Innocenty IV: Różnice pomiędzy wersjami
m (Zastępowanie tekstu - "dewiza – j. polski" na "dewiza - j. polski") |
|||
| (Nie pokazano 8 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | [[Plik:Innocenty IV poleca dominikanom krakowskim glosic krucjate do Prus i Liwonii.jpg|thumb|Papież Innocenty IV poleca dominikanom krakowskim głosić krucjatę do Prus i Liwonii dla wspomożenia zakonu krzyżackiego, dokument z 24 września 1243 roku]] | + | [[Plik:Innocenty IV poleca dominikanom krakowskim glosic krucjate do Prus i Liwonii.jpg|thumb|left|Papież Innocenty IV poleca dominikanom krakowskim głosić krucjatę do Prus i Liwonii dla wspomożenia zakonu krzyżackiego, dokument z 24 września 1243 roku]] |
| − | '''Innocenty IV''' ([[łacina|łac.]] ''Innocentius IV'', właśc. '''Sinibaldo Fieschi'''; ur. ok. [[1195]] w [[Genua|Genui]], zm. [[7 grudnia]] [[1254]] w [[Neapol]]u | + | '''Innocenty IV''' ([[łacina|łac.]] ''Innocentius IV'', właśc. '''Sinibaldo Fieschi'''; ur. ok. [[1195]] w [[Genua|Genui]], zm. [[7 grudnia]] [[1254]] w [[Neapol]]u<ref name="Kelly">John N. D. Kelly: ''Encyklopedia papieży''. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, str. 268-271. ISBN 83-06-02633-0.</ref>) – [[papież]] w okresie od 25 czerwca 1243 do 7 grudnia 1254<ref name="Wollpert">Rudolf Fischer-Wollpert: ''Leksykon papieży''. Kraków: Znak, 1996, str. 97-98. ISBN 83-7006-437-X.</ref>. |
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| − | Urodził się w [[Genua|Genui]] jako syn Hugona (Ugo Fieschi), [[Hrabia|hrabiego]] [[Lavagna|Lavagny]] | + | Urodził się w [[Genua|Genui]] jako syn Hugona (Ugo Fieschi), [[Hrabia|hrabiego]] [[Lavagna|Lavagny]]<ref name="Kelly" />, stronnika [[Gibelini i gwelfowie|gibelinów]] opowiadających się za [[Święty cesarz rzymski|władzą cesarską]] we Włoszech. Nad jego wychowaniem pieczę sprawował stryj Opizjusz (Obizzo Fieschi), [[Diecezja Parmy|biskup Parmy]]. Odebrał staranne wykształcenie prawnicze ([[prawo kanoniczne]] i [[prawo rzymskie|rzymskie]]) na uniwersytetach [[Uniwersytet Boloński|w Bolonii]]<ref name="Kelly" /> i [[Uniwersytet w Parmie|Parmie]], gdzie potem wykładał. W 1227 roku został [[Kancelaria Apostolska#Wicekanclerze 1187-1908|wicekanclerzem Kościoła]] i [[kardynał]]em<ref name="Kelly" />. Po śmierci [[Celestyn IV|Celestyna IV]], nastąpił okres niemal dwuletniej [[Sede vacante|sediswakancji]], w czasie której kardynałowie usiłowali pertraktować z cesarzem uwolnienie dwóch kardynałów<ref name="Kelly" />. W końcu, 2 czerwca 1243 wybrano w [[Anagni]] Sinibalda Fieschi<ref name="Kelly" />. |
| − | Zaraz po objęciu [[Stolica Apostolska|Stolicy Piotrowej]], papież chciał zakończyć konflikt z [[Fryderyk II Hohenstauf|Fryderykiem II]] | + | Zaraz po objęciu [[Stolica Apostolska|Stolicy Piotrowej]], papież chciał zakończyć konflikt z [[Fryderyk II Hohenstauf|Fryderykiem II]]<ref name="Wollpert" />. 31 marca 1244 uzgodnili oni traktat pokojowy, który uwzględniał wycofanie wojsk cesarskich z [[Państwo Kościelne|Państwa Kościelnego]] i zdjęcie [[ekskomunika|ekskomuniki]] z Fryderyka<ref name="Kelly" />. Jednak ze względu na nieufność obu stron, do podpisania traktatu nie doszło<ref name="Wollpert" />. W 1245 roku Innocenty zwołał [[sobór lyoński I]]<ref name="Wollpert" />. Na sobór został także wezwany król Fryderyk, lecz się na nim nie stawił; został tam uznany winnym krzywoprzysięstwa i złożony z tronu<ref name="Kelly" />. Papież popierał każdego antykróla niemieckiego, a konflikt zakończyła dopiero śmierć Fryderyka w 13 grudnia 1250 roku<ref name="Wollpert" />. Formalnym następcą tronu był syn Fryderyka, [[Konrad IV Hohenstauf|Konrad IV]], lecz Innocenty stwierdził, że nie poprze żadnego Hohenstaufa<ref name="Wollpert" />. Papież proponował tron niemiecki m.in. [[Ryszard z Kornwalii|Ryszardowi z Kornwalii]], [[Karol I Andegaweński|Karolowi Andegaweńskiemu]] i [[Henryk III Plantagenet|Henrykowi III]]. Ten ostatni przyjął koronę dla swojego syna, [[Edmund Crouchback|Edmunda]]<ref name="Kelly" />. Jednak po śmierci Konrada VI, władzę w Niemczech, jako [[regent]], przejął nieślubny syn Fryderyka, [[Manfred (król Sycylii)|Manfred]]<ref name="Kelly" />. Papież zdecydował się go uznać, gdyż nowy król uznał Innocentego za [[suzeren]]a<ref name="Kelly" />. Wkrótce potem, Manfred wystąpił przeciwko papieżowi (który przeniósł się do Neapolu) i rozbił jego wojska pod [[Foggia|Foggią]]<ref name="Kelly" />. |
| − | Na soborze zostały również poruszone sprawy ponownego zajęcia [[Jerozolima|Jerozolimy]] przez muzułmanów | + | Na soborze zostały również poruszone sprawy ponownego zajęcia [[Jerozolima|Jerozolimy]] przez muzułmanów<ref name="Wollpert" />. W wyniku tego, Innocenty nakłonił francuskiego króla [[Ludwik IX Święty|Ludwika IX]]<ref name="Wollpert" />, do zorganizowania [[VII wyprawa krzyżowa|VII wyprawy krzyżowej]], która zakończyła się jednak całkowitym niepowodzeniem<ref name="Wollpert" />. |
| − | W 1243 wydał decyzję, na mocy której w kraju podbijanym przez [[Zakon krzyżacki|Krzyżaków]] powstały cztery diecezje: [[Diecezja chełmińska|chełmińska]], [[Diecezja pomezańska|pomezańska]], [[Archidiecezja warmińska|warmińska]] i [[Diecezja sambijska|sambijska]] | + | W 1243 wydał decyzję, na mocy której w kraju podbijanym przez [[Zakon krzyżacki|Krzyżaków]] powstały cztery diecezje: [[Diecezja chełmińska|chełmińska]], [[Diecezja pomezańska|pomezańska]], [[Archidiecezja warmińska|warmińska]] i [[Diecezja sambijska|sambijska]]<ref name="Kelly" />. W 1246 jego wysłannicy jako pierwsi Europejczycy przybyli do [[Wielcy chanowie mongolscy|wielkiego chana mongolskiego]] z listem od niego. Papieskie poselstwo przekazali [[Giovanni da Pian del Carpine|Jan di Piano Carpini]] i [[Benedykt Polak]]<ref name="Kelly" />, a ich relacja jest najstarszym wiarygodnym źródłem wiedzy o [[Imperium mongolskie|państwie mongolskim]]. |
W 1248 roku nadał unikatowy przywilej [[Chorwaci|Chorwatom]] używania swojego ojczystego języka i [[Głagolica|głagolickiego]] pisma w katolickiej liturgii. Przywilej ten przetrwał 7 stuleci (inaczej niż np. chiński) – aż dopiero [[sobór watykański II]] w latach 1962-1965 dopuścił oficjalnie inne narodowe języki do katolickiej liturgii. | W 1248 roku nadał unikatowy przywilej [[Chorwaci|Chorwatom]] używania swojego ojczystego języka i [[Głagolica|głagolickiego]] pisma w katolickiej liturgii. Przywilej ten przetrwał 7 stuleci (inaczej niż np. chiński) – aż dopiero [[sobór watykański II]] w latach 1962-1965 dopuścił oficjalnie inne narodowe języki do katolickiej liturgii. | ||
| − | W 1252 roku wydał bullę ''[[Ad extirpanda]]'' (łac. „Aby wykorzenić”), w której zezwolił [[Sąd kościelny|sądom kościelnym]] na stosowanie [[tortura|tortur]] wobec osób podejrzanych o [[herezja|herezję]], a władze świeckie zobowiązał do przymuszania heretyków za pomocą tortur do składania zeznań obciążających oraz do wydania wszystkich swoich wspólników | + | W 1252 roku wydał bullę ''[[Ad extirpanda]]'' (łac. „Aby wykorzenić”), w której zezwolił [[Sąd kościelny|sądom kościelnym]] na stosowanie [[tortura|tortur]] wobec osób podejrzanych o [[herezja|herezję]], a władze świeckie zobowiązał do przymuszania heretyków za pomocą tortur do składania zeznań obciążających oraz do wydania wszystkich swoich wspólników<ref>[http://www.ccel.org/ccel/schaff/hcc4.i.vi.viii.html History of the Christian Church, Volume IV: Mediaeval Christianity. A.D. 590-1073]. (po angielsku). Christian Classics Ethereal Library. [dostęp 2012-12-22].</ref>. |
| − | 8 | + | 8<ref name="Wollpert" /> albo 17 września<ref>Piotr Nitecki: ''Biskupi Kościoła w Polsce''. Warszawa: Ośrodek Dokumentacji i Studiów Społecznych, 1992, str. 194. ISBN 83-70120-50-4.</ref> 1253 roku [[Kanonizacja|kanonizował]] [[Stanisław ze Szczepanowa|Stanisława ze Szczepanowa]], [[Biskupi krakowscy|biskupa krakowskiego]]<ref name="Wollpert" />. |
| − | Dążył do zyskania władzy powszechnej przez papiestwo. Zmarł w Neapolu, 7 grudnia 1254 | + | Dążył do zyskania władzy powszechnej przez papiestwo. Zmarł w Neapolu, 7 grudnia 1254<ref name="Wollpert" />. |
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
Aktualna wersja na dzień 13:26, 7 wrz 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Innocenty IV poleca dominikanom krakowskim glosic krucjate do Prus i Liwonii.jpg Papież Innocenty IV poleca dominikanom krakowskim głosić krucjatę do Prus i Liwonii dla wspomożenia zakonu krzyżackiego, dokument z 24 września 1243 roku Innocenty IV (łac. Innocentius IV, właśc. Sinibaldo Fieschi; ur. ok. 1195 w Genui, zm. 7 grudnia 1254 w Neapolu[1]) – papież w okresie od 25 czerwca 1243 do 7 grudnia 1254[2]. ŻyciorysUrodził się w Genui jako syn Hugona (Ugo Fieschi), hrabiego Lavagny[1], stronnika gibelinów opowiadających się za władzą cesarską we Włoszech. Nad jego wychowaniem pieczę sprawował stryj Opizjusz (Obizzo Fieschi), biskup Parmy. Odebrał staranne wykształcenie prawnicze (prawo kanoniczne i rzymskie) na uniwersytetach w Bolonii[1] i Parmie, gdzie potem wykładał. W 1227 roku został wicekanclerzem Kościoła i kardynałem[1]. Po śmierci Celestyna IV, nastąpił okres niemal dwuletniej sediswakancji, w czasie której kardynałowie usiłowali pertraktować z cesarzem uwolnienie dwóch kardynałów[1]. W końcu, 2 czerwca 1243 wybrano w Anagni Sinibalda Fieschi[1]. Zaraz po objęciu Stolicy Piotrowej, papież chciał zakończyć konflikt z Fryderykiem II[2]. 31 marca 1244 uzgodnili oni traktat pokojowy, który uwzględniał wycofanie wojsk cesarskich z Państwa Kościelnego i zdjęcie ekskomuniki z Fryderyka[1]. Jednak ze względu na nieufność obu stron, do podpisania traktatu nie doszło[2]. W 1245 roku Innocenty zwołał sobór lyoński I[2]. Na sobór został także wezwany król Fryderyk, lecz się na nim nie stawił; został tam uznany winnym krzywoprzysięstwa i złożony z tronu[1]. Papież popierał każdego antykróla niemieckiego, a konflikt zakończyła dopiero śmierć Fryderyka w 13 grudnia 1250 roku[2]. Formalnym następcą tronu był syn Fryderyka, Konrad IV, lecz Innocenty stwierdził, że nie poprze żadnego Hohenstaufa[2]. Papież proponował tron niemiecki m.in. Ryszardowi z Kornwalii, Karolowi Andegaweńskiemu i Henrykowi III. Ten ostatni przyjął koronę dla swojego syna, Edmunda[1]. Jednak po śmierci Konrada VI, władzę w Niemczech, jako regent, przejął nieślubny syn Fryderyka, Manfred[1]. Papież zdecydował się go uznać, gdyż nowy król uznał Innocentego za suzerena[1]. Wkrótce potem, Manfred wystąpił przeciwko papieżowi (który przeniósł się do Neapolu) i rozbił jego wojska pod Foggią[1]. Na soborze zostały również poruszone sprawy ponownego zajęcia Jerozolimy przez muzułmanów[2]. W wyniku tego, Innocenty nakłonił francuskiego króla Ludwika IX[2], do zorganizowania VII wyprawy krzyżowej, która zakończyła się jednak całkowitym niepowodzeniem[2]. W 1243 wydał decyzję, na mocy której w kraju podbijanym przez Krzyżaków powstały cztery diecezje: chełmińska, pomezańska, warmińska i sambijska[1]. W 1246 jego wysłannicy jako pierwsi Europejczycy przybyli do wielkiego chana mongolskiego z listem od niego. Papieskie poselstwo przekazali Jan di Piano Carpini i Benedykt Polak[1], a ich relacja jest najstarszym wiarygodnym źródłem wiedzy o państwie mongolskim. W 1248 roku nadał unikatowy przywilej Chorwatom używania swojego ojczystego języka i głagolickiego pisma w katolickiej liturgii. Przywilej ten przetrwał 7 stuleci (inaczej niż np. chiński) – aż dopiero sobór watykański II w latach 1962-1965 dopuścił oficjalnie inne narodowe języki do katolickiej liturgii. W 1252 roku wydał bullę Ad extirpanda (łac. „Aby wykorzenić”), w której zezwolił sądom kościelnym na stosowanie tortur wobec osób podejrzanych o herezję, a władze świeckie zobowiązał do przymuszania heretyków za pomocą tortur do składania zeznań obciążających oraz do wydania wszystkich swoich wspólników[3]. 8[2] albo 17 września[4] 1253 roku kanonizował Stanisława ze Szczepanowa, biskupa krakowskiego[2]. Dążył do zyskania władzy powszechnej przez papiestwo. Zmarł w Neapolu, 7 grudnia 1254[2]. Przypisy
Bibliografia
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
