Szécsényi Kónya: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 3 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:0]]
−
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/K%C3%B3nya_Sz%C3%A9cs%C3%A9nyi
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/K%C3%B3nya_Sz%C3%A9cs%C3%A9nyi
Linia 26: Linia 26:
 
|}
 
|}
  
−
'''Szécsényi Kónya''' lub ''Konya'' (chor. ''Konja Széchényi'') (* nieznana, † 1367), węgierski szlachcic, [[ban Dalmacji i Chorwacji]] (1366-1367) za panowania króla Węgier [[I. Lajos|Ludwika I]].
+
'''Szécsényi Kónya''' lub ''Konya'' (chor. ''Konja Széchényi'') (* nieznana, † 1367), węgierski szlachcic, [[ban Dalmacji i Chorwacji]] (1366-1367) za panowania króla Węgier [[I. Lajos|Ludwika I]].
  
 
==Życiorys==
 
==Życiorys==
Linia 32: Linia 32:
 
Nazywał się Mikołaj, ale współcześni (nawet w oficjalnych dokumentach) nazywali go wyłącznie „Kónya” po opadających uszach. Urodził się w potężnej rodzinie [[Szécsényi]] jako najmłodszy syn [[Szécsényi I. Tamás|Tomasza I Szécsényi]], [[wojewoda|wojewody Siedmiogrodu]] i jego pierwszej żony, nieznanej z imienia córki szlachcica [[Visontai Péter|Piotra Visontaia]] z klanu [[Aba]]. Jego braćmi byli: [[Szécsényi Mihály|Michał]], [[biskup Vác]], a następnie [[biskup Egeru]] i Stefan, o którym wspomniano tylko raz w 1331 r. Po śmierci matki Tomasz Szécsényi poślubił Annę, księżną oświęcimską. W małżeństwie urodziło się troje dzieci, ale wszystkie z nich (przyrodnie rodzeństwo Kónyi: Kaspar, Władysław I i Anna) zmarły w dzieciństwie.<ref name="gen">Engel: ''Genealógia'' (Genus Kacsics, 4. Szécsényi - gałąź)</ref>
 
Nazywał się Mikołaj, ale współcześni (nawet w oficjalnych dokumentach) nazywali go wyłącznie „Kónya” po opadających uszach. Urodził się w potężnej rodzinie [[Szécsényi]] jako najmłodszy syn [[Szécsényi I. Tamás|Tomasza I Szécsényi]], [[wojewoda|wojewody Siedmiogrodu]] i jego pierwszej żony, nieznanej z imienia córki szlachcica [[Visontai Péter|Piotra Visontaia]] z klanu [[Aba]]. Jego braćmi byli: [[Szécsényi Mihály|Michał]], [[biskup Vác]], a następnie [[biskup Egeru]] i Stefan, o którym wspomniano tylko raz w 1331 r. Po śmierci matki Tomasz Szécsényi poślubił Annę, księżną oświęcimską. W małżeństwie urodziło się troje dzieci, ale wszystkie z nich (przyrodnie rodzeństwo Kónyi: Kaspar, Władysław I i Anna) zmarły w dzieciństwie.<ref name="gen">Engel: ''Genealógia'' (Genus Kacsics, 4. Szécsényi - gałąź)</ref>
  
−
Kónya po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach jako młody dworzanin w 1327 r., gdy już pełnił funkcję podczaszego królowej [[Elżbieta Łokietkówna|Elżbiety]], małżonki króla Węgier [[I. Károly|Karola I]]<ref name="Engel">Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457'', I. [''Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I'']. História, MTA Történettudományi Intézete. str. 23, 59, 130, 157, 167, 170, 196, 292, 307, 313.</ref>. Pomimo funkcji dworskiej nie był obecny 17 kwietnia 1330 r., gdy [[Záh III. Felicián|Felicjan Záh]] wpadł do jadalni pałacu królewskiego w Wyszehradzie z mieczem w ręku i zaatakował rodzinę królewską. Jednak ''[[familiaris]]'' Kónyi, jego zastępca [[Cselenfi János|János Cselenfi]] dźgnął zabójcę, a przybywający królewscy strażnicy zabili Felicjana.<ref>Bertényi, Iván (1989). ''Nagy Lajos király'' [''Król Ludwik Wielki'']. Kossuth Könyvkiadó. str. 48.</ref> Szécsényi pełnił funkcję podczaszego na dworze królowej do 1340 r.<ref name="Engel" />
+
Kónya po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach jako młody dworzanin w 1327 r., gdy już pełnił funkcję stolnika królowej [[Elżbieta Łokietkówna|Elżbiety]], małżonki króla Węgier [[I. Károly|Karola I]]<ref name="Engel">Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457'', I. [''Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I'']. História, MTA Történettudományi Intézete. str. 23, 59, 130, 157, 167, 170, 196, 292, 307, 313.</ref>. Pomimo funkcji dworskiej nie był obecny 17 kwietnia 1330 r., gdy [[Záh III. Felicián|Felicjan Záh]] wpadł do jadalni pałacu królewskiego w Wyszehradzie z mieczem w ręku i zaatakował rodzinę królewską. Jednak ''[[familiaris]]'' Kónyi, jego zastępca [[Cselenfi János|János Cselenfi]] dźgnął zabójcę, a przybywający królewscy strażnicy zabili Felicjana.<ref>Bertényi, Iván (1989). ''Nagy Lajos király'' [''Król Ludwik Wielki'']. Kossuth Könyvkiadó. str. 48.</ref> Szécsényi pełnił funkcję podczaszego na dworze królowej do 1340 r.<ref name="Engel" />
  
 
[[File:Ecseg légifotó.jpg|thumb|left|Ruiny zamku [[Ecseg]]]]
 
[[File:Ecseg légifotó.jpg|thumb|left|Ruiny zamku [[Ecseg]]]]
  
−
Kónya został wiernym stronnikiem Ludwika I, który wstąpił na tron ​​w 1342 r. po śmierci ojca. Matka króla, Elżbieta „działała jak współregent” przez dziesięciolecia, ponieważ wywierała na syna potężny wpływ, co również podkreślało rosnące wpływy jej dworzanina Szécsényiego. Aktywnie uczestniczył w [[Neapolitańska kampania Ludwika Wielkiego|neapolitańskich kampaniach Ludwika Wielkiego]], mieszkając we Włoszech przez lata. Brał udział w oblężeniu [[Corato]]], prowadząc garnizon złożony z żołnierzy węgierskich i "lombardzkich" i „lombardzkich”<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 293, 463.</ref>. Służył jako [[ispán]] komitatów: [[Sáros]] i [[Szepes]] od 1346 do 1349 r. oraz komitatu [[Nógrád]] od 1346 do 1350 r. (był również właścicielem zamku Szanda).<ref name="Engel" /> Został wymieniony jako kasztelan zamku [[Csejte]] (obecnie Čachtice na Słowacji) w 1354 r.<ref name="Engel" /> W latach 1354–1360 służył jako [[ispán]] w komitacie [[Gömör]] i kasztelan zamku [[Fülek]] (dziś w Fiľakovo na Słowacji)<ref name="Engel" />. Był [[ispán]]em komitatu [[Pozsony]], zachowując godność od 1360 do 1362 r.<ref name="Engel" /> Skończył karierę jako [[ban Dalmacji i Chorwacji]], pełniąc tę ​​funkcję od 1366 r. do śmierci w następnym roku.<ref name="Engel" />
+
Kónya został wiernym stronnikiem Ludwika I, który wstąpił na tron ​​w 1342 r. po śmierci ojca. Matka króla, Elżbieta „działała jak współregent” przez dziesięciolecia, ponieważ wywierała na syna potężny wpływ, co również podkreślało rosnące wpływy jej dworzanina Szécsényiego. Aktywnie uczestniczył w [[Neapolitańska kampania Ludwika Wielkiego|neapolitańskich kampaniach Ludwika Wielkiego]], mieszkając we Włoszech przez lata. Brał udział w oblężeniu [[Corato]], prowadząc garnizon złożony z żołnierzy węgierskich i "lombardzkich" i „lombardzkich”<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 293, 463.</ref>. Służył jako [[ispán]] komitatów: [[Sáros]] i [[Szepes]] od 1346 do 1349 r. oraz komitatu [[Nógrád]] od 1346 do 1350 r. (był również właścicielem zamku Szanda).<ref name="Engel" /> Został wymieniony jako kasztelan zamku [[Csejte]] (obecnie Čachtice na Słowacji) w 1354 r.<ref name="Engel" /> W latach 1354–1360 służył jako [[ispán]] w komitacie [[Gömör]] i kasztelan zamku [[Fülek]] (dziś w Fiľakovo na Słowacji)<ref name="Engel" />. Był [[ispán]]em komitatu [[Pozsony]], zachowując godność od 1360 do 1362 r.<ref name="Engel" /> Skończył karierę jako [[ban Dalmacji i Chorwacji]], pełniąc tę ​​funkcję od 1366 r. do śmierci w następnym roku.<ref name="Engel" />
  
 
Kónya poślubił Elżbietę Haschendorfer, córkę austriackiego szlachcica Wulfinga I Haschendorfera z Haschendorf (obecnie część Neckenmarkt w Austrii). Po tym, jak jej brat Wulfing II zginął podczas oblężenia Zadaru (1346 r.) i nie pozostawił męskich spadkobierców, król Ludwik w 1347 nadał Elżbiecie status syna, upoważniając ją do odziedziczenia majątku ziemskiego ojca. W wyniku tego Szécsényi nabył zamek [[Ecseg]] i inne posiadłości przez swoją żonę, które następnie należały do posiadłości [[Hollókő]] (i wkrótce został zburzony przez samych Szécsénych).<ref name="Engel" /> Para miała trzech synów: [[Szécsényi Frank|Franka]], Mikołaja I i [[Szécsényi Simon|Szymona]]. Frank i Szymon zostali baronami za panowania [[Zygmunt]]a Luksemburskiego, który nadal powiększał ich bogactwo rodzinne i obdarzał ważnymi godnościami<ref name="Markó" />, podczas gdy Mikołaj, który był właścicielem wsi Cered, został po raz ostatni wspomniany w 1383 roku, prawdopodobnie zmarł około tego roku.<ref name="gen"/>
 
Kónya poślubił Elżbietę Haschendorfer, córkę austriackiego szlachcica Wulfinga I Haschendorfera z Haschendorf (obecnie część Neckenmarkt w Austrii). Po tym, jak jej brat Wulfing II zginął podczas oblężenia Zadaru (1346 r.) i nie pozostawił męskich spadkobierców, król Ludwik w 1347 nadał Elżbiecie status syna, upoważniając ją do odziedziczenia majątku ziemskiego ojca. W wyniku tego Szécsényi nabył zamek [[Ecseg]] i inne posiadłości przez swoją żonę, które następnie należały do posiadłości [[Hollókő]] (i wkrótce został zburzony przez samych Szécsénych).<ref name="Engel" /> Para miała trzech synów: [[Szécsényi Frank|Franka]], Mikołaja I i [[Szécsényi Simon|Szymona]]. Frank i Szymon zostali baronami za panowania [[Zygmunt]]a Luksemburskiego, który nadal powiększał ich bogactwo rodzinne i obdarzał ważnymi godnościami<ref name="Markó" />, podczas gdy Mikołaj, który był właścicielem wsi Cered, został po raz ostatni wspomniany w 1383 roku, prawdopodobnie zmarł około tego roku.<ref name="gen"/>

Aktualna wersja na dzień 16:24, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji
(1366-1367) 		Następca:
Szécsi I. Miklós Lackfi I. Imre

Szécsényi Kónya lub Konya (chor. Konja Széchényi) (* nieznana, † 1367), węgierski szlachcic, ban Dalmacji i Chorwacji (1366-1367) za panowania króla Węgier Ludwika I.

Życiorys

Nazywał się Mikołaj, ale współcześni (nawet w oficjalnych dokumentach) nazywali go wyłącznie „Kónya” po opadających uszach. Urodził się w potężnej rodzinie Szécsényi jako najmłodszy syn Tomasza I Szécsényi, wojewody Siedmiogrodu i jego pierwszej żony, nieznanej z imienia córki szlachcica Piotra Visontaia z klanu Aba. Jego braćmi byli: Michał, biskup Vác, a następnie biskup Egeru i Stefan, o którym wspomniano tylko raz w 1331 r. Po śmierci matki Tomasz Szécsényi poślubił Annę, księżną oświęcimską. W małżeństwie urodziło się troje dzieci, ale wszystkie z nich (przyrodnie rodzeństwo Kónyi: Kaspar, Władysław I i Anna) zmarły w dzieciństwie.[1]

Kónya po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach jako młody dworzanin w 1327 r., gdy już pełnił funkcję stolnika królowej Elżbiety, małżonki króla Węgier Karola I[2]. Pomimo funkcji dworskiej nie był obecny 17 kwietnia 1330 r., gdy Felicjan Záh wpadł do jadalni pałacu królewskiego w Wyszehradzie z mieczem w ręku i zaatakował rodzinę królewską. Jednak familiaris Kónyi, jego zastępca János Cselenfi dźgnął zabójcę, a przybywający królewscy strażnicy zabili Felicjana.[3] Szécsényi pełnił funkcję podczaszego na dworze królowej do 1340 r.[2]

Plik:Ecseg légifotó.jpg
Ruiny zamku Ecseg

Kónya został wiernym stronnikiem Ludwika I, który wstąpił na tron ​​w 1342 r. po śmierci ojca. Matka króla, Elżbieta „działała jak współregent” przez dziesięciolecia, ponieważ wywierała na syna potężny wpływ, co również podkreślało rosnące wpływy jej dworzanina Szécsényiego. Aktywnie uczestniczył w neapolitańskich kampaniach Ludwika Wielkiego, mieszkając we Włoszech przez lata. Brał udział w oblężeniu Corato, prowadząc garnizon złożony z żołnierzy węgierskich i "lombardzkich" i „lombardzkich”[4]. Służył jako ispán komitatów: Sáros i Szepes od 1346 do 1349 r. oraz komitatu Nógrád od 1346 do 1350 r. (był również właścicielem zamku Szanda).[2] Został wymieniony jako kasztelan zamku Csejte (obecnie Čachtice na Słowacji) w 1354 r.[2] W latach 1354–1360 służył jako ispán w komitacie Gömör i kasztelan zamku Fülek (dziś w Fiľakovo na Słowacji)[2]. Był ispánem komitatu Pozsony, zachowując godność od 1360 do 1362 r.[2] Skończył karierę jako ban Dalmacji i Chorwacji, pełniąc tę ​​funkcję od 1366 r. do śmierci w następnym roku.[2]

Kónya poślubił Elżbietę Haschendorfer, córkę austriackiego szlachcica Wulfinga I Haschendorfera z Haschendorf (obecnie część Neckenmarkt w Austrii). Po tym, jak jej brat Wulfing II zginął podczas oblężenia Zadaru (1346 r.) i nie pozostawił męskich spadkobierców, król Ludwik w 1347 nadał Elżbiecie status syna, upoważniając ją do odziedziczenia majątku ziemskiego ojca. W wyniku tego Szécsényi nabył zamek Ecseg i inne posiadłości przez swoją żonę, które następnie należały do posiadłości Hollókő (i wkrótce został zburzony przez samych Szécsénych).[2] Para miała trzech synów: Franka, Mikołaja I i Szymona. Frank i Szymon zostali baronami za panowania Zygmunta Luksemburskiego, który nadal powiększał ich bogactwo rodzinne i obdarzał ważnymi godnościami[4], podczas gdy Mikołaj, który był właścicielem wsi Cered, został po raz ostatni wspomniany w 1383 roku, prawdopodobnie zmarł około tego roku.[1]

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Engel: Genealógia (Genus Kacsics, 4. Szécsényi - gałąź)
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. str. 23, 59, 130, 157, 167, 170, 196, 292, 307, 313.
  3. ↑ Bertényi, Iván (1989). Nagy Lajos király [Król Ludwik Wielki]. Kossuth Könyvkiadó. str. 48.
  4. ↑ 4,0 4,1 Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 293, 463.

Źródła

  • Bertényi, Iván (1989). Nagy Lajos király [Król Ludwik Wielki]. Kossuth Könyvkiadó. ISBN 963-09-3388-8.
  • Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.

Szécsényi Kónya (węg.)
Konya (węg.)
Konja Széchényi (chor.)

— Ban Dalmacji i Chorwacji —
Ban Dalmacji i Chorwacji
Okres od 1366
do 1367
Poprzednik Szécsi Miklós
Następca Lackfi I. Imre
Dane biograficzne
Ród Szécsényi
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny data nieznana
Śmierć 1367
Ojciec Szécsényi Tamás
Matka Visontai ???
Żona Haschendorfer Elizabeth
Dzieci Frank
I. Miklós
Simon
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Szécsényi_Kónya&oldid=51855”