Felvidék: Różnice pomiędzy wersjami

Aktualna wersja na dzień 16:23, 7 mar 2021

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Cassovia 1617.jpg

"Cassovia: Superioris Hungariae Civitas Primaria",^[1] the prospect from Civitates orbis terrarum. Cassovia (Slovak: Košice, German: Kaschau, Hungarian: Kassa), the "capital" of Upper Hungary in 1617.

Felvidék (pol. Górne Węgry), węgierski termin oznaczający obszar, który był historycznie północną częścią Królestwa Węgier, obecnie głównie dzisiejszą Słowacją.^[2]^[3]^[4]^[5] Region został również nazwany Felső-Magyarország (sł. Horné Uhorsko).

Podczas wojen habsbursko-osmańskich Górne Węgry oznaczały tylko północno-wschodnie części Królestwa Węgier. Regiony północno-zachodnie (dzisiejsza zachodnia i środkowa Słowacja) należały do Dolnych Węgier. Jakiś czas w XVIII lub XIX wieku Górne Węgry zaczęły implikować całe północne regiony królestwa. Ludność Górnych Węgier była mieszana i składała się głównie ze Słowaków, Węgrów, Niemców i Rusinów. Pierwsze złożone dane demograficzne pochodzą z XVIII wieku, w którym Słowacy stanowili większość ludności Górnych Węgier^[6]. Słowacy nazwali to terytorium „Slovensko” (Słowacja), który to termin pojawia się w dokumentach pisemnych z XV wieku, ale nie został precyzyjnie zdefiniowany^[7], a region zamieszkały przez Słowaków nie posiadał wyraźnego statusu prawnego, konstytucyjnego ani politycznego na Górnych Węgrzech.^[8]

Spis treści

1 Etymologia
- 1.1 Wykorzystanie historyczne
- 1.2 Nowoczesne zastosowanie
2 History
- 2.1 Średniowiecze
  - 2.1.1 Przynależność do Węgier
- 2.2 XVI – XVII wiek
3 Zobacz także
4 Przypisy

Etymologia

Wykorzystanie historyczne

Historycznie istnieją różne znaczenia:

Starszy węgierski termin Felső-Magyarország (pol. „Górne Węgry”, słow. Horné Uhorsko, niem. Oberungarn, ukr. Верхня Угорщина, ros. Верхняя Венгрия) formalnie nawiązywał do dzisiejszej Słowacji w XVI-XVIII wieku i nieformalnie do wszystkich północnych części Królestwa Węgier w XIX wieku.
Istnieje kilka źródeł z XVI wieku, które odnoszą się do terytorium Królestwa Węgier zamieszkałego na Słowacji jako „Sclavonia” lub „Slováky”, nazwy, które wyróżniają region zarówno pod względem etnicznym, jak i geograficznym^[8].
Węgierski Felvidék (dosłownie: „Górna Kraina”, „Wyżyna”, „Średniogórze”, a dokładniej słow. Horná zem; niem. Oberland, jidysz: אױבערלאַנד) ma miał kilka nieformalnych znaczeń:

W XIX wieku i części XVIII używano go zwykle:

dla oznaczenia górzystej północnej części Królestwa Węgier w przeciwieństwie do południowych nizin;
bardziej ogólnie, aby wskazać regiony lub terytoria położone na większej wysokości niż osada mówiącego;
jako synonim ówczesnego znaczenia Felső-Magyarország.

Po Wielkiej Wojnie (1914-1918) znaczenie w języku węgierskim ograniczono do Słowacji i Rusi Karpackiej, a po II wojnie tylko do Słowacji. Jednocześnie słowo „felvidék” pozostaje wspólnym rzeczownikiem węgierskim stosowanym do obszarów na wyższych wysokościach, np. Balaton-felvidék, ^[9] pagórkowaty region i park narodowy ^[10] przylegający do Balatonu

Nowoczesne zastosowanie

Po I wojnie światowej znaczenie Felvidék w języku węgierskim (Felső-Magyarország nie było już używane) zostało ograniczone do słowackiej i karpackiej ruskiej części Czechosłowacji. Dziś termin Felvidék jest czasami używany na Węgrzech, gdy mówi się o Słowacji, i jest używany wyłącznie (i anachronicznie) w węgierskiej literaturze historycznej, gdy mówi się o średniowieczu, tj. zanim nazwa faktycznie powstała. Trzy komitaty regionu, które pozostały na Węgrzech po I wojnie światowej, nie są dziś jednak nazywane Górnymi Węgrami, tylko Północnymi Węgrami (Észak-Magyarország). Każde użycie słowa Felvidék w odniesieniu do całej współczesnej Słowacji jest uważane przez Słowaków za obraźliwe, ^[11] i nieodpowiednie przez niektórych Węgrów^[12], ale obecnie jest powszechnie używane przez znaczną mniejszość węgierską w południowej strefie przygranicznej Słowacji w celu wskazania obszarów, w których mieszkają większość węgierska^[13]^[14]

Niektórzy z nich nazywają siebie magyarok felvidéki, tj. „wyżynni Węgrzy”. Słowo felvidék jest również używane jako element toponimu Balaton-felvidék, opisującego pagórkowaty obszar na północ od jeziora Balaton, bez związku z historycznymi Górnymi Węgrami^[15]

History

Plik:Central europe 1572.png

Captaincy of Upper Hungary in 1572.

Plik:Central europe 1683.png

Principality of Upper Hungary in 1683.

Średniowiecze

Termin „Górne Węgry” często pojawia się w publikacjach historycznych jako nieco anachroniczne tłumaczenie innych wcześniejszych (wówczas łacińskich) oznaczeń w przybliżeniu tego samego terytorium. Niektóre inne terminy to Partes Danubii septentrionales (Terytoria na północ od Dunaju) lub Partes regni superiores (Górne części Królestwa). Rzeczywista nazwa „Górne Węgry” powstała później z tej ostatniej frazy.

W XV wieku „Somorja (Šamorín), Nagyszombat (Trnava), Galgóc (Hlohovec), Nyitra (Nitra), Léva (Levice), Losonc (Lučenec), Rimaszombat (Rimavská Sobota), Rozsnyó (Rožňava), Jászó ( Jasov), Kassa (Košice), Gálszécs (Sečovce), Nagymihály (Michalovce) „linia” była północną „granicą” węgierskiego obszaru etnicznego^[6].

Przynależność do Węgier

Księstwo Nitrzańskie powstało w VIII wieku i rozwinęło się w niezależne państwo słowiańskie; chociaż polityka mogła stracić swoją niezależność, gdy była jeszcze na etapie rozwoju.^[16]^[17] Na początku IX wieku państwo znajdowało się na północno-zachodnich terytoriach dzisiejszej Słowacji.

XVI – XVII wiek

Termin pojawił się w przybliżeniu po podboju dzisiejszych Węgier przez Turków w XVI wieku, gdy Felső-Magyarország (niem. Oberungarn, słow. Horné Uhorsko) odnosi się do dzisiejszej wschodniej Słowacji oraz sąsiednich terytoriów dzisiejszych Węgier i Ukrainy, które nie były okupowane przez Imperium Osmańskie. Terytorium to stanowiło odrębny okręg wojskowy („of Upper Hungary Kapitan Górnych Węgier” (1564–1686) z siedzibą w Kassie/Kaschau/Koszycach) na terenie Węgier Królewskich. W tym czasie dzisiejsza zachodnia Słowacja, a czasem także pozostałe terytoria królewskich Węgier na południu, nazywane były Dolnymi Węgrami (węg. Alsó-Magyarország, niem. Niederungarn, słow. Dolné Uhorsko).

Był to krótko odrębny stan wasalny Imperium Osmańskiego pod rządami Imre Thököly w latach 80. XVI wieku.

Takie użycie występuje w wielu tekstach do około 1800 r. – na przykład słynna szkoła górnicza Schemnitz/Selmecbánya/Bańska Szczawnica we współczesnej środkowej Słowacji została założona na Węgrzech „Dolnych” (nie na „Górnych” Węgrzech) w XVIII wieku i Pozsony (dzisiejsza Bratysława) były również określane jako „dolne” Węgry pod koniec XVIII wieku.

Zobacz także

Przypisy

↑ Kniha (Matica slovenská) ISSN 1336-5436, 2008: str. 16.
↑ Gardiner, Duncan (1991). German Towns in Slovakia and Upper Hungary: A Genealogical Gazetteer. ISBN 978-0-929871-02-8. Zarchiwizowane z oryginału 2016-04-01. [dostęp:2016-01-05].
↑ Berger, Tilman (lipiec 2003). "Slovaks in Czechia — Czechs in Slovakia" (PDF). International Journal of the Sociology of Language. 2003 (162): str. 19–39. doi:10.1515/ijsl.2003.035. ISSN 0165-2516.
↑ Hirsch, Eric (April 1997). "Voices from the Black Box: Folk Song, Boy Scouts and the Construction of Folk Nationalist Hegemony in Hungary, 1930–1944". Antipode. 29 (2): str. 197–215. doi:10.1111/1467-8330.00043]. ISSN 1467-8330.
↑ Demarée, G.R.; Ogilvie, A.E.J. (2001). "Bons Baisers d'Islande: Climatic, Environmental, and Human Dimensions Impacts of the Lakagígar Eruption (1783-1784) in Iceland". W: Jones, Philip D (ed.). History and Climate: Memories of the Future?. Kluwer Academic Publishers. s. 234. ISBN 0306465892.
↑ ^6,0 ^6,1 Kocsis, Károly; Kocsisné Hodosi, Eszter (1998). Ethnic Geography of the Hungarian Minorities in the Carpathian Basin. Budapest: Instytut Badań Geograficznych Centrum Badań Nauk o Ziemi. str. 41-42. ISBN 9637395849.
↑ Kováč, Dušan (2011). "Slovakia, the Slovaks and their history". W: Teich, Mikuláš; Kováč, Dušan (eds.). Slovakia in history. Cambridge University Press. str. 3. ISBN 0521802539.
↑ ^8,0 ^8,1 Felak, James Ramon (1994). At the Price of the Republic: Hlinka's Slovak People's Party, 1929–1938. University of Pittsburgh Press. str. 3–. ISBN 978-0-8229-3779-1.
↑ Balaton -felvidéki Nemzeti Park
↑ Park Narodowy Wyżyny Balatonu
↑ Na przykład: Morvay, Peter (3 kwietnia 2006). "Orbán rečnil, Duray len počúval" [Viktor Orbán wygłosił mowę, Miklós Duray tylko słuchał]. SME (po słowacku).
↑ Käfer, István (2002). "Terminologia Hungaro-Sclavonica: a magyar-szlovák interetnikus összefüggések történeti vizsgálatának terminológiai kérdései". In Rozsondai, Marianne (ed.). Jubileumi csokor Csapodi Csaba tiszteletére: Tanulmányok (po węgiersku). Budapest: Argumentum. ISBN 9634462065.
↑ Lanstyák, István; Simon, Szabolcs, eds. (1998). Tanulmányok a magyar–szlovák kétnyelvűségről [Studia nad dwujęzycznością słowacko-węgierską] (po węgiersku). Bratislava: Kalligram. ISBN 80-7149-193-4.
↑ Liszka, József (2014). "Felvidék". In Urbán, Zsolt (ed.). 'A (cseh)szlovákiai magyarok lexikona — Csehszlovákia megalakulásától napjainkig [Encyklopedia Węgrów na (Czecho-) Słowacji – od założenia Czechosłowacji do naszych dni] (po węgiersku). Bratislava: Slovenské pedagogické nakladateľstvo – Mladé letá. ISBN 978-80-10-00399-0.
↑ Budai, Tamás; et al. (1999). A Balaton-felvidék földtana : magyarázó a Balaton-felvidék földtani térképéhez (1:50,000) [Geologia Wyżyny Balatońskiej: wyjaśnienie mapy geologicznej Wyżyny Balatońskiej] (po węgiersku). Budapest: Geological and Geophysical Institute of Hungary (MÁFI). ISBN 9636712247.
↑ Ďurianová, Marta (2004-07-12). "Nitra: from fields to factories". The Slovak Spectator. [dostęp:2008-04-22].
↑ Poulik, Josef (1978). "The Origins of Christianity in Slavonic Countries North of the Middle Danube Basin". World Archaeology. Taylor&Francis Ltd. 10 (2): str 158–171. doi:10.1080/00438243.1978.9979728. JSTOR 124226.

[1] Kniha (Matica slovenská) ISSN 1336-5436, 2008: str. 16.

[2] Gardiner, Duncan (1991). German Towns in Slovakia and Upper Hungary: A Genealogical Gazetteer. ISBN 978-0-929871-02-8. Zarchiwizowane z oryginału 2016-04-01. [dostęp:2016-01-05].

[3] Berger, Tilman (lipiec 2003). "Slovaks in Czechia — Czechs in Slovakia" (PDF). International Journal of the Sociology of Language. 2003 (162): str. 19–39. doi:10.1515/ijsl.2003.035. ISSN 0165-2516.

[4] Hirsch, Eric (April 1997). "Voices from the Black Box: Folk Song, Boy Scouts and the Construction of Folk Nationalist Hegemony in Hungary, 1930–1944". Antipode. 29 (2): str. 197–215. doi:10.1111/1467-8330.00043]. ISSN 1467-8330.

[5] Demarée, G.R.; Ogilvie, A.E.J. (2001). "Bons Baisers d'Islande: Climatic, Environmental, and Human Dimensions Impacts of the Lakagígar Eruption (1783-1784) in Iceland". W: Jones, Philip D (ed.). History and Climate: Memories of the Future?. Kluwer Academic Publishers. s. 234. ISBN 0306465892.

[Kocsis-6] 6,0 ^6,1 Kocsis, Károly; Kocsisné Hodosi, Eszter (1998). Ethnic Geography of the Hungarian Minorities in the Carpathian Basin. Budapest: Instytut Badań Geograficznych Centrum Badań Nauk o Ziemi. str. 41-42. ISBN 9637395849.

[7] Kováč, Dušan (2011). "Slovakia, the Slovaks and their history". W: Teich, Mikuláš; Kováč, Dušan (eds.). Slovakia in history. Cambridge University Press. str. 3. ISBN 0521802539.

[Felak1995-8] 8,0 ^8,1 Felak, James Ramon (1994). At the Price of the Republic: Hlinka's Slovak People's Party, 1929–1938. University of Pittsburgh Press. str. 3–. ISBN 978-0-8229-3779-1.

[9] Balaton -felvidéki Nemzeti Park

[10] Park Narodowy Wyżyny Balatonu

[11] Na przykład: Morvay, Peter (3 kwietnia 2006). "Orbán rečnil, Duray len počúval" [Viktor Orbán wygłosił mowę, Miklós Duray tylko słuchał]. SME (po słowacku).

[12] Käfer, István (2002). "Terminologia Hungaro-Sclavonica: a magyar-szlovák interetnikus összefüggések történeti vizsgálatának terminológiai kérdései". In Rozsondai, Marianne (ed.). Jubileumi csokor Csapodi Csaba tiszteletére: Tanulmányok (po węgiersku). Budapest: Argumentum. ISBN 9634462065.

[13] Lanstyák, István; Simon, Szabolcs, eds. (1998). Tanulmányok a magyar–szlovák kétnyelvűségről [Studia nad dwujęzycznością słowacko-węgierską] (po węgiersku). Bratislava: Kalligram. ISBN 80-7149-193-4.

[14] Liszka, József (2014). "Felvidék". In Urbán, Zsolt (ed.). 'A (cseh)szlovákiai magyarok lexikona — Csehszlovákia megalakulásától napjainkig [Encyklopedia Węgrów na (Czecho-) Słowacji – od założenia Czechosłowacji do naszych dni] (po węgiersku). Bratislava: Slovenské pedagogické nakladateľstvo – Mladé letá. ISBN 978-80-10-00399-0.

[15] Budai, Tamás; et al. (1999). A Balaton-felvidék földtana : magyarázó a Balaton-felvidék földtani térképéhez (1:50,000) [Geologia Wyżyny Balatońskiej: wyjaśnienie mapy geologicznej Wyżyny Balatońskiej] (po węgiersku). Budapest: Geological and Geophysical Institute of Hungary (MÁFI). ISBN 9636712247.

[16] Ďurianová, Marta (2004-07-12). "Nitra: from fields to factories". The Slovak Spectator. [dostęp:2008-04-22].

[17] Poulik, Josef (1978). "The Origins of Christianity in Slavonic Countries North of the Middle Danube Basin". World Archaeology. Taylor&Francis Ltd. 10 (2): str 158–171. doi:10.1080/00438243.1978.9979728. JSTOR 124226.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-[[Kategoria:1hi]]
+[[Kategoria:0]]
-[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
+[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 {{Uwaga|
 |strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Upper_Hungary
@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 === Nowoczesne zastosowanie ===
-Po I wojnie światowej znaczenie ''Felvidék'' w języku węgierskim (Felső-Magyarország nie było już używane) zostało ograniczone do słowackiej i karpackiej ruskiej części Czechosłowacji. Dziś termin ''Felvidék'' jest czasami używany na Węgrzech, gdy mówi się o Słowacji, i jest używany wyłącznie (i anachronicznie) w węgierskiej literaturze historycznej, gdy mówi się o średniowieczu, tj. zanim nazwa faktycznie powstała. Trzy komitaty regionu, które pozostały na Węgrzech po I wojnie światowej, nie są dziś jednak nazywane Górnymi Węgrami, tylko Północnymi Węgrami (Észak-Magyarország). Każde użycie słowa ''Felvidék'' w odniesieniu do całej współczesnej Słowacji jest uważane przez Słowaków za obraźliwe, <ref>Na przykład: Morvay, Peter (3 kwietnia 2006). [http://www.sme.sk/c/2658787/orban-recnil-duray-len-pocuval.html "Orbán rečnil, Duray len počúval"] [Viktor Orbán wygłosił mowę, Miklós Duray tylko słuchał]. SME (po słowacku).</ref> i nieodpowiednie przez niektórych Węgrów<ref>Käfer, István (2002). "Terminologia Hungaro-Sclavonica: a magyar-szlovák interetnikus összefüggések történeti vizsgálatának terminológiai kérdései". In Rozsondai, Marianne (ed.). ''Jubileumi csokor Csapodi Csaba tiszteletére: Tanulmányok'' (po węgiersku). Budapest: Argumentum. ISBN 9634462065.</ref>, ale obecnie jest powszechnie używane przez znaczną mniejszość węgierską w południowej strefie przygranicznej Słowacji w celu wskazania obszarów, w których mieszkają większość węgierska<ref>Lanstyák, István; Simon, Szabolcs, eds. (1998). ''Tanulmányok a magyar–szlovák kétnyelvűségről'' [''Studia nad dwujęzycznością słowacko-węgierską''] (po węgiersku). Bratislava: Kalligram. ISBN 80-7149-193-4.</ref><ref>Liszka, József (2014). ''[http://adatbank.sk/lexikon/felvidek-2/ "Felvidék"]''. In Urbán, Zsolt (ed.). '''A (cseh)szlovákiai magyarok lexikona — Csehszlovákia megalakulásától napjainkig'' [''Encyklopedia Węgrów na (Czecho-) Słowacji - od założenia Czechosłowacji do naszych dni''] (po węgiersku). Bratislava: Slovenské pedagogické nakladateľstvo – Mladé letá. ISBN 978-80-10-00399-0.</ref>
+Po I wojnie światowej znaczenie ''Felvidék'' w języku węgierskim (Felső-Magyarország nie było już używane) zostało ograniczone do słowackiej i karpackiej ruskiej części Czechosłowacji. Dziś termin ''Felvidék'' jest czasami używany na Węgrzech, gdy mówi się o Słowacji, i jest używany wyłącznie (i anachronicznie) w węgierskiej literaturze historycznej, gdy mówi się o średniowieczu, tj. zanim nazwa faktycznie powstała. Trzy komitaty regionu, które pozostały na Węgrzech po I wojnie światowej, nie są dziś jednak nazywane Górnymi Węgrami, tylko Północnymi Węgrami (Észak-Magyarország). Każde użycie słowa ''Felvidék'' w odniesieniu do całej współczesnej Słowacji jest uważane przez Słowaków za obraźliwe, <ref>Na przykład: Morvay, Peter (3 kwietnia 2006). [http://www.sme.sk/c/2658787/orban-recnil-duray-len-pocuval.html "Orbán rečnil, Duray len počúval"] [Viktor Orbán wygłosił mowę, Miklós Duray tylko słuchał]. SME (po słowacku).</ref> i nieodpowiednie przez niektórych Węgrów<ref>Käfer, István (2002). "Terminologia Hungaro-Sclavonica: a magyar-szlovák interetnikus összefüggések történeti vizsgálatának terminológiai kérdései". In Rozsondai, Marianne (ed.). ''Jubileumi csokor Csapodi Csaba tiszteletére: Tanulmányok'' (po węgiersku). Budapest: Argumentum. ISBN 9634462065.</ref>, ale obecnie jest powszechnie używane przez znaczną mniejszość węgierską w południowej strefie przygranicznej Słowacji w celu wskazania obszarów, w których mieszkają większość węgierska<ref>Lanstyák, István; Simon, Szabolcs, eds. (1998). ''Tanulmányok a magyar–szlovák kétnyelvűségről'' [''Studia nad dwujęzycznością słowacko-węgierską''] (po węgiersku). Bratislava: Kalligram. ISBN 80-7149-193-4.</ref><ref>Liszka, József (2014). ''[http://adatbank.sk/lexikon/felvidek-2/ "Felvidék"]''. In Urbán, Zsolt (ed.). '''A (cseh)szlovákiai magyarok lexikona — Csehszlovákia megalakulásától napjainkig'' [''Encyklopedia Węgrów na (Czecho-) Słowacji – od założenia Czechosłowacji do naszych dni''] (po węgiersku). Bratislava: Slovenské pedagogické nakladateľstvo – Mladé letá. ISBN 978-80-10-00399-0.</ref>
 Niektórzy z nich nazywają siebie ''magyarok felvidéki'', tj. „wyżynni Węgrzy”. Słowo ''felvidék'' jest również używane jako element toponimu ''Balaton-felvidék'', opisującego pagórkowaty obszar na północ od jeziora Balaton, bez związku z historycznymi Górnymi Węgrami<ref>Budai, Tamás; et al. (1999). ''A Balaton-felvidék földtana : magyarázó a Balaton-felvidék földtani térképéhez'' (1:50,000) [''Geologia Wyżyny Balatońskiej: wyjaśnienie mapy geologicznej Wyżyny Balatońskiej''] (po węgiersku). Budapest: Geological and Geophysical Institute of Hungary (MÁFI). ISBN 9636712247.</ref>
@@ Linia 48: / Linia 48: @@
 ===Średniowiecze ===
-Termin „Górne Węgry” często pojawia się w publikacjach historycznych jako nieco anachroniczne tłumaczenie innych wcześniejszych (wówczas łacińskich) oznaczeń w przybliżeniu tego samego terytorium. Niektóre inne terminy to Partes Danubii septentrionales (Terytoria na północ od Dunaju) lub Partes regni superiores (Górne części Królestwa). Rzeczywista nazwa „Górne Węgry” powstała później z tej ostatniej frazy.
+Termin „Górne Węgry” często pojawia się w publikacjach historycznych jako nieco anachroniczne tłumaczenie innych wcześniejszych (wówczas łacińskich) oznaczeń w przybliżeniu tego samego terytorium. Niektóre inne terminy to ''Partes [[Danube|Danubii]] septentrionales'' (Terytoria na północ od Dunaju) lub ''Partes [[Królestwo Wegier|regni]] superiores'' (Górne części Królestwa). Rzeczywista nazwa „Górne Węgry” powstała później z tej ostatniej frazy.
- <small><small><small><small>The term ''Upper Hungary'' often occurs in publications on history as a somewhat-anachronistic translation of other, earlier (then [[Latin]]) designations denoting approximately the same territory. Some of the other terms were ''Partes [[Danube|Danubii]] septentrionales'' (Territories to the north of the [[Danube]]) or ''Partes [[Kingdom of Hungary|regni]] superiores'' (Upper parts of the [[Kingdom of Hungary|Kingdom]]). The actual name "Upper Hungary" arose later from the latter phrase. </small></small></small></small>
+W XV wieku „Somorja (Šamorín), Nagyszombat (Trnava), Galgóc (Hlohovec), Nyitra (Nitra), Léva (Levice), Losonc (Lučenec), Rimaszombat (Rimavská Sobota), Rozsnyó (Rožňava), Jászó ( Jasov), Kassa (Košice), Gálszécs (Sečovce), Nagymihály (Michalovce) „linia” była północną „granicą” węgierskiego obszaru etnicznego<ref name="Kocsis" />.
-W XV wieku „Somorja (Šamorín), Nagyszombat (Trnava), Galgóc (Hlohovec), Nyitra (Nitra), Léva (Levice), Losonc (Lučenec), Rimaszombat (Rimavská Sobota), Rozsnyó (Rožňava), Jászó ( Jasov), Kassa (Košice), Gálszécs (Sečovce), Nagymihály (Michalovce) „linia” była północną „granicą” węgierskiego obszaru etnicznego [18].
- <small><small><small><small>In the 15th century, the "Somorja ([[Šamorín]]), Nagyszombat ([[Trnava]]), Galgóc ([[Hlohovec]]), Nyitra  ([[Nitra]]), Léva ([[Levice]]), Losonc ([[Lučenec]]), Rimaszombat ([[Rimavská Sobota]]), Rozsnyó ([[Rožňava]]), Jászó ([[Jasov]]), Kassa ([[Košice]]), Gálszécs ([[Sečovce]]), Nagymihály ([[Michalovce]])" line was the northern "boundary" of the Hungarian ethnic area.<ref name="Kocsis" /> </small></small></small></small>
 ==== Przynależność do Węgier ====
-Księstwo Nitry powstało w VIII wieku i rozwinęło się w niezależne państwo słowiańskie; chociaż polityka mogła stracić swoją niezależność, gdy była jeszcze na etapie rozwoju. <ref>Ďurianová, Marta (2004-07-12). [http://www.spectator.sk/articles/view/16658 "Nitra: from fields to factories"]. The Slovak Spectator. [dostęp:2008-04-22].</ref><ref>Poulik, Josef (1978). "The Origins of Christianity in Slavonic Countries North of the Middle Danube Basin". ''World Archaeology''. Taylor&Francis Ltd. '''10''' (2): str 158–171. doi:10.1080/00438243.1978.9979728. JSTOR 124226.</ref> Na początku IX wieku państwo znajdowało się na północno-zachodnich terytoriach dzisiejszej Słowacji.
+[https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99stwo_Nitrza%C5%84skie Księstwo Nitrzańskie] powstało w VIII wieku i rozwinęło się w niezależne państwo słowiańskie; chociaż polityka mogła stracić swoją niezależność, gdy była jeszcze na etapie rozwoju.<ref>Ďurianová, Marta (2004-07-12). [http://www.spectator.sk/articles/view/16658 "Nitra: from fields to factories"]. The Slovak Spectator. [dostęp:2008-04-22].</ref><ref>Poulik, Josef (1978). "The Origins of Christianity in Slavonic Countries North of the Middle Danube Basin". ''World Archaeology''. Taylor&Francis Ltd. '''10''' (2): str 158–171. doi:10.1080/00438243.1978.9979728. JSTOR 124226.</ref> Na początku IX wieku państwo znajdowało się na północno-zachodnich terytoriach dzisiejszej Słowacji.
- <small><small><small><small>The [[Principality of Nitra]] emerged in the 8th century and developed into an independent Slavic state; although the polity may have lost its independence when it was still at the stage of development. In the early 9th century, the polity was situated on the north-western territories of present-day [[Slovakia]]. </small></small></small></small>
-=== XVI - XVII wiek ===
-Termin pojawił się w przybliżeniu po podboju dzisiejszych Węgier przez Turków w XVI wieku, gdy Felső-Magyarország (niem. Oberungarn; słowacko: Horné Uhorsko) odnosi się do dzisiejszej wschodniej Słowacji oraz sąsiednich terytoriów dzisiejszych Węgier i Ukrainy, które nie były okupowane przez Imperium Osmańskie. Terytorium to stanowiło odrębny okręg wojskowy („Kapitan Górnych Węgier” (1564–1686) z siedzibą w Kassie / Kaschau / Koszycach) na terenie Węgier Królewskich. W tym czasie dzisiejsza zachodnia Słowacja, a czasem także pozostałe terytoria królewskich Węgier na południu, nazywane były Dolnymi Węgrami (węgierski: Alsó-Magyarország; niemiecki: Niederungarn; słowacki: Dolné Uhorsko).
- <small><small><small><small>The term emerged approximately after the conquest of today's Hungary by the [[Ottoman Empire|Ottomans]] in the 16th century when ''Felső-Magyarország'' (German: ''Oberungarn;'' Slovak: ''Horné Uhorsko'') referred to present-day eastern Slovakia and the adjacent territories of today's [[Hungary]] and [[Ukraine]] that were not occupied by the [[Ottoman Empire]]. That territory formed a separate military district (the "[[Captaincy of Upper Hungary]]" (1564–1686) headquartered in Kassa/Kaschau/[[Košice]]) within [[Royal Hungary]]. At that time, present-day [[Regions of Slovakia|western Slovakia]], and sometimes also the remaining territories of Royal Hungary to the south of it, were called Lower Hungary (Hungarian: ''Alsó-Magyarország;'' German: ''Niederungarn;'' Slovak: ''Dolné Uhorsko''). </small></small></small></small>
-Było to krótko odrębny stan wasalny Imperium Osmańskiego pod rządami Imre Thököly w latach 80. XVI wieku.
+=== XVI – XVII wiek ===
- <small><small><small><small>It was briefly a [[Principality of Upper Hungary|separate vassal state]] of the [[Ottoman Empire]] under [[Imre Thököly]] in the 1680s. </small></small></small></small>
+Termin pojawił się w przybliżeniu po podboju dzisiejszych Węgier przez Turków w XVI wieku, gdy ''Felső-Magyarország'' (niem. ''Oberungarn'', słow. ''Horné Uhorsko'') odnosi się do dzisiejszej wschodniej Słowacji oraz sąsiednich terytoriów dzisiejszych Węgier i Ukrainy, które nie były okupowane przez [[Imperium Osmańskie]]. Terytorium to stanowiło odrębny okręg wojskowy („[https://en.wikipedia.org/wiki/Captaincies_of_the_Kingdom_of_Hungary#Captaincy_of_Upper_Hungary#Captaincy of Upper Hungary  Kapitan Górnych Węgier”] (1564–1686) z siedzibą w Kassie/Kaschau/Koszycach) na terenie Węgier Królewskich. W tym czasie dzisiejsza zachodnia Słowacja, a czasem także pozostałe terytoria królewskich Węgier na południu, nazywane były Dolnymi Węgrami (węg. ''Alsó-Magyarország'', niem. ''Niederungarn'', słow. ''Dolné Uhorsko'').
-Takie użycie występuje w wielu tekstach do około 1800 r. - na przykład słynna szkoła górnicza Schemnitz / Selmecbánya / Bańska Szczawnica we współczesnej środkowej Słowacji została założona na Węgrzech „Dolnych” (nie na „Górnych” Węgrzech) w XVIII wieku i Pozsony (dzisiejsza Bratysława) były również określane jako „dolne” Węgry pod koniec XVIII wieku.
+Był to krótko odrębny [https://en.wikipedia.org/wiki/Principality_of_Upper_Hungary stan wasalny Imperium Osmańskiego] pod rządami [https://pl.wikipedia.org/wiki/Imre_Th%C3%B6k%C3%B6ly Imre Thököly] w latach 80. XVI wieku.
- <small><small><small><small>This usage occurs in many texts up to around 1800 – for example, the renowned mining school of Schemnitz/Selmecbánya/[[Banská Štiavnica]] in present-day central Slovakia was founded in "Lower" Hungary (not in "Upper" Hungary) in the 18th century and Pozsony (today's [[Bratislava]]) was also referred to as being in "Lower" Hungary in the late 18th century. </small></small></small></small>
+Takie użycie występuje w wielu tekstach do około 1800 r. – na przykład słynna szkoła górnicza Schemnitz/Selmecbánya/Bańska Szczawnica we współczesnej środkowej Słowacji została założona na Węgrzech „Dolnych” (nie na „Górnych” Węgrzech) w XVIII wieku i Pozsony (dzisiejsza Bratysława) były również określane jako „dolne” Węgry pod koniec XVIII wieku.
 == Zobacz także ==
-* [[Carpathian Germans]]
+* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Niemcy_karpaccy Niemcy karpaccy]
-* [[Oberlander Jews]]
+* [https://en.wikipedia.org/wiki/Oberlander_Jews Żydzi z Oberlander]
 == Przypisy ==

Felvidék: Różnice pomiędzy wersjami

Aktualna wersja na dzień 16:23, 7 mar 2021

Spis treści

Etymologia

Wykorzystanie historyczne

Nowoczesne zastosowanie

History

Średniowiecze

Przynależność do Węgier

XVI – XVII wiek

Zobacz także

Przypisy

Menu nawigacyjne

Narzędzia osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty

Widok

Więcej

Szukaj

Nawigacja

Narzędzia