Първа българска държава: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 11 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
−
{{Okvir bivše zemlje svijeta
+
'''Първа българска държава''' (pol. ''pierwsze carstwo bułgarskie'', starobugarski: ''ц︢рьство бл︢гарское'' (''ts'rstvo bl'garskoe'') było średniowiecznym państwem bułgarskim w południowo-wschodniej Europie, które istniało między VII a XI wiekiem.
−
|ime=Prvo Bugarsko Carstvo
+
 
−
|hr_ime=Prvo Bugarsko Carstvo
+
Imperium powstało około 681 roku, kiedy protobułgarskie plemiona dowodzone przez [https://pl.wikipedia.org/wiki/Asparuch Asparucha] osiedliły się w północno-wschodniej części Bałkanów.<ref>[https://books.google.com/books?id=Ylz4fe7757cC&pg=PA9&lpg=PA9&dq=bulgaria+681&source=bl&ots=vtDuwv9I5m&sig=F6JovYI-HycmzdlcDf_xdWXNVXs&hl=bg&redir_esc=y#v=onepage&q=%20681&f=false Kratka povijest Bugarske], R. J. Crampton, Cambridge University Press, 2005., ISBN 0521616379, str. 8-9. (po angielsku)</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=JcmwuoTsKO0C&pg=PA920&lpg=PA920&dq=cambridge+bulgaria+681&source=bl&ots=iG9K-SQEqV&sig=CreCUC00_mO0PRwGwyuWUqA_Fys&hl=bg#v=onepage&q=%20bulgars%20&f=false The New Cambridge srednjovjekovna povijest: Volume 1, c. 500 - c. 700], Paul Fouracre, Cambridge University Press, 2005, ISBN 0521362911, str. 301.(po angielsku)</ref><ref>Мутафчиев, П. Гюзелев. В, ''История на българския народ 681-1323''. Българска Академия на науките, 1986. str. 106-108.</ref> Proto-Bułgarzy skonsolidowali swoje państwo na północ od Bizancjum, z którym często toczyli konflikty, które doprowadziły do ​​kilku wojen. Oba mocarstwa cieszyły się również okresem pokoju i sojuszu, zwłaszcza podczas drugiego arabskiego oblężenia Konstantynopola, kiedy to armia bułgarska przerwała oblężenie i zniszczyła armię arabską, zapobiegając inwazji arabskiej na Europę Południowo-Wschodnią.<ref>Theophanes, ''Chronografía'', str. 397</ref> Bizancjum miało silny wpływ kulturowy na Bułgarię, co również doprowadziło do ostatecznego przyjęcia chrześcijaństwa w 864 roku.
−
|izvorno_ime=''ц︢рьство бл︢гарское''<br>''ts'rstvo bl'garskoe''
+
 
−
|genitiv = Bizanta
+
[[File:Bulgaria-(893-927)-TsarSimeon-byTodorBozhinov.png|thumb|lewo|I. carstwo bułgarskie za czasów [[Symeon I|Symeona I]].]]
−
|kontinent        = Europa
+
 
−
|regija          =  
+
Po rozpadzie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kaganat_Awar%C3%B3w kaganatu Awarów] kraj rozszerzył swoje terytorium na północny zachód do Równiny Panońskiej. Później Bułgarzy stanęli w obliczu natarcia [[Pieczyngowie|Pieczyngów]] i [[Kumanowie|Kumanów]], aby osiągnąć decydujące zwycięstwo nad Węgrami i tym samym ustanowić kontrolę nad Panonią.
−
|status           =  
+
 
−
|era             = Srednji vijek
+
W IX i X wieku między Chorwacją a Bułgarią toczyła się seria wojen. Jedną z najsłynniejszych bitew była [https://en.wikipedia.org/wiki/Croatian%E2%80%93Bulgarian_battle_of_926 bitwa w górach Bośni] w 927 roku, kiedy siły chorwackie pod wodzą króla [[Tomisław]]a całkowicie zniszczyły bułgarskie siły księcia Alogobotura, zabijając większość bułgarskich żołnierzy. To była jedyna bitwa, jaką kiedykolwiek przegrał car [[Symeon I]].
−
|godina_start    = 681.&nbsp;
+
 
−
|godina_kraj      = &nbsp;1018.
+
Pod koniec IX i na początku X wieku książę Symeon odniósł szereg zwycięstw nad [[Bizancjum]]. Następnie otrzymał tytuł cara i nadal rozszerzał swoje imperium w większym stopniu. Po zniszczeniu armii bizantyjskiej w bitwie pod Aheloy w 917 r. Bułgarzy oblegali Konstantynopol w 923 i 924 r. Bizantyńczycy jednak w końcu odzyskali siły iw 1014 r. Pod wodzą Bazylego II zadał Bułgarom wielką klęskę w bitwie pod Belasicą. Do 1018 r. ostatnie bułgarskie twierdze zostały przekazane Bizancjum, a pierwsze carstwo bułgarskie przestało istnieć.<ref>Norwich 1998</ref> W 1185 roku powstało ją [[Втора българска държава|drugie carstwo bułgarskie]].
−
|datum_start      =
+
 
−
|datum_kraj      =
+
|
−
|događaj_start    = Dolazak bugarskih plemena na Balkan
+
{{Ficha de estado desaparecido
−
|događaj_kraj    = Predaja [[Bizant]]u
+
|nombre_oficial = Първа българска държава<br>''ц︢рьство бл︢гарское'' (bułg.)<br>''ts'rstvo bl'garskoe'' (bułg.)<br>I. Carstwo Bułgarskie (pol.)<br>Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία (gr.)
−
|p1               = Quaestura exercitus
+
|nombre_completo =
−
|flag_p1          = Simple Labarum.svg
+
|nombre_común =  
 +
|status = Carstwo średniowieczne
 +
|era =  
 +
|año_inicio = 680
 +
|año_fin = 1018
 +
|evento_inicio=  
 +
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Asparuch Asparuch] <small>przybywa i pokonuje [[Bizancjum]] w [https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Ongal bitwie pod Ongal]</small>
 +
|fecha_inicio =  
 +
|evento_fin =  
 +
<small><small>Zwasalizowane przez<br>[[Cesarstwo Biznatyńskie]]</small></small>
 +
|fecha_fin =
 +
 
 +
|p1 = Quaestura exercitus
 +
|bandera_p1 = Simple Labarum.svg
 
|p2 = Avarski kaganat
 
|p2 = Avarski kaganat
−
|flag_p2 = Sin escudo.svg
+
|bandera_p2 = Sin escudo.svg
 
|p3 = Stara Velika Bugarska
 
|p3 = Stara Velika Bugarska
−
|flag_p3 = The Monogram of Kubrat.png
+
|bandera_p3 = The Monogram of Kubrat.png
−
|s1 = Bizantsko Carstvo
+
 
−
|flag_s1 = Simple Labarum.svg
+
|imagen_bandera  =
−
|s2 = Drugo Bugarsko Carstvo
+
|imagen_escudo= Coat of arms of Moravian Serbia.svg
−
|flag_s2 = Flag of Constantine Tikh of Bulgaria 13th century.png
+
|bandera        =
−
|vjera            = [[Tengrizam]] (državna religija)<br> [[Kršćanstvo]]<br> [[Slavenska mitologija]] (681.-864.)<br>
+
 
−
[[Pravoslavlje|Bugarsko pravoslavlje]] (864. postalo službeno)
+
|mapa = Structure_of_the_First_Bulgarian_Empire_during_the_IX-X_century.png
−
|zastava          =  
+
|aclaración_mapa = Pierwsze Carstwo Bułgarskie na pocz. X wieku
−
|zastava_tip      =  
+
 
−
|grb              =  
+
|s1 = Quaestura exercitus
−
|grb_tip          =  
+
|bandera_s1 = Simple Labarum.svg
−
|mapa            = Structure_of_the_First_Bulgarian_Empire_during_the_IX-X_century.png
+
|s2 = Drugie Carstwo Bułgarskie
−
|mapa_opis        =Prvo bugarsko carstvo početkom 10. stoljeća
+
|bandera_s2 = Flag of Constantine Tikh of Bulgaria 13th century.png
−
|jezik            = [[Bolgarski jezik|bolgarski]],<br /> [[srednjovjekovni grčki jezik|srednjovjekovni grčki]],<br /> [[starorumunjski jezik|starorumunjski]]<br /> [[Starobugarski jezik|starobugarski]] (postao službeni 893.)
+
|s3 = Bizancjum
−
|glavni_grad      = [[Pliska]] <small>(681. – 893.)</small><br />[[Preslav]] <small>(893. – 968./972.)</small><br />[[Skopje]], [[Ohrid]],<ref name=Michigan>[https://books.google.bg/books?hl=bg&id=aMhmAAAAMAAJ&dq=за+столица+най-напред+София&focus=searchwithinvolume&q=+най-напред+София]</ref> [[Bitola]] <small>(do 1018.)</small>
+
|bandera_s3 =
−
|vlada_tip        =
+
 
−
|titula_vođa      =
+
 
−
|vođa1            =
+
|lema_nacional =
−
|godina_vođa1    =
+
|himno_nacional =
−
|vođa2            =
+
 
−
|godina_vođa2    =
+
|forma_de_gobierno= [[Monarchia]]
−
|titula_zamjenik  =
+
 
−
|zamjenik1        =
+
|título_líder = Różne tytuły
−
|godina_zamjenik1 =
+
|líder1 = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Asparuch Asparuch]
−
|zamjenik2        =
+
|año_líder1 = 681 – 701
−
|godina_zamjenik2 =
+
|líder2 = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Iwan_W%C5%82adys%C5%82aw Иван Владислав]
−
|događaj1        =
+
|año_líder2 = 1015 – 1018
−
|datum_događaj1  =
+
 
−
|legislatura      =
+
|evento1 =
−
|događaj2        =
+
|fecha_evento1 =
−
|datum_događaj2  =
+
|año_evento1 =
−
|događaj3        =
+
|evento2 = Nowe państwo bułgarskie uznane przez wschodni Rzym
−
|datum_događaj3  =
+
|fecha_evento2 = 681
−
|stat_godina1    = 830.
+
|año_evento2 =
 +
|evento3 = Chrystianizacja
 +
|año_evento3 = 864
 +
|fecha_evento3 =
 +
|evento4 = Przyjęcie starobułgarskiego jako języka narodowego
 +
|año_evento4 = 893
 +
|fecha_evento4 =
 +
|evento5 = [[Symeon I]] przyjmuje tytuł cara (cesarza)
 +
|año_evento5 = 913
 +
|fecha_evento5 =
 +
|evento6 = Państwo bułgarskie w granicach [[Bizancjum|Cesarstwa Bizantyńskiego]]
 +
|año_evento6 = 1018
 +
|fecha_evento6 =
 +
 
 +
|capital = [[Pliska]] <small>(681–893)</small><br>[[Preslav]] <small>(893–968/972)</small><br>[[Skopje]], [[Ohrid]]<ref name=Michigan>[https://books.google.bg/books?hl=bg&id=aMhmAAAAMAAJ&dq=за+столица+най-напред+София&focus=searchwithinvolume&q=+най-напред+София]</ref><br>[[Bitola]] <small>(do 1018)</small>
 +
 
 +
|stat_godina1    = 830
 
|stat_površina1  = 593.000
 
|stat_površina1  = 593.000
 
|stat_pop1        =  
 
|stat_pop1        =  
−
|stat_godina2    = 927.
+
|stat_godina2    = 927
 
|stat_površina2  = 807.000
 
|stat_površina2  = 807.000
 
|stat_pop2        =  
 
|stat_pop2        =  
−
|stat_godina3    = 1000.
+
|stat_godina3    = 1000
 
|stat_površina3  = 487.000
 
|stat_površina3  = 487.000
 
|stat_pop3        =  
 
|stat_pop3        =  
Linia 83: Linia 112:
 
|stat_površina5  =  
 
|stat_površina5  =  
 
|stat_pop5        =  
 
|stat_pop5        =  
−
|valuta          =
+
|idioma = [[bułgarski]]<br>[[średniowieczny grecki]]<br>[[starorumuński]]<br>[[starobułgarski]]<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>(oficjalny od 893)</small>
−
|vremenska_zona  =
+
|moneda =
−
|broj            =
+
|religión = [[Tengrizam]]<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>(religia państwowa)</small><br> [[Chrześcijaństwo]]<br>[[Słowiańska mitologia]]<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;(681-864)</small><br>
−
|fusnote          =
+
[[Prawosławie]]<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>(od 864 państwowa)</small>
−
}}
 
−
'''Prvo Bugarsko Carstvo''' ([[Starobugarski jezik|starobugarski:]] ц︢рьство бл︢гарское,  ts'rstvo bl'garskoe) je bila [[Srednji Vijek|srednovjekovna]] [[bugarska]] država u [[Jugoistočna Europa|Jugoistočnoj Europi]] koja je postojala između [[7. stoljeće|7.]] i [[11. stoljeće|11. stoljeća]].
 
  
−
Pierwsze imperium bułgarskie (starobułgarski: ц⁇ рьство бл⁇ гарское, ts'rstvo bl'garskoe) było średniowiecznym państwem bułgarskim w południowo-wschodniej Europie, które istniało między VII a XI wiekiem.
+
|dzisiaj część =
 +
[[Plik:Flag_of_Albania.svg|23px|border]] <small>Albania</small><br>
 +
[[Plik:Flag_of_Bulgaria.svg|23px|border]] <small>Bułgaria</small><br>
 +
[[Plik:Flag_of_Greece.svg|23px|border]] <small>Grecja</small><br>
 +
[[Plik:Flag_of_Hungary.svg|23px|border]] <small>Węgry</small><br>
 +
[[Plik:Flag_of_Moldova.svg|23px|border]] <small>Mołdawia</small><br>
 +
[[Plik:Flag_of_Turkey.svg|23px|border]] <small>Turcja</small><br>
 +
[[Plik:Flag_of_Ukraine.svg|23px|border]] <small>Ukraina</small>
 +
|notas =
  
−
Imperium powstało około 681 roku, kiedy protobułgarskie plemiona dowodzone przez Asparuha osiedliły się w północno-wschodniej części Bałkanów.<ref>[https://books.google.com/books?id=Ylz4fe7757cC&pg=PA9&lpg=PA9&dq=bulgaria+681&source=bl&ots=vtDuwv9I5m&sig=F6JovYI-HycmzdlcDf_xdWXNVXs&hl=bg&redir_esc=y#v=onepage&q=%20681&f=false Kratka povijest Bugarske], R. J. Crampton, Cambridge University Press, 2005., ISBN 0521616379, str. 8-9. (po angielsku)</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=JcmwuoTsKO0C&pg=PA920&lpg=PA920&dq=cambridge+bulgaria+681&source=bl&ots=iG9K-SQEqV&sig=CreCUC00_mO0PRwGwyuWUqA_Fys&hl=bg#v=onepage&q=%20bulgars%20&f=false The New Cambridge srednjovjekovna povijest: Volume 1, c. 500 - c. 700], Paul Fouracre, Cambridge University Press, 2005, ISBN 0521362911, str. 301.(po angielsku)</ref><ref>Мутафчиев, П. Гюзелев. В, ''История на българския народ 681-1323''. Българска Академия на науките, 1986. str. 106-108.</ref> Proto-Bułgarzy skonsolidowali swoje państwo na północ od Bizancjum, z którym często toczyli konflikty, które doprowadziły do ​​kilku wojen. Oba mocarstwa cieszyły się również okresem pokoju i sojuszu, zwłaszcza podczas drugiego arabskiego oblężenia Konstantynopola, kiedy to armia bułgarska przerwała oblężenie i zniszczyła armię arabską, zapobiegając inwazji arabskiej na Europę Południowo-Wschodnią. [5] Bizancjum miało silny wpływ kulturowy na Bułgarię, co również doprowadziło do ostatecznego przyjęcia chrześcijaństwa w 864 roku.
+
|notas =
 +
}}
 +
|}
  
−
[[File:Bulgaria-(893-927)-TsarSimeon-byTodorBozhinov.png|thumb|lijevo|Pierwsze carstwo bułgarskie za panowania [[Symeon I|Symeona I]].]]
+
== Przypisy ==
−
 
+
{{izvori}}
−
Po rozpadzie Kaganatu Awarów kraj rozszerzył swoje terytorium na północny zachód do Równiny Panońskiej. Później Bułgarzy stanęli w obliczu natarcia Pieczyngów i Kumanów, aby osiągnąć decydujące zwycięstwo nad Węgrami i tym samym ustanowić kontrolę nad Panonią.
 
−
 
 
−
W IX i X wieku między Chorwacją a Bułgarią toczyła się seria wojen. Jedną z najsłynniejszych bitew była bitwa w górach Bośni w 927 roku, kiedy siły chorwackie pod wodzą króla Tomisława całkowicie zniszczyły bułgarskie siły księcia Alogobotura, zabijając większość bułgarskich żołnierzy. To była jedyna bitwa, jaką kiedykolwiek przegrał cesarz Symeon.
 
  
−
Pod koniec IX i na początku X wieku książę Symeon odniósł szereg zwycięstw nad Bizancjum. Następnie otrzymał tytuł cesarza i nadal rozszerza swoje imperium w większym stopniu. Po zniszczeniu armii bizantyjskiej w bitwie pod Aheloy w 917 r. Bułgarzy oblegali Konstantynopol w 923 i 924 r. Bizantyńczycy jednak w końcu odzyskali siły iw 1014 r. Pod wodzą Bazylego II. zadał Bułgarom wielką klęskę w bitwie pod Belasicą. Do 1018 r. Ostatnie bułgarskie twierdze zostały przekazane Bizancjum, a pierwsze imperium bułgarskie przestało istnieć. [6] W 1185 roku zamieszkiwało ją Drugie Cesarstwo Bułgarskie.
+
{{SORTUJ:Bułgaria, carstwo}}
−
 
 
−
==Izvor==
 
−
{{izvori}}
 
  
−
[[Kategorija:Prvo Bugarsko Carstvo]]
+
[[Kategoria:Historia]]
 +
[[Kategoria:Historia Bułgarii]]

Aktualna wersja na dzień 08:32, 18 sie 2020

Strona Autorzy Nota
[2] [3] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Първа българска държава (pol. pierwsze carstwo bułgarskie, starobugarski: ц︢рьство бл︢гарское (ts'rstvo bl'garskoe) było średniowiecznym państwem bułgarskim w południowo-wschodniej Europie, które istniało między VII a XI wiekiem.

Imperium powstało około 681 roku, kiedy protobułgarskie plemiona dowodzone przez Asparucha osiedliły się w północno-wschodniej części Bałkanów.[1][2][3] Proto-Bułgarzy skonsolidowali swoje państwo na północ od Bizancjum, z którym często toczyli konflikty, które doprowadziły do ​​kilku wojen. Oba mocarstwa cieszyły się również okresem pokoju i sojuszu, zwłaszcza podczas drugiego arabskiego oblężenia Konstantynopola, kiedy to armia bułgarska przerwała oblężenie i zniszczyła armię arabską, zapobiegając inwazji arabskiej na Europę Południowo-Wschodnią.[4] Bizancjum miało silny wpływ kulturowy na Bułgarię, co również doprowadziło do ostatecznego przyjęcia chrześcijaństwa w 864 roku.

Plik:Bulgaria-(893-927)-TsarSimeon-byTodorBozhinov.png
I. carstwo bułgarskie za czasów Symeona I.

Po rozpadzie kaganatu Awarów kraj rozszerzył swoje terytorium na północny zachód do Równiny Panońskiej. Później Bułgarzy stanęli w obliczu natarcia Pieczyngów i Kumanów, aby osiągnąć decydujące zwycięstwo nad Węgrami i tym samym ustanowić kontrolę nad Panonią.

W IX i X wieku między Chorwacją a Bułgarią toczyła się seria wojen. Jedną z najsłynniejszych bitew była bitwa w górach Bośni w 927 roku, kiedy siły chorwackie pod wodzą króla Tomisława całkowicie zniszczyły bułgarskie siły księcia Alogobotura, zabijając większość bułgarskich żołnierzy. To była jedyna bitwa, jaką kiedykolwiek przegrał car Symeon I.

Pod koniec IX i na początku X wieku książę Symeon odniósł szereg zwycięstw nad Bizancjum. Następnie otrzymał tytuł cara i nadal rozszerzał swoje imperium w większym stopniu. Po zniszczeniu armii bizantyjskiej w bitwie pod Aheloy w 917 r. Bułgarzy oblegali Konstantynopol w 923 i 924 r. Bizantyńczycy jednak w końcu odzyskali siły iw 1014 r. Pod wodzą Bazylego II zadał Bułgarom wielką klęskę w bitwie pod Belasicą. Do 1018 r. ostatnie bułgarskie twierdze zostały przekazane Bizancjum, a pierwsze carstwo bułgarskie przestało istnieć.[5] W 1185 roku powstało ją drugie carstwo bułgarskie.

Първа българска държава
ц︢рьство бл︢гарское (bułg.)
ts'rstvo bl'garskoe (bułg.)
I. Carstwo Bułgarskie (pol.)
Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία (gr.)

Carstwo średniowieczne

← 30px
← 30px
← 30px

 680-1018

30px →
30px →
Bandera →

Escudo de

Ubicación de
Pierwsze Carstwo Bułgarskie na pocz. X wieku
Stolica Pliska (681–893)
Preslav (893–968/972)
Skopje, Ohrid[6]
Bitola (do 1018)
Język oficialny bułgarski
średniowieczny grecki
starorumuński
starobułgarski
   (oficjalny od 893)
Religia Tengrizam
   (religia państwowa)
Chrześcijaństwo
Słowiańska mitologia
   (681-864)

Prawosławie
   (od 864 państwowa)

Rząd Monarchia
Różne tytuły
 • 681 – 701 Asparuch
 • 1015 – 1018 Иван Владислав
Historia
 • Asparuch przybywa i pokonuje Bizancjum w bitwie pod Ongal 680
 • Nowe państwo bułgarskie uznane przez wschodni Rzym
 681
 • Chrystianizacja
 864
 • Przyjęcie starobułgarskiego jako języka narodowego
 893
 • Symeon I przyjmuje tytuł cara (cesarza)
 913
 • Państwo bułgarskie w granicach Cesarstwa Bizantyńskiego
 1018
 • Zwasalizowane przez
Cesarstwo Biznatyńskie		 1018
Dzisiaj część 23px Albania

23px Bułgaria
23px Grecja
23px Węgry
23px Mołdawia
23px Turcja
23px Ukraina


Przypisy

  1. ↑ Kratka povijest Bugarske, R. J. Crampton, Cambridge University Press, 2005., ISBN 0521616379, str. 8-9. (po angielsku)
  2. ↑ The New Cambridge srednjovjekovna povijest: Volume 1, c. 500 - c. 700, Paul Fouracre, Cambridge University Press, 2005, ISBN 0521362911, str. 301.(po angielsku)
  3. ↑ Мутафчиев, П. Гюзелев. В, История на българския народ 681-1323. Българска Академия на науките, 1986. str. 106-108.
  4. ↑ Theophanes, Chronografía, str. 397
  5. ↑ Norwich 1998
  6. ↑ [1]
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Първа_българска_държава&oldid=41559”