|
|
| (Nie pokazano 9 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:1prz]] | + | #PATRZ [[Краљевина Босна]] |
| − | {{Uwaga polska|
| |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Kr%C3%B3lestwo_Bo%C5%9Bni
| |
| − | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kr%C3%B3lestwo_Bo%C5%9Bni&action=history
| |
| − | |nota = polski
| |
| − | }}
| |
| − | {{Uwaga|
| |
| − | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Kingdom_of_Bosnia
| |
| − | |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kingdom_of_Bosnia&action=history
| |
| − | |nota = angielski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {{Uwaga| | + | {{SORTUJ:Bośnia, Królestwo}} |
| − | |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Bosznia_uralkod%C3%B3inak_list%C3%A1ja
| |
| − | |autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Bosznia_uralkod%C3%B3inak_list%C3%A1ja&action=history
| |
| − | |nota = węgierski
| |
| − | }} | |
| | | | |
| − | | + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | {|
| |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | [[File:Medieval Bosnian State Expansion-en.svg|thumb|left|Obszar Królestwa Bośni]]
| |
| − | | |
| − | Królestwo Bośni (Bośnia: Kraljevina Bosna / Краљевина Босна) lub Królestwo Bośni (Bosansko kraljevstvo / Босанско краљевство) było południowosłowiańskim średniowiecznym królestwem, które przetrwało w latach 1377–1463 i wyewoluowało z Bośni. W [[1463]] cały ówczesny teren państwa został podbity przez [[imperium osmańskie]].
| |
| − | | |
| − | W całej historii Bośnia i Hercegowina była częścią różnych państw. Mieszkające tutaj plemiona barbarzyńców iliryjskich zastąpiła cywilizacja rzymska. W wyniku podziału imperium w 395 roku Bałkany, a tym samym Bośnia, wpadły w ręce Cesarstwa Bizantyjskiego i pozostały tam aż do przybycia Turków w XIV-XV wieku. W 1878 r. terytorium zostało przyłączone do monarchii austro-węgierskiej, aby uniknąć istnienia niezależnego państwa muzułmańskiego w Europie. 28 czerwca 1914 r. podczas parady w stolicy państwa w Sarajewie miał miejsce zamacz na następcę tronu tronu austro-węgierskiego, Ferenca Ferdynanda i jego żony, księżnej Zofii, co doprowadziło do wojny światowej. Pod koniec wojny, w 1918 r. Bośnia stała się częścią powstającego Królestwa Serbsko-Chorwacko-Słoweńskiego, a następnie Jugosławii. Ogłosiła swoją niepodległość w 1992 r. i podczas trzyletniej wojny utrzymał ją na mocy traktatu pokojowego z Dayton.
| |
| − | | |
| − | Chociaż królowie węgierscy uważali Bośnię za swoją suwerenność, bośniaccy władcy działali głównie niezależnie, prowadząc dyplomację, rządząc systemem sądowniczym, przyznając miastom i majątkom ziemnym, wybijając monety, eksploatując zasoby naturalne oraz zawierając umowy handlowe z innymi krajami i niezależnymi miastami.<ref name="Vego">Vego, Marko (1957). ''Naselja bosanske srednjovjekovne države'' (po serbo-chorwacku). Sarajevo: Svjetlost. str. 127–129.</ref>
| |
| − | | |
| − | Król [[Tvrtko I]] (1353–91) zdobył części zachodniej Serbii i większość wybrzeża Adriatyku na południe od rzeki Neretwy. Pod koniec jego panowania Bośnia na krótko stała się jednym z najsilniejszych państw na Półwyspie Bałkańskim. Jednak feudalne podziały były zbyt silne w Bośni i po jego śmierci kraj stracił na znaczeniu. Szlachta bośniacka posiadała znaczącą władzę, organizując spotkania w miejscu znanym jako [https://bs.wikipedia.org/wiki/Stanak Stanak], gdzie członkowie obradowali w sprawach takich jak wybór nowego króla lub królowej i koronacje, polityka zagraniczna, sprzedaż lub cesja terytorium, zawieranie i podpisywanie traktatów z krajami sąsiadującymi, oraz kwestie wojskowe.<ref>Radušić, Edin (2010). [https://www.parlament.ba/istorija/default.aspx?id=27865&langTag=bs-BA&pril=b "Istorija parlamentarizma u BiH"]. ''Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine''. Zgromadzenie Parlamentarne Bośni i Hercegowiny.</ref><ref>Miroslav Krleža; Ivo Cecić; Igor Gostl, eds. (1980). ''Enciklopedija Jugoslavije: Bje-Crn''. Jugoslavenski leksikografski zavod. str. 217.</ref>
| |
| − | | |
| − | Imperium Osmańskie zaanektowało część wschodniej Bośni w latach 40. i 50. XV wieku i podbiło Hercegowinę, a ostatnia forteca upadła w 1481 roku.<ref>Jean W Sedlar (1 marca 2011). ''[https://books.google.com/books?id=ANdbpi1WAIQC&pg=PA23 East Central Europe in the Middle Ages, 1000–1500]''. University of Washington Press. str. 23–. ISBN 978-0-295-80064-6.<sup>[zakres stron jest zbyt szeroki]</sup></ref> [[Stefan Tomaszević Kotromanić]], ostatni król Bośni, został pojmany przez Turków i zabity w 1463 roku.
| |
| − | | |
| − | Populacja Bośni w szczytowym okresie wynosiła od 500 000 do 1 000 000 osób<ref>[http://www.bosna-hercegovina.info/povijest.htm "Povijet – istorija Bosne i Hercegovine"]. www.bosna-hercegovina.info. [dostęp:2019-04-08].</ref>. Przytłaczająca większość ludności była wiejska, jedna było także kilka znaczących ośrodków miejskich. Do bardziej znanych miast należały [[Doboj]], [[Jajce]], [[Srebrenik]], [[Srebrenica]], [[Tesanj|Tešanj]] i [[Visoko during the Middle Ages|Podvisoki]]. Kopalnictwo, szczególnie srebra, było głównym źródłem dochodów królów bośniackich.
| |
| − | | |
| − | ==Tło==
| |
| − | | |
| − | Banat Bośni był średniowiecznym państwem, obejmującym u szczytu potęgi większość dzisiejszej Bośni i Hercegowiny, a także części Dalmacji (w Chorwacji), Serbii i Czarnogóry. Chociaż nominalnie należał do królestwa węgierskiego, był faktycznym niepodległym państwem<ref name="Fine1994">Fine, John Van Antwerp, Jr. (1994). ''The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest''. Michigan: University of Michigan Press. ISBN 0-472-08260-4. str. 44, 148, 279, 281, 384, 387–389, 392–393, 458–459, 463–464, 472, 487, 585.</ref><ref>Richard C. Frucht (2005). ''[https://books.google.com/books?id=lVBB1a0rC70C&pg=PA627 Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture]''. ABC-CLIO. str. 631. ISBN 978-1-57607-800-6.</ref><ref name="Klaić">Klaić, Nada (1994) [1994]. ''Srednjovjekovna Bosna''. Zagreb: Eminex. str. 34, 42, 55, 58, 71, 76, 105, 116, 119, 169, 172, 173, 181, 183, 186, 221.</ref> Po panowaniu bana [[Kulin]]a władcy Bośni cieszyli się pozorną niepodległością od [[Królestwo Węgier|Węgier]]<ref>Fine, John V. A.; Fine, John Van Antwerp (1994). ''[https://books.google.ba/books?id=LvVbRrH1QBgC&q=independence#v=snippet&q=independence&f=false The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5.</ref><ref name="Klaić" /> i chociaż przez większość czasu zajmowali pozycję wasalną, to jednak zdołali rozszerzyć swoje rządy w Serbii, Chorwacji i Dalmacji. Banat Bośni istniał do 1377 r., gdy to podniesiono go do rangi królestwa wraz z koronacją Tvrtko I<ref>Petrovich, Michael Boro; Division, Library of Congress Slavic and Central European (1 stycznia 1974). ''[https://archive.org/details/yugoslaviabiblio0000petr Yugoslavia: A Bibliographic Guide]''. U.S. Government Printing Office. ISBN 978-0-8444-0041-9. "coronation."</ref><ref>Dedijer, Vladimir (1974). ''[https://books.google.ba/books?id=AnNpAAAAMAAJ&dq=tvrtko+coronation&focus=searchwithinvolume&q=coronation History of Yugoslavia]''. McGraw-Hill Book Co.</ref> po śmierci ostatniego cesarza serbskiego z dynastii Niemenjić, która nie miała spadkobiercy tronu w 1371 r.
| |
| − | | |
| − | === Koronacja Tvrtki ===
| |
| − | | |
| − | Tvrtko miał wówczas największe roszczenia do tytułu królewskiego i nawet jeśli nie miał praktycznych środków do rządzenia Serbią, pozwoliło mu to podnieść Bośnię do rangi królestwa, co oznaczałoby bardziej formalną niezależność<ref>''[https://books.google.ba/books?id=xBeJDwAAQBAJ&pg=PA264&dq=tvrtko+coronation&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjP14PJr5TmAhXIpYsKHXXfChoQ6AEIJzAA#v=onepage&q=tvrtko%20coronation&f=false A Companion to Seals in the Middle Ages]''. BRILL. [dostęp:2019-01-11]. ISBN 978-90-04-39144-4.</ref>. Tvrtko ogłosił się tym samym pierwszym królem Bośni, twierdząc, że jest w pełni uprawniony, ponieważ koronę, którą wziął, wysłano od papieża Honoriusza III do [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Pierwszy_Koronowany Stefana Pierwszego Koronowanego] w 1217 r.<ref name="Vego1982">Vego, Marko (1982). ''[https://books.google.ba/books?id=7sFpAAAAMAAJ Postanak srednjovjekovne bosanske države]''. Sarajevo: Svjetlost. str. 113, 119.</ref> Serbska [https://pl.wikipedia.org/wiki/Logoteta logotetka] o imieniu Blagoje<ref name="Ćirković">Ćirković, Sima (1964). ''Историја средњовековне босанске државе'' (po serbo-chorwacku). Srpska književna zadruga. str. 136–138, 164–165, 171, 173–174, 176, 184–185.</ref>, która znalazła schronienie na dworze Twvrtko, przypisała Tvrtce prawo do „podwójnej korony”: jednej dla Bośni, a drugiej dla serbskich ziem jego przodków z dynastii Nemanjić<ref name="Ćirković" />. Był także królem Serbii i w ten sposób uzyskano podstawę prawną do koronacji, którą promował nawet jego formalny suweren [[I. Lajos|Ludwik I.]]<ref name="Vego1982" /> Królewski tytuł Tvrtki został również zatwierdzony przez następczynię Ludwika i kuzynkę Tvrtki, [I. Mária|Marię]]. [[Wenecja]] i [[Raguza]] konsekwentnie określały Tvrtko jako Króla [[Raszka|Raszki]], Raguza nawet narzekała, w 1378 r., na troskę Tvrtko o swoje nowe królestwo [20]. Koronacja Tvrtki jako króla Bośni i Serbii odbyła się jesienią 1377 r. (Prawdopodobnie 26 października, w święto św. Demetriusza) i była znaczącym wydarzeniem średniowiecznej historii Bośni, chociaż współczesne źródła o koronacji są bardzo rzadkie. Karta królewska wydana gminie Ragusan w dniu 10 kwietnia 1378 r. stanowi jedno z kluczowych źródeł zrozumienia pozycji średniowiecznego banatu bośniackiego i jego przekształcenia w królestwo, a także informacji o działalności gospodarczej między Bośnią i Raguzą oraz dowodu bośniackiego niezależność.<ref>Dautović, Dženan; Dedić, Enes (2016). [http://www.anubih.ba/godisnjak/god45/Godisnjak45-full.pdf "Povelja kralja Tvrtka I Kotromanića Dubrovniku"] (PDF). Godišnjak (po angielsku i bośniacku). Academy of Sciences and Arts of Bosnia and Herzegovina. '''45''': str. 242-243. Koronacja bośniackiego bana Tvrtko I Kotromanića na króla „Serbów i Bośni i Pomorja oraz części zachodnich” w 1377 r. była jednym z najważniejszych wydarzeń średniowiecznej historii Bośni. Tym aktem państwo bośniackie wywyższyło rangę królestwa i dynastii rządzącej, Kotromanićowie weszli w wąski krąg najszlachetniejszych rodzin średniowiecznej Europy. Współczesne źródła o jego wydarzeniu są niestety rzadkie i bardzo rzadkie."</ref>
| |
| − | | |
| − | === Międzynarodowe uznanie ===
| |
| − | | |
| − | Jako główny partner handlowy państwa bośniackiego, Raguza odnosiła się do Królestwa Bośniackiego jako odrębnego państwa („rusag”), na przykład w '''karcie''' wydanej [https://en.wikipedia.org/wiki/Sandalj_Hrani%C4%87 Sandaljowi Hranićowi] w listopadzie 1405 r., w której głosili, że kupcy raguzańscy będą bezpieczni przez „bośniacki rusag”<ref name="Vego1982" /> Raguzanie wypłacili także świętemu Demetriusowi dochód w wysokości 2000 [https://en.wikipedia.org/wiki/Ragusan_perpera perperów]. 26 sierpnia 1406 r. Na wniosek Tvrtko II<ref name="Vego1982" /> [[Władysław Neapolitański]] uznał terytoria królestwa.
| |
| − | | |
| − | ==History==
| |
| − | {{See also|Bosnia and Herzegovina in the Middle Ages}}
| |
| − | | |
| − | === Panowanie Tvrtko I ===
| |
| − | [[File:Zlatnik - Tvrtko I Kotromanić.jpg|200px|alt=|left|thumb|Złota moneta wybita za panowania Tvrtko I.]]
| |
| − | | |
| − | Bośnia osiągnęła swój szczyt za czasów Tvrtki I, członka dynastii [[Kotromanić]], który doszedł do władzy w 1353 r. W 1372 r. Tvrtko zawarł sojusz z księciem [[Lazar Hrebeljanović|Lazarem Hrebeljanovićem]], jednym z regionalnych władców na terytorium rozpadającego się imperium serbskiego<ref name="Fine1994" />. ] W następnym roku Tvrtko i Lazar zaatakowali domenę [https://en.wikipedia.org/wiki/Nikola_Altomanovi%C4%87 Nikoli Altomanovićia], najpotężniejszego wówczas serbskiego szlachcica. Po pokonaniu Altomanovicia podzielili jego ziemie, z wyjątkiem nadmorskich dzielnic Dračevica, Konavle i Trebinje, które zostały zajęte przez [https://en.wikipedia.org/wiki/%C4%90ura%C4%91_I_Bal%C5%A1i%C4%87 Đurađa I Balšicia], władcę [https://en.wikipedia.org/wiki/Zeta_under_the_Bal%C5%A1i%C4%87i Zety]. Tvrtko otrzymał części [[Zahumlje|Zahumla]], górne rzeki Driny i Lim oraz dzielnice Onogošt i Gacko. Przejęcie obejmowało ważny serbski prawosławny klasztor Mileševa, w którym przechowywano relikwie świętego Sawy, pierwszego serbskiego arcybiskupa<ref name="Fine1994" />.
| |
| − | | |
| − | W 1377 r. Tvrtko zabrał nadmorskie dzielnice od Balšića. W tym samym roku, 26 października, został koronowany na króla „Serbów, Bośni, Primorje (Wybrzeże) i ziem zachodnich”<ref>Singleton, Frederick Bernard (1985). ''A Short History of the Yugoslav Peoples''. Cambridge University Press. str. 20. ISBN 0-521-27485-0.</ref>. Nabycie terytorium Serbii, w tym ważnego klasztoru Mileševa, w połączeniu z faktem, że babcia Tvrtki była członkiem dynastii [https://en.wikipedia.org/wiki/Nemanji%C4%87_dynasty Nemanjić], skłoniło Tvrtko do koronacji na króla Serbii, tym samym potwierdzając swoje pretensje do serbskiego tronu. Było to możliwe dzięki królewskiej linii Nemanjić, która wymarła wraz z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Urosz_I_(car) Urošem] w 1371 r.<ref name="Fine1994" /> Koronę przesłał mu węgierski król [[Ludwik Andegaweński]]. Według wielu ostatnich prac takich uczonych, jak Čošković, Anđelić, Lovrenović i Filipović, sama ceremonia została przeprowadzona w Mile koło Visoko w kościele zbudowanym za panowania [[Stjepan II. Kotromanić|Stefana II Kotromanićia]], gdzie został pochowany wraz ze swoim wujem Stjepanem II.<ref>Dizdar, Mak (1971). ''[https://books.google.ba/books?id=F9w9AAAAIAAJ&dq=editions:hMHufGxV4b4C Stari bosanski tekstovi]'' (po bośniacku) (Biblioteka Kulturno nasleđe ed.). Sarajevo: Svjetlost. str. 118, 119. [dostep:2020-05-06].</ref> <sup>[potrzebne pełne przytoczenie]</sup><ref name="Velikonja">Velikonja, Mitja (2003). ''[https://archive.org/details/religiousseparat0000veli Religious Separation and Political Intolerance in Bosnia-Herzegovina]''. Texas A&M University Press. ISBN 1-58544-226-7.</ref><ref>[http://www.aneks8komisija.com.ba/main.php?id_struct=50&lang=4&action=view&id=1341 Mile declared as national monument]. [https://web.archive.org/web/20080203041749/http://www.aneks8komisija.com.ba/main.php?id_struct=50&lang=4&action=view&id=1341 Zarchiwizowano] 3 lutego 2008 na [https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine Wayback Machine]. 2003.</ref><ref>Anđelić Pavao, Krunidbena i grobna crkva bosanskih vladara u Milima (Arnautovićima) kod Visokog. Glasnik Zemaljskog muzeja XXXIV/1979., Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 1980, str. 183–247.</ref> Natomiast niektórzy wcześniejsi historiografowie, w większości reprezentowani przez zachodnich uczonych, uważają, że został koronowany w prawosławnym klasztorze Mileševa<ref>Dr. Željko Fajfric: [http://rastko.org.rs/istorija/zfajfric-kotromanici.html#_Toc486040907 Kotromanići]. [https://web.archive.org/web/20131023055941/http://rastko.org.rs/istorija/zfajfric-kotromanici.html Zarchiwizowano] 23 października 2013 na [https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine Wayback Machine].</ref> przez metropolitę Mileševa.<ref name="Velikonja" /><ref name="Fine1994" />
| |
| − | | |
| − | Po pokonaniu Altomanovicia Lazar był najpotężniejszym władcą na terytorium byłego imperium serbskiego. Chciał ponownie zjednoczyć państwo serbskie, a serbski Kościół prawosławny uznał go za najlepszego kandydata na następcę dynastii Niemenjić. Kościół, który był wówczas najsilniejszą spójną siłą wśród Serbów, nie poparł aspiracji Tvrtki w tym zakresie<ref>Mihaljčić, Rade (2001) [1984]. Лазар Хребељановић: историја, култ, предање (po serbsku). Belgrade: Srpska školska knjiga; Knowledge. str. 75. ISBN 86-83565-01-7.</ref>.
| |
| − | | |
| − | W 1390 r. Tvrtko rozszerzył swoje królestwo o część Chorwacji i Dalmacji<ref>Fine, John V. A.; Fine, John Van Antwerp (1994). ''[https://books.google.ba/books?id=LvVbRrH1QBgC&pg=PA398&dq=In+1390+Tvrtko+began+to+call+himself+King+of+Croatia+and+Dalmatia&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiBz9-izpbmAhVI_SoKHdpjBrgQ6AEIJzAA#v=onepage&q=%22In%201390%20Tvrtko%20began%20to%20call%20himself%20King%20of%20Croatia%20and%20Dalmatia%22&f=false The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5.</ref> i rozszerzył swój tytuł na „Króla Serbów, Bośni, Dalmacji, Chorwacji i Wybrzeża”<ref name="Ćirković" />. Pełny tytuł Tvrtki wyszczególniał ludy i zależności geograficzne, zgodnie z bizantyjską normą. U szczytu swojej władzy był „Królem Bośni, Serbii, Chorwacji, Hum, Usory, Soli, Dalmacji i Donji Kraji”.
| |
| − | | |
| − | W ostatnich miesiącach swego panowania Tvrtko poświęcił się umocnieniu pozycji w Dalmacji i planom przejęcia Zadaru, jedynego miasta Dalmacji, które uniknęło jego rządów. Zaproponował szeroki sojusz z Wenecją, ale nie odpowiadało to interesom republiki<ref name="Ćirković" />. Tymczasem Tvrtko sprzyjał również stosunkom z księciem Austrii Albertem III. Pod koniec lata 1390 r. Spodziewano się zawarcia małżeństwa między niedawno owdowiałym królem a członkiem austriackiej rodziny rządzącej [[Habsburg]]ami. Królestwo węgierskie pozostało jednak przedmiotem polityki zagranicznej Tvrtki. Choć nie uznawali się za królów, Tvrtko i węgierski Zygmunt rozpoczęli negocjacje pokojowe we wrześniu. Zygmunt był w słabszej pozycji i prawdopodobnie był gotowy na ustępstwa wobec Tvrtki, gdy jego ambasadorzy przybyli na dwór Tvrtki w styczniu 1391 roku. Negocjacje prawdopodobnie nigdy się nie zakończyły, ponieważ Tvrtko zmarł 10 marca<ref name="Ćirković" />.
| |
| − | | |
| − | === Śmierć Tvrtki i spadek ===
| |
| − | | |
| − | [[File:Stone_chair_of_Queen_Helen_of_Bosnia.png|200px|thumb|Royal and judge's seat of [[Helen of Bosnia|Queen Helen]], who is depicted on its side]]
| |
| − | | |
| − | Podczas gdy Bośnia zachowała swoją pozycję wśród państw sąsiednich bezpośrednio po śmierci Tvrtki, podczas panowania [https://en.wikipedia.org/wiki/Dabi%C5%A1a_of_Bosnia Dabišy] warunki w państwie zaczęły się pogarszać. Z powodzeniem opierał się swoim suwerenom z Węgier, Neapolu, a nawet Turkom osmańskim. W pierwszych latach swego panowania Dabiša z powodzeniem utrzymywał integralność Królestwa.
| |
| − | | |
| − | W drugiej części jego rządów nastąpił jednak wzrost potęgi magnatów i znaczna utrata terytoriów i wpływów. Szlachta stała się silniejsza i po raz pierwszy działała niezależnie od króla, poczynając od szlacheckiej rodziny [https://en.wikipedia.org/wiki/Sankovi%C4%87_noble_family Sanković] z Zahumia. Dabiša ograniczył władzę Sankovića, ale trend był nieodwracalny i ostatecznie doprowadził do osłabienia władzy królewskiej<ref name="Ćirković" />. [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić]], najważniejszy magnat królestwa, ułozył się z [[Zygmunt]]em i [[I. Mária|Marią]], ale pozostał lojalny wobec Dabišy. Do czerwca 1394 r. Dabiša była w otwartym konflikcie z [[Ivan Horvat|Janem Horvatem]], gorącym zwolennikiem Władysława i wrogiem Zygmunta. Rozkazał, aby ludzie z jego wysp Brač, Hvar i Korčula uczestniczyli w oblężeniu Omiša, miasta rządzonego przez Horvata<ref name="Ćirković" />. Zygmunt, który gromadził armię od kwietnia, skorzystał z niezgody.
| |
| − | | |
| − | [[Bitwa pod Doborem]] była świadkiem porażki i egzekucji Horvata, a także zniszczenia tytułowego miasta nad Bosną przez żołnierzy Zygmunta. Wkrótce potem Dabiša podporządkował się Zygmuntowi i złożył rezygnację z Chorwacji i Dalmacji królowi węgierskiemu i za zgodą wasali uznał go za swojego feudalnego władcę, a także za następcę tronu bośniackiego. Nie jest jasne, co skłoniło Dabišę do zaakceptowania tak surowych warunków. W zamian, jak wynika z traktatu wydanego w lipcu 1394 r., Zygmunt umieścił Dabišę wśród najwyższych rangą urzędników węgierskich i mianował go [[ispán]]em (hrabią) [[Somogy]]<ref name="Ćirković" /> <sup>[potrzebne pełne przytoczenie]</sup>
| |
| − | | |
| − | Mimo pomyślnego początku panowanie Dabišy zakończyło się, gdy królestwo zaczęło wykazywać pierwsze oznaki rozkładu. Znaczna część niezwykłego dziedzictwa Tvrtki została utracona latem 1394 r., a państwo powróciło w swoje poprzednie granice. Dabiša opuścił państwo bardziej niż kiedykolwiek wcześniej zależne od królów węgierskich, a wpływy królestwa na Bałkanach osłabły<ref name="Ćirković" />.
| |
| − | | |
| − | W 1394 r. żona Dabišy, [[Jelena Gruba|Helena]], zgodziła się na decyzję Dabišy o wyznaczeniu Zygmunta na swojego spadkobiercę. Kiedy Dabiša zmarł 8 września następnego roku, czołowi arystokraci - wielki książę Hrvoje Vukčić Hrvatinić, książę Pavao Radinović, książę Sandalj Hranić i Juraj Radivojević - odmówili uszanowania porozumienia, które Dabiša zawarł z Zygmuntem<ref name="Ćošković">Ćošković, Pejo (2005). Crkva Bosanska U XV Stoljeću. Sarajevo: Institut za itoriju.</ref>. Zygmunt zebrał armię i maszerował na pobliską Syrmię, aby objąć tron bośniacki, ale szlachta zwołała''Stanak'', zgromadzenie szlachty i wybrała Helenę na następcę Dabišy. Nie chcąc angażować zjednoczonej szlachty w wojnę, Zygmunt wycofał się; śmierć jego żony Marii, spadkobierczyni Węgier i kuzynki Dabišy, spowodowała, że jego pozycja była zbyt niepewna, aby zaatakować w Bośni, podobnie jak porażka z Turkami w [[Nikopolis|bitwie pod Nikopolis]]<ref name="Fine1994" />. W połowie grudnia 1395 r. Helena skonsolidowała władzę na tronie<ref name="Ćošković" />, pretendent został zabity przez zwolenników Zygmunta w 1396 roku, nigdy poważnie nie grożąc królowej<ref name="Ćirković" />. Emancypacja szlachty bośniackiej osiągnęła szczyt za panowania Heleny. Po uzyskaniu praktycznie autonomii jej wasale zaangażowali się w wojnę wewnętrzną, co osłabiło Bośnię i uniemożliwiło jej udział w polityce regionalnej<ref name="Ćošković" /><ref name="Ćirković" />.
| |
| − | | |
| − | Do marca 1398 r. w Bośni doszło do wewnętrznych konfliktów<ref name="Ćirković" />. Wydaje się, że rodzina Heleny, Nikolićiowie, próbowała dalej wykorzystywać swoje relacje królewskie i uwolnić się od podporządkowania rodowi [[Kosača|Kosačów]], aby stać się natychmiastowymi wasalami monarchy<ref name="Fine1994" />. To mógł być powód powstania przeciwko Helenie<ref name="Fine1994" />. '''Otrzymała wiele wsparcia w kwietniu''', gdy Raguza złożyła jej hołd. Ostatnimi, którzy pozostali po jej stronie, była szlachecka rodzina Radivojević, w tym wnuk Heleny Juraj.<ref name="Ćirković" /> Jednak do 10 maja krewny jej męża [https://en.wikipedia.org/wiki/Ostoja_of_Bosnia Ostoja] został intronizowany jako nowy król Bośni<ref name="Ćošković" />.
| |
| − | | |
| − | === Wewnętrzne bitwy między Ostoją a Tvrtko II ===
| |
| − | | |
| − | [[File:Coin_of_Tvrtko_II.jpg|200px|thumb|Moneta Tvrtki II]]
| |
| − | | |
| − | Ostoja została doprowadzona do władzy przy wsparciu Hrvoje Vukčicia (Ban Chorwacji, Wielkiego Księcia Bośni i Herzoga Splitu), który obalił Helenę w 1398 r. W 1403 r. stanął po stronie króla Neapolu [[Władysław Neapolitański|Władysława]] przeciwko Zygmuntowi. Ostoja prowadziła wojnę z [[Dubrownik|Republiką Dubrownika]], wasalem węgierskim. W 1404 r. bośniacka szlachta pod dowództwem Hrvojego Vukčicia zastąpiła go jego bratem [[Tvrtko II]] z powodu jego prosłowiańskich poglądów. Musiał uciekać na Węgry po stanaku w Mile, Visoko. Ostoja próbowała odzyskać tron przy wsparciu Węgier, ale w czerwcu 1404 r. zwolennicy Tvrtki pokonali armię węgierską, uniemożliwiając w ten sposób odzyskanie korony przez Ostoję, chociaż główna rezydencja królewska Bobovac i miasto Srebrenik w Usoran zostały zdobyte i poddane Ostoi<ref name="Živković">Živković, Pavo (1981). Tvrtko II Tvrtković: Bosna u prvoj polovini xv stoljeća (in Serbo-Croatian). Sarajevo: Institut za istoriju. str. 9, 25, 41–42, 47, 59, 61–62, 68, 71–72, 76, 79, 82, 84. ISBN 0-472-08260-4.</ref><ref name="Fine1994" /> Wszystkie główne rodziny szlacheckie pozostały lojalne wobec Tvrtki, a Ostoja funkcjonował jako marionetka Zygmunta, którego terytorium obejmowało niewiele więcej niż Bobovac. W twierdza znajdowała się jednak korona, do której Tvrtko nie był w stanie dotrzeć.<ref name="Fine1994" />
| |
| − | | |
| − | Po kilku drobnych sporach z morskimi republikami Wenecji i Raguzy o Konavli i Pomorje, Tvrtko zyskał uznanie jako prawowity król przez oba państwa. W 1406 roku Ostoja utracił niewielkie wsparcie, jakie posiadał w Bośni, a szlachta jednogłośnie popierała Tvrtkę, ale decyzja byłego króla o pozostaniu w kraju nadal niepokoiła Tvrtkę<ref name="Živković" />. Raguzanie opisywali początek rządów Tvrtki jako '''bardziej burzliwy niż cokolwiek „od potopu”'''<ref name="Živković" />, ale wkrótce udało mu się zjednoczyć kraj, gromadząc swoich feudalnych wasali<ref name="Živković" />.
| |
| − | | |
| − | [[File:Hrvoje_Vukcic_Hrvatinic.jpg|200px|left|thumb|Hrvoje Vukčić Hrvatinić, przedstawiony w Mszale Hrvoja]]
| |
| − | | |
| − | Węgierskie ataki na Bośnię miały miejsce co roku, przez co życie Tvrtki było „ciągłym kłopotem”<ref name="Fine1994" />. W 1408 r. Zygmunt pokonał bośniacką szlachtę i Tvrtkę, a w 1409 r. przywrócił tron Ostoi. Stu siedemdziesięciu drobnych szlachciców zostało schwytanych i zabitych w Doborze przez zrzucenie z murów miasta. Mówi się, że Tvrtko również został schwytany, ale nie wydaje się to prawdą, ponieważ zażądał zwyczajowego hołdu od Raguzan w lutym 1409 r.<ref name="Fine1994" /> Działania wojenne trwały do końca listopada, gdy Tvrtko wycofał się na południe wraz ze swoimi szlachcicami i stawiał opór węgierskim atakom, co pozwoliło Ostoi odzyskać kontrolę nad środkową Bośnią.<ref name="Živković" />
| |
| − | | |
| − | Tvrtko pozostał na tronie do połowy 1409 r., kiedy to zwyciężył Ostoja<ref name="Živković" />. Roszczenia Zygmunta stały się bezpodstawne, ale Bośniacy uznali jego zwierzchnictwo nad Ostoją; tylko Tvrtko odmówił poddania się królowi Węgier<ref name="Živković" />. Wygląda na to, że uniknął schwytania przez wojska węgierskie, uciekając w góry północnej Zahlumii. Ostoja zakończył trwający dekadę spór z Węgrami, uznając zwierzchnictwo korony węgierskiej, a w 1412 r. odwiedził dwór węgierski w Budzie wraz z resztą szlachty bośniackiej i serbskiej, w tym z serbskim Despotą [[Stefan Lazarević|Stefanem Lazarevićiem]]. Po tym Tvrtko popadł w zapomnienie i przez kilka lat nie brał udziału w sprawach bośniackich.
| |
| − | | |
| − | === Zaangażowanie osmańskie i drugie panowanie Tvrtko II ===
| |
| − | | |
| − | Pierwsze wojska osmańskie zaatakowały Bośnię w maju 1414 r.; w sierpniu przywieźli także obalonego monarchę, Tvrtkę, i ustanowili go jako króla. Jego sojusz z Turkami mógł wynikać z ich wzajemnej wrogości wobec Zygmunta<ref name="Živković" />. Pavle Radenović natychmiast poparł Tvrtkę, ale wydaje się, że żaden inny wielki szlachcic nie poszedł za jego przykładem - nawet Hrvoje<ref name="Fine1994" />. Podczas gdy Tvrtko liczył na zwycięstwo osmańskie, Ostoja spodziewał się, że triumf Węgier uwolni go od najeźdźców osmańskich i zabezpieczy jego pozycję zarówno przed rywalem, jak i ambitnymi magnatami.<ref name="Živković" /> [[Bitwa o Doboj]] w sierpniu 1415 r. była katastrofalną porażką armii Zygmunta. W przeciwieństwie jednak do oczekiwań, Turcy uznali Ostoję za prawowitego króla. Tvrtko stracił grunt, a zjednoczeni Bośniacy po raz pierwszy przenieśli swoją lojalność z korony węgierskiej na sułtanat osmański<ref name="Živković" />.
| |
| − | | |
| − | Ostoja zmarł we wrześniu 1418 roku. Pomimo oczekiwań, że Tvrtko przejmie władzę, syn Ostoi [https://en.wikipedia.org/wiki/Stephen_Ostoji%C4%87_of_Bosnia Stefan] został wybrany królem.<ref name="Živković" /> Gdy Turcy najechali Bośnię na początku 1420 r., Tvrtko po raz kolejny towarzyszył im i ustanowił się królem. Sandalj natychmiast opowiedział się za niego. W obawie przed Turkami, za przykładem Sandalja poszli inni szlachcice. W czerwcu Tvrtko zwołał ''stanak'', a Raguza uznała go królem. Popierała go prawie cała cała szlachta w Visoko, w tym książę Vukmir, burmistrz Dragiša, kniaź Juraj Vojsalić, kniaź Pribić, kniaź Radič Radojević, kniaź Batić Mirković, kniaź Juraj Dragičević, kniaź Petar Klešić, książę Ivko i książę Pavao Jurjević. Pod koniec roku Tvrtko całkowicie wyparł Stefana, który kontynuował swoje roszczenia aż do lata 1421 r. Wygląda na to, że wkrótce zmarł.<ref name="Živković" />
| |
| − | | |
| − | [[File:Serbian_Despotate_(1422)-en.svg|200px|thumb|Królestwo Bośni i Despotat Serbii w 1422 r]]
| |
| − | | |
| − | Kłopoty wewnętrzne zmusiły Turków do wycofania swoich wojsk z Bośni, co pozwoliło Tvrtce wzmocnić swoją władzę nad królestwem i ożywić jego gospodarkę<ref name="Živković" />. Druga akcesja Tvrtko musiała zostać zalegalizowana nową koronacją, która miała miejsce podczas stanaka w sierpniu 1421 r. Drugie panowanie Tvrtko naznaczone było jego szybkim postanowieniem o przywróceniu władzy królewskiej i pierwszeństwem króla wśród feudalnych władców Bośni<ref name="Živković" />. Gdy Hrvoje i Pavle odeszli, a Sandalj był zajęty konfliktem z synami Pavla, Tvrtko był w stanie znacznie rozszerzyć królewską domenę. W grudniu 1422 r. Tvrtko podpisał korzystny traktat handlowy z Republiką Wenecji i omówił plany wspólnej akcji wojskowej przeciwko Zygmuntowi w Dalmacji<ref name="Fine1994" />. Związek Tvrtki z Wenecją przeszkadzał nie tylko Raguzie, ale także Turkom osmańskim; ci pierwsi byli urażeni utratą monopolu na handel, podczas gdy słabe stosunki tego kraju z Wenecją wynikały ze sporów terytorialnych o Albanię i Zetę. Turcy napadli na Bośnię wiosną 1424 roku, aby przypomnieć Tvrtce, że bliskie stosunki z Wenecją nie będą tolerowane. Tvrtko zrozumiał, że Wenecja nie będzie w stanie udzielić mu pomocy przeciwko Turkom i dlatego powoli rozpadł ich sojusz<ref name="Fine1994" />. W 1425 r. Tvrtko zdał sobie sprawę, że potrzebuje silnego sojusznika na wypadek kolejnych ataków osmańskich. Osmanie zareagowali poważnymi atakami, które zmusiły Tvrtkę do zaakceptowania zwierzchnictwa i zgodzenia się na coroczny hołd.
| |
| − | | |
| − | W 1432 r. następca Stefana Lazarevicia, Đurađ, Sandalj i Osmanowie, pomogli [https://en.wikipedia.org/wiki/Radivoj_of_Bosnia Radivojowi], starszemu nieślubnemu synowi dawno zmarłego Ostoi, ubiegać się o tron i przejąć kontrolę nad większą częścią kraju. Jedyne godne uwagi wsparcie Tvrtki pochodziło od siostrzeńca i następcy Hrvoje, [[Juraj Vojsalić|Juraja Vojsalićia]], i udało mu się zachować tylko środkową i północno-zachodnią Bośnię. Tvrtko wycofał się do Visoko, ale wkrótce stwierdził, że Sandalj był zbyt chory, aby poprzeć sprawę Radivoja. Po latach błagania o pomoc Tvrtko w końcu zobaczył Węgrów wkraczających do Bośni w połowie 1434 r. Odzyskali dla niego Jajce, Hodidjed, Bočac i zamek Komotin, ale stracił wszystko, gdy tylko się wycofali. W rzeczywistości wydaje się, że sam wyjechał z żołnierzami w drodze powrotnej na Węgry, ponieważ wiadomo, że mieszkał na dworze w Budzie w 1435 r. Radivoj przestał być zagrożoniem, gdy stracił poparcie osmańskie w tym roku, podczas gdy śmierć Sandalja dała Tvrtce nowego i ważniejszego zbuntowanego wasala w postaci siostrzeńca i następcy Sandalja, [https://en.wikipedia.org/wiki/Stjepan_Vuk%C4%8Di%C4%87_Kosa%C4%8Da Stjepana Vukčicia Kosača].<ref name="Fine1994" />
| |
| − | | |
| − | Radivoj mianował się królem Bośni do końca panowania Tvrtko. Był nominalnie wspierany przez Turków i Stjepana Vukčića Kosačę; mogliby z łatwością obalić Tvrtkę na jego korzyść, gdyby chcieli, ale wydaje się, że ich jedynym celem było osłabienie i podzielenie Bośni dla ich przyszłej korzyści. Tvrtko zmarł bezdzietnie w listopadzie 1443 r., wyrażając życzenie, by zastąpił go politycznie nieaktywny i do tej pory raczej niewidoczny kuzyn [[Стефан Томашевић|Stefan Tomaszewicz]], młodszy brat Radivoja, a także nieślubny syn Ostoi. Tvrtko II utrzymywał się na tronie bośniackim dłużej niż którykolwiek z monarchów, którzy podążali za Tvrtko I. Zrobił także więcej, aby przywrócić godność królewską i scentralizować państwo niż jakikolwiek inny, pozostawiając silny ślad w polityce, gospodarce i kulturze Bośni.
| |
| − | | |
| − | === Królestwo Stefana Tomasza ===
| |
| − | | |
| − | [[Stefan Tomasz Kotromanić|Stefan Tomasz]] zastąpił Tvrtkę, ale jego panowanie nie zostało uznane przez najważniejszego magnata Bośni, Stefana Vukčicia Kosačę. Obaj zaangażowali się w wojnę domową, która zakończyła się, gdy Stefan Tomasz wyrzekł się swojej żony [https://en.wikipedia.org/wiki/Voja%C4%8Da Vojačy] i poślubił córkę niesubordynowanego szlachcica [[Katarina Kosača|Katarzynę]]. Stefan Tomasz i jego druga żona, oboje wychowani w tradycji Kościoła Bośniackiego, nawrócili się na katolicyzm i sponsorowali budowę kościołów i klasztorów w całej Bośni.
| |
| − | | |
| − | Przez całe swoje panowanie Stefan Tomasz prowadził wojnę z [[Despotat Serbii|serbskim despotatem]] o lukratywne miasto górnicze Srebrenica i jego okolice, oprócz (lub w połączeniu z) wielu konfliktów z teściem. Po tym, jak nie rozszerzył się na Chorwację, Thomas w 1458 r. ponownie zwrócił się na wschód, organizując starcie między swoim synem [[Stefan Tomaszević Kotromanić|Stefanem Tomaševićiem]] a serbską dziedziczką [[Мара Бранковић|Heleną]]. Jego kontrola nad resztkami serbskiego despotatu trwała zaledwie miesiąc przed podbojem państwa przez Turków. Niepowodzenie Tomasza w obronie Serbii trwale zniszczyło jego reputację w Europie. Chcąc poprawić swój wizerunek wśród katolików europejskich, Tomasz zwrócił się przeciwko Kościołowi bośniackiemu, stając się tym samym pierwszym władcą Bośni, który rozpoczął prześladowania religijne.
| |
| − | | |
| − | === Podbój osmański ===
| |
| − | | |
| − | [[File:Stjepan Tomašević.jpg|thumb|left|upright=0.7|Stefan Tomašević, ostatni król bośniacki, na obrazie malarza weneckiego [[Jacopo Bellini]]]]
| |
| − | | |
| − | [[Стефан Томашевић|Stefan]] zastąpił ojca na tronie po śmierci tego ostatniego w lipcu 1461 r. i został pierwszym królem Bośni, który otrzymał koronę Stolicy Apostolskiej. Pod rządami Stefana Bośnia została pozostawiona do obrony przez inne mocarstwa europejskie, zwłaszcza przez króla [[Maciej Korwin|Macieja Korwina]], który sprawował nominalną władzę w Bośni. Upadła w 1463 roku i stała się najbardziej wysuniętą na zachód prowincją Imperium Osmańskiego, gdy ścięto Stefana w Carevo polje, Jajce po oblężeniu go przez Turków. Po upadku Bośni Katarzyna uciekła na koniu do Rzymu, oszukując Turków. Stwierdziła, że opuszcza kraj, aby zobaczyć się ze swoimi synami lub odwiedzić Stolicę Apostolską.<sup>[[potrzebne źródło]]</sup>
| |
| − | | |
| − | Szybki podbój Bośni był, pomimo niedostępnych górskich fortec, nieoczekiwany, ale wielu Bośniaków zdawało sobie już sprawę z beznadziejnej sytuacji. Jeśli mieli upaść, woleli Osmanów od Węgrów, których uważali za dawnych wrogów. Ofiarowali swoje królestwo Wenecji w zamian za pomoc, ale kiedy Wenecja odmówiła, woleli pozostać pod Turkami niż pod Węgrami<ref name="Fine1994" />.
| |
| − | | |
| − | Na południu Księstwo Świętego Sawy, które oddzieliło się od Królestwa Bośni w 1444 r., trwało do 1481 r., gdy to zostało podbite i włączone do Sanjaku Hercegowiny.
| |
| − | | |
| − | Ważną fortecę Jajce zdobyli Węgrzy pod dowództwem Macieja 26 grudnia 1463 roku, tworząc obronny [[banat Jajce]] wraz z [[Banat Srebrenik|banatem Srebrenik]]. Jajce przetrwał ataki osmańskie do 1527 r., gdy ostatecznie poddał się po decydującym zwycięstwie osmańskim w [[Mohacz|bitwie pod Mohaczem]]. Znaczna część współczesnej północnej i zachodniej Bośni i Hercegowiny została następnie włączona do osmańskiego [https://en.wikipedia.org/wiki/Sanjak_of_Bosnia Sandżaku Bośni], początkowo należącego do [https://en.wikipedia.org/wiki/Rumelia_Eyalet Eyaletu Rumelia], gdy w 1580 r. bośniacki Sanjak stał się główną prowincją nowo utworzonej [https://en.wikipedia.org/wiki/Bosnia_Eyalet Eyaletu Bośni].
| |
| − | | |
| − | [...]
| |
| − | | |
| − | == Lista władców ==
| |
| − | | |
| − | * [[Tvrtko I]] (1377 - 1391)
| |
| − | * [[Stjepan Dabiša]] (1391 - 1395)
| |
| − | * [[Jelena Gruba]] (1395 - 1398)
| |
| − | * [[Stjepan Ostoja]] (1398 - 1404; 1409 - 1418)
| |
| − | * [[Tvrtko II]] (1404 - 1409; 1421 - 1433)
| |
| − | * [[Stjepan Ostojić]] (1418 - 1420)
| |
| − | **''[[Radivoj Ostojić]] (1421 - 1433)''
| |
| − | * [[Stjepan Tomaš]] (1435 - 1461)
| |
| − | * [[Stjepan Tomašević]] (1461 - 1463)
| |
| − | | |
| − | === Królowe ===
| |
| − | | |
| − | * [[Doroteja Bugarska]] (1377 - ?), supruga Tvrtka I, kćer bugarskog cara [[Ivan Stracimir Šišman|Ivana Stracimira]]
| |
| − | * [[Jelena Gruba]] (1391 - 1395), supruga Stjepana Dabiše
| |
| − | * [[Vitača]], prva supruga Stjepana Ostoje
| |
| − | * [[Kujava Radenović]] (1399 - 1415), druga supruga Stjepana Ostoje
| |
| − | * [[Jelena Nelipčić]] (1416 - 1418), treća supruga Stjepana Ostoje, prethodno supruga [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić|Hrvoja Vukčića Hrvatinića]]
| |
| − | * [[Doroteja Gorjanska]], supruga Tvrtka II
| |
| − | * [[Vojača]] (1443-1445), supruga Stjepana Tomaša
| |
| − | * [[Katarina Kosača]] (1446 - 1461), supruga Stjepana Tomaša
| |
| − | * [[Jelena Branković (Mara)|Jelena Branković]] (1461 - 1463), supruga Stjepana Tomaševića
| |
| − | | |
| − | == Źródła ==
| |
| − | | |
| − | * Klaić, Nada (1994) [1994]. ''Srednjovjekovna Bosna''. Zagreb: Eminex.
| |
| − | * Ćirković, Sima (1964). ''Историја средњовековне босанске државе'' (po serbo-chorwacku). Srpska književna zadruga.
| |
| − | * Fine, John Van Antwerp, Jr. (1994). ''The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest''. Michigan: University of Michigan Press. ISBN 0-472-08260-4.
| |
| − | * Anđelić, Pavao (1980). ''Anđelić, Pavao, Krunidbena i grobna crkva bosanskih vladara u Milima (Arnautovićima) kod Visokog" 183–247'' (po serbo-chorwacku). Glasnik Zemaljskog muzeja XXXIV/1979., Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 1980.
| |
| − | * ''Vojna enciklopedija'' (1970–76), 10 volumes, Vojno izdavački zavod Beograd, book 3, str. 798–799, article Jajce (in Serbo-Croatian)
| |
| − | * Vego, Marko (1957). ''Naselja bosanske srednjovjekovne države'' (po serbo-chorwacku). Sarajevo: Svjetlost. str. 127–129.
| |
| − | * Malcom, Noel (1994). ''[https://archive.org/details/bosniashorthisto00malc Bosnia: A Short History (Vlachs in Bosnia)]''. Reprint za zgodą of autora i New York University Press. New York University Press. ISBN 9780814755204.
| |
| − | * Velikonja, Mitja (2003). ''[https://archive.org/details/religiousseparat0000veli Religious Separation and Political Intolerance in Bosnia-Herzegovina]''. Texas A&M University Press. ISBN 1-58544-226-7.
| |
| − | * Bataković, Dušan T. (1996). ''[https://books.google.com/books?id=k3xpAAAAMAAJ The Serbs of Bosnia & Herzegovina: History and Politics]''. Dialogue Association.
| |
| − | * Kovačević Kojić, Desanka (1961). ''[Trgovina u srednjovjekovnoj Bosni]]'. Naučno društvo NR Bosne i Hercegovine, 1961.
| |
| − | * Vego, Marko (1982). ''[https://books.google.ba/books?id=7sFpAAAAMAAJ Postanak srednjovjekovne bosanske države]''. Sarajevo: Svjetlost.
| |
| − | * Ćošković, Pejo (2005). ''[https://books.google.ba/books/about/?id=PyzYAAAAMAAJ Crkva Bosanska U XV Stoljeću]''. Sarajevo: Institut za itoriju.
| |
| − | * Živković, Pavo (1981). ''Tvrtko II Tvrtković: Bosna u prvoj polovini xv stoljeća'' (po serbo-chorwacku). Sarajevo: Institut za istoriju. ISBN 0-472-08260-4.
| |
| − | | |
| − | == Linki zewnętrzne ==
| |
| − | *[https://archive.org/stream/monumentaserbic00miklgoog#page/n24/mode/1up F. Miklosich, Monumenta serbica spectantia historiam Serbiae, Bosnae, Ragusii, Viennae 1858, pp. 1–2]
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Ficha de estado desaparecido
| |
| − | |nombre_oficial = Królestwo Bośni
| |
| − | |nombre_común =
| |
| − | |status =
| |
| − | |imagen_bandera = Coat_of_arms_of_Kingdom_of_Bosnia.svg
| |
| − | |mapa = Das_Herzogthum_Krain_1791.jpg
| |
| − | |himno_nacional =
| |
| − | |capital = Kranj (Krainburg)
| |
| − | |idioma = Kraina
| |
| − | |religión = nieznana
| |
| − | |año_inicio = 1377<sup><small><small><small><small><ref>Fine, John (28 April 1994). [https://www.lrb.co.uk/the-paper/v16/n08/john-fine/what-is-a-bosnian "What is a Bosnian? · LRB 28 April 1994"]. London Review of Books. [dostęp:2019-12-31].</ref><ref>Rudić, Srđan; Lovrenović, Dubravko; Dragičević, Pavle (18 lutego 2015). ''[https://books.google.ba/books?id=2LuHDwAAQBAJ Pad Bosanskog kraljevstva 1463. godine: = Upadek Królestwa Bośniackiego w 1463 r.]'' (po bośniacku). Istorijski institut : Filozofski fakultet Univerziteta u Sarajevu : Filozofski fakultet Univerziteta u Banjaluci. str. 32. ISBN 978-86-7743-110-5.</ref><ref>[https://www.parlament.ba/Content/Read/177?title=Srednjevjekovnabosanskadr%C5%BEava&lang=en "Medieval Bosnia"]. www.parlament.ba. [dostęp:2019-12-31].</ref></small></small></small></small></sup>
| |
| − | | |
| − | |año_fin = 1463<sup><small><small><small><small><ref>Knuth, Rebecca; English, John (2003). ''[https://books.google.ba/books?id=d1deR-jiYJgC&pg=PA125&lpg=PA125&dq=bosnia+1377&source=bl&ots=rDO80n08tr&sig=ACfU3U1k99-54-2dIkcLafsHEl6HGXEYlg&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjXg__xqODmAhVMtIsKHfbiD8Y4ChDoATAPegQIBxAB#v=snippet&q=%22Kingdom%20of%20Bosnia%20(1377-1463)%22&f=false Libricide: The Regime-sponsored Destruction of Books and Libraries in the Twentieth Century]''. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-275-98088-7.</ref></small></small></small></small></sup>
| |
| − | |forma_de_gobierno = [[księstwo]]
| |
| − | |moneda = nie wiem
| |
| − | |p1 = Święte Cesarstwo Rzymskie
| |
| − | |p2 =
| |
| − | |s1 = Królestwo Węgier
| |
| − | |s2 =
| |
| − | |bandera_s1 = Armoiries_Habsbourg.svg
| |
| − | |bandera_p1 = Banner_of_the_Holy_Roman_Emperor_with_haloes_(1400-1806).svg
| |
| − | |bandera_s2 =
| |
| − | |bandera_p2 =
| |
| − | | |
| − | |dzisiaj część = [[Plik:Flag_of_Bosnia_and_Herzegovina.svg|23px]] <small><small>Bośnia i Hercegowina<br>
| |
| − | [[Plik:Flag_of_Croatia.svg|23px]] <small>Chorwacja
| |
| − | |notas =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | {{izvorivi}}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Bośnia, królestwo}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Królestwo Bośni]]
| |
| − | [[Kategoria:Historia Bośni]]
| |
| − | [[Kategoria:Historia Bośni i Hercegowiny]]
| |
| − | [[Kategoria:Monarchie]]
| |
| − | [[Kategoria:Królestwa]] | |
