Dunántúl: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - " - " na " – ")
 
(Nie pokazano 4 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
[[Plik:RegionsHungary.png|thumb|left|Regiony na Węgrzech. Trzy zachodnie regiony Zadunajskie zaznaczono kolorem czerwonym, pomarańczowym i lawendowym..]]
+
[[Plik:RegionsHungary.png|thumb|left|Regiony na Węgrzech. Trzy zachodnie regiony Zadunajskie zaznaczono kolorem czerwonym, pomarańczowym i lawendowym.]]
 +
[[Plik:HU Transadanubio.PNG|thumb|right|Dunántúl na mapie Węgier]]
 
[[Plik:Dunántúl térképe.png|thumb|left|Na ciemnozielono zaznaczono Kraj Zadunajski na mapie Węgier.]]
 
[[Plik:Dunántúl térképe.png|thumb|left|Na ciemnozielono zaznaczono Kraj Zadunajski na mapie Węgier.]]
[[Plik:HU Transadanubio.PNG|thumb|right|Dunántúl na mapie Węgier]]
 
 
[[Plik:HU NUTS 1.png|thumb|right|Okręgi wiejskie]]
 
[[Plik:HU NUTS 1.png|thumb|right|Okręgi wiejskie]]
  
'''Dunántúl''' (pol. ''Kraj Zadunajski'' lub ''Zadunaje'', chor. ''Prekodunavlje''<ref>[http://www.ffzg.unizg.hr/pov/zavod/triplex/dravavalleyeng.htm Filozofski fakultet u Zagrebu] Mira Kolar-Dimitrijević - Hrvoje Petrić: Triplex Confinium Sub-Project: What is Podravina multiple-bordered region? (po angielsku).</ref> lub ''Zadunavlje'', słow. ''Zadunajsko'', cz. Zadunají, niem. ''Transdanubien'')  – jeden z trzech głównych regionów geograficznych, obok [[Mała Nizina Węgierska|Małej]] (''Kisalföld'') i [[Wielka Nizina Węgierska|Wielkiej Niziny Węgierskiej]] (''Alföld''), wyróżnianych w obrębie [[Kotlina Panońska|Kotliny Panońskiej]] przez geografię węgierską.
+
'''Dunántúl''' (pol. ''Kraj Zadunajski'' lub ''Zadunaje'', chor. ''Prekodunavlje''<ref>[http://www.ffzg.unizg.hr/pov/zavod/triplex/dravavalleyeng.htm Filozofski fakultet u Zagrebu] Mira Kolar-Dimitrijević Hrvoje Petrić: Triplex Confinium Sub-Project: What is Podravina multiple-bordered region? (po angielsku).</ref> lub ''Zadunavlje'', słow. ''Zadunajsko'', cz. Zadunají, niem. ''Transdanubien'')  – jeden z trzech głównych regionów geograficznych, obok [[Mała Nizina Węgierska|Małej]] (''Kisalföld'') i [[Wielka Nizina Węgierska|Wielkiej Niziny Węgierskiej]] (''Alföld''), wyróżnianych w obrębie [[Kotlina Panońska|Kotliny Panońskiej]] przez geografię węgierską.
  
''Dunántúl''' (pol. ''Kraj Zadunajski'' lub ''Zadunaje'') obejmuje regiony geograficzne leżące na zachód od południkowego odcinka [[Dunaj]]u, między Małą Niziną Węgierską na północnym zachodzie, przedgórzem [[Alpy|Alp]] (''[[Alpokalja]]'') na południowym zachodzie i doliną [[Drawa (dopływ Dunaju)|Drawy]] na południu. Kraj Zadunajski jest różnorodny pod względem form ukształtowania powierzchni – w jego skład obok pasm gór i wzgórz wchodzą również równiny i kotliny.
+
Dunántúl obejmuje regiony geograficzne leżące na zachód od południkowego odcinka [[Dunaj]]u, między Małą Niziną Węgierską na północnym zachodzie, przedgórzem [[Alpy|Alp]] (''[[Alpokalja]]'') na południowym zachodzie i doliną [[Drawa (dopływ Dunaju)|Drawy]] na południu. Kraj Zadunajski jest różnorodny pod względem form ukształtowania powierzchni – w jego skład obok pasm gór i wzgórz wchodzą również równiny i kotliny.
  
 
[[Plik:Hills in baranya county, hungary.jpg|thumb|Typowy krajobraz Kraju Zadunajskiego koło [[Mecseknádasd]]]]
 
[[Plik:Hills in baranya county, hungary.jpg|thumb|Typowy krajobraz Kraju Zadunajskiego koło [[Mecseknádasd]]]]
Linia 35: Linia 35:
  
 
== Zobacz też ==
 
== Zobacz też ==
* [[międzyrzecze Dunaju i Cisy]]
+
* [[Duna–Tisza köze|międzyrzecze Dunaju i Cisy]]
 
* [[Panonia]]
 
* [[Panonia]]
  

Aktualna wersja na dzień 10:01, 17 sie 2020

Plik:RegionsHungary.png
Regiony na Węgrzech. Trzy zachodnie regiony Zadunajskie zaznaczono kolorem czerwonym, pomarańczowym i lawendowym.
Plik:HU Transadanubio.PNG
Dunántúl na mapie Węgier
Plik:Dunántúl térképe.png
Na ciemnozielono zaznaczono Kraj Zadunajski na mapie Węgier.
Plik:HU NUTS 1.png
Okręgi wiejskie

Dunántúl (pol. Kraj Zadunajski lub Zadunaje, chor. Prekodunavlje[1] lub Zadunavlje, słow. Zadunajsko, cz. Zadunají, niem. Transdanubien) – jeden z trzech głównych regionów geograficznych, obok Małej (Kisalföld) i Wielkiej Niziny Węgierskiej (Alföld), wyróżnianych w obrębie Kotliny Panońskiej przez geografię węgierską.

Dunántúl obejmuje regiony geograficzne leżące na zachód od południkowego odcinka Dunaju, między Małą Niziną Węgierską na północnym zachodzie, przedgórzem Alp (Alpokalja) na południowym zachodzie i doliną Drawy na południu. Kraj Zadunajski jest różnorodny pod względem form ukształtowania powierzchni – w jego skład obok pasm gór i wzgórz wchodzą również równiny i kotliny.

Plik:Hills in baranya county, hungary.jpg
Typowy krajobraz Kraju Zadunajskiego koło Mecseknádasd

O odmienności ukształtowania Kraju Zadunajskiego od Wielkiej i Małej Niziny Węgierskiej zadecydowała tektonika – podłoże Kraju Zadunajskiego w czwartorzędzie nie uległo procesowi intensywnego zapadania, który dotknął obie Niziny, lecz pozostało na tej samej wysokości, a nawet zostało gdzieniegdzie wypiętrzone. W efekcie powierzchnia Kraju Zadunajskiego nie jest płaska, lecz zróżnicowana wysokościowo.

Przez środek Kraju Zadunajskiego, w przybliżeniu wzdłuż osi jeziora Balaton, biegnie uskok tektoniczny, który dzieli region na dwie główne części:

  • na północy Średniogórze Zadunajskie (Dunántúli-középhegység) – pas gór zrębowych, średnich i niskich, zbudowanych głównie z mezozoicznych skał osadowych, z najwyższym i najrozleglejszym Lasem Bakońskim,
  • na południu Kotlina Zadunajska (Dunántúli-dombság) – kotliny, równiny i obszary pagórkowate ograniczone na południowym skraju pasmem gór wyspowych Mecsek.

Regionalizacja fizycznogeograficzna według UKD nie wyróżnia Kraju Zadunajskiego jako odrębnego regionu, lecz w jego miejscu lokuje dwie mniejsze jednostki – Średniogórze Zadunajskie i Wysoczyzny Zadunajskie. Odmiennie też określa granice regionu, między innymi równinę Mezőföld zalicza już do Wielkiej Niziny Węgierskiej.

Zobacz też

Bibliografia

  • Przemysław Burchard Węgry, PW „Wiedza Powszechna”, Warszawa 1988, ​ISBN 83-214-0554-1​.
  • Midzio J., Krajobrazy węgierskie, Warszawa: WSiP, 1988, ISBN 83-02-03732-X, OCLC 749352013.
  • Rusin W., Węgry, Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2005, ISBN 83-7304-416-7, OCLC 69312478.
  • Magyarország. Domborzata és vizei, 1:800 000, Topográf Kft 2002
  1. Filozofski fakultet u Zagrebu Mira Kolar-Dimitrijević – Hrvoje Petrić: Triplex Confinium Sub-Project: What is Podravina multiple-bordered region? (po angielsku).