanci]], 0,14% [[Slovaci]] | ||
| + | *[[Brodsko-posavska županija|Brodsko-posavska]]: 93,98% [[Hrvati]], 3,02% [[Srbi]], 0,33% [[Romi]], 0,21% [[Bošnjaci]], 0,18% [[Ukrajinci]], 0,16% [[Albanci]] | ||
| + | *[[Vukovarsko-srijemska županija|Vukovarsko-srijemska]]: 78,27% [[Hrvati]], 11,45% [[Srbi]], 1,00% [[Mađari]], 0,88% [[Rusini]], 0,65% [[Slovaci]], 0,56% [[Bošnjaci]], 0,24% [[Albanci]], 0,23% [[Ukrajinci]] | ||
| + | |||
| + | Zgodnie z wynikami ostatniego spisu ludności z 2011 r. we wschodniej Chorwacji mieszkało łącznie 806 192 mieszkańców, czyli 19,8% całej populacji Chorwacji. W porównaniu do 1991 r. (977 391 mieszkańców) odnotowano całkowite wyludnienie lub spadek ogólnej liczby mieszkańców o 13,5% (bezwzględnie dla 171.199 osób). | ||
| + | <ref>[http://hrcak.srce.hr/file/8806 Demografski ratni gubici kao determinanta razvoja stanovništva Istočne Hrvatske u razdoblju 1991.–2001.]</ref> | ||
| + | |||
| + | == Struktura administracyjna == | ||
| + | Obszar Slawonii jest obecnie administrowany przez županije (powiaty): | ||
| + | |||
| + | {| class="wikitable sortable zebra" | ||
| + | |- class=hintergrundfarbe6 | ||
| + | ! class=unsortable | Flaga | ||
| + | ! class=unsortable | Herb | ||
| + | ! Chorwacka nazwa<br>''(Županija)'' | ||
| + | ! Niemiecka nazwa | ||
| + | ! class=unsortable | Mapa | ||
| + | ! Powierzchnia (km²) | ||
| + | ! Liczba mieszk. (2001) | ||
| + | ! Stolica adm. | ||
| + | ! położenie geograficzne | ||
| + | |- | ||
| + | | align=center | [[Plik:Flag_of_Virovitica-Podravina_County.png|40px]] | ||
| + | | align=center | [[Plik:Virovitica and Podravina County.png|40px]] | ||
| + | | ''Virovitičko-podravska županija'' | ||
| + | | [[Gespanschaft Virovitica-Podravina]] | ||
| + | | [[Plik:Virovitičko-podravska_županija_in_Croatia.svg|60px|link=Gespanschaft Virovitica-Podravina]] | ||
| + | | 2.021 | ||
| + | | 93.389 | ||
| + | | [[Virovitica]] | ||
| + | | wzdłuż [[Drava]] na granicy z [[Węgrami]] | ||
| + | |- | ||
| + | | align=center | [[Plik:Zastava_Osječko-baranjske_županije.png|40px]] | ||
| + | | align=center | [[Plik:Osijek and Baranya County.svg|40px]] | ||
| + | | ''Osječko-baranjska županija'' | ||
| + | | [[Gespanschaft Osijek-Baranja]] | ||
| + | | [[Plik:Osječko-baranjska_županija_in_Croatia.svg|60px|link=Gespanschaft Osijek-Baranja]] | ||
| + | | 4.149 | ||
| + | | 330.506 | ||
| + | | [[Osijek]] | ||
| + | | obejmuje północno-wschodnią Slawonię wokół miasta [[Osijek]] i chorwacką część [[Baranja]] (na północ od [[Drava]]) | ||
| + | |- | ||
| + | | align=center | [[Plik:Flag_of_Požega-Slavonia_County.png|40px]] | ||
| + | | align=center | [[Plik:Gespanschaft Požega-Slawonien.png|40px]] | ||
| + | | ''Požeško-slavonska županija'' | ||
| + | | [[Gespanschaft Požega-Slawonien]] | ||
| + | | [[Plik:Požeško-slavonska_županija_in_Croatia.svg|60px|link=Gespanschaft Požega-Slawonien]] | ||
| + | | 1.821 | ||
| + | | 85.831 | ||
| + | | [[Požega (Kroatien)|Požega]] | ||
| + | | w środkowej Slawonii między okręgami Virovitica-Podravina i [[okręg brod-posavina]] | ||
| + | |- | ||
| + | | align=center | [[Plik:Flag_of_Brod-Posavina_County.svg|40px]] | ||
| + | | align=center | [[Plik:Gespanschaft_Brod-Posavina.svg|40px]] | ||
| + | | ''Brodsko-posavska županija'' | ||
| + | | [[Gespanschaft Brod-Posavina]] | ||
| + | | [[Plik:Brodsko-posavska_županija_in_Croatia.svg|60px|link=Gespanschaft Brod-Posavina]] | ||
| + | | 2.027 | ||
| + | | 176.765 | ||
| + | | [[Slavonski Brod]] | ||
| + | | wzdłuż [[Sava]] na granicy z [[Bośnia i Hercegowina]] | ||
| + | |- | ||
| + | | align=center | [[Plik:Flag_of_Vukovar-Syrmia_County.svg|40px]] | ||
| + | | align=center | [[Plik:Coat_of_Arms_of_Vukovar-Syrmia_County.svg|40px]] | ||
| + | | ''Vukovarsko-srijemska županija'' | ||
| + | | [[Gespanschaft Vukovar-Syrmien]] | ||
| + | | [[Plik:Vukovarsko-srijemska_županija_in_Croatia.svg|60px|link=Gespanschaft Vukovar-Syrmien]] | ||
| + | | 2.448 | ||
| + | | 204.768 | ||
| + | | [[Vukovar]] | ||
| + | | obejmuje najbardziej wysuniętą na wschód część Slawonii wokół [[Vukovar]] na granicy z [[Serbia]] | ||
| + | |} | ||
| + | ==== Miasta w Slawonii liczące ponad 20 000 mieszkańców ([[2011.]]) ==== | ||
| + | {| class="sortable wikitable" cellspacing="2" style="margin-top:7px; margin-right:0; background:none; text-align:left; font-size:90%;" | ||
| + | |- style="font-size:100%; text-align:right;" | ||
| + | ! Grb !! Grad !! Županija !! Površina (km²)!! Stanovništvo<br/>([[Dodatak:Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011.|Popis 2011.]]) | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Osijek_(grb).gif|23px]] || [[Osijek]] || {{ZD+X/HŽ|OBŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 171 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 108.048 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Slavonski Brod_(grb).gif|23px]] || [[Slavonski Brod]] || {{ZD+X/HŽ|BPŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 50,27 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 59.141 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Vinkovci_(grb).gif|23px]] || [[Vinkovci]] || {{ZD+X/HŽ|VSŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 94,21 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 32.029 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Đakovo_(grb).gif|23px]] || [[Đakovo]] || {{ZD+X/HŽ|OBŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 170 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 30.092 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Vukovar_(grb).gif|23px]] || [[Vukovar]] || {{ZD+X/HŽ|VSŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 100,26 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 27.683 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Požega_(grb).gif|23px]] || [[Požega]] || {{ZD+X/HŽ|PSŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 133,91 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 26.248 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Virovitica_(grb).gif|23px]] || [[Virovitica]] || {{ZD+X/HŽ|VPŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 178,49 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 21.291 | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | ==== Miasta w Slawonii liczące mniej niż 20 000 mieszkańców ([[2011.]]) ==== | ||
| + | {| class="sortable wikitable" cellspacing="2" style="margin-top:7px; margin-right:0; background:none; text-align:left; font-size:90%;" | ||
| + | |- style="font-size:100%; text-align:right;" | ||
| + | ! Grb !! Grad !! Županija !! Površina (km²)!! Stanovništvo<br/>([[Dodatak:Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011.|Popis 2011.]]) | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Našice_(grb).gif|23px]] || [[Našice]] || {{ZD+X/HŽ|OBŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 205,54 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 16.224 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Nova Gradiška_(grb).gif|23px]] || [[Nova Gradiška]] || {{ZD+X/HŽ|BPŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 49,58 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 15.833 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Slatina_(grb).gif|23px]] || [[Slatina]] || {{ZD+X/HŽ|VPŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 156 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 14.819 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Valpovo_(grb).gif|23px]] || [[Valpovo]] || {{ZD+X/HŽ|OBŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 141,67 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 12.327 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Županja_(grb).gif|23px]] || [[Županja]] || {{ZD+X/HŽ|VSŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 88,94 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 12.090 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Pleternica_(grb).gif|23px]] || [[Pleternica]] || {{ZD+X/HŽ|PSŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 198,13 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 11.323 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Beli Manastir_(grb).gif|23px]] || [[Beli Manastir]] || {{ZD+X/HŽ|OBŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 55 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 10.986 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Belišće_(grb).gif|23px]] || [[Belišće]] || {{ZD+X/HŽ|OBŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 69 km²|| style="text-align:right;padding-right:2px"| 10.825 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Donji Miholjac_(grb).gif|23px]] || [[Donji Miholjac]] || {{ZD+X/HŽ|OBŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 134,6 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 9.491 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Pakrac_(grb).gif|23px]] || [[Pakrac]] || {{ZD+X/HŽ|PSŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 358,82 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 8.460 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Ilok_(grb).gif|23px]] || [[Ilok]] || {{ZD+X/HŽ|VSŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 129,46 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 6.767 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Otok (grad)_(grb).gif|23px]] || [[Otok (Vukovarsko-srijemska županija)|Otok]] || {{ZD+X/HŽ|VSŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 136,15 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 6.343 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Kutjevo_(grb).gif|23px]] || [[Kutjevo]] || {{ZD+X/HŽ|PSŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 173,61 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 6.247 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Lipik_(grb).gif|23px]] || [[Lipik]] || {{ZD+X/HŽ|PSŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 212 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 6.170 | ||
| + | |- | ||
| + | | [[Plik:Orahovica_(grb).gif|23px]] || [[Orahovica]] || {{ZD+X/HŽ|VPŽ}} || style="text-align:right;padding-right:2px"| 123,9 km² || style="text-align:right;padding-right:2px"| 5.304 | ||
| + | |} | ||
| + | |||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
{{izvori}} | {{izvori}} | ||
| − | |||
[[Kategoria:Krainy historyczne Chorwacji]] | [[Kategoria:Krainy historyczne Chorwacji]] | ||
| − | |||
Aktualna wersja na dzień 17:21, 7 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Slavonia region cities map.png Slawonia i Srem Plik:Slavonia 5 counties colour coded.svg Pięć krain Slawonii: Żupanat Brod-Posavina Żupanat Osijek-Baranja Żupanat Požega-Slavonia Żupanat Virovitica-Podravina Żupanat Vukovar-Srijem Plik:Croatia-Slavonia.png Obszar Slawonii zaznaczony na mapie Chorwacji Plik:Coa Slavonia Country History.svg Historyczny herb Slawonii Slawonia (chor. Slavonija[1]) – historyczna kraina we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy. Często zaliczany jest do niej także region Sremu. Slawonia zajmuje południowy skraj Kotliny Panońskiej. W jej skład wchodzą szerokie doliny Sawy i Drawy – Posawie i Podrawie oraz leżąca między nimi równina, z której wyrastają wzniesienia panońskich gór wyspowych (najwyższe pasmo – góry Papuk, do 953 m n.p.m.). Główne miasta i ośrodki przemysłowe: Osijek, Slavonski Brod, Vukovar (historyczny Srem), Borovo. Urodzajny region rolniczy – uprawa: pszenicy, kukurydzy, buraków cukrowych, konopi, lnu, drzew owocowych, winorośli, warzyw; hodowla: bydła i trzody chlewnej. Na początku IX wieku Slawonia tworzyła odrębne księstwo Chorwacji Panońskiej (Posawskiej) pod władzą księcia Ljudevita, sięgając na zachód do rzeki Kupy. Od X wieku w składzie Chorwacji. W XVII i XVIII wieku w składzie Pogranicza Wojskowego między habsburskimi Węgrami a imperium osmańskim. Po pokoju karłowickim odtworzona w granicach przesuniętych na wschód jako odrębne Królestwo Slawonii. Po ugodzie chorwacko-węgierskiej w 1868 połączona z Chorwacją jako część Trójjedynego Królestwa Chorwacji, Slawonii i Dalmacji. Po rozpadzie Jugosławii w 1991 roku zachodnie (okolice Okučani) i wschodnie, zaliczane do Sremu, (okolice Vukovaru) skraje Slawonii zostały przez miejscowych Serbów włączone do Republiki Serbskiej Krainy. Od czasu jej likwidacji w 1995 pozostają w granicach Chorwacji. Spis treściSkład etniczny według županiji
Zgodnie z wynikami ostatniego spisu ludności z 2011 r. we wschodniej Chorwacji mieszkało łącznie 806 192 mieszkańców, czyli 19,8% całej populacji Chorwacji. W porównaniu do 1991 r. (977 391 mieszkańców) odnotowano całkowite wyludnienie lub spadek ogólnej liczby mieszkańców o 13,5% (bezwzględnie dla 171.199 osób). [2] Struktura administracyjnaObszar Slawonii jest obecnie administrowany przez županije (powiaty):
Miasta w Slawonii liczące ponad 20 000 mieszkańców (2011.)
Miasta w Slawonii liczące mniej niż 20 000 mieszkańców (2011.)
Przypisy
|