Bitka kod Bliske: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Kategoria:1b Kategoria:Strony importowane z chorwackiej Wikipedii {{Uwaga| |strona = https://hr.wikipedia.org/wiki/Bitka_kod_Bliske |autorzy = https://hr.wikipe...") |
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z chorwackiej" na "przetłumaczone z chorwackiej") |
||
| (Nie pokazano 8 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
| − | [[Kategoria:Strony | + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]] |
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://hr.wikipedia.org/wiki/Bitka_kod_Bliske | |strona = https://hr.wikipedia.org/wiki/Bitka_kod_Bliske | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | '''Bitwa pod Bliską'' | + | '''Bitka kod Bliske''' (pol. ''Bitwa pod Bliską'' – dziś [[Blizna]] na północny-zachód od [[Trogir]]u w Chorwacja) – bitwa, w której w 1322 r. armia koalicji książąt chorwackich i miast dalmatyńskich pod dowództwem slawońskiego bana [[Ivan I. Babonić|Ivana I. Babonića]] pokonała siły chorwacko-dalmatyńskiego bana [[Mladen II. Šubić Bribirski|Mladena II. Šubića Bribirsiego]] i jego sojuszników. |
| − | |||
| − | |||
== Szerszy kontekst bitwy == | == Szerszy kontekst bitwy == | ||
| − | Po śmierci [[Pavao I. Šubić Bribirski|Pawła I. Šubića Bribirskiego]], chorwacko-dalmatyńskiego bana i władcy Bośni, Humu i dalmatyńskich miast, która nastąpiła 1 maja 1312 r., jego najstarszy syn [[Mladen II.|Mladen II]] przejął jego własność, stając się automatycznie chorwacko-dalmatyńskim i bośniackim banem, Ponieważ w tym czasie władza chorwacko-węgierskiego króla [[I. Károly|Karola Roberta]] Andegaweńskiego nie była jeszcze trwale ugruntowana, Mladen II. na swoim terytorium, z siedzibą w [[Bribir (Skradin)|Bribirze]], miał praktycznie niepodważalną i nieograniczoną władzę. Król tolerował to, ponieważ jego ojciec, [[Paweł I]], pomógł mu dojść do władzy. Jednak z czasem Mladen II. wszedł w konflikt, głównie ze względu na spory własnościowe z chorwackimi arystokratami w ich szerszym sąsiedztwie (książęta Krk | + | Po śmierci [[Pavao I. Šubić Bribirski|Pawła I. Šubića Bribirskiego]], chorwacko-dalmatyńskiego bana i władcy Bośni, Humu i dalmatyńskich miast, która nastąpiła 1 maja 1312 r., jego najstarszy syn [[Mladen II.|Mladen II]] przejął jego własność, stając się automatycznie chorwacko-dalmatyńskim i bośniackim banem, Ponieważ w tym czasie władza chorwacko-węgierskiego króla [[I. Károly|Karola Roberta]] Andegaweńskiego nie była jeszcze trwale ugruntowana, Mladen II. na swoim terytorium, z siedzibą w [[Bribir (Skradin)|Bribirze]], miał praktycznie niepodważalną i nieograniczoną władzę. Król tolerował to, ponieważ jego ojciec, [[Paweł I]], pomógł mu dojść do władzy. Jednak z czasem Mladen II. wszedł w konflikt, głównie ze względu na spory własnościowe z chorwackimi arystokratami w ich szerszym sąsiedztwie (książęta Krk – przyszli [[Frankapan]]ie, następnie [[Gusic]]owie (książęta krbawscy) i [[Nelipić]]owie z klanu [[Svačić]]i itp.), z niektórymi miastami na wybrzeżu Adriatyku (Šibenik, Trogir), ze szlachcicem bośniacki [[Stjepan II Kotromanić|Stefanem II Kotromaniciem]] i ponownie ze starym rywalem [[Republika Wenecka|Republiką Wenecką]]. |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | Burzliwe wydarzenia miały miejsce w latach 1317–1322, z serią zamieszek, oblężeń, konfliktów zbrojnych, przejścia z jednego obozu do drugiego i podchodów taktycznych po obu stronach. [[Ivan I. Babonić]], [[ban całej Slawonii]], zaangażował się między innymi w poparcie króla, przekonany, że nadszedł czas, by osłabić potęgę [[Šubić|Bribirów]]. | |
Decydująca bitwa miała miejsce późnym latem lub wczesną jesienią 1322 r. pod Bliską, obecnie Blizna koło Trogiru, w której ban [[Mladen II.]] ze swoimi sojusznikami był po jednej stronie (wśród nich był jego młodszy brat [[Juraj II.]]), a po drugiej stała armia szerokiej koalicji dowodzonej przez [[Ivan I. Babonić|Ivana]]. Nie są dostępne żadne szczegóły dotyczące samej bitwy, ale wiadomo, że siły Mladena przegrały bitwę. On i jego brat Juraj zdołali uciec i tymczasowo schronić się w forcie Świętego Jerzego w [[Klis]]ie. | Decydująca bitwa miała miejsce późnym latem lub wczesną jesienią 1322 r. pod Bliską, obecnie Blizna koło Trogiru, w której ban [[Mladen II.]] ze swoimi sojusznikami był po jednej stronie (wśród nich był jego młodszy brat [[Juraj II.]]), a po drugiej stała armia szerokiej koalicji dowodzonej przez [[Ivan I. Babonić|Ivana]]. Nie są dostępne żadne szczegóły dotyczące samej bitwy, ale wiadomo, że siły Mladena przegrały bitwę. On i jego brat Juraj zdołali uciec i tymczasowo schronić się w forcie Świętego Jerzego w [[Klis]]ie. | ||
| − | + | [[Plik:Blizna (Croatia), naselje u zaleđu Trogira.jpg|thumb|220px|left|[[Blizna Donja]] – dzisiejszy wygląd miejsca, w którym kiedyś miała miejsce bitwa]] | |
| − | |||
| − | [[Plik:Blizna (Croatia), naselje u zaleđu Trogira.jpg|thumb|220px|left|[[Blizna Donja]] | ||
| − | Krótko po bitwie chorwacko-węgierski król [[Karol Robert]] Andegaweński przybył ze swoją armią do południowej Chorwacji, aby spróbować uspokoić sytuację. 8 października 1322 r. na zgromadzeniu w twierdzy [[Knin]] zwycięzcy bitwy pod | + | Krótko po bitwie chorwacko-węgierski król [[Karol Robert]] Andegaweński przybył ze swoją armią do południowej Chorwacji, aby spróbować uspokoić sytuację. 8 października 1322 r. na zgromadzeniu w twierdzy [[Knin]] zwycięzcy bitwy pod Bliską zostali obdzieleni lub potwierdzone zostały dobra oraz przywileje, a on pojmał i zabrał ze sobą na Węgry pokonanego Mladena, gdzie ten spędził dwadzieścia lat na dworze króla, aż do swojej śmierci w latach 1341–1343. |
| − | + | Bitwa pod Bliską złamała potęgę i wpływy książąt [[Šubić|Bribiru]]. Oznaczało to utratę części dóbr, które Bribirski posiadał do tej pory, ale także utratę dziedzicznego tytułu bana, ponieważ [[Ivan I. Babonić]] został mianowany przez króla chorwacko-dalmatyński banem. Z drugiej strony [[Stjepan II. Kotromanić|Stjepan II.]] stał się bośniackim banem. Konsekwencją upadku władzy [[Šubić]]ów było umocnienie innych chorwackich wielmoży, przede wszystkim książąt [[Blagajski]]ch (Babonićów), [[Nelipić]]a i książąt Krčkich. Jednak bracia Mladena Juraj II./II. György, Pavao II./II. Pál, Grgur V./V. Gergely i Marko II./II. Márk oraz ich synowie Mladen III., Pavao III., Bozidar/Boldizsár, Juraj III. (przyszły Juraj I. Zryński) i Pribko przeżyli i utrzymali swoje dawne posiadłości przez kolejne trzydzieści lat, jednak do czasu gdy król [[I. Lajos|Ludwik I. Wielki]], syn Karola Roberta, nie zdołał ich zastąpić ani w inny sposób wydziedziczyć. | |
| − | |||
| − | Bitwa pod Bliską złamała potęgę i wpływy książąt [[Šubić|Bribiru]]. Oznaczało to utratę części dóbr, które Bribirski posiadał do tej pory, ale także utratę dziedzicznego tytułu bana, ponieważ [[Ivan I. Babonić]] został mianowany przez króla chorwacko-dalmatyński banem. Z drugiej strony [[Stjepan II. Kotromanić|Stjepan II.]] stał się bośniackim banem. Konsekwencją upadku władzy [[Šubić]]ów było umocnienie innych chorwackich wielmoży, przede wszystkim książąt [[Blagajski]]ch (Babonićów), [[Nelipić]]a i książąt Krčkich. Jednak bracia Mladena Juraj II./II. György, Pavao II./II. Pál, Grgur V./V. Gergely i Marko II./II. Márk oraz ich synowie Mladen III., Pavao III., Bozidar/Boldizsár, Juraj III. (przyszły Juraj I. Zryński) i Pribko przeżyli i utrzymali swoje dawne posiadłości przez kolejne trzydzieści lat, | ||
| − | |||
| − | |||
== Linki zewnętrzne == | == Linki zewnętrzne == | ||
| Linia 49: | Linia 37: | ||
*[http://mudrac.ffzg.hr/~ltatomir/skripte/skripte/Raukar-Povijest%20Hrvatske%20u%20razvijenom%20i%20kasnom%20srednjem%20vijeku-20str.rtf Poraz Mladena Bribirskog u bitki kod Blizne 1322.] | *[http://mudrac.ffzg.hr/~ltatomir/skripte/skripte/Raukar-Povijest%20Hrvatske%20u%20razvijenom%20i%20kasnom%20srednjem%20vijeku-20str.rtf Poraz Mladena Bribirskog u bitki kod Blizne 1322.] | ||
*[http://povijest.net/sadrzaj/hrvatska/hr-srednji-vijek/226-bribirski-knezovi-subici.html Kraj bribirske prevlasti nakon poraza Mladena II. kod Bliske] | *[http://povijest.net/sadrzaj/hrvatska/hr-srednji-vijek/226-bribirski-knezovi-subici.html Kraj bribirske prevlasti nakon poraza Mladena II. kod Bliske] | ||
| − | *[http://www.archive.org/stream/bribirskiknezov01hrvagoog/bribirskiknezov01hrvagoog_djvu.txt "Veliki boj kod Bliske" | + | *[http://www.archive.org/stream/bribirskiknezov01hrvagoog/bribirskiknezov01hrvagoog_djvu.txt "Veliki boj kod Bliske" – kako je naveden u knjizi Vjekoslava Klaića ''Bribirski knezovi od plemena Šubić do god. 1347., naklada Matice hrvatske, Zagreb 1897.] |
| | | | ||
{{Wojna infobox | {{Wojna infobox | ||
| − | |nazwa = Bitwa pod Bliską ( | + | |nazwa = Bitka kod Bliske (chor.)<br>Bitwa pod Bliską (pol.) |
|epoka = średniowiecze | |epoka = średniowiecze | ||
|konflikt = chorwacka wojna domowa | |konflikt = chorwacka wojna domowa | ||
|grafika = Dolazak Hrvata Celestin Medović.JPG | |grafika = Dolazak Hrvata Celestin Medović.JPG | ||
| − | |opis grafiki = Od przybycia | + | |opis grafiki = Od przybycia nad Adriatyk sporadyczne konflikty wielmożów były nieodłączną częścią życia politycznego Chorwatów |
| − | sukob = dynastyczno-feudalna walka<br>o dominację w Chorwacji | + | |sukob = dynastyczno-feudalna walka<br>o dominację w Chorwacji |
|czas = | |czas = | ||
|miejsce = Bliska, dzisiaj [[Blizna]] w głębi lądu koło [[Trogir]]u, [[Zagora|Zagory]], [[Hrvatska]] | |miejsce = Bliska, dzisiaj [[Blizna]] w głębi lądu koło [[Trogir]]u, [[Zagora|Zagory]], [[Hrvatska]] | ||
| Linia 81: | Linia 69: | ||
|commons = | |commons = | ||
}} | }} | ||
| − | + | {| | |
| + | | | ||
| + | |} | ||
{{Wojny Chorwatów}} | {{Wojny Chorwatów}} | ||
| − | |} | + | |} |
[[Kategoria:Bitwy]] | [[Kategoria:Bitwy]] | ||
| − | [[Kategoria:Bitwy w historii | + | [[Kategoria:Bitwy w historii Chorwacji]] |
[[Kategoria:Šubići]] | [[Kategoria:Šubići]] | ||
Aktualna wersja na dzień 16:47, 7 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Bitka kod Bliske (pol. Bitwa pod Bliską – dziś Blizna na północny-zachód od Trogiru w Chorwacja) – bitwa, w której w 1322 r. armia koalicji książąt chorwackich i miast dalmatyńskich pod dowództwem slawońskiego bana Ivana I. Babonića pokonała siły chorwacko-dalmatyńskiego bana Mladena II. Šubića Bribirsiego i jego sojuszników. Szerszy kontekst bitwyPo śmierci Pawła I. Šubića Bribirskiego, chorwacko-dalmatyńskiego bana i władcy Bośni, Humu i dalmatyńskich miast, która nastąpiła 1 maja 1312 r., jego najstarszy syn Mladen II przejął jego własność, stając się automatycznie chorwacko-dalmatyńskim i bośniackim banem, Ponieważ w tym czasie władza chorwacko-węgierskiego króla Karola Roberta Andegaweńskiego nie była jeszcze trwale ugruntowana, Mladen II. na swoim terytorium, z siedzibą w Bribirze, miał praktycznie niepodważalną i nieograniczoną władzę. Król tolerował to, ponieważ jego ojciec, Paweł I, pomógł mu dojść do władzy. Jednak z czasem Mladen II. wszedł w konflikt, głównie ze względu na spory własnościowe z chorwackimi arystokratami w ich szerszym sąsiedztwie (książęta Krk – przyszli Frankapanie, następnie Gusicowie (książęta krbawscy) i Nelipićowie z klanu Svačići itp.), z niektórymi miastami na wybrzeżu Adriatyku (Šibenik, Trogir), ze szlachcicem bośniacki Stefanem II Kotromaniciem i ponownie ze starym rywalem Republiką Wenecką. Burzliwe wydarzenia miały miejsce w latach 1317–1322, z serią zamieszek, oblężeń, konfliktów zbrojnych, przejścia z jednego obozu do drugiego i podchodów taktycznych po obu stronach. Ivan I. Babonić, ban całej Slawonii, zaangażował się między innymi w poparcie króla, przekonany, że nadszedł czas, by osłabić potęgę Bribirów. Decydująca bitwa miała miejsce późnym latem lub wczesną jesienią 1322 r. pod Bliską, obecnie Blizna koło Trogiru, w której ban Mladen II. ze swoimi sojusznikami był po jednej stronie (wśród nich był jego młodszy brat Juraj II.), a po drugiej stała armia szerokiej koalicji dowodzonej przez Ivana. Nie są dostępne żadne szczegóły dotyczące samej bitwy, ale wiadomo, że siły Mladena przegrały bitwę. On i jego brat Juraj zdołali uciec i tymczasowo schronić się w forcie Świętego Jerzego w Klisie. Plik:Blizna (Croatia), naselje u zaleđu Trogira.jpg Blizna Donja – dzisiejszy wygląd miejsca, w którym kiedyś miała miejsce bitwa Krótko po bitwie chorwacko-węgierski król Karol Robert Andegaweński przybył ze swoją armią do południowej Chorwacji, aby spróbować uspokoić sytuację. 8 października 1322 r. na zgromadzeniu w twierdzy Knin zwycięzcy bitwy pod Bliską zostali obdzieleni lub potwierdzone zostały dobra oraz przywileje, a on pojmał i zabrał ze sobą na Węgry pokonanego Mladena, gdzie ten spędził dwadzieścia lat na dworze króla, aż do swojej śmierci w latach 1341–1343. Bitwa pod Bliską złamała potęgę i wpływy książąt Bribiru. Oznaczało to utratę części dóbr, które Bribirski posiadał do tej pory, ale także utratę dziedzicznego tytułu bana, ponieważ Ivan I. Babonić został mianowany przez króla chorwacko-dalmatyński banem. Z drugiej strony Stjepan II. stał się bośniackim banem. Konsekwencją upadku władzy Šubićów było umocnienie innych chorwackich wielmoży, przede wszystkim książąt Blagajskich (Babonićów), Nelipića i książąt Krčkich. Jednak bracia Mladena Juraj II./II. György, Pavao II./II. Pál, Grgur V./V. Gergely i Marko II./II. Márk oraz ich synowie Mladen III., Pavao III., Bozidar/Boldizsár, Juraj III. (przyszły Juraj I. Zryński) i Pribko przeżyli i utrzymali swoje dawne posiadłości przez kolejne trzydzieści lat, jednak do czasu gdy król Ludwik I. Wielki, syn Karola Roberta, nie zdołał ich zastąpić ani w inny sposób wydziedziczyć. Linki zewnętrzne
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
,_naselje_u_zale%C4%91u_Trogira.jpg){kind=link}
_(Border).svg){kind=link}