Bitka na Dravi: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| (Nie pokazano 9 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | [[File:Europe around 900.jpg|thumb|305px| | + | [[File:Europe around 900.jpg|thumb|305px|Chorwacja na mapie Europy około 900 roku.]] |
| − | |||
'''Bitka na Dravi''' (pol. ''Bitwa nad Drawą) toczyła się między armią [[Tomisław]]a z Chorwacji a siłami plemion węgierskich pod wodzą wielkiego księcia [[Zoltán]]a, najmłodszego syna [[Arpad]]a, założyciela dynastii [[Arpadowie|Arpadów]]. | '''Bitka na Dravi''' (pol. ''Bitwa nad Drawą) toczyła się między armią [[Tomisław]]a z Chorwacji a siłami plemion węgierskich pod wodzą wielkiego księcia [[Zoltán]]a, najmłodszego syna [[Arpad]]a, założyciela dynastii [[Arpadowie|Arpadów]]. | ||
| − | + | [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pop_Duklanin Pop Dukljanin] w swoim dziele pt. ''[https://hr.wikipedia.org/wiki/Ljetopis_popa_Dukljanina Ljetopis]'' (''Historia Królestwa Słowian'') z końca XII wieku, pisze, że Tomisław z Chorwacji pokonał Węgrów w bitwie.<ref name="Curta">Florin Curta, Southeastern Europe in the Middle Ages, 500-1250, Cambridge University Press, 2006, str. 193, ISBN 978-0521815390.</ref> Inni kwestionują wiarygodność tego opisu, ponieważ nie ma dowodów na taką interpretację w innych dokumentach.<ref name="Curta"/> | |
| − | + | Dokładne miejsce i czas bitwy nie są znane, ale niewiele zachowanych średniowiecznych źródeł sugeruje, że starcie miało miejsce na prawym brzegu rzeki Drawy w średniowiecznej Slawonii lub w dawnym [[Księstwo Panońskiej Chorwacji|Księstwie Panońskiej Chorwacji]] w 925 roku. [[Slawonia]] powinna były integralną częścią średniowiecznego państwa chorwackiego, gdyby doszło do bitwy, jednak według bizantyjskiego władcy [[Konstantyn VII Porfirogeneta|Konstantyna Porfirogenety]] znajdowały się pod kontrolą Węgier.<ref name="Curta"/> | |
| − | + | Po bitwie nastąpiło zjednoczenie [[Primorska Hrvatska|Chorwacji nadbrzeżnej]] i terytorium [[Panonska Hrvatska|panońskiej Chorwacji]]. | |
| − | + | == Tło, bitwa i konsekwencje == | |
| − | Po | + | Po przybyciu na [[Nizina|Nizinę Panońską]] pod koniec IX wieku i podbiciu ludzi mieszkających na północ od rzeki Dravy, Węgrzy zintensyfikowali swoje szybkie rabunkowe napady na całą kontynentalną Europę. Zaczęli od czasu do czasu przeprowadzać niszczycielskie naloty i kampanie wojskowe także na południu, przez rzekę Drawę, na terytorium [[Księstwo Panońskiej Chorwacji|Księstwa Panońskiej Chorwacji]]. Udało im się pokonać ostatniego znanego władcę Księstwa [https://en.wikipedia.org/wiki/Braslav,_Duke_of_Lower_Pannonia Brasława] (panował w latach 880–898/900), który został wasalem [[Niemcy|Królestwa Wschodniofrankijskiego]]. Gdzieś na początku X wieku Węgrzy poszli dalej na południe i zaatakowali [[Księstwo Chorwacji]], rządzone wówczas przez [https://en.wikipedia.org/wiki/Muncimir_of_Croatia Muncimira]] (892–910) i jego następcę [[Tomisław]]a (910–928), dwóch kneziów (książąt) z dynastii [https://pl.wikipedia.org/wiki/Trpimirowicze Trpimirovićiów]. |
| − | + | Tomisław podjął działania zapobiegające najazdom Węgier, mobilizując swoją armię, przemieszczając się na północ i prowadząc działania militarne w walce z wrogiem. Według skąpych źródeł średniowiecznych decydująca bitwa rozegrała się na bliżej nieokreślonym obszarze na prawym, południowym brzegu Drawy. Historycy doszli do takiego wniosku na podstawie następujących źródeł: [https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia_Kr%C3%B3lestwa_S%C5%82owian_czyli_Latopis_Popa_Duklanina Latopis Popa Duklanina] z XII wieku (rozdział XII: „... Król Tomisław, dzielny młodzieniec i potężny wojownik, ... stoczył wiele wojen z i król węgierski i zawsze zmuszał go do ucieczki… ”), ''[https://pl.wikipedia.org/wiki/O_zarz%C4%85dzaniu_pa%C5%84stwem De Administrando Imperio]'' (''O zarządzaniu państwem'') z X wieku, ''[[Gesta Hungarorum]]'' z XII wieku i ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Historia_Salonitana Historia Salonitana] z XIII wieku. | |
| − | + | Nie ma współczesnych relacji z bitwy. W „''De Administrando Imperio''”, napisanym kilkadziesiąt lat po bitwie przez cesarza bizantyjskiego [[Konstantyn VII Porfirogeneta|Konstantyna VII Porfirogenetę]], znajduje się więcej danych o kolejnej bitwie, jaką Tomisław stoczył, bitwie na Wyżynie Bośniackiej z armią potężnego Imperium Bułgarskiego w 927 roku, co zaowocowało zdecydowanym zwycięstwem Chorwatów. Wraz z zapewnieniem Konstantyna, że Tomisław był w stanie wystawić armię składającą się ze 100.000 piechoty i 60.000 żołnierzy konnych (których liczby są kwestionowane), pokazuje to jednak siłę i możliwości armii chorwackiej, zdolnej do odrzucenia Węgrów. Zgodnie z analizą paleograficzną oryginalnego rękopisu DAI, założono, że liczba mieszkańców średniowiecznej Chorwacji szacowana jest na 440.000÷880.000 ludzi, a liczba wojskowa Franków i Bizantyjczyków składała się najprawdopodobniej z 20.000÷100.000 piechurów i 3.000÷24.000 jeźdźców zorganizowanych w 60 [[https://en.wikipedia.org/wiki/Allagion aliagonach].<ref>Vedriš, Trpimir (2007). [https://www.academia.edu/34978219/Povodom_novog_tuma%C4%8Denja_vijesti_Konstantina_VII._Porfirogeneta_o_snazi_hrvatske_vojske_On_the_Occasion_of_the_New_Interpretation_of_Constantine_VII_Porphyrogenitus_News_about_the_Strength_of_the_Croatian_Army_Historijski_zbornik_60_2007_1-33_in_Croatian_ "Povodom novog tumačenja vijesti Konstantina VII. Porfirogeneta o snazi hrvatske vojske"] [''Przy okazji nowej interpretacji raportu Konstantyna VII Porfirogenita o sile chorwackiej armii'']. Historijski zbornik (po chorwacku). '''60''': str. 1–33. [dostęp:202-07-29].</ref><ref>Budak, Neven (2018). ''Hrvatska povijest od 550. do 1100.'' [''Historia Chorwacji od 550 do 1100'']. Leykam international. str. 223–224. ISBN 978-953-340-061-7.</ref> | |
| − | + | [[File:Balkans925.png|thumb|400px|left|Poszerzenie granic Chorwacji około 925 r. po bitwie pod Drawą.]] | |
| − | Po | + | Po bitwie Tomisław przejął kontrolę nad terytorium na południe od Drawy, jednocząc chorwackie ziemie od Morza Adriatyckiego na południu po rzekę Drawę na północy, a także od wschodniej części Istrii (Raša) na zachodzie do rzeki Driny. na wschodzie. Ponadto chorwacki władca zarządzał nadmorskimi miasteczkami bizantyjskiej prowincji Dalmacji, które otrzymał od cesarza. |
| − | + | Zapisy dwóch Synodów Biskupów, które odbyły się w Splicie w 925r. i 928r., pośrednio potwierdzają, że Chorwacja obejmowała terytorium średniowiecznej Slawonii ze stolicą w [[Sisak]]u. Na synodzie w 925 roku [https://pl.wikipedia.org/wiki/Grzegorz_z_Ninu Grzegorz z Ninu] stracił swoją diecezję i zaproponowano mu wybór innej spośród tymczasowo wolnych miejsc biskupich w Skradinie, Sisaku lub Delmit (być może Delminium – dzisiejszy Tomislavgrad, może Omis). Już sama możliwość wyboru Sisaka, jedynego biskupstwa w Slawonii w tamtym czasie i siedziby władcy panońskiej Chorwacji, potwierdza, że obszar tego dawnego księstwa był po bitwie pod Drawą kontrolowaną przez króla Tomisława z Chorwacji. | |
| − | + | == Galeria == | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
<gallery> | <gallery> | ||
| Linia 72: | Linia 55: | ||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
| − | {{ | + | {{izvori}} |
== Linki zenętrzne == | == Linki zenętrzne == | ||
| Linia 81: | Linia 64: | ||
*[https://www.scribd.com/doc/44987478/Mirko-Markovic-Slavonija-Povijest-Naselja-i-Podrijetlo-Stanovnistva Mirko Marković, PhD: „Slavonia – History of settlements and origin of population“, Zagreb 2002., quoting clashes between Croats and Hungarians at Drava River (pages 62 and 63)] | *[https://www.scribd.com/doc/44987478/Mirko-Markovic-Slavonija-Povijest-Naselja-i-Podrijetlo-Stanovnistva Mirko Marković, PhD: „Slavonia – History of settlements and origin of population“, Zagreb 2002., quoting clashes between Croats and Hungarians at Drava River (pages 62 and 63)] | ||
| + | | | ||
{{Infobox military conflict | {{Infobox military conflict | ||
|image=Magyarok-Bejovetele-ChroniconPictum.jpg | |image=Magyarok-Bejovetele-ChroniconPictum.jpg | ||
| Linia 113: | Linia 97: | ||
|} | |} | ||
| − | {{SORTUJ: | + | {{SORTUJ:Drawa, bitwa}} |
[[Kategoria:Bitwy]] | [[Kategoria:Bitwy]] | ||
| − | [[Kategoria:Bitwy | + | [[Kategoria:Bitwy w historii Węgier]] |
| − | [[ | + | [[Kategoria:Bitwy Węgrów podczas inwazji na Europę]] |
| − | [[ | + | [[Kategoria:Bitwy w historii Chorwacji]] |
| − | |||
| − | |||
Aktualna wersja na dzień 10:46, 21 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Europe around 900.jpg Chorwacja na mapie Europy około 900 roku. Bitka na Dravi (pol. Bitwa nad Drawą) toczyła się między armią Tomisława z Chorwacji a siłami plemion węgierskich pod wodzą wielkiego księcia Zoltána, najmłodszego syna Arpada, założyciela dynastii Arpadów. Pop Dukljanin w swoim dziele pt. Ljetopis (Historia Królestwa Słowian) z końca XII wieku, pisze, że Tomisław z Chorwacji pokonał Węgrów w bitwie.[1] Inni kwestionują wiarygodność tego opisu, ponieważ nie ma dowodów na taką interpretację w innych dokumentach.[1] Dokładne miejsce i czas bitwy nie są znane, ale niewiele zachowanych średniowiecznych źródeł sugeruje, że starcie miało miejsce na prawym brzegu rzeki Drawy w średniowiecznej Slawonii lub w dawnym Księstwie Panońskiej Chorwacji w 925 roku. Slawonia powinna były integralną częścią średniowiecznego państwa chorwackiego, gdyby doszło do bitwy, jednak według bizantyjskiego władcy Konstantyna Porfirogenety znajdowały się pod kontrolą Węgier.[1] Po bitwie nastąpiło zjednoczenie Chorwacji nadbrzeżnej i terytorium panońskiej Chorwacji. Tło, bitwa i konsekwencjePo przybyciu na Nizinę Panońską pod koniec IX wieku i podbiciu ludzi mieszkających na północ od rzeki Dravy, Węgrzy zintensyfikowali swoje szybkie rabunkowe napady na całą kontynentalną Europę. Zaczęli od czasu do czasu przeprowadzać niszczycielskie naloty i kampanie wojskowe także na południu, przez rzekę Drawę, na terytorium Księstwa Panońskiej Chorwacji. Udało im się pokonać ostatniego znanego władcę Księstwa Brasława (panował w latach 880–898/900), który został wasalem Królestwa Wschodniofrankijskiego. Gdzieś na początku X wieku Węgrzy poszli dalej na południe i zaatakowali Księstwo Chorwacji, rządzone wówczas przez Muncimira] (892–910) i jego następcę Tomisława (910–928), dwóch kneziów (książąt) z dynastii Trpimirovićiów. Tomisław podjął działania zapobiegające najazdom Węgier, mobilizując swoją armię, przemieszczając się na północ i prowadząc działania militarne w walce z wrogiem. Według skąpych źródeł średniowiecznych decydująca bitwa rozegrała się na bliżej nieokreślonym obszarze na prawym, południowym brzegu Drawy. Historycy doszli do takiego wniosku na podstawie następujących źródeł: Latopis Popa Duklanina z XII wieku (rozdział XII: „... Król Tomisław, dzielny młodzieniec i potężny wojownik, ... stoczył wiele wojen z i król węgierski i zawsze zmuszał go do ucieczki… ”), De Administrando Imperio (O zarządzaniu państwem) z X wieku, Gesta Hungarorum z XII wieku i Historia Salonitana z XIII wieku. Nie ma współczesnych relacji z bitwy. W „De Administrando Imperio”, napisanym kilkadziesiąt lat po bitwie przez cesarza bizantyjskiego Konstantyna VII Porfirogenetę, znajduje się więcej danych o kolejnej bitwie, jaką Tomisław stoczył, bitwie na Wyżynie Bośniackiej z armią potężnego Imperium Bułgarskiego w 927 roku, co zaowocowało zdecydowanym zwycięstwem Chorwatów. Wraz z zapewnieniem Konstantyna, że Tomisław był w stanie wystawić armię składającą się ze 100.000 piechoty i 60.000 żołnierzy konnych (których liczby są kwestionowane), pokazuje to jednak siłę i możliwości armii chorwackiej, zdolnej do odrzucenia Węgrów. Zgodnie z analizą paleograficzną oryginalnego rękopisu DAI, założono, że liczba mieszkańców średniowiecznej Chorwacji szacowana jest na 440.000÷880.000 ludzi, a liczba wojskowa Franków i Bizantyjczyków składała się najprawdopodobniej z 20.000÷100.000 piechurów i 3.000÷24.000 jeźdźców zorganizowanych w 60 [aliagonach.[2][3] Plik:Balkans925.png Poszerzenie granic Chorwacji około 925 r. po bitwie pod Drawą. Po bitwie Tomisław przejął kontrolę nad terytorium na południe od Drawy, jednocząc chorwackie ziemie od Morza Adriatyckiego na południu po rzekę Drawę na północy, a także od wschodniej części Istrii (Raša) na zachodzie do rzeki Driny. na wschodzie. Ponadto chorwacki władca zarządzał nadmorskimi miasteczkami bizantyjskiej prowincji Dalmacji, które otrzymał od cesarza. Zapisy dwóch Synodów Biskupów, które odbyły się w Splicie w 925r. i 928r., pośrednio potwierdzają, że Chorwacja obejmowała terytorium średniowiecznej Slawonii ze stolicą w Sisaku. Na synodzie w 925 roku Grzegorz z Ninu stracił swoją diecezję i zaproponowano mu wybór innej spośród tymczasowo wolnych miejsc biskupich w Skradinie, Sisaku lub Delmit (być może Delminium – dzisiejszy Tomislavgrad, może Omis). Już sama możliwość wyboru Sisaka, jedynego biskupstwa w Slawonii w tamtym czasie i siedziby władcy panońskiej Chorwacji, potwierdza, że obszar tego dawnego księstwa był po bitwie pod Drawą kontrolowaną przez króla Tomisława z Chorwacji. Galeria
See also
Przypisy
Linki zenętrzne
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
