Kanizsai Dorottya: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "Strony importowane z węgierskiej Wikipedii" na "Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii")
 
(Nie pokazano 11 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1w]]
+
[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony importowane z węgierskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Kanizsai_Dorottya
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Kanizsai_Dorottya
Linia 16: Linia 16:
  
 
[[Plik:Orlai perenyine.jpg|thumb|263px|left|[[Orlai Petrich Soma]]: Po bitwie pod Mohaczem Dorottya Perényiné Kanizsai zbiera zmarłych]]
 
[[Plik:Orlai perenyine.jpg|thumb|263px|left|[[Orlai Petrich Soma]]: Po bitwie pod Mohaczem Dorottya Perényiné Kanizsai zbiera zmarłych]]
[[Plik:Blason Kanizsai Dorottya.png|thumb|263px|left|Herb Doroty Kanizsai]]
 
 
'''Dorottya Kanizsai''' (pol. ''Dorota Kanizsai'') (* 1490, † po 1532), węgierska szlachcianka, córka [[Kanizsai Miklós|Mikołaja]], [[ispán]]a komitatu [[Sopron]]. Okoliczności jej narodzin i śmierci są nieznane. Ostatnio wspomniana źródle w 1532 r.
 
  
 +
'''Dorottya Kanizsai''' (pol. ''Dorota Kanizsai'') (* 1490, † po 1532), węgierska szlachcianka, córka [[Kanizsai Miklós|Mikołaja]], [[ispán]]a komitatu [[Sopron]]. Okoliczności jej narodzin i śmierci są nieznane. Ostatnio wspomniana źródle w 1532 r.
  
 
==Życiorys==
 
==Życiorys==
  
Dorottya najpierw poślubił [[palatyn]]a [[Geréb Péter|Piotra Geréba]], a po jego śmierci została żoną palatyna [[Perényi Imre|Emeryka Perényiego]], ojca biskupa [[Perényi Ferenc|Franciszka]] († 1526) i macochą [[Perényi Péter|Piotra]].
+
Dorottya najpierw poślubił [[palatyn]]a [[Geréb III. Péter|Piotra III Geréba]], a po jego śmierci została żoną palatyna [[Perényi III. Imre|Emeryka III Perényiego]], ojca biskupa [[Perényi Ferenc|Franciszka]] († 1526) i macochą [[Perényi II. Péter|Piotra]].
 
 
 
 
Pod '''nieobecność szkoły publicznej''' rodziny szlacheckie przyprowadziły swoje córki do słynnych arystokratek – dom Dorottyi Kanizsai stał się znany wielu ludziom na ziemi. Dziewczęta nie tylko zdobywały wiedzę o współczesności, ale także były wychowywane na przykładzie '''babci''' dla ludzkości i dobroci. Po śmierci drugiego męża (luty 1519 r.) Dorottya przeszła na '''emeryturę'''. Opiekowała się biednymi i poległymi.
 
 
 
<small><small>Nyilvános iskola híján a nemesi családok leányaikat híres főúri asszonyokhoz adták nevelőbe – Kanizsai Dorottya háza messze földön ismertté lett. A lányok nemcsak a korabeli tudnivalókat sajátították el, hanem emberségre, helytállásra is nevelte a nagyasszony példája őket. Második férje halála ([[1519]] februárja) után visszavonultan töltötte az életét. A szegények és elesettek támogatója volt. </small></small>
 
 
 
Po [[Mohacz|bitwie pod Mohaczem]] 29 sierpnia 1526 r), po poszukiwaniu ciała [[Perényi Ferenc|Franciszka]], kapłani i 400 poddanych z tego regionu złożyli poległych bohaterów we wspólnym grobie, oddając im ostateczny honor. Ostatnie lata spędziła w Sárvár, wychowując dziecko swojego brata.
 
 
 
–== Upamiętnia ==
 
  
Nevét viseli ma
+
Wobec braku szkoły publicznej, rodziny szlacheckie oddawały swoje córki do opieki zastępczej słynnych arystokratek – dom Dorottyi stał się znany na całym świecie. Dziewczęta nie tylko zdobywały wiedzę o współczesności, ale także były wychowywane na wzorach postępowania osób starszych. Po śmierci drugiego męża (luty 1519 r.) Dorottya wycofała się z tej działalności wychowawczej. Opiekowała się biednymi i poległymi.
*egy [[szombathely]]i [[Kanizsai Dorottya Gimnázium (Szombathely)|gimnázium]]<ref>[http://www.kdg.sulinet.hu/ Kanizsai Dorottya Gimnázium]</ref>
 
*egy [http://www.kanizsay.sulinet.hu/ budapesti szakközépiskola]
 
*egy salgótarjáni szakközépiskola
 
*egy [[bátaszék]]i [[Kanizsai Dorottya Általános Iskola|általános iskola]]<ref>[http://www.bataszek.hu/onkorm/index.php?option=com_content&view=article&id=107&Itemid=145 Kanizsai Dorottya Általános Iskola]</ref>
 
*egy múzeum<ref>[http://www.museum.hu/museum/temporary_hu.php?IDT=6324&ID=169 Kanizsai Dorottya Múzeum]</ref>
 
*egy kórház<ref>[http://www.nkkorhaz.hu/ Kanizsai Dorottya Kórház]</ref>
 
*turistaház
 
*cserkészcsapat<ref>[http://kdcscs.gportal.hu/ Kanizsai Dorottya Cserkészcsapat]</ref>
 
*egy budapesti,<ref>[http://www.utcakereso.hu/map3/index.php?city=budapest&action=search&scale=a1.0&country=hu_uk&streetfix=Kanizsai+Dorottya+u.&distfix=15&numfix=&street=kanizsai&dist=&size=3x2 Kanizsai Dorottya utca Budapest]</ref> balatonkenesei, valamint egy pécsi utca<ref>[http://www.utcakereso.hu/map3/index.php?action=search&scale=a1.0&country=hu_uk&city=P%E9cs&street=kanizsai&num= Kanizsai Dorottya utca Pécs]</ref>
 
*egy borrend
 
*egy [[siklós]]i általános iskola
 
  
[[Babits Mihály]] verset írt róla.<ref>[http://vers-versek.hu/babits-mihaly/kanizsai-dorottya/ Babits Mihály: Kanizsai Dorottya - Versek.hu]</ref>
+
Po [[Mohacz|bitwie pod Mohaczem]] 29 sierpnia 1526 r), po poszukiwaniu ciała biskupa [[Perényi Ferenc|Franciszka]], kapłani i 400 poddanych z tego regionu złożyli poległych bohaterów we wspólnym grobie, oddając im ostateczny honor. Ostatnie lata Dorottya spędziła w Sárvár, wychowując dziecko swojego brata.
  
== Przypis ==
+
== Źródło ==
{{izvori}}
 
  
== Források ==
 
<!-- nem elérhető * http://www.eu-starjan.sulinet.hu/index_elemei/Névadónk.htm-->
 
 
* [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07337.htm Kanizsai Dorottya - Magyar életrajzi lexikon]
 
* [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07337.htm Kanizsai Dorottya - Magyar életrajzi lexikon]
  
Linia 98: Linia 73:
 
  |rodzeństwo        = [[Kanizsai György|György]], Katalin
 
  |rodzeństwo        = [[Kanizsai György|György]], Katalin
 
  |1. związek        = mąż
 
  |1. związek        = mąż
  |1. związek z      = Geréb Péter ''de Vingárt'' († 1508)
+
  |1. związek z      = [[Geréb III. Péter]] ''de Vingárt'' († 1508)
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
Linia 104: Linia 79:
  
 
  |2. związek        = mąż
 
  |2. związek        = mąż
  |2. związek z      = Perényi Imre ''de Siklós'' († 1519)
+
  |2. związek z      = [[Perényi III. Imre]] ''de Siklós'' († 1519)
 
  |2. związek od    =  
 
  |2. związek od    =  
 
  |2. związek do    =  
 
  |2. związek do    =  

Aktualna wersja na dzień 13:15, 4 lut 2021

Plik:Orlai perenyine.jpg
Orlai Petrich Soma: Po bitwie pod Mohaczem Dorottya Perényiné Kanizsai zbiera zmarłych

Dorottya Kanizsai (pol. Dorota Kanizsai) (* 1490, † po 1532), węgierska szlachcianka, córka Mikołaja, ispána komitatu Sopron. Okoliczności jej narodzin i śmierci są nieznane. Ostatnio wspomniana źródle w 1532 r.

Życiorys

Dorottya najpierw poślubił palatyna Piotra III Geréba, a po jego śmierci została żoną palatyna Emeryka III Perényiego, ojca biskupa Franciszka († 1526) i macochą Piotra.

Wobec braku szkoły publicznej, rodziny szlacheckie oddawały swoje córki do opieki zastępczej słynnych arystokratek – dom Dorottyi stał się znany na całym świecie. Dziewczęta nie tylko zdobywały wiedzę o współczesności, ale także były wychowywane na wzorach postępowania osób starszych. Po śmierci drugiego męża (luty 1519 r.) Dorottya wycofała się z tej działalności wychowawczej. Opiekowała się biednymi i poległymi.

Po bitwie pod Mohaczem 29 sierpnia 1526 r), po poszukiwaniu ciała biskupa Franciszka, kapłani i 400 poddanych z tego regionu złożyli poległych bohaterów we wspólnym grobie, oddając im ostateczny honor. Ostatnie lata Dorottya spędziła w Sárvár, wychowując dziecko swojego brata.

Źródło

Kanizsai Dorottya (węg.)
Dorota Kanizsai (pol.)

Kanizsai Dorottya címere
Kanizsai Dorottya címere
Herb rodu Kanizsai
Herb rodu Kanizsai
Dane biograficzne
Ród Kanizsai
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny 1490
Śmierć po 1532
Ojciec II. Miklós
Matka Nn Veronika lub Nn Krisztina
Rodzeństwo György, Katalin
Mąż Geréb III. Péter de Vingárt († 1508)
Mąż Perényi III. Imre de Siklós († 1519)