Apa: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 7 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1b]]
+
[[Kategoria:0]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Apa_of_Slavonia
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Apa_of_Slavonia
Linia 39: Linia 39:
 
|}
 
|}
  
−
'''Apa''' lub ''Appa'' (także ''Alban'') († po 1161), węgierski szlachcic, zajmował stanowiska dworskie i osiągnął godność [[Ban całej Slawonii|bana Slawonii]] w ostatnim okresie panowania króla [[II. Géza|Gézy II]].
+
'''Apa''' lub ''Appa'' (także ''Alban'') († po 1161), węgierski szlachcic, zajmował stanowiska dworskie i osiągnął godność [[Ban całej Slawonii|bana Slawonii]] w ostatnim okresie panowania króla Węgier [[II. Géza|Gejzy II]].
  
 
== Pochodzenie ==
 
== Pochodzenie ==
  
−
Jego pochodzenie nie jest znane, ale jego brat był potężnym i dobrze wykształconym duchownym, [[arcybiskup Esztergom|arcybiskupem Esztergom]], '''[[Banffi Lukács|Lukács]]'''.<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 437.</ref> Według Mór Wertner ojcem imiennika Apy był Apa, o którym mówiono, że był jednym z potężnych władców w 1108 r. za panowania [[Koloman Uczony|Kolomana Uczonego]]. Od XVIII wieku kilku historyków i genealogów próbowało połączyć Apę i Lucasa z różnymi znanymi klanami w królestwie Węgier, głównie z wybitnym klanem [[Gutkeled]]. Historyk Ubul Kállay argumentował, że Apa i Lucas byli synami [[Alexius Gutkeled]], [[Ban całej Slawonii|bana Slawonii]] za panowania [[II. István]]a.<ref name="Körmendi">Körmendi, Tamás (2003). "Lukács [''Lucas'']". W: Beke, Margit (ed.). ''Esztergomi érsekek 1001–2003'' [''Arcybiskupi z Ostrzyhomia 1001–2003'']. Szent István Társulat. str. 68.</ref>
+
Jego pochodzenie nie jest znane, ale jego brat był wpływowym i dobrze wykształconym duchownym, [[arcybiskup Esztergom|arcybiskupem Ostrzyhomia]], [[Banffi Lukács|Łukasz]].<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 437.</ref> Według [[Wertner Mór|Mór Wertner]] ojcem imiennika Apy był Apa, o którym mówiono, że był jednym z potężnych władców w 1108 r. za panowania króla [[Koloman Uczony|Kolomana Uczonego]]. Od XVIII wieku kilku historyków i genealogów próbowało połączyć Apę i Łukasz z różnymi znanymi klanami w królestwie Węgier, głównie z wybitnym klanem [[Gutkeled]]. Historyk Kállay Ubul|Ubul Kállay]] argumentował, że Apa i Łukasz byli synami [[Alexius Gutkeled|Aleksusa Gutkeleda]], [[Ban całej Slawonii|bana Slawonii]] za panowania [[II. István|Stefana II]].<ref name="Körmendi">Körmendi, Tamás (2003). "Lukács [''Lucas'']". W: Beke, Margit (red.). ''Esztergomi érsekek 1001–2003'' [''Arcybiskupi z Ostrzyhomia 1001–2003'']. Szent István Társulat. str. 68.</ref>
  
 
== Kariera ==
 
== Kariera ==
  
−
Apa został wspomniany po raz pierwszy w aktach współczesnych w 1148 r., gdy już wspomniano o nim w liście '''przywilejowym''' [[II. Géza|Gézy II]]<ref>Thoroczkay, Gábor, ed. (2018). ''Írott források az 1116–1205 közötti magyar történelemről'' [''Pisemne źródła historii Węgier z lat 1116–1205'']. Szegedi Középkorász Műhely. str. 100, 185.</ref>. Został nazwany „''apud regem gratiosissimus''” w 1150 r., odzwierciedlając jego wybitny status na dworze królewskim do tego czasu<ref name="Körmendi">Körmendi, Tamás (2003). "Lukács [''Lucas'']". W: Beke, Margit (ed.). ''Esztergomi érsekek 1001–2003'' [''Arcybiskupi z Ostrzyhomia 1001–2003'']. Szent István Társulat. str. 68.</ref>. Funkcjonował jako [[ispán]] w komitacie [[Bodrog]] w 1156 r., Ale mógł on mieć godność z poprzedniej dekady, kiedy to często wspominano go (lub jako ispána) bez konkretnego komitatu<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 26, 41, 141.</ref>. Bracia - Apa i Lukács - zyskali na znaczeniu po odejściu '''wujka''' króla Gézy, [[Beloš]]a, który został '''zhańbiony''' na dworze królewskim i uciekł z Węgier pod koniec 1157 r.<ref name="Markó" /> Jako jego następca Apa został [[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]]. Jest prawdopodobne, że nosił tę godność aż do śmierci Gézy w 1162 r.<ref name="Zsoldos" /> W tym charakterze '''rządzą dalmatyńskim regionem przybrzeżnym (Wybrzeże Chorwacji lub Primorje), a obszar między rzekami Drawą i Sawą nadal nie podlegał jego jurysdykcji'''<ref name="Körmendi">Körmendi, Tamás (2003). "Lukács [''Lucas'']". W: Beke, Margit (ed.). ''Esztergomi érsekek 1001–2003'' [''Arcybiskupi z Ostrzyhomia 1001–2003'']. Szent István Társulat. str. 68.</ref>. Ponieważ w ostatnich latach Gézy II nie było znanego urzędnika z godnością [[palatyn]]a Węgier, możliwe jest, że Apor był najpotężniejszym świeckim powiernikiem monarchy po odejściu Beloša, podczas gdy Lucas został wyniesiony do arcybiskupstwa Esztergom, stając się jednocześnie głową Kościoła na Węgrzech.<ref name="Markó" />
+
Apa został wspomniany po raz pierwszy w aktach mu współczesnych w 1148 r., gdy już wspomniano o nim w liście przywilejów [[II. Géza|Gejzy II]]<ref name=Thoroczkay>Thoroczkay, Gábor, ed. (2018). ''Írott források az 1116–1205 közötti magyar történelemről'' [''Pisemne źródła historii Węgier z lat 1116–1205'']. Szegedi Középkorász Műhely. str. 100, 185.</ref>. Został nazwany „''apud regem gratiosissimus''” w 1150 r., odzwierciedlając jego wybitny status na dworze królewskim do tego czasu<ref name="Körmendi">Körmendi, Tamás (2003). "Lukács [''Lucas'']". W: Beke, Margit (red.). ''Esztergomi érsekek 1001–2003'' [''Arcybiskupi z Ostrzyhomia 1001–2003'']. Szent István Társulat. str. 68.</ref>. Funkcjonował jako [[ispán]] w komitacie [[Bodrog]] w 1156 r., ale mógł on mieć godność z poprzedniej dekady, kiedy to często wspominano go jako ''[[ispán]]a'' bez konkretnego komitatu<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 26, 41, 141.</ref>. Bracia – Apa i Łukasz – zyskali na znaczeniu po odejściu regenta króla Gejzy, [[Beloš]]a, który został pohańbiony na dworze królewskim i zbiegł z Węgier pod koniec 1157 r.<ref name="Markó" /> Jako jego następca Apa został [[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]]. Jest prawdopodobne, że nosił tę godność aż do śmierci Gejzy w 1162 r.<ref name="Zsoldos" /> W tym charakterze rządził dalmatyńskim regionem przybrzeżnym (Wybrzeże Chorwacji lub Primorje), a obszar między rzekami Drawą i Sawą nadal nie podlegał jego jurysdykcji<ref name="Körmendi">Körmendi, Tamás (2003). "Lukács [''Lucas'']". W: Beke, Margit (red.). ''Esztergomi érsekek 1001–2003'' [''Arcybiskupi z Ostrzyhomia 1001–2003'']. Szent István Társulat. str. 68.</ref>. Ponieważ w ostatnich latach panowania Gejzy II nie było znanego urzędnika z godnością [[palatyn]]a Węgier, możliwe jest, że Apa był najpotężniejszym świeckim powiernikiem monarchy po odejściu Beloša, podczas gdy Łukasz został wyniesiony do godności arcybiskupa Ostrzyhomia, stając się jednocześnie głową Kościoła na Węgrzech.<ref name="Markó" />
  
−
<small>Apa was first mentioned by contemporary records in 1148, when he was already referred to as a ''comes'' by a privilege letter of Géza II.{{sfn|Thoroczkay|2018|p=100}} He was styled as "''apud regem gratiosissimus''" in 1150, reflecting his distinguished status in the royal court by that time.{{sfn|Körmendi|2003|p=68}} He functioned as ''[[ispán]]'' of [[Bács-Bodrog County|Bodrog County]] in 1156, but it is possible he already held the dignity from the previous decade, when he was frequently mentioned as ''comes'' (or ''ispán'') without the specific county.{{sfn|Zsoldos|2011|p=141}} The brothers – Apa and Lucas – came to prominence after the departure of King Géza's maternal uncle, [[Beloš]], who became disgraced at the royal court and fled Hungary in late 1157.{{sfn|Markó|2006|p=437}} As his successor, Apa was made Ban of Slavonia. It is plausible he bore the dignity until Géza's death in 1162.{{sfn|Zsoldos|2011|p=41}} In this capacity, he governed the [[Dalmatia]]n coastal region ([[Croatian Littoral]] or Primorje), and the area between the rivers [[Drava]] and [[Sava]] still did not fall under his jurisdiction.{{sfn|Körmendi|2003|p=68}} As there is no known office-holder of the dignity [[Palatine of Hungary]] in the last years of Géza II, it is possible that Apor was the most powerful secular confidant of the monarch after Beloš' departure, while Lucas was elevated into the [[Roman Catholic Archdiocese of Esztergom-Budapest|archbishopric of Esztergom]], becoming head of the Church in Hungary in the same time.{{sfn|Markó|2006|p=437}} </small>
+
Według nieautentycznego dokumentu, pełnił również funkcję [[sędzia królewski|sędziego królewskiego]] (łac. ''curialis came maior'') w 1158 r. Dokument odnosi się również do pewnego Emeryka, który nosił tytuł „''curialis comes minor''”, co jest możliwą pierwszą wzmianką. urzędu wice-sędziego królewskiego.<ref name="Zsoldos" /> Ban Apa posiadał ziemie w północno-wschodniej części Węgier, głównie komitaty [[Ung]] i [[Zemplén]]. Był właścicielem wsi Kána (dzisiejsze ruiny archeologiczne w Budapeszcie). Wzniósł tam opactwo benedyktyńskie.<ref>F. Romhányi, Beatrix (2000). ''Kolostorok és társaskáptalanok a középkori Magyarországon: Katalógus'' [''Klasztory i kolegia w średniowiecznych Węgrzech: Katalog'']. Pytheas. str. 45.</ref>
  
−
Według '''nieautentycznej''' karty, pełnił również funkcję [[sędzia królewski|sędziego królewskiego'' (łac. ''Curialis came maior'') w 1158 r. '''Karta''' odnosi się również do pewnego Emeryka, który nosił tytuł „''curialis comes minor''”, co jest możliwą pierwszą wzmianką. urzędu wice-sędziego królewskiego.<ref name="Zsoldos" /> Ban Apa posiadał ziemie w północno-wschodniej części Węgier, głównie komitaty [[Ung]] i [[Zemplén]]. Był właścicielemi wsi Kána (dzisiejsze ruiny archeologiczne w Budapeszcie). Wzniósł tam opactwo benedyktyńskie.<ref>F. Romhányi, Beatrix (2000). ''Kolostorok és társaskáptalanok a középkori Magyarországon: Katalógus'' [''Klasztory i kolegia w średniowiecznych Węgrzech: Katalog'']. Pytheas. str. 45.</ref>
+
Zgodnie z dekretem papieża [[Aleksander III|Aleksandra III]], gdy legat papieski, kardynał [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pietro_di_Miso Pietro di Miso] został wysłany na Węgry, aby przekazać paliusz Łukaszowi w Ostrzyhomiu w 1161 r., brat arcybiskupa „Alban” (obecnie uczeni identyfikowali go z Apą) ''przekazał konia dla legata'', gdy Pietro i jego eskorta przejechali węgierską granicę z Dalmacją (dlatego Apa prawdopodobnie nadal funkcjonował jako ban w tym roku). List głosi, że arcybiskup Łukasz martwił się, że ten krok można uznać za symonię w Kurii Rzymskiej. Papież Aleksander uspokoił prałata biblijnymi zwrotami. To ostatnia wzmianka o Apie jako żywej osobie<ref name=Thoroczkay/>.
−
 
 
−
Zgodnie z dekretem papieża [[Aleksander III|Aleksandra III]], gdy legat papieski, kardynał [[Pietro di Mis]] został wysłany na Węgry, aby przekazać paliusz Lukácsowi z Esztergom w 1161 r., brat arcybiskupa „Alban” (obecnie uczeni identyfikowali go z Apą) '''przekazał konia dla legata''', gdy Pietro i jego eskorta wjechali na węgierską granicę przez Dalmację (dlatego Apa prawdopodobnie nadal funkcjonował jako ban w tym roku). List głosi, że arcybiskup Lukács martwił się, że ten krok można uznać za symonię w Kurii Rzymskiej. Papież Aleksander uspokoił prałata biblijnymi zwrotami. To ostatnia wzmianka o Apie jako żywej osobie [8].
 
−
 
 
−
<small>According to a [[decretal]] of [[Pope Alexander III]], when the papal legate, cardinal [[Pietro di Miso]] was sent to Hungary to hand over the [[pallium]] to Lucas of Esztergom in 1161, the archbishop's brother "Alban" (most scholars identified him with Apa) provided a horse for the legate, when Pietro and his escort entered the Hungarian border via Dalmatia (thus Apa perhaps still functioned as ban in that year). The letter narrates that Archbishop Lucas worried this step could be considered as [[simony]] in the [[Roman Curia]]. Pope Alexander reassured the prelate with Biblical phrases. This is the last mention of Apa as a living person.{{sfn|Thoroczkay|2018|p=185}} </small>
 
  
 
==Przypisy==
 
==Przypisy==
Linia 63: Linia 59:
 
* F. Romhányi, Beatrix (2000). ''Kolostorok és társaskáptalanok a középkori Magyarországon: Katalógus'' [''Klasztory i kolegia w średniowiecznych Węgrzech: Katalog'']. Pytheas. ISBN 963-7483-07-1.
 
* F. Romhányi, Beatrix (2000). ''Kolostorok és társaskáptalanok a középkori Magyarországon: Katalógus'' [''Klasztory i kolegia w średniowiecznych Węgrzech: Katalog'']. Pytheas. ISBN 963-7483-07-1.
  
−
* Körmendi, Tamás (2003). "Lukács [''Lucas'']". W: Beke, Margit (ed.). ''Esztergomi érsekek 1001–2003'' [''Arcybiskupi z Ostrzyhomia 1001–2003'']. Szent István Társulat. str. 59–72. ISBN 963-361-472-4.
+
* Körmendi, Tamás (2003). "Lukács [''Lucas'']". W: Beke, Margit (red.). ''Esztergomi érsekek 1001–2003'' [''Arcybiskupi z Ostrzyhomia 1001–2003'']. Szent István Társulat. str. 59–72. ISBN 963-361-472-4.
  
 
* Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
 
* Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
Linia 73: Linia 69:
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
−
  |urzędnik          = Apa
+
  |urzędnik          = Apa (węg.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
−
  |tytulatura        = Ban całej Slawonii<br>Sędzia królewski<br>Ban całej Slawonii
+
  |tytulatura        = [[Ban całej Slawonii]]<br>[[Sędzia królewski]]
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 108: Linia 104:
 
  |rodzina          =  
 
  |rodzina          =  
 
  |pochodzenie      = węgierskie
 
  |pochodzenie      = węgierskie
−
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
+
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]
 
  |data urodzenia    = data nieznana
 
  |data urodzenia    = data nieznana
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  

Aktualna wersja na dzień 13:14, 21 lip 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1157-1158) 		Następca:
brak informacji brak informacji
Poprzednik: Sędzia królewski
(1158) 		Następca:
Héder Henrik Gábor
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1164-1171) 		Następca:
Belos brak informacji

Apa lub Appa (także Alban) († po 1161), węgierski szlachcic, zajmował stanowiska dworskie i osiągnął godność bana Slawonii w ostatnim okresie panowania króla Węgier Gejzy II.

Pochodzenie

Jego pochodzenie nie jest znane, ale jego brat był wpływowym i dobrze wykształconym duchownym, arcybiskupem Ostrzyhomia, Łukasz.[1] Według Mór Wertner ojcem imiennika Apy był Apa, o którym mówiono, że był jednym z potężnych władców w 1108 r. za panowania króla Kolomana Uczonego. Od XVIII wieku kilku historyków i genealogów próbowało połączyć Apę i Łukasz z różnymi znanymi klanami w królestwie Węgier, głównie z wybitnym klanem Gutkeled. Historyk Kállay Ubul|Ubul Kállay]] argumentował, że Apa i Łukasz byli synami Aleksusa Gutkeleda, bana Slawonii za panowania Stefana II.[2]

Kariera

Apa został wspomniany po raz pierwszy w aktach mu współczesnych w 1148 r., gdy już wspomniano o nim w liście przywilejów Gejzy II[3]. Został nazwany „apud regem gratiosissimus” w 1150 r., odzwierciedlając jego wybitny status na dworze królewskim do tego czasu[2]. Funkcjonował jako ispán w komitacie Bodrog w 1156 r., ale mógł on mieć godność z poprzedniej dekady, kiedy to często wspominano go jako ispána bez konkretnego komitatu[4]. Bracia – Apa i Łukasz – zyskali na znaczeniu po odejściu regenta króla Gejzy, Beloša, który został pohańbiony na dworze królewskim i zbiegł z Węgier pod koniec 1157 r.[1] Jako jego następca Apa został banem Slawonii. Jest prawdopodobne, że nosił tę godność aż do śmierci Gejzy w 1162 r.[4] W tym charakterze rządził dalmatyńskim regionem przybrzeżnym (Wybrzeże Chorwacji lub Primorje), a obszar między rzekami Drawą i Sawą nadal nie podlegał jego jurysdykcji[2]. Ponieważ w ostatnich latach panowania Gejzy II nie było znanego urzędnika z godnością palatyna Węgier, możliwe jest, że Apa był najpotężniejszym świeckim powiernikiem monarchy po odejściu Beloša, podczas gdy Łukasz został wyniesiony do godności arcybiskupa Ostrzyhomia, stając się jednocześnie głową Kościoła na Węgrzech.[1]

Według nieautentycznego dokumentu, pełnił również funkcję sędziego królewskiego (łac. curialis came maior) w 1158 r. Dokument odnosi się również do pewnego Emeryka, który nosił tytuł „curialis comes minor”, co jest możliwą pierwszą wzmianką. urzędu wice-sędziego królewskiego.[4] Ban Apa posiadał ziemie w północno-wschodniej części Węgier, głównie komitaty Ung i Zemplén. Był właścicielem wsi Kána (dzisiejsze ruiny archeologiczne w Budapeszcie). Wzniósł tam opactwo benedyktyńskie.[5]

Zgodnie z dekretem papieża Aleksandra III, gdy legat papieski, kardynał Pietro di Miso został wysłany na Węgry, aby przekazać paliusz Łukaszowi w Ostrzyhomiu w 1161 r., brat arcybiskupa „Alban” (obecnie uczeni identyfikowali go z Apą) przekazał konia dla legata, gdy Pietro i jego eskorta przejechali węgierską granicę z Dalmacją (dlatego Apa prawdopodobnie nadal funkcjonował jako ban w tym roku). List głosi, że arcybiskup Łukasz martwił się, że ten krok można uznać za symonię w Kurii Rzymskiej. Papież Aleksander uspokoił prałata biblijnymi zwrotami. To ostatnia wzmianka o Apie jako żywej osobie[3].

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 437.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Körmendi, Tamás (2003). "Lukács [Lucas]". W: Beke, Margit (red.). Esztergomi érsekek 1001–2003 [Arcybiskupi z Ostrzyhomia 1001–2003]. Szent István Társulat. str. 68.
  3. ↑ 3,0 3,1 Thoroczkay, Gábor, ed. (2018). Írott források az 1116–1205 közötti magyar történelemről [Pisemne źródła historii Węgier z lat 1116–1205]. Szegedi Középkorász Műhely. str. 100, 185.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 26, 41, 141.
  5. ↑ F. Romhányi, Beatrix (2000). Kolostorok és társaskáptalanok a középkori Magyarországon: Katalógus [Klasztory i kolegia w średniowiecznych Węgrzech: Katalog]. Pytheas. str. 45.

Źródła

  • F. Romhányi, Beatrix (2000). Kolostorok és társaskáptalanok a középkori Magyarországon: Katalógus [Klasztory i kolegia w średniowiecznych Węgrzech: Katalog]. Pytheas. ISBN 963-7483-07-1.
  • Körmendi, Tamás (2003). "Lukács [Lucas]". W: Beke, Margit (red.). Esztergomi érsekek 1001–2003 [Arcybiskupi z Ostrzyhomia 1001–2003]. Szent István Társulat. str. 59–72. ISBN 963-361-472-4.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
  • Thoroczkay, Gábor, ed. (2018). Írott források az 1116–1205 közötti magyar történelemről [Pisemne źródła historii Węgier z lat 1116–1205]. Szegedi Középkorász Műhely. ISBN 978-615-80398-3-3.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Apa (węg.)

— Ban całej Slawonii
Sędzia królewski		 —
Ban całej Slawonii
Okres od 1157
do 1158
Poprzednik nieznany
Następca nieznany
Sędzia królewski
Okres 1157
Poprzednik Héder Henrik
Następca Gábor
Ban całej Slawonii
Okres od 1164
do 1171
Poprzednik Belos
Następca brak informacji
Dane biograficzne
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny data nieznana
Śmierć po 1161
Ojciec nieznany
Matka nieznana
Rodzeństwo Lukács
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Apa&oldid=37956”