Куновичка битка: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| (Nie pokazano 3 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Kunovica | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Kunovica | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
'''Kуновичка битка''' (pol. ''Bitwa pod Kunovicą'' lub ''Bitwa pod Kunovitsą'') – bitwa między krzyżowcami dowodzonymi przez [[Hunyadi János|Jana Hunyadiego]] a wojskiem [[Imperium Osmański]]ego, która miała miejsce 2 lub 5 stycznia 1444 r. w pobliżu góry Kunovica (Suva Planina) między Pirotem i Niszem<ref name="Babinger">Babinger, Franz (1992). ''[https://books.google.pl/books?id=PPxC6rO7vvsC&redir_esc=y Mehmed the Conqueror and His Time]''. Bollingen Series 96. Translated from the German by Ralph Manheim. Edited, with a preface, by William C. Hickman. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. str. 25.</ref>. | '''Kуновичка битка''' (pol. ''Bitwa pod Kunovicą'' lub ''Bitwa pod Kunovitsą'') – bitwa między krzyżowcami dowodzonymi przez [[Hunyadi János|Jana Hunyadiego]] a wojskiem [[Imperium Osmański]]ego, która miała miejsce 2 lub 5 stycznia 1444 r. w pobliżu góry Kunovica (Suva Planina) między Pirotem i Niszem<ref name="Babinger">Babinger, Franz (1992). ''[https://books.google.pl/books?id=PPxC6rO7vvsC&redir_esc=y Mehmed the Conqueror and His Time]''. Bollingen Series 96. Translated from the German by Ralph Manheim. Edited, with a preface, by William C. Hickman. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. str. 25.</ref>. | ||
| − | |||
| − | |||
== Bitwa == | == Bitwa == | ||
| − | Wojska chrześcijańskie rozpoczęły odwrót 24 grudnia 1443 r.<ref>Mirčetić, Dragoljub (1994). ''[https://books.google.pl/books?id=2G0yAAAAMAAJ&redir_esc=y Vojna istorija Niša: deo 1. Od najstarijih vremena do prvog srpskog ustanka. deo 2. U sredjem veku (700-1459). deo 3. U razdoblju Turske vlasti (1459-1878)]''. Prosveta. str. 95.</ref> po [[Bitwa pod Zlaticą|bitwie pod Zlaticą]]. Siły osmańskie podążyły za nimi przekraczając rzeki: Iskar i Nišava, a na przełęczy Kunorica zaatakowały (niektóre źródła twierdzą, że wpadły w zasadzkę) tylne flanki wycofującej się armii, złożone z wojsk z [[Despotat Serbii|serbskiego despotatu] pod dowództwem [[Đurađ Branković|Đurađa Brankovića]]. Bitwa toczyła sie w nocy, przy pełni księżyca. Hunyadi i [[Władysław Warneńczyk|Władysław]], którzy już przechodzili przez przełęcz, byli strzeżeni przez piechotę i zaatakowani przez siły osmańskie w pobliżu rzeki po wschodniej stronie góry.<ref name=Setton/> Turcy zostali pokonani, a wielu dowódców osmańskich, w tym Mahmud Çelebi z rodziny Çandarlı (w niektórych wcześniejszych źródłach nazywanych Karambeg | + | Wojska chrześcijańskie rozpoczęły odwrót 24 grudnia 1443 r.<ref>Mirčetić, Dragoljub (1994). ''[https://books.google.pl/books?id=2G0yAAAAMAAJ&redir_esc=y Vojna istorija Niša: deo 1. Od najstarijih vremena do prvog srpskog ustanka. deo 2. U sredjem veku (700-1459). deo 3. U razdoblju Turske vlasti (1459-1878)]''. Prosveta. str. 95.</ref> po [[Bitwa pod Zlaticą|bitwie pod Zlaticą]]. Siły osmańskie podążyły za nimi przekraczając rzeki: Iskar i Nišava, a na przełęczy Kunorica zaatakowały (niektóre źródła twierdzą, że wpadły w zasadzkę) tylne flanki wycofującej się armii, złożone z wojsk z [[Despotat Serbii|serbskiego despotatu] pod dowództwem [[Đurađ Branković|Đurađa Brankovića]]. Bitwa toczyła sie w nocy, przy pełni księżyca. Hunyadi i [[Władysław Warneńczyk|Władysław]], którzy już przechodzili przez przełęcz, byli strzeżeni przez piechotę i zaatakowani przez siły osmańskie w pobliżu rzeki po wschodniej stronie góry.<ref name=Setton/> Turcy zostali pokonani, a wielu dowódców osmańskich, w tym Mahmud Çelebi z rodziny [https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%87andarl%C4%B1_family Çandarlı] (w niektórych wcześniejszych źródłach nazywanych Karambeg<ref>''[https://books.google.com/books?id=0zlAAAAAcAAJ&pg=PA352 Der katholische Volksfreund: Wochenschrift für häusliche Erbauung und Belehrung des katholischen Volkes]''. Rieger. 1855. str. 352.</ref>), zostało schwytanych.<ref name="Babinger" /> |
| − | |||
| − | |||
Porażka Osmanów w bitwie pod Kunovicą i schwytanie Mahmuda Beya, zięcia sułtana, stworzyły wrażenie zwycięskiej kampanii<ref name="Imber">Imber, Colin (2006). ''[https://books.google.pl/books?id=xeuaoghuq3cC&redir_esc=y The Crusade of Varna, 1443–45]''. Aldershot: Ashgate Publishing. str. 16-17, 51.</ref>. Według niektórych źródeł Skanderbeg był zaangażowany w tę bitwę po stronie osmańskiej i opuścił wojska osmańskie podczas konfliktu<ref>Gegaj, Athanase (1937), ''[https://books.google.pl/books?id=usxBAAAAYAAJ&redir_esc=y L'Albanie et l'Invasion turque au XVe siècle]''. Universite de Louvain. str. 120: (<small>''W 1443 r. nadarzyła się okazja do realizacji jego planu. Turcy wypowiedzieli wojnę zbuntowanym chrześcijanom. Pod Kunovicą, niedaleko Niszu, doszło do bitwy. Armią sułtana dowodzili Karambeg, Pasza z Rumelii i Scanderbeg. Jednak od początku starcia skrzydło powierzone Scanderbegowi porzuciło swoje pozycje; reszta armii tureckiej...</small>)''</ref>. | Porażka Osmanów w bitwie pod Kunovicą i schwytanie Mahmuda Beya, zięcia sułtana, stworzyły wrażenie zwycięskiej kampanii<ref name="Imber">Imber, Colin (2006). ''[https://books.google.pl/books?id=xeuaoghuq3cC&redir_esc=y The Crusade of Varna, 1443–45]''. Aldershot: Ashgate Publishing. str. 16-17, 51.</ref>. Według niektórych źródeł Skanderbeg był zaangażowany w tę bitwę po stronie osmańskiej i opuścił wojska osmańskie podczas konfliktu<ref>Gegaj, Athanase (1937), ''[https://books.google.pl/books?id=usxBAAAAYAAJ&redir_esc=y L'Albanie et l'Invasion turque au XVe siècle]''. Universite de Louvain. str. 120: (<small>''W 1443 r. nadarzyła się okazja do realizacji jego planu. Turcy wypowiedzieli wojnę zbuntowanym chrześcijanom. Pod Kunovicą, niedaleko Niszu, doszło do bitwy. Armią sułtana dowodzili Karambeg, Pasza z Rumelii i Scanderbeg. Jednak od początku starcia skrzydło powierzone Scanderbegowi porzuciło swoje pozycje; reszta armii tureckiej...</small>)''</ref>. | ||
| − | |||
| − | |||
== Następstwa == | == Następstwa == | ||
| − | Cztery dni po tej bitwie koalicja chrześcijańska dotarła do Prokuplje. Đurađ Branković zaproponował Władysławowi III i Janowi Hunyadi, aby pozostali w serbskich umocnionych miastach na zimę i kontynuowali kampanię przeciwko Turkom wiosną 1444 r. Odrzucili oni jego propozycję i wycofali się<ref>Jireček, Konstantin (1978). ''[https://books.google.pl/books?id=vMwJAQAAIAAJ&redir_esc=y Istorija Srba]''. Slovo ljubve.</ref>. Pod koniec stycznia 1444 r. wojska Władysława i Hunyadiego dotarły do Belgradu<ref>Калић-Мијушковић, Јованка, ''Европа и Срби: средњи век''. Историјски Институт, 2006. str. 405.</ref>, a w lutym dotarły do Budy, gdzie zostali powitani jako bohaterowie<ref name=Setton>Setton, Kenneth M.; Hazard, Harry W.; Zacour, Norman P. (1990). ''[https://books.google.pl/books?id=TKaPrQPFIAMC&pg=PA293&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false A History of the Crusades: The Impact of the Crusades on Europe]''. Univ of Wisconsin Press. str. 293.</ref>. W 1444 r. posłowie państw chrześcijańskich zostali wysłani do Adrianopola i przygotowali podpisanie dziesięcioletniego traktatu pokojowego zwanego [[Pokój w Szeged|pokojem w Szeged]]<ref>Gregory 2011, str. 389.</ref>. | + | Cztery dni po tej bitwie koalicja chrześcijańska dotarła do Prokuplje. Đurađ Branković zaproponował Władysławowi III i Janowi Hunyadi, aby pozostali w serbskich umocnionych miastach na zimę i kontynuowali kampanię przeciwko Turkom wiosną 1444 r. Odrzucili oni jego propozycję i wycofali się<ref>Jireček, Konstantin (1978). ''[https://books.google.pl/books?id=vMwJAQAAIAAJ&redir_esc=y Istorija Srba]''. Slovo ljubve.</ref>. Pod koniec stycznia 1444 r. wojska Władysława i Hunyadiego dotarły do Belgradu<ref>Калић-Мијушковић, Јованка, ''[https://books.google.pl/books?id=WfcVAQAAMAAJ&hl=pl&source=gbs_similarbooks Европа и Срби: средњи век]''. Историјски Институт, 2006. str. 405.</ref>, a w lutym dotarły do Budy, gdzie zostali powitani jako bohaterowie<ref name=Setton>Setton, Kenneth M.; Hazard, Harry W.; Zacour, Norman P. (1990). ''[https://books.google.pl/books?id=TKaPrQPFIAMC&pg=PA293&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false A History of the Crusades: The Impact of the Crusades on Europe]''. Univ of Wisconsin Press. str. 293.</ref>. W 1444 r. posłowie państw chrześcijańskich zostali wysłani do Adrianopola i przygotowali podpisanie dziesięcioletniego traktatu pokojowego zwanego [[Pokój w Szeged|pokojem w Szeged]]<ref>Gregory 2011, str. 389.</ref>. |
| − | |||
| − | |||
Współczesne źródła ottomańskie obwiniają rywalizację między dowódcami Kasimem i Turahanem za porażkę pod Kunovicą, a niektórzy twierdzą, że serbski Despot Đurađ Branković przekupił Turahana, aby nie brał udziału w bitwie.<ref name="Imber" /><ref>Ćorović, Vladimir (2014). ''[https://books.google.pl/books?id=eyyXAgAAQBAJ&pg=PT353&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Istorija srpskog naroda]''. eBook Portal. GGKEY:XPENWQLDTZF. str. 353.</ref><ref>Željko Fajfrić (1999). ''[https://books.google.com/books?id=x8fdGwAACAAJ Sveta loza Brankovića]''. Grafosrem.</ref> W wyniku tego Turahan spadł z łaski i został skazany na wygnanie przez sułtana do więzienia w Tokat.<ref>Babinger, Franz (1987) [1936]. "Turakhān Beg". In Houtsma, Martijn Theodoor (ed.). ''[https://books.google.pl/books?id=ro--tXw_hxMC&lpg=PA615&pg=PA876&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913–1936, Volume VIII]''. Leiden: BRILL. str. 877.</ref><ref name="Imber" /> | Współczesne źródła ottomańskie obwiniają rywalizację między dowódcami Kasimem i Turahanem za porażkę pod Kunovicą, a niektórzy twierdzą, że serbski Despot Đurađ Branković przekupił Turahana, aby nie brał udziału w bitwie.<ref name="Imber" /><ref>Ćorović, Vladimir (2014). ''[https://books.google.pl/books?id=eyyXAgAAQBAJ&pg=PT353&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Istorija srpskog naroda]''. eBook Portal. GGKEY:XPENWQLDTZF. str. 353.</ref><ref>Željko Fajfrić (1999). ''[https://books.google.com/books?id=x8fdGwAACAAJ Sveta loza Brankovića]''. Grafosrem.</ref> W wyniku tego Turahan spadł z łaski i został skazany na wygnanie przez sułtana do więzienia w Tokat.<ref>Babinger, Franz (1987) [1936]. "Turakhān Beg". In Houtsma, Martijn Theodoor (ed.). ''[https://books.google.pl/books?id=ro--tXw_hxMC&lpg=PA615&pg=PA876&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913–1936, Volume VIII]''. Leiden: BRILL. str. 877.</ref><ref name="Imber" /> | ||
| − | |||
| − | |||
Bitwa ta upamiętniona jest w serbskiej epickiej piosence ''Cios, wiatr'' (serb. ''Подухни ветре'').<ref>Gavrilović, Andra (1912). Istorija srpske i hrvatske književnosti usmenoga postanja. Izd. Knjižara G. Kona. str. 26.</ref> | Bitwa ta upamiętniona jest w serbskiej epickiej piosence ''Cios, wiatr'' (serb. ''Подухни ветре'').<ref>Gavrilović, Andra (1912). Istorija srpske i hrvatske književnosti usmenoga postanja. Izd. Knjižara G. Kona. str. 26.</ref> | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Źródła == | == Źródła == | ||
Aktualna wersja na dzień 13:47, 16 lip 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Kуновичка битка (pol. Bitwa pod Kunovicą lub Bitwa pod Kunovitsą) – bitwa między krzyżowcami dowodzonymi przez Jana Hunyadiego a wojskiem Imperium Osmańskiego, która miała miejsce 2 lub 5 stycznia 1444 r. w pobliżu góry Kunovica (Suva Planina) między Pirotem i Niszem[1]. Spis treściBitwaWojska chrześcijańskie rozpoczęły odwrót 24 grudnia 1443 r.[2] po bitwie pod Zlaticą. Siły osmańskie podążyły za nimi przekraczając rzeki: Iskar i Nišava, a na przełęczy Kunorica zaatakowały (niektóre źródła twierdzą, że wpadły w zasadzkę) tylne flanki wycofującej się armii, złożone z wojsk z [[Despotat Serbii|serbskiego despotatu] pod dowództwem Đurađa Brankovića. Bitwa toczyła sie w nocy, przy pełni księżyca. Hunyadi i Władysław, którzy już przechodzili przez przełęcz, byli strzeżeni przez piechotę i zaatakowani przez siły osmańskie w pobliżu rzeki po wschodniej stronie góry.[3] Turcy zostali pokonani, a wielu dowódców osmańskich, w tym Mahmud Çelebi z rodziny Çandarlı (w niektórych wcześniejszych źródłach nazywanych Karambeg[4]), zostało schwytanych.[1] Porażka Osmanów w bitwie pod Kunovicą i schwytanie Mahmuda Beya, zięcia sułtana, stworzyły wrażenie zwycięskiej kampanii[5]. Według niektórych źródeł Skanderbeg był zaangażowany w tę bitwę po stronie osmańskiej i opuścił wojska osmańskie podczas konfliktu[6]. NastępstwaCztery dni po tej bitwie koalicja chrześcijańska dotarła do Prokuplje. Đurađ Branković zaproponował Władysławowi III i Janowi Hunyadi, aby pozostali w serbskich umocnionych miastach na zimę i kontynuowali kampanię przeciwko Turkom wiosną 1444 r. Odrzucili oni jego propozycję i wycofali się[7]. Pod koniec stycznia 1444 r. wojska Władysława i Hunyadiego dotarły do Belgradu[8], a w lutym dotarły do Budy, gdzie zostali powitani jako bohaterowie[3]. W 1444 r. posłowie państw chrześcijańskich zostali wysłani do Adrianopola i przygotowali podpisanie dziesięcioletniego traktatu pokojowego zwanego pokojem w Szeged[9]. Współczesne źródła ottomańskie obwiniają rywalizację między dowódcami Kasimem i Turahanem za porażkę pod Kunovicą, a niektórzy twierdzą, że serbski Despot Đurađ Branković przekupił Turahana, aby nie brał udziału w bitwie.[5][10][11] W wyniku tego Turahan spadł z łaski i został skazany na wygnanie przez sułtana do więzienia w Tokat.[12][5] Bitwa ta upamiętniona jest w serbskiej epickiej piosence Cios, wiatr (serb. Подухни ветре).[13] Źródła
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Babinger, Franz (1992). Mehmed the Conqueror and His Time. Bollingen Series 96. Translated from the German by Ralph Manheim. Edited, with a preface, by William C. Hickman. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. str. 25.
- ↑ Mirčetić, Dragoljub (1994). Vojna istorija Niša: deo 1. Od najstarijih vremena do prvog srpskog ustanka. deo 2. U sredjem veku (700-1459). deo 3. U razdoblju Turske vlasti (1459-1878). Prosveta. str. 95.
- ↑ 3,0 3,1 Setton, Kenneth M.; Hazard, Harry W.; Zacour, Norman P. (1990). A History of the Crusades: The Impact of the Crusades on Europe. Univ of Wisconsin Press. str. 293.
- ↑ Der katholische Volksfreund: Wochenschrift für häusliche Erbauung und Belehrung des katholischen Volkes. Rieger. 1855. str. 352.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Imber, Colin (2006). The Crusade of Varna, 1443–45. Aldershot: Ashgate Publishing. str. 16-17, 51.
- ↑ Gegaj, Athanase (1937), L'Albanie et l'Invasion turque au XVe siècle. Universite de Louvain. str. 120: (W 1443 r. nadarzyła się okazja do realizacji jego planu. Turcy wypowiedzieli wojnę zbuntowanym chrześcijanom. Pod Kunovicą, niedaleko Niszu, doszło do bitwy. Armią sułtana dowodzili Karambeg, Pasza z Rumelii i Scanderbeg. Jednak od początku starcia skrzydło powierzone Scanderbegowi porzuciło swoje pozycje; reszta armii tureckiej...)
- ↑ Jireček, Konstantin (1978). Istorija Srba. Slovo ljubve.
- ↑ Калић-Мијушковић, Јованка, Европа и Срби: средњи век. Историјски Институт, 2006. str. 405.
- ↑ Gregory 2011, str. 389.
- ↑ Ćorović, Vladimir (2014). Istorija srpskog naroda. eBook Portal. GGKEY:XPENWQLDTZF. str. 353.
- ↑ Željko Fajfrić (1999). Sveta loza Brankovića. Grafosrem.
- ↑ Babinger, Franz (1987) [1936]. "Turakhān Beg". In Houtsma, Martijn Theodoor (ed.). E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913–1936, Volume VIII. Leiden: BRILL. str. 877.
- ↑ Gavrilović, Andra (1912). Istorija srpske i hrvatske književnosti usmenoga postanja. Izd. Knjižara G. Kona. str. 26.
- ↑ Hussey, Joan Mervyn (1966). The Cambridge Medieval History. University Press. str. 383.
.svg){kind=link}
.svg){kind=link}
_big.svg){kind=link}
.svg){kind=link}
