Liüntika: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 15 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1w]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
{{Infobox royalty
+
'''Liüntika''' lub '''Levente''' (* nieznana, † przed 907), węgierski wódz plemienny, najstarszy synem Wielkiego Księcia [[Árpád]]a. Jako dowódca wojskowy brał udział w podboju węgierskim (ęeg. ''Honfoglalás'', „''Landtaking''”).
| name = Liüntika/Levente
 
| title =
 
| image =
 
| full name =
 
| birth_date = ?
 
| birth_place =
 
| death_date = before 907 (or [[Battle of Pressburg]])
 
| death_place = [[Pressburg|Pressburg/Pozsony/Bratislava]] (?)
 
| spouse =
 
| issue =
 
| father = [[Árpád]]
 
| mother = [[Abacil]] (?)
 
}}
 
'''Liüntika''' or '''Levente''' (? - before 907) was a Hungarian tribal chieftain, the eldest son of Grand Prince [[Árpád]]. As a military leader he participated in the [[Hungarian Conquest of the Carpathian Basin|Hungarian Conquest]] (''Honfoglalás'', "Landtaking").
 
  
 
== Pozycje ==
 
== Pozycje ==
  
Zgodnie ze strukturą państwową Goktürków i Chazarów, nad połączonymi narodami panował książę koronny. Jest to zgodne ze źródłami, w których Liüntika pojawiła się jako przywódca Kabarów. Kabarowie byli ostatnią grupą etniczną, która dołączyła do narodu węgierskiego. Według cesarza bizantyjskiego Konstantyna VII urodzony na fioletowo - zgodnie z opowieścią Horka Bulcsú - przywódca (archont) rządził trzema plemionami Kabarów, nawet w czasach cesarza. Konstantyn uważał, że Lüntika była tym liderem podczas Podboju. [1]
+
Zgodnie ze strukturą państwową [https://pl.wikipedia.org/wiki/Turkuci Turkuci] i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Chazarowie Chazarów], nad połączonymi narodami panował książę koronny. Jest to zgodne ze źródłami, w których Liüntika pojawiła się jako przywódca [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kabarowie Kabarów]. Kabarowie byli ostatnią grupą etniczną, która dołączyła do narodu węgierskiego. Według cesarza bizantyjskiego [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyna VII Porfirogenety] – zgodnie z opowieścią Horka [[Bulcsú]] - przywódca (archont) rządził trzema plemionami Kabarów, nawet w czasach cesarza. Konstantyn uważał, że Lüntika była tym liderem podczas Podboju.<ref name=GyGy>Györffy György. István király és műve. Gondolat Budapest 1983.</ref>
  
According to the state structure of [[Goktürks]] and [[Khazars]] the Crown Prince reigned over the joined people. This is in line with the sources, where Liüntika appeared as leader of the [[Kabars]]. The Kabars was the last ethnic group who joined to the Hungarian people. According to [[Byzantine Emperor]] [[Constantine VII|Constantine VII the Purple-born]] – following the narrative of [[horka (title)|horka]] [[Bulcsú]] – a leader ''(archon)'' ruled the three tribes of the Kabars, even at the time of the Emperor. Constantine viewed that Lüntika was this leader during the Conquest.<ref name=GyGy>Györffy György. István király és műve. Gondolat Budapest 1983. {{ISBN|963-281-221-2}}</ref>
+
== Życie ==
  
== Life ==
+
Liüntika wraz z ludem Kabarów walczył z [https://en.wikipedia.org/wiki/First_Bulgarian_Empire pierwszym Carstwem Bułgarskim], podczas gdy jego ojciec [[Árpád]] rozpoczął ofensywę z główną armią w sojuszu z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_wielkomorawskie Państwem wielkomorawskim] na Panonię i granicę bułgarską na [[Wielka Nizina Węgierska|Wielkiej Nizinie Węgierskiej]].<ref name=GyGy/> Po podboju prawdopodobnie zostali przywódcami Moraw, ponieważ w pobliżu zatoki Thaya istniał zamek morawski, Břeclav (Lundenburg) pojawił się jako Laventenburch w źródle z 1054 roku.<ref name=GyGy/>
  
Liüntika wraz z ludem Kabarów walczyła z Pierwszym Cesarstwem Bułgarskim, podczas gdy jego ojciec Árpád rozpoczął ofensywę z główną armią w sojuszu z Wielkimi Morawami na Panonię i granicę bułgarską na Wielkiej Nizinie Węgierskiej. [1] Po podboju prawdopodobnie zostali przywódcami Moraw, ponieważ w pobliżu zatoki Thaya istniał zamek morawski, Břeclav (Lundenburg) pojawił się jako Laventenburch w źródle z 1054 roku. [1]
+
Jego niepewna tożsamość została zwiększona przez Konstantyna VII, który wspomniał o nim jako synu [[Arpad|Arpáda]] podczas bułgarskich kampanii, ale później, gdy wymienia potomków Árpáda, Liüntika nie jest wymieniona wśród dzieci wielkiego księcia. Próbował także wyjaśnić, że Liüntika/Levente stracił życie podczas kampanii i nie miał potomków. Wydaje się, że jest to sprzeczne z wyżej wymienioną nazwą miejscowości Laventenburch. W innych opiniach jego tożsamość jest taka sama z jednym z pozostałych czterech synów, utożsamiano go głównie z drugim najstarszym synem, Tarhacsi/[[Tarkacsu]]/Tarkatzus/Tarhos.<ref>szerk.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: ''Korai magyar történeti lexikon (9-14- század)''. Akadémiai Kiadó, Budapest, str. 662.</ref> [[Földes Péter|Péter Földes]] ma specjalną teorię dotyczącą sprzeczności: słowo „Árpád” oznaczało funkcję, której po raz pierwszy użył Wielki Książę [[Álmos]], ojciec Árpáda. Nadał to imię swojemu pierworodnemu dziecku, przyszłemu spadkobiercy. Według Földesa te dwie interpretacje można by wtedy mieszać, Liüntika był synem „Árpáda Álmos”, więc mógł być młodszym bratem Wielkiego Księcia Árpáda, a nie jego synem.<ref>Földes Péter: Ha az ősi krónikák igazat mondanak, Bp., 1982. ISBN 963-11-2731-1.</ref>
  
Liüntika, with the Kabar people, fought against the [[First Bulgarian Empire]], while his father, Árpád started an offensive with the main army in alliance with the [[Great Moravian Empire]] against [[Pannonia]] and the Bulgarian border in the [[Great Hungarian Plain]].<ref name=GyGy/>
+
== Przypisy ==
After the Conquest probably he became leader of [[Moravia]], because there was a moravian castle near to the firth of [[Thaya]], [[Břeclav]] (Lundenburg) appeared as ''Laventenburch'' in a source dated 1054.<ref name=GyGy/>
+
{{izvori}}
  
Jego niepewna tożsamość została zwiększona przez Konstantyna VII, który wspomniał o nim jako synu Arpáda podczas bułgarskich kampanii, ale później, kiedy wymienia potomków Árpáda, Liüntika nie jest wymieniona wśród dzieci wielkiego księcia. Próbował także wyjaśnić, że Liüntika / Levente stracił życie podczas kampanii i nie miał potomków. Wydaje się, że jest to sprzeczne z wyżej wymienioną nazwą miejscowości Laventenburch. W innych opiniach jego tożsamość jest taka sama z jednym z pozostałych czterech synów, utożsamiano go głównie z drugim najstarszym synem, Tarhacsi / Tarkacsu / Tarkatzus / Tarhos. [2] Péter Földes ma specjalną teorię dotyczącą sprzeczności: słowo „Árpád” oznaczało funkcję, której po raz pierwszy użył Wielki Książę Álmos, ojciec Árpáda. Nadał to imię swojemu pierworodnemu dziecku, przyszłemu spadkobiercy. Według Földesa te dwie interpretacje można by wtedy mieszać, Liüntika był synem „Árpáda Álmos”, więc mógł być młodszym bratem Wielkiego Księcia Árpáda, a nie jego synem. [3]
+
|
 +
{{Władca infobox
 +
|władca            = Liüntika (węg.)<br>Levente (węg.)
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        =
 +
|grafika          =
 +
|opis grafiki      =
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
  
  His uncertain identity was increased by Constantine VII who mentioned him as son of Árpád during the Bulgarian campaigns, but later, when he lists Árpád's descendants, Liüntika is not listed among children of the grand prince. It has also tried to explain that Liüntika/Levente lost his life during the campaign and had no descendants. This seems to contradict the aforementioned place name of Laventenburch. In other opinions his identity is same with one of other four sons, he was identified mostly with the second eldest son, [[Tarhacsi|Tarhacsi/Tarkacsu/Tarkatzus/Tarhos]].<ref>szerk.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: Korai magyar történeti lexikon (9-14- század). Akadémiai Kiadó, Budapest, 662. o. {{ISBN|963-05-6722-9}} (1994)</ref> Péter Földes has a special theory for the contradiction: the "''árpád''" word meant a function, which first used by Grand Prince [[High Prince Álmos|Álmos]], father of Árpád. He gave this name to his first-born child, the prospective heir. According to Földes the two interpretations could then be mixed, Liüntika was son of „''Árpád Álmos''”, so he could be the younger brother of Grand Prince Árpád, not his son.<ref>Földes Péter: Ha az ősi krónikák igazat mondanak, Bp., 1982 {{ISBN|963-11-2731-1}}</ref>
+
  |1. tytuł          = wódz plemienny
 +
|1. od            =
 +
|1. do            =
 +
|1. koronacja      =
 +
|1. poprzednik    =
 +
|1. następca      =
  
== References ==
+
|dynastia          = [[Arpadowie]]
{{reflist}}
+
|państwo = [[Księstwo Węgier]]
 +
|data urodzenia    = VIII wiek
 +
|miejsce urodzenia =  
 +
|data śmierci      = przed 907
 +
|miejsce śmierci  = [[Pozsony]]
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = [[Árpád ]]
 +
|matka            = [[Abacil]] ?
 +
|rodzeństwo        =
 +
|1. związek        =
 +
|1. związek z      =
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        =
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
  
{{DEFAULTSORT:Liuntika}}
+
{{SORTUJ:Arpadowie, Liuntika}}
  
[[Category:Magyar tribal chieftains]]
+
[[Kategoria:Dynastia]]
[[Category:House of Árpád]]
+
[[Kategoria:Arpadowie]]
[[Category:9th-century Hungarian people]]
+
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy wodzowie]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w IX wieku]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w X wieku]]

Aktualna wersja na dzień 16:06, 3 sty 2021

Liüntika lub Levente (* nieznana, † przed 907), węgierski wódz plemienny, najstarszy synem Wielkiego Księcia Árpáda. Jako dowódca wojskowy brał udział w podboju węgierskim (ęeg. Honfoglalás, „Landtaking”).

Pozycje

Zgodnie ze strukturą państwową Turkuci i Chazarów, nad połączonymi narodami panował książę koronny. Jest to zgodne ze źródłami, w których Liüntika pojawiła się jako przywódca Kabarów. Kabarowie byli ostatnią grupą etniczną, która dołączyła do narodu węgierskiego. Według cesarza bizantyjskiego Konstantyna VII Porfirogenety – zgodnie z opowieścią Horka Bulcsú - przywódca (archont) rządził trzema plemionami Kabarów, nawet w czasach cesarza. Konstantyn uważał, że Lüntika była tym liderem podczas Podboju.[1]

Życie

Liüntika wraz z ludem Kabarów walczył z pierwszym Carstwem Bułgarskim, podczas gdy jego ojciec Árpád rozpoczął ofensywę z główną armią w sojuszu z Państwem wielkomorawskim na Panonię i granicę bułgarską na Wielkiej Nizinie Węgierskiej.[1] Po podboju prawdopodobnie zostali przywódcami Moraw, ponieważ w pobliżu zatoki Thaya istniał zamek morawski, Břeclav (Lundenburg) pojawił się jako Laventenburch w źródle z 1054 roku.[1]

Jego niepewna tożsamość została zwiększona przez Konstantyna VII, który wspomniał o nim jako synu Arpáda podczas bułgarskich kampanii, ale później, gdy wymienia potomków Árpáda, Liüntika nie jest wymieniona wśród dzieci wielkiego księcia. Próbował także wyjaśnić, że Liüntika/Levente stracił życie podczas kampanii i nie miał potomków. Wydaje się, że jest to sprzeczne z wyżej wymienioną nazwą miejscowości Laventenburch. W innych opiniach jego tożsamość jest taka sama z jednym z pozostałych czterech synów, utożsamiano go głównie z drugim najstarszym synem, Tarhacsi/Tarkacsu/Tarkatzus/Tarhos.[2] Péter Földes ma specjalną teorię dotyczącą sprzeczności: słowo „Árpád” oznaczało funkcję, której po raz pierwszy użył Wielki Książę Álmos, ojciec Árpáda. Nadał to imię swojemu pierworodnemu dziecku, przyszłemu spadkobiercy. Według Földesa te dwie interpretacje można by wtedy mieszać, Liüntika był synem „Árpáda Álmos”, więc mógł być młodszym bratem Wielkiego Księcia Árpáda, a nie jego synem.[3]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Györffy György. István király és műve. Gondolat Budapest 1983.
  2. szerk.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: Korai magyar történeti lexikon (9-14- század). Akadémiai Kiadó, Budapest, str. 662.
  3. Földes Péter: Ha az ősi krónikák igazat mondanak, Bp., 1982. ISBN 963-11-2731-1.

Liüntika (węg.)
Levente (węg.)

wódz plemienny
Dane biograficzne
Dynastia Arpadowie
Państwo Księstwo Węgier
Urodziny VIII wiek
Śmierć przed 907
Miejsce Pozsony
Ojciec Árpád
Matka Abacil ?