Déli-Bug menti csata: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 25 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
−
{{Infobox military conflict
+
[[File:First Bulgarian Empire before the Magyar invasion.jpg|thumb|Wschodnie Cesarstwo Rzymskie i Bułgaria po śmierci Bazylego I Macedończyka około 890 r.]]
 +
 
 +
'''Déli-Bug menti csata''' (pol. ''Bitwa nad południowym Bugiem'') rozegrała się nad brzegiem rzeki o tej samej nazwie (obecnie Ukraina). Rezultatem było wielkie zwycięstwo Bułgarów, które zmusiło Madziarów z królestwa [[Etelköz]] do porzucenia stepów południowej Ukrainy<ref> Zlatarski, V. [http://www.promacedonia.org/vz1b/vz1b_4_1.html#53 Istorija na parvoto balgarsko carstvo], str. 311-312, . </ref><ref>Constantin Porphyrogen, ibid., str. 173 (2–10), Symeon Logothet, ibid., str. 773 (19–22), Leo Grammaticus, str. 268 (19–22), Theophanes Continuatus, str. 359 (10–22), Skylica—Cedrin, II, str. 256 (8–11), Zonaras, IV, str. 411–3, Dummler, III, str. 444—445.</ref>, a także ich dążenia do podbicia Bułgarii naddunajskiej, wycofania się na nowo okupowane ziemie za [[Kotlina|Karpatami]], koncentrując się na [[Panonia|Panonii]], skąd będą prowadzić kolejną wojnę, tym razem z Morawami, pokonując ich i ustanawiając nowe Węgry, po państwie Etelköz na współczesnej Ukrainie, które zastąpiło wcześniejszy etap państwowości Madziarów, legendarny, choć krótki żywot [https://en.wikipedia.org/wiki/Hungarian_prehistory#Levedia Levedii], a nawet jeszcze jeden, w rzeczywistym kraju pochodzenia Madziarów, Jugrze, za rzeką Ob.
 +
 
 +
== Geneza konfliktu ==
 +
 
 +
W 894 r. wybuchła wojna między Bułgarią a Bizancjum po decyzji cesarza Leona VI Mądrego, aby zrealizować prośbę jego teścia, basileopatera [https://en.wikipedia.org/wiki/Stylianos_Zaoutzes Stylianosa Zaoutzesa], aby przenieść centrum bałkańskiej działalności handlowej z Konstantynopola do Salonik, Okazało się, że wywołało to wyższe cła na bułgarski handel. Następnie więc car Bułgarii [[Symeon I]] pokonuje Bizantyjczyków w pobliżu Adrianopola, zanim rok dobiegł końca. Ale potem Bizantyńczycy powracają się do swojej standardowej metody radzenia sobie z takimi sytuacjami: przekupują osobę trzecią do pomocy, a w tym przypadku zatrudniają Madziarów z krainy [[Etelköz]] do ataku na Bułgarię Dunajską od północnego wschodu. Madziarowie przekroczyli Dunaj w 895 roku i dwukrotnie zwyciężają Bułgarówi. Symeon wycofuje się do Durostorum, którego skutecznie broni, podczas gdy w 896 roku znajduje pomoc dla siebie, przekonując do pomocy, zwykle przyjaznych Bizantyjczykom [[Pieczyngowie|Pieczyngów]]. Następnie, gdy Pieczyngowie rozpoczęli walkę z Madziarami na ich wschodniej granicy, Symeon i jego ojciec [https://pl.wikipedia.org/wiki/Borys_I_Micha%C5%82 Borys I Michał], były car, który opuścił klasztor, aby pomóc swemu następcy, zebrali ogromną armię i pomaszerowali na północ, aby bronić ich imperium.
 +
 
 +
== Walka ==
 +
 
 +
Symeon zarządził trzy dni postu, mówiąc, że żołnierze powinni pokutować za swoje grzechy i szukać pomocy u Boga. Kiedy to się stało, rozpoczęła się bitwa. To było długie i niezwykle zacięte, ale ostatecznie Bułgarzy odnieśli zwycięstwo.<ref>Runciman, [http://www.promacedonia.org/en/sr/sr_3_1.htm#181 ''A history of the First Bulgarian Empire''], str. 147, .</ref><ref>Annales Fuldenses, str. 413</ref><ref>Harimannus Augiensis, str. 111</ref>
 +
 
 +
== Następstwa ==
 +
 
 +
Zwycięstwo pozwoliło Symeonowi poprowadzić swoje wojska na południe, gdzie ostatecznie pokonał Bizantyjczyków w [https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Boulgarophygon bitwie pod Boulgarophygon]. Wojna zakończyła się traktatem pokojowym, który formalnie trwał aż do śmierci Leona VI w 912 r., na mocy którego Bizancjum było zobowiązane do płacenia Bułgarii corocznej daniny<ref>Runciman, str. 148</ref> w zamian za powrót rzekomo 120.000 wziętych do niewoli bizantyjskich żołnierzy i cywilów<ref>Treadgold, str. 464</ref>. Na mocy traktatu Bizantyńczycy scedowali również obszar między Morzem Czarnym a Strandżą na rzecz imperium bułgarskiego<ref>Zlatarski, str. 318–321</ref>, podczas gdy Bułgarzy również obiecali nie najeżdżać terytorium bizantyjskiego<ref name="Zlatarski, str. 317">Zlatarski, str. 317</ref>.
 +
 
 +
== Źródła ==
 +
* Obolensky, Dimitri (1974) [1971]. ''[https://books.google.com/books?id=RlBoAAAAMAAJ The Byzantine Commonwealth: Eastern Europe, 500-1453]''. London: Cardinal. ISBN 9780351176449.
 +
 
 +
* Peychev, Atanas; collective (1984). ''1300 Years On Guard'' (po bułgarsku). Sofia: Voenno Izdatelstvo.
 +
 
 +
* Runciman, Steven (1930). [http://www.promacedonia.org/en/sr/sr_3_1.htm "The Two Eagles"]. ''[http://www.promacedonia.org/en/sr/sr_3_1.htm A History of the First Bulgarian Empire]''. London: George Bell & Sons. OCLC 832687.
 +
 
 +
* Whittow, Mark (1996). ''The Making of Byzantium (600–1025)''. Los Angeles: University of California Press. ISBN 0-520-20497-2.
 +
 
 +
* Zlatarski, Vasil (1971) [1927].  История на Първото българско царство. Част II. От славянизацията на държавата до падането на Първото царство (852—1018)] [''Historia państwa bułgarskiego w średniowieczu''. ''I. Historia pierwszego imperium bułgarskiego'']. (2 wyd.). Sofia: Nauka i izkustvo. OCLC 67080314.
 +
 
 +
* [http://www.promacedonia.org/vz1b/vz1b_4_1.html История на Първото българско Царство. II. От славянизацията на държавата до падането на Първото царство (852—1018)...] [''Część I. Od slawianizacji do upadku pierwszego cesarstwa (852–1018); część IV. Walka z Bizancjum o dominację polityczną; 1. Cesarz Symeon i jego pierwsza wojna z Bizancjum''].
 +
 
 +
* Йордан Андреев, Милчо Лалков, ''Българските ханове и царе'', Велико Търново, 1996. ISBN 954-427-216-X.
 +
 
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 
 +
|{{Infobox military conflict
 
|image=
 
|image=
 
|caption=
 
|caption=
 
|conflict=Déli-Bug menti csata (węg.)<br>Bitwa nad Południowym Bugiem (pol.)
 
|conflict=Déli-Bug menti csata (węg.)<br>Bitwa nad Południowym Bugiem (pol.)
−
|partof=[[Bulgarian–Hungarian wars]]<br>[[Byzantine–Bulgarian war of 894–896]]
+
|partof=[[Wojna bułgarsko-węgierska]]<br>[https://en.wikipedia.org/wiki/Byzantine%E2%80%93Bulgarian_war_of_894%E2%80%93896 Biznatyńsko–bułgarska wojna 894÷896]
 +
|epoka = średniowiecze
 
|date=896
 
|date=896
−
|place= brzeg rzeki [[Południowy Bug]], [[Ukraina]]
+
|place= brzeg rzeki [https://pl.wikipedia.org/wiki/Boh Południowy Bug] (Boh), [[Ukraina]]
 
| territory =  
 
| territory =  
 
| casus =  
 
| casus =  
−
|result=Decydujące zwycięstwo Bułgarii;<br>[[Hungarian conquest of the Carpathian Basin]]
+
|result=Decydujące zwycięstwo Bułgarii;<br>''[[Zajęcie ojczyzny]]'' przez Węgrów
−
|combatant1=[[First Bulgarian Empire|Bulgarian Empire]]
+
|combatant1=[[Pierwsze carstwo bułgarskie]]
 
|combatant2= [[Węgrzy]]
 
|combatant2= [[Węgrzy]]
−
|commander1=[[Boris I]], [[Simeon I of Bulgaria|Simeon I]]
+
|commander1=[https://pl.wikipedia.org/wiki/Borys_I_Micha%C5%82 Borys I Michał], [[Symeon I]]
 
|commander2=Nieznany
 
|commander2=Nieznany
 
| units1 =  
 
| units1 =  
Linia 39: Linia 74:
 
| opis mapy =   
 
| opis mapy =   
 
}}
 
}}
 +
|}
  
−
''Bitwa nad południowym Bugiem''
+
{{SORTUJ:Déli-Bug, csata}}
−
 
 
−
 
 
−
 
 
−
The '''Battle of Southern Buh''' occurred near the banks of the [[Southern Bug|eponymous river]] (today in [[Ukraine]]). The result was a great [[Bulgarian lands across the Danube|Bulgarian]] victory which forced the [[Magyars]] of the [[Etelköz]] realm to abandon the steppes of southern [[Ukraine]],<ref> Zlatarski, V. [http://www.promacedonia.org/vz1b/vz1b_4_1.html#53 Istorija na parvoto balgarsko carstvo], pp. 311-312, . </ref><ref>Constantin Porphyrogen, ibid., p. 173 (2–10), Symeon Logothet, ibid., p. 773 (19–22), Leo Grammaticus, p. 268 (19–22), Theophanes Continuatus, p. 359 (10–22), Skylica—Cedrin, II, p. 256 (8–11), Zonaras, IV, p. 411–3, Dummler, III, pp. 444—445.</ref> as well as their aspirations of subduing Danube [[Bulgarian lands across the Danube|Bulgaria]], retreating to the [[Hungarian conquest of the Carpathian Basin|newly occupied]] lands beyond the Carpathian Mountains, centering on [[Pannonia]], from where they will stage their next war, against [[Great Moravia|Moravians]] this time, [[Great Moravia#Decline and fall .28894.E2.80.93before 907.29|defeating]] them and establishing a new [[Principality of Hungary|Hungary]], after the Etelköz state in modern Ukraine, which succeeded an earlier stage of statehood for the Magyars, the legendary although short-lived [[Levedia]], and even one before that, in the actual country of origin for the [[Magyars]], [[Yugra]], beyond river [[Ob_River|Ob]].
 
−
[[File:First Bulgarian Empire before the Magyar invasion.jpg|thumb|The eastern Roman Empire and Bulgaria following the death of Basil I the Macedonian, circa AD 890.]]
 
−
== Origins of the conflict ==
 
−
 
 
−
In 894 a [[Byzantine–Bulgarian war of 894–896|war broke out]] between [[Bulgaria]] and [[Byzantium]] after the decision of ''Emperor'' Leo VI the Wise, to implement a request of his father-in-law, ''basileopater'' [[Stylianos Zaoutzes]], to move the center of the Balkan trade activities from Constantinople to Thessaloniki, turned out inducing higher tariffs on Bulgarian trade. So [[First Bulgarian Empire|Bulgaria]]'s ''Tsar'' [[Simeon I of Bulgaria|Simeon I]] defeats the Byzantines near [[Edirne|Adrianople]], before the year is over. But then the Byzantines turn to their standard method for handling such situations: they bribe a third party to assist, and on this case, they hire the [[Magyars]] of the [[Etelköz]] State to attack Danube [[Bulgarian lands across the_Danube|Bulgaria]] from the northeast. The Magyars cross the [[Danube]] in 895, and are victorious over the [[Bulgars]] twice. So [[Simeon I of Bulgaria|Simeon]] withdraws to [[Silistra|Durostorum]], which he successfully defends, while during 896 he finds some assistance for his side, persuading the usually Byzantine-friendly [[Pechenegs]] to help him out. Then, while the Pechenegs began to combat the Magyars on their eastern frontier, [[Simeon I of Bulgaria|Simeon]] and his father [[Boris I]], the former ''tsar'' who left his monastery retreat to assist his heir in the occasion, gather an enormous army and march to the north to defend their [[First Bulgarian Empire|empire]].
 
−
 
 
−
== The battle ==
 
−
 
 
−
[[Simeon I of Bulgaria|Simeon]] ordered three days of fasting, saying that the soldiers should repent for their sins and seek help in God. When this was done, the battle began. It was long and unusually fierce but in the end the [[Bulgarians]] were victorious.<ref>Runciman, [http://www.promacedonia.org/en/sr/sr_3_1.htm#181 ''A history of the First Bulgarian Empire''], p. 147, .</ref><ref>Annales Fuldenses, p. 413</ref><ref>Harimannus Augiensis, p. 111</ref>
 
−
 
 
−
== Aftermath ==
 
−
 
 
−
The victory allowed Simeon to lead his troops to the south where he decisively defeated the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[battle of Boulgarophygon]]. The war ended with a peace treaty which formally lasted until around Leo VI's death in 912, and under which Byzantium was obliged to pay Bulgaria an annual tribute<ref>Runciman, p. 148</ref> in exchange for the return of allegedly 120,000 captured Byzantine soldiers and civilians.<ref>Treadgold, p. 464</ref> Under the treaty, the Byzantines also ceded an area between the Black Sea and [[Strandzha]] to the Bulgarian Empire,<ref>Zlatarski, pp. 318–321</ref> while the Bulgarians also promised not to invade Byzantine territory.<ref name="Zlatarski, p. 317">Zlatarski, p. 317</ref>
 
−
 
 
−
== Footnotes ==
 
−
{{reflist|2}}
 
−
 
 
−
== Sources ==
 
−
* {{cite book
 
−
| title = The Bulgarian Khans and Tsars
 
−
| last = Andreev
 
−
| first = Jordan
 
−
|author2=Milcho Lalkov
 
−
| chapter =
 
−
| year = 1996
 
−
| language = Bulgarian
 
−
| publisher = Abagar
 
−
| location = Veliko Tarnovo
 
−
| isbn = 954-427-216-X
 
−
}}
 
−
==Sources==
 
−
* {{Cite book|ref=harv|last=Obolensky|first=Dimitri|authorlink=Dimitri Obolensky|title=The Byzantine Commonwealth: Eastern Europe, 500-1453|year=1974|origyear=1971|location=London|publisher=Cardinal|url=https://books.google.com/books?id=RlBoAAAAMAAJ|isbn=9780351176449}}
 
−
* {{cite book
 
−
| title = 1300 Years On Guard
 
−
| last = Peychev
 
−
| first = Atanas
 
−
|author2=collective
 
−
| chapter =
 
−
| year = 1984
 
−
| language = Bulgarian
 
−
| publisher = Voenno Izdatelstvo
 
−
| location = Sofia
 
−
| isbn =
 
−
}}
 
−
* {{cite book
 
−
|last=Runciman
 
−
|first=Steven
 
−
|authorlink=Steven Runciman
 
−
|title=A History of the First Bulgarian Empire
 
−
|url=http://www.promacedonia.org/en/sr/index.html
 
−
|chapterurl=http://www.promacedonia.org/en/sr/sr_3_1.htm
 
−
|chapter= The Two Eagles
 
−
|publisher=George Bell & Sons
 
−
|location=London
 
−
|oclc= 832687
 
−
|year=1930
 
−
}}
 
−
* {{cite book
 
−
| title = The Making of Byzantium (600–1025)
 
−
| last = Whittow
 
−
| first = Mark
 
−
| chapter =
 
−
| year = 1996
 
−
| publisher = University of California Press
 
−
| location = Los Angeles
 
−
| isbn = 0-520-20497-2
 
−
}}
 
−
* {{cite book
 
−
|last=Zlatarski
 
−
|first=Vasil
 
−
|authorlink=Vasil Zlatarski
 
−
|title=History of the Bulgarian state in the Middle Ages
 
−
|volume=I. History of the First Bulgarian Empire.
 
−
|url=http://www.promacedonia.org/vz1b/index.html
 
−
|edition=2
 
−
|publisher=Nauka i izkustvo
 
−
|location=Sofia
 
−
|year=1971
 
−
|origyear=1927
 
−
|language=Bulgarian
 
−
|oclc=67080314
 
−
}}
 
−
** {{cite book
 
−
|last=
 
−
|first=
 
−
|authorlink=
 
−
|edition=
 
−
|chapter=Part I. From the Slavianization to the Fall of the First Empire (852–1018); IV. Struggle with Byzantium for Political Supremacy; 1. Emperor Simeon and his first war with Byzantium
 
−
|chapter-url=http://www.promacedonia.org/vz1b/vz1b_4_1.html
 
−
|publisher=
 
−
|location=
 
−
|year=
 
−
|origyear=
 
−
|language=
 
−
|oclc=
 
−
}}
 
−
*Йордан Андреев, Милчо Лалков, Българските ханове и царе, Велико Търново, 1996.
 
−
 
 
−
{{coord missing|Ukraine}}
 
  
−
{{DEFAULTSORT:Southern Buh}}
+
[[Kategoria:Bitwy]]
−
[[Category:Battles involving the First Bulgarian Empire]]
+
[[Kategoria:Bitwy w historii Węgier]]
−
[[Category:Battles involving Hungary|Southern Buh]]
+
[[Kategoria:Bitwy Węgrów podczas inwazji na Europę]]
 +
[[Kategoria:Bitwy w historii Bułgarii]]

Aktualna wersja na dzień 05:56, 17 sie 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:First Bulgarian Empire before the Magyar invasion.jpg
Wschodnie Cesarstwo Rzymskie i Bułgaria po śmierci Bazylego I Macedończyka około 890 r.

Déli-Bug menti csata (pol. Bitwa nad południowym Bugiem) rozegrała się nad brzegiem rzeki o tej samej nazwie (obecnie Ukraina). Rezultatem było wielkie zwycięstwo Bułgarów, które zmusiło Madziarów z królestwa Etelköz do porzucenia stepów południowej Ukrainy[1][2], a także ich dążenia do podbicia Bułgarii naddunajskiej, wycofania się na nowo okupowane ziemie za Karpatami, koncentrując się na Panonii, skąd będą prowadzić kolejną wojnę, tym razem z Morawami, pokonując ich i ustanawiając nowe Węgry, po państwie Etelköz na współczesnej Ukrainie, które zastąpiło wcześniejszy etap państwowości Madziarów, legendarny, choć krótki żywot Levedii, a nawet jeszcze jeden, w rzeczywistym kraju pochodzenia Madziarów, Jugrze, za rzeką Ob.

Geneza konfliktu

W 894 r. wybuchła wojna między Bułgarią a Bizancjum po decyzji cesarza Leona VI Mądrego, aby zrealizować prośbę jego teścia, basileopatera Stylianosa Zaoutzesa, aby przenieść centrum bałkańskiej działalności handlowej z Konstantynopola do Salonik, Okazało się, że wywołało to wyższe cła na bułgarski handel. Następnie więc car Bułgarii Symeon I pokonuje Bizantyjczyków w pobliżu Adrianopola, zanim rok dobiegł końca. Ale potem Bizantyńczycy powracają się do swojej standardowej metody radzenia sobie z takimi sytuacjami: przekupują osobę trzecią do pomocy, a w tym przypadku zatrudniają Madziarów z krainy Etelköz do ataku na Bułgarię Dunajską od północnego wschodu. Madziarowie przekroczyli Dunaj w 895 roku i dwukrotnie zwyciężają Bułgarówi. Symeon wycofuje się do Durostorum, którego skutecznie broni, podczas gdy w 896 roku znajduje pomoc dla siebie, przekonując do pomocy, zwykle przyjaznych Bizantyjczykom Pieczyngów. Następnie, gdy Pieczyngowie rozpoczęli walkę z Madziarami na ich wschodniej granicy, Symeon i jego ojciec Borys I Michał, były car, który opuścił klasztor, aby pomóc swemu następcy, zebrali ogromną armię i pomaszerowali na północ, aby bronić ich imperium.

Walka

Symeon zarządził trzy dni postu, mówiąc, że żołnierze powinni pokutować za swoje grzechy i szukać pomocy u Boga. Kiedy to się stało, rozpoczęła się bitwa. To było długie i niezwykle zacięte, ale ostatecznie Bułgarzy odnieśli zwycięstwo.[3][4][5]

Następstwa

Zwycięstwo pozwoliło Symeonowi poprowadzić swoje wojska na południe, gdzie ostatecznie pokonał Bizantyjczyków w bitwie pod Boulgarophygon. Wojna zakończyła się traktatem pokojowym, który formalnie trwał aż do śmierci Leona VI w 912 r., na mocy którego Bizancjum było zobowiązane do płacenia Bułgarii corocznej daniny[6] w zamian za powrót rzekomo 120.000 wziętych do niewoli bizantyjskich żołnierzy i cywilów[7]. Na mocy traktatu Bizantyńczycy scedowali również obszar między Morzem Czarnym a Strandżą na rzecz imperium bułgarskiego[8], podczas gdy Bułgarzy również obiecali nie najeżdżać terytorium bizantyjskiego[9].

Źródła

  • Peychev, Atanas; collective (1984). 1300 Years On Guard (po bułgarsku). Sofia: Voenno Izdatelstvo.
  • Whittow, Mark (1996). The Making of Byzantium (600–1025). Los Angeles: University of California Press. ISBN 0-520-20497-2.
  • Zlatarski, Vasil (1971) [1927]. История на Първото българско царство. Част II. От славянизацията на държавата до падането на Първото царство (852—1018)] [Historia państwa bułgarskiego w średniowieczu. I. Historia pierwszego imperium bułgarskiego]. (2 wyd.). Sofia: Nauka i izkustvo. OCLC 67080314.
  • Йордан Андреев, Милчо Лалков, Българските ханове и царе, Велико Търново, 1996. ISBN 954-427-216-X.

Przypisy

  1. ↑ Zlatarski, V. Istorija na parvoto balgarsko carstvo, str. 311-312, .
  2. ↑ Constantin Porphyrogen, ibid., str. 173 (2–10), Symeon Logothet, ibid., str. 773 (19–22), Leo Grammaticus, str. 268 (19–22), Theophanes Continuatus, str. 359 (10–22), Skylica—Cedrin, II, str. 256 (8–11), Zonaras, IV, str. 411–3, Dummler, III, str. 444—445.
  3. ↑ Runciman, A history of the First Bulgarian Empire, str. 147, .
  4. ↑ Annales Fuldenses, str. 413
  5. ↑ Harimannus Augiensis, str. 111
  6. ↑ Runciman, str. 148
  7. ↑ Treadgold, str. 464
  8. ↑ Zlatarski, str. 318–321
  9. ↑ Zlatarski, str. 317

Déli-Bug menti csata (węg.)
Bitwa nad Południowym Bugiem (pol.)

— Wojna bułgarsko-węgierska
Biznatyńsko–bułgarska wojna 894÷896		 —
Czas 896
Miejsce brzeg rzeki Południowy Bug (Boh), Ukraina
Wynik Decydujące zwycięstwo Bułgarii;
Zajęcie ojczyzny przez Węgrów
Strony konfliktu
Pierwsze carstwo bułgarskie Węgrzy
Dowódcy
Borys I Michał, Symeon I Nieznany
Siły
Bardzo duża armia Nieznane
Straty
20.000 Ciężkie

— {{{notes}}} —
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Déli-Bug_menti_csata&oldid=41306”