Magyarországi országgyűlések listája: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 42 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1w]]
+
[[Kategoria:hi]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 26: Linia 26:
 
  |-
 
  |-
 
  | 1057
 
  | 1057
  | [[Székesfehérvár]]
+
  | Székesfehérvár
  | Pierwszy znany parlament. Jego dokonania są w dużej mierze nieznane, wiemy tylko, że potwierdziła '''założenie podniebienia dla klasztoru św. Demeter podczas ceremonii''' i koronację Salomona.<ref>[http://epa.oszk.hu/01900/01940/00021/pdf/szfvsz_06_03-04_1936_093-097.pdf Székesfehérváron tartott országgyűlések és koronázások]</ref><br>Az első ismert országgyűlés. Végzései nagyrészt ismeretlenek, csak annyit tudunk, hogy megerősítették a [[nádor]] [[Szerémség|szerémi]] Szt. Demeter-kolostort illető alapítványát és [[Salamon magyar király|Salamon]] megkoronázását
+
  | Pierwszy znany parlament. Jego dokonania są w dużej mierze nieznane, wiemy tylko, że potwierdziła '''założenie podniebienia dla klasztoru św. Demeter podczas ceremonii''' i koronację [[Salamon|Salomona]].<ref>[http://epa.oszk.hu/01900/01940/00021/pdf/szfvsz_06_03-04_1936_093-097.pdf Székesfehérváron tartott országgyűlések és koronázások]</ref><br>Az első ismert országgyűlés. Végzései nagyrészt ismeretlenek, csak annyit tudunk, hogy megerősítették a [[nádor]] [[Szerémség|szerémi]] Szt. Demeter-kolostort illető alapítványát és [[Salamon magyar király|Salamon]] megkoronázását
 
  |-
 
  |-
 
  | 1060
 
  | 1060
Linia 35: Linia 35:
 
  | 1061
 
  | 1061
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | Na prośbę Beli I. w każdej wiosce pojawiło się 2-2 delegatów. To tutaj stłumiono ostatni bunt pogański, a królestwo umocniło się w kościele i państwie
+
  | Na prośbę Beli I, '''w każdej wiosce pojawiło się 2-2 delegatów. To tutaj stłumiono ostatni bunt pogański, a królestwo umocniło się w kościele i państwie'''
 
  |-
 
  |-
 
  | 1064
 
  | 1064
Linia 43: Linia 43:
 
  | 1074
 
  | 1074
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | Wybór [[I. Géza magyar király|Gejzy I]] na króla
+
  | Wybór [[I. Géza|Gejzy I]] na króla
 
  |-
 
  |-
 
|}
 
|}
Linia 54: Linia 54:
 
  |-
 
  |-
 
  | 1131
 
  | 1131
  | [[Arad (Románia)|Arad]]
+
  | Arad
 
  | Formalne odsunięcie starej elity na bok, egzekucja panów odpowiedzialnych za oślepienie [[II. Béla|Beli II]]
 
  | Formalne odsunięcie starej elity na bok, egzekucja panów odpowiedzialnych za oślepienie [[II. Béla|Beli II]]
 
  |-
 
  |-
 
  | 1174
 
  | 1174
  | [[Székesfehérvár]]
+
  | Székesfehérvár
  | parlament koronacyjny [[III. Béla magyar király|Beli III]]  
+
  | Parlament koronacyjny [[III. Béla magyar király|Beli III]]  
 
  |-
 
  |-
 
|}
 
|}
Linia 71: Linia 71:
 
  | 1222
 
  | 1222
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | pierwszy „parlament” [[II. András|Andrzej II]] wydaje [[Aranybulla|Złotą Bullę]]
+
  | Pierwszy parlament [[II. András|Andrzej II]] wydaje [[Aranybulla|Złotą Bullę]]
 
  |-
 
  |-
 
  | 1231
 
  | 1231
Linia 79: Linia 79:
 
  | 1245
 
  | 1245
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | [[V. István magyar király|V. István]] koronázó-országgyűlése
+
  | Parlament koronacyjny [[V. István| Stefana V]]
 
  |-
 
  |-
 
  | 1267
 
  | 1267
Linia 87: Linia 87:
 
  | 1272
 
  | 1272
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | [[IV. László magyar király|IV. László]] koronázó-országgyűlése (posiedzenie koronacyjne)?
+
  | Parlament koronacyjny  [[IV. László|Władysława IV]]
 
  |-
 
  |-
 
  |1277. május
 
  |1277. május
 
  |[[IV. László magyar király#Az 1277-es rákosi országgyűlés|Rákos]]
 
  |[[IV. László magyar király#Az 1277-es rákosi országgyűlés|Rákos]]
  |[[IV. László magyar király|IV. László]] nagykorúsítása, az [[I. Rudolf német király|I. Rudolffal]] kötött szerződés jóváhagyása
+
  |[[IV. László magyar király|IV. László]] pełnoletnośc, zatwierdzenie kontraktu z [[Rudolf I|Rudolfem I]]
 
  |-
 
  |-
 
  | 1277
 
  | 1277
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | A fehérvári törvénylátó napok törvényhozó napok valódi országgyűlésekké alakulnak
+
  | Dni Legislacji w Fehérvár '''zamieniają się w Dni Legislacji w prawdziwe parlamenty'''
 
  |-
 
  |-
 
  | 1289
 
  | 1289
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | IV. László megesküdött, hogy kormányában gyökeres rendszerváltozást vezet be
+
  | IV. László poprzysiągł wprowadzić radykalną zmianę '''reżimu''' w swoim rządzie
 
  |-
 
  |-
 
  | 1291
 
  | 1291
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | A közrend helyreállításának céljából tartották. [[III. András magyar király|III. András]] az egyházi, a főúri és a nemesi rendeket külön-külön biztosította alkotmányos jogaikról. Megerősítették továbbá, hogy a rendek továbbra is kötelesek Fehérvárott évente összeülni
+
  | Odbyło się w celu przywrócenia porządku publicznego. [[III. András|Andrzej III]] zabezpieczył zakony kościelne, arystokratyczne i szlacheckie oddzielnie od ich praw konstytucyjnych. Potwierdzili również, że zamówienia są nadal zobowiązane do corocznego wypełniania w Fehérvár
 
  |-
 
  |-
 
  | 1299
 
  | 1299
  | [[Székesfehérvár]]
+
  | Székesfehérvár
  | Végzései ismeretlenek
+
  | Jego ustalenia są nieznane
 
  |-
 
  |-
 
|}
 
|}
Linia 119: Linia 119:
 
  | 1305
 
  | 1305
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | [[Ottó magyar király|Wittelsbach Ottó]] királlyá választása és megkoronázása
+
  | wybór i koronacja na króla [[Otto III.|Ottona Wittelsbacha]], księcia Bawarii
 
  |-
 
  |-
  | 1307. október 10-től
+
  | 1307 od&nbsp;10&nbsp;października
  | Rákos
+
  | [[Rákos]]
  | [[I. Károly magyar király|Károly Róbertet]] királlyá választják, de az ellenzéki tartományurak – [[Csák Máté (trencséni tartományúr)|Csák Máté]], [[Kán László]], [[Kőszegi család]] – távol maradnak
+
  | [[Karol Robert]] zostaje wybrany królem, ale opozycja prowincjonalnych lordów w składzie: [[Csák III. Máté]], [[Kán III. László]], ród [[Kőszegi]] – trzymają się z daleka
 
  |-
 
  |-
  | 1308. november 27-től
+
  | 1308<br>od&nbsp;27&nbsp;listopada
  | [[Buda (történelmi település)|Buda]]
+
  | Buda
  | [[I. Károly magyar király|Károly Róbert]] királlyá választása, [[Gentile da Montefiore|Gentilis bíboros]] pápai legátus és a tartományurak vagy követeik részvételével
+
  | [[Karol Robert]] wybór na króla, z udziałem legata papieskiego [[Gentile Portino da Montefiore]] i panów prowincji lub ich pełnomocników
 
  |-
 
  |-
 
  | 1310
 
  | 1310
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | Károly Róbert koronázó-országgyűlése. Harmadik [[A magyar királyok koronázása|koronázása szabályos]], Károly immár törvényes király
+
  | Parlament koronacyjny Karola Roberta. Trzeci koronacja – Karol jest teraz prawowitym królem jako Karol I
 
  |-
 
  |-
 
  | 1320
 
  | 1320
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | Határozatai ismeretlenek
+
  | Jego decyzje są nieznane
 
  |-
 
  |-
 
  | 1342
 
  | 1342
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | [[I. Lajos magyar király|I. Lajos]] koronázó-országgyűlése
+
  | Parlament koronacyjny [[I. Lajos|Ludwika I]]
 
  |-
 
  |-
 
  | 1351
 
  | 1351
 
  | Buda
 
  | Buda
  | Az 1222. évi [[Aranybulla]] megújítása, kiegészítve az [[ősiség]]gel [[I. Lajos magyar király|I. Lajos]] által
+
  | Odnowienie [[Złota Bulla|Złotej Bulli]] z 1222 roku, uzupełnionej przez [[I. Lajos|Ludwika I]]
 
  |-
 
  |-
 
  | 1382
 
  | 1382
  | [[Székesfehérvár]]
+
  | Székesfehérvár
  | [[Mária magyar királynő|Mária királynő]] koronázó-országgyűlése
+
  | Parlament koronacyjny [[I. Mária|Marii Andegaweńskiej]]
 
  |-
 
  |-
 
  | 1384
 
  | 1384
 
  | Buda
 
  | Buda
  | [[Mária magyar királynő|Mária királynő]] megerősíti apja 1351. évi törvényeit
+
  | [[I. Mária]] potwierdza prawa swojego ojca z 1351 roku
 
  |-
 
  |-
 
  | 1385
 
  | 1385
  | [[Pest (történelmi település)|Pest]]
+
  | Pest
  | [[Mária magyar királynő|Mária]] lemondása, az országgyűlés Fehérvárott folytatódott
+
  | Rezygnacji [[I. Mária|królowej Marii]], parlament kontynuowany w Fehérvár
 
  |-
 
  |-
 
  | 1385
 
  | 1385
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | A pesti országgyűlés folytatása. [[II. Károly magyar király|II. Károly]] királlyá választása és megkoronázása (december 31.)
+
  | Kontynuacja parlamentu z Pesztu. 31 grudnia wybór i koronacja na króla [[II. KárolyKarola II]]
 
  |-
 
  |-
 
  | 1386
 
  | 1386
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | A [[II. Károly magyar király|II. Károly]] és [[Garai Miklós (nádor, ?–1386)|Garai nádor]] meggyilkolása utáni belháborúban megbékélésre szólítják föl a bárói ligákat
+
  | Wojna domowa między [[II. Károly|Karoelm II]] a [[Garai Miklós|Mikołajem Garaiem]], po zabójstwie tego ostatniego wezwanie do pojednania „''lig baronialnych''”
 
  |-
 
  |-
 
  | 1387
 
  | 1387
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | Végzései közül nevezetesebbek: a király az ország törvényes rendjén az országbíró megkérdezése nélkül nem változtathat; egy ember nem viselhet egyszerre két tisztséget; a király érdekei mellett az ország jogait is megvédelmezik
+
  | Co ważniejsze z jego ustaleń:<br>1) król nie może zmieniać porządku prawnego kraju bez konsultacji z sędzią;<br>2) mężczyzna nie może piastować dwóch urzędów jednocześnie;<br>3)oprócz interesów króla chronione są także prawa państwa
 
  |-
 
  |-
 
  | 1397
 
  | 1397
  | [[Temesvár]]
+
  | Temesvár
  | A [[banderiális haderő]] helyett a telekkatonaság bevezetése (ld. [[nikápolyi csata]])
+
  | '''Wprowadzenie armii [[[banderiális haderő]] zamiast sił zbrojnych (patrz [[nikápolyi csata|bitwa pod Nikapolis)'''
|-
 
 
|}
 
|}
  
Linia 182: Linia 181:
 
  |-
 
  |-
 
  | 1435
 
  | 1435
  | [[Pozsony]]
+
  | Pozsony
  | Zsigmond dekrétumai a hadügy és bíráskodás reformjáról<ref>Engel Pál: Magyarország története 1301-1526/410. o.</ref>
+
  | Zwołana przez Zygmunta w sprawie reformy wojennej i sądownictwa<ref>Engel Pál: Magyarország története 1301-1526, str. 410.</ref>
 
  |-
 
  |-
  | 1438 vége - 1439. január 1.
+
  | 1438&nbsp;koniec<br> 1&nbsp;stycznia&nbsp;1439
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | [[Albert magyar király|Habsburg Albert]] királlyá választásának jóváhagyása majd megkoronázása
+
  | Zatwierdzenie kandydatury [[Habsburg Albert|Alberta Habsburga]], a następnie ukoronowanie wyboru na króla
 
  |-
 
  |-
  | 1439. május 23. – május 29.
+
  | 1439 23–29 maja
 
  | Buda
 
  | Buda
  | [[Ötvös János (budai polgár)|Ötvös Jánosnak]], a budai céhpolgárság vezetőjének a meggyilkolása akkor dühöt váltott ki, hogy [[Buda (történelmi település)|Buda]] népe az országgyűlés alatt [[Népmozgalom Budán 1439-ben|felkelt]] a főurak ellen. A budai országgyűlés határozatai között szerepelt, hogy [[Luxemburgi Erzsébet magyar királyné|Luxemburgi Erzsébet]] [[Magyar uralkodók házastársainak listája|királynét]] a férje, [[Albert magyar király|I. (Habsburg) Albert]] örökösévé nyilvánították, aki így kvázi társuralkodóvá lépett elő. Továbbá kimondta az országgyűlés, hogy [[Albert magyar király|Albert]] király kizárólag a magyar rendek hozzájárulásával dönthet a leányai, [[Habsburg Anna magyar hercegnő|Anna]] és [[Habsburg Erzsébet magyar hercegnő|Erzsébet]] házasságainak az ügyében.<ref>Lásd Solymosi (1981: 258).</ref>
+
  | Zabójstwo [[Ötvös János (budai polgár)|Jánosa Ötvösa]], przywódcy cechu budańskiego, wywołało gniew w czasie, gdy ludność Budy zbuntowała się przeciwko lordom podczas parlamentu. Wśród uchwał parlamentu Budy było stwierdzenie, że królowa [[Luxemburgi Erzsébet|Elżbieta Luksemburska]] została uznana za spadkobierczynię swojego męża, [[Habsburg Albert|Alberta I (Habsburga)]], '''który w ten sposób został quasi-współwładcą'''. Ponadto stwierdzono, że król Albert może decydować o małżeństwie swoich córek, [[Habsburg Anna|Anny]] i [[Habsburg Erzsébet|Elżbiety]], tylko za zgodą stanów węgierskich.<ref>Lásd Solymosi (1981), str. 258.</ref>
 
  |-
 
  |-
 
  | 1440
 
  | 1440
  | [[Székesfehérvár]]
+
  | Székesfehérvár
  | [[I. Ulászló magyar király|I. Ulászló]] koronázó-országgyűlése. A koronázás napján a rendek  érvénytelenítették [[V. László magyar király|V. László]] megkoronázását, hangsúlyozván, hogy  „a  királyok  ko­ronázása  mindig  az  országlakók  akaratától függ  és a korona hatásosságának az ereje az ő helyeslésükben áll". Végül I. Ulászló megerősítette a korábbi szabadságjogokat. Az országgyűlésen és a koronázáson részt vett [[Jan Długosz]] híres lengyel krónikás
+
  | Parlament koronacyjny [[I. Ulászló]]. W dniu koronacji zakony unieważniły koronację[[V. László]], podkreślając, że „''koronacja królów zawsze zależy od woli narodu i siła działania korony jest na ich korzyść''”. autorstwa [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_D%C5%82ugosz Jana Długosza], znanego polskiego kronikarza
 
  |-
 
  |-
 
  | 1445  
 
  | 1445  
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | Gondoskodtak a [[Várnai csata|várnai csatában]] elesett Ulászló halála következtében kialakuló [[interregnum]] idejére az ország kormányzásáról, [[Luxemburgi Erzsébet magyar királyné|Luxemburgi Erzsébet királynét]] régenssé választották, valamint április 4-re országgyűlést hirdettek [[Pest (történelmi település)|Pestre]]
+
  | Zapewnił rządzenie krajem na czas [[interregnum]] wynikającego ze śmierci [[I. Ulászló]], który poległ w [[Várnai csata|bitwie pod Warną]], wybrał królową [[Luxemburgi Erzsébet|Elżbietę Luksemburg]] na regentkę i zapowiedział na 4 kwietnia parlament w Peszcie.
 
  |-
 
  |-
 
  | 1445  
 
  | 1445  
  | [[Pest (történelmi település)|Pest]]
+
  | Pest
  | Megtartását az ugyanebben az évben tartott székesfehérvári országgyűlés rendelte el
+
  | Jego postanowienia zostały potwierdzały ustalenia poczynione przez parlament w Székesfehérvár w tym samym roku
 
  |-
 
  |-
  | 1459 január
+
  | 1459 styczeń
  | [[Szeged]]
+
  | Szeged
  | Honvédelemmel foglalkozó törvények meghozatala, amelyek végrehajtására azonban nem került sor{{refhely|E. Kovács Péter|132. o.}}
+
  | Przyjęcie przepisów obronnych, które nie zostały wdrożone<ref>E. Kovács Péter, str. 132.</ref>
 
  |-
 
  |-
  | 1463 március
+
  | 1463 marzec
  | [[Tolna (Magyarország)|Tolna]]
+
  | Tolna
  | boszniai törökellenes hadjárat meghirdetése{{refhely|E. Kovács Péter|134. o.}}
+
  | Deklaracja antytureckiej kampanii w Bośni<ref>E. Kovács Péter, str. 134.</ref>
 
  |-
 
  |-
 
  | 1464
 
  | 1464
  | [[Székesfehérvár]]
+
  | Székesfehérvár
  | [[I. Mátyás magyar király|I. Mátyás]] koronázó-országgyűlése. A király megerősítette az Aranybullát [[I. Lajos magyar király|I. Lajos]] és [[Zsigmond magyar király|Zsigmond]] törvényeivel együtt. Rendezték továbbá a [[III. Frigyes német-római császár|III. Frigyestől]] visszaváltott [[Szent Korona]] őrzését is
+
  | Wybór i koronacja [[I. Mátyás|Macieja I]]. Król potwierdził [[Złota Bulla|Złotą Bullę]] [[I. Lajos|Ludwika I]] i [[Zsigmond|Zygmunta]] wraz ze swoimi prawami. '''Zagrali również [[III. Frigyes|Fryderyk III]] odkupiona [[Korona świętego Stefana]] strzegąc go'''
 
  |-
 
  |-
 
  | 1467
 
  | 1467
  | [[Buda (történelmi település)|Buda]]
+
  | Buda
  | [[I. Mátyás magyar király|I. Mátyás]] új adótörvényei: [[harmincadvám]] helyett koronavám, [[Kamara haszna#Kapuadó|kapuadó]] helyett füstpénz
+
  | Nnowe przepisy podatkowe [[I. Mátyás|Macieja I]]: cło koronne zamiast '''[[harmincadvám]]''', pali pieniądze zamiast bramy [[Kamara haszna#Kapuadó|kapuadó]] helyett füstpénz
 
  |-
 
  |-
  | 1471. szeptember 1. – szeptember 19.
+
  | 1471 1-19&nbsp;września
 
  | Buda
 
  | Buda
  | a cseh trónváltás és a Vitéz–Pannonius-féle összeesküvés utáni helyzet kezeléséről
+
  | O radzeniu sobie ze zmianą czeskiego tronu i sytuacją po spisku [[Vitéz János|Vitéz]]-[[Janus Pannonius|Pannonius]]
 
  |-
 
  |-
 
  | 1492
 
  | 1492
  | [[Pozsonyi béke (1491)#Budai országgyűlés (1492)|Buda]]
+
  | Buda
  | A [[pozsonyi béke (1491)]] jóváhagyása
+
  | Zatwierdzenie [[pozsonyi béke|pokoju z Pozsony]]  
 
  |-
 
  |-
 
|}
 
|}
Linia 237: Linia 236:
 
  ! Tematy, decyzje, wydarzenia
 
  ! Tematy, decyzje, wydarzenia
 
  |-
 
  |-
  | 1505. október
+
  | 1505 październik
 
  | [[Rákos-mező|Rákos]]
 
  | [[Rákos-mező|Rákos]]
 
  | [[Rákosi végzés]]
 
  | [[Rákosi végzés]]
Linia 243: Linia 242:
 
  | 1506
 
  | 1506
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  |  Elhatározták az [[I. Miksa német-római császár]] elleni háborút, mivel a császár az előző évi rákosi országgyűlés rá nézve hátrányos végzése miatt seregével betört az országba
+
  |  Wojna z cesarzem niemiecko-rzymskim [[I. Miksa|Maksymilianem I]] została rozstrzygnięta, gdy cesarz włamał się do kraju ze swoją armią ze szkodą dla zeszłorocznego parlamentu na Rákos.<br>'''''Elhatározták az [[I. Miksa német-római császár]] elleni háborút, mivel a császár az előző évi rákosi országgyűlés rá nézve hátrányos végzése miatt seregével betört az országba'''''
 
  |-
 
  |-
  | 1510. június–július
+
  | 1510<br>czerwiec–lipiec
  | [[1510-es tatai országgyűlés|Tata]]
+
  | Tata
  | A [[A cambrai-i liga első háborúja|cambrai-i ligához]] való csatlakozás megvitatása
+
  | [https://hu.wikipedia.org/wiki/1510-es_tatai_orsz%C3%A1ggy%C5%B1l%C3%A9s Omawianie przystąpienia]] do [https://pl.wikipedia.org/wiki/Liga_w_Cambrai Ligi z Cambrai]
 
  |-
 
  |-
 
  | 1510
 
  | 1510
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | végzései ismeretlenek
+
  | jego ustalenia są nieznane
 
  |-
 
  |-
  | 1526 április
+
  | 1526 kwiecień
  | Rákos
+
  | [[Rákos]]
  | Az ország hadiállapotát próbálták rendezni, miután megtudták, hogy [[I. Szulejmán oszmán szultán|Szulejmán szultán]] Magyarország ellen indult [[Isztambul]]ból, de lényegi döntésre nem jutottak, a káosz továbbra is fennállt<ref>{{Cite web |url=http://www.rubicon.hu/magyar/oldalak/1526_aprilis_23_i_szulejman_szultan_megindul_mohacs_fele/ |title=Rubicon történelmi magazin - I. Szulejmán szultán megindul Mohács felé |accessdate=2016-08-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160819060541/http://www.rubicon.hu/magyar/oldalak/1526_aprilis_23_i_szulejman_szultan_megindul_mohacs_fele/ |archivedate=2016-08-19 }}</ref>
+
  | Podjęto próby uregulowania stanu wojny w kraju po tym, jak dowiedziano się, że sułtan [[I. Szulejmán|Sulejman]] opuścił Stambuł przeciwko Węgrom, ale nie podjęto żadnej merytorycznej decyzji, utrzymał się chaos.<ref>''[https://web.archive.org/web/20160819060541/http://www.rubicon.hu/magyar/oldalak/1526_aprilis_23_i_szulejman_szultan_megindul_mohacs_fele/ Rubicon történelmi magazin - I. Szulejmán szultán megindul Mohács felé]''. Zarchiwizowano z [http://www.rubicon.hu/magyar/oldalak/1526_aprilis_23_i_szulejman_szultan_megindul_mohacs_fele/ oryginału] 19 sierpnia 2016. [dostęp:2016-08-18]].</ref>
 
  |-
 
  |-
  | 1526. november 10-12.
+
  | 1526 10-12 listopada
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | [[1526. évi székesfehérvári országgyűlés|Szapolyai János királlyá választása, majd megkoronázása, az ország belügyeinek rendezése]]
+
  | Wybór i koronacja [[Szapolyai János|Jánosa Szapolyaia]] na króla, [https://hu.wikipedia.org/wiki/1526._%C3%A9vi_sz%C3%A9kesfeh%C3%A9rv%C3%A1ri_orsz%C3%A1ggy%C5%B1l%C3%A9s uregulowanie wewnętrznych spraw kraju]
 
  |-
 
  |-
 
  | 1527
 
  | 1527
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | [[I. Ferdinánd magyar király|Habsburg Ferdinánd]] és felesége koronázó-országgyűlése. Az ország nyugalmát biztosító intézkedések meghozatala
+
  | [[Ferdynand I Habsburg]] i parlament koronacyjny jego żony. Podjęto kroki w celu zapewnienia pokoju w kraju.
 
  |-
 
  |-
  | 1540. szeptember
+
  | 1540 wrzesień
  | Rákos
+
  | [[Rákos]]
  | [[II. János magyar király|János Zsigmond]] királlyá választása
+
  | [[Szapolyai János Zsigmond|János Zsigmond Szapolyai]] wybrany na króla.
 
|-
 
|-
  | 1553 tavasza
+
  | 1553 wiosna
 
  | Sopron
 
  | Sopron
 
  |  
 
  |  
Linia 280: Linia 279:
 
  ! Tematy, decyzje, wydarzenia
 
  ! Tematy, decyzje, wydarzenia
 
  |-
 
  |-
  | 1542. december 20.
+
  | 1542 20 grudnia
 
  | Torda
 
  | Torda
  | [[II. János magyar király|János Zsigmondot]] elismerik erdélyi urának
+
  | [[Szapolyai János Zsigmond|János Zsigmond Szapolyai]] jest uznawany za pana swojego [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]
 
  |-
 
  |-
  | 1557. június 1.
+
  | 1557 1 czerwca
 
  | Torda
 
  | Torda
  | állami törvénnyel biztosította a [[protestáns]] vallások szabadságát
+
  | przewidziane prawo stanowe dla wolności religii protestanckich
 
  |-
 
  |-
  | 1568. január 6–13.
+
  | 1568 6–13 stycznia
 
  | Torda
 
  | Torda
  | a [[katolikus]]ok, az [[evangélikus]]ok, a [[református]]ok és az [[Unitarianizmus|unitárius]]ok vallásszabadságát biztosító törvény (az 1557-es törvény megerősítése és kiterjesztése)
+
  | Ustawa o wolności wyznania dla katolików, luteranów, reformowanych i unitarian (potwierdzenie i rozszerzenie ustawy 1557)
|-
 
 
|}
 
|}
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
== Powiązane artykuły ==
 
== Powiązane artykuły ==
 
* [[Országgyűlés]]
 
* [[Országgyűlés]]
 
* [[Rendi országgyűlés]]
 
* [[Rendi országgyűlés]]
 
== Przypisy ==
 
{{izvori}}
 
  
 
== Zasoby ==
 
== Zasoby ==
Linia 308: Linia 306:
 
*[https://web.archive.org/web/20170613054107/https://1000ev.hu/ 1000 év törvényei]
 
*[https://web.archive.org/web/20170613054107/https://1000ev.hu/ 1000 év törvényei]
  
 +
[[Kategoria:Diety]]
 +
[[Kategoria:Historia
 
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Węgier]]
[[Kategoria:Dieta]]
 

Aktualna wersja na dzień 17:20, 18 sty 2021

[...]

Spotkania odbywały się w godzinach 11-13. W XVI wieku nie odnotowano instytucji o takiej samej organizacji jak późniejsze parlamenty. Nazwy, uprawnienia, liczba uczestników i zakres tych spotkań były różne. Jego średniowieczna forma rozwijała się stopniowo w okresie dojrzałego feudalizmu, przede wszystkim od czasów ustawodawczych Székesfehérvár, następnie od rady królewskiej, rad kościelnych i zgromadzeń sług[1].

XI wiek

Ramy czasowe Miejsce Tematy, decyzje, wydarzenia
1057 Székesfehérvár Pierwszy znany parlament. Jego dokonania są w dużej mierze nieznane, wiemy tylko, że potwierdziła założenie podniebienia dla klasztoru św. Demeter podczas ceremonii i koronację Salomona.[2]
Az első ismert országgyűlés. Végzései nagyrészt ismeretlenek, csak annyit tudunk, hogy megerősítették a nádor szerémi Szt. Demeter-kolostort illető alapítványát és Salamon megkoronázását
1060 Székesfehérvár Wybór i koronacja Beli I na króla
1061 Székesfehérvár Na prośbę Beli I, w każdej wiosce pojawiło się 2-2 delegatów. To tutaj stłumiono ostatni bunt pogański, a królestwo umocniło się w kościele i państwie
1064 Székesfehérvár Utworzenie organizacji wojskowej kraju
1074 Székesfehérvár Wybór Gejzy I na króla

XII wiek

Ramy czasowe Miejsce Tematy, decyzje, wydarzenia
1131 Arad Formalne odsunięcie starej elity na bok, egzekucja panów odpowiedzialnych za oślepienie Beli II
1174 Székesfehérvár Parlament koronacyjny Beli III

XIII wiek

Ramy czasowe Miejsce Tematy, decyzje, wydarzenia
1222 Székesfehérvár Pierwszy parlament Andrzej II wydaje Złotą Bullę
1231 Székesfehérvár Potwierdzenie Złotej Bulli
1245 Székesfehérvár Parlament koronacyjny Stefana V
1267 Székesfehérvár Potwierdzenie głównych artykułów Złotej Bulli i potwierdzenie praw szlacheckich [3]
1272 Székesfehérvár Parlament koronacyjny Władysława IV
1277. május Rákos IV. László pełnoletnośc, zatwierdzenie kontraktu z Rudolfem I
1277 Székesfehérvár Dni Legislacji w Fehérvár zamieniają się w Dni Legislacji w prawdziwe parlamenty
1289 Székesfehérvár IV. László poprzysiągł wprowadzić radykalną zmianę reżimu w swoim rządzie
1291 Székesfehérvár Odbyło się w celu przywrócenia porządku publicznego. Andrzej III zabezpieczył zakony kościelne, arystokratyczne i szlacheckie oddzielnie od ich praw konstytucyjnych. Potwierdzili również, że zamówienia są nadal zobowiązane do corocznego wypełniania w Fehérvár
1299 Székesfehérvár Jego ustalenia są nieznane

XIV wiek

Ramy czasowe Miejsce Tematy, decyzje, wydarzenia
1305 Székesfehérvár wybór i koronacja na króla Ottona Wittelsbacha, księcia Bawarii
1307 od 10 października Rákos Karol Robert zostaje wybrany królem, ale opozycja prowincjonalnych lordów w składzie: Csák III. Máté, Kán III. László, ród Kőszegi – trzymają się z daleka
1308
od 27 listopada
Buda Karol Robert wybór na króla, z udziałem legata papieskiego Gentile Portino da Montefiore i panów prowincji lub ich pełnomocników
1310 Székesfehérvár Parlament koronacyjny Karola Roberta. Trzeci koronacja – Karol jest teraz prawowitym królem jako Karol I
1320 Székesfehérvár Jego decyzje są nieznane
1342 Székesfehérvár Parlament koronacyjny Ludwika I
1351 Buda Odnowienie Złotej Bulli z 1222 roku, uzupełnionej przez Ludwika I
1382 Székesfehérvár Parlament koronacyjny Marii Andegaweńskiej
1384 Buda I. Mária potwierdza prawa swojego ojca z 1351 roku
1385 Pest Rezygnacji królowej Marii, parlament kontynuowany w Fehérvár
1385 Székesfehérvár Kontynuacja parlamentu z Pesztu. 31 grudnia wybór i koronacja na króla II. KárolyKarola II
1386 Székesfehérvár Wojna domowa między Karoelm II a Mikołajem Garaiem, po zabójstwie tego ostatniego wezwanie do pojednania „lig baronialnych
1387 Székesfehérvár Co ważniejsze z jego ustaleń:
1) król nie może zmieniać porządku prawnego kraju bez konsultacji z sędzią;
2) mężczyzna nie może piastować dwóch urzędów jednocześnie;
3)oprócz interesów króla chronione są także prawa państwa
1397 Temesvár Wprowadzenie armii [[[banderiális haderő]] zamiast sił zbrojnych (patrz [[nikápolyi csata|bitwa pod Nikapolis)

XV wiek

Ramy czasowe Miejsce Tematy, decyzje, wydarzenia
1435 Pozsony Zwołana przez Zygmunta w sprawie reformy wojennej i sądownictwa[4]
1438 koniec
1 stycznia 1439
Székesfehérvár Zatwierdzenie kandydatury Alberta Habsburga, a następnie ukoronowanie wyboru na króla
1439 23–29 maja Buda Zabójstwo Jánosa Ötvösa, przywódcy cechu budańskiego, wywołało gniew w czasie, gdy ludność Budy zbuntowała się przeciwko lordom podczas parlamentu. Wśród uchwał parlamentu Budy było stwierdzenie, że królowa Elżbieta Luksemburska została uznana za spadkobierczynię swojego męża, Alberta I (Habsburga), który w ten sposób został quasi-współwładcą. Ponadto stwierdzono, że król Albert może decydować o małżeństwie swoich córek, Anny i Elżbiety, tylko za zgodą stanów węgierskich.[5]
1440 Székesfehérvár Parlament koronacyjny I. Ulászló. W dniu koronacji zakony unieważniły koronacjęV. László, podkreślając, że „koronacja królów zawsze zależy od woli narodu i siła działania korony jest na ich korzyść”. autorstwa Jana Długosza, znanego polskiego kronikarza
1445 Székesfehérvár Zapewnił rządzenie krajem na czas interregnum wynikającego ze śmierci I. Ulászló, który poległ w bitwie pod Warną, wybrał królową Elżbietę Luksemburg na regentkę i zapowiedział na 4 kwietnia parlament w Peszcie.
1445 Pest Jego postanowienia zostały potwierdzały ustalenia poczynione przez parlament w Székesfehérvár w tym samym roku
1459 styczeń Szeged Przyjęcie przepisów obronnych, które nie zostały wdrożone[6]
1463 marzec Tolna Deklaracja antytureckiej kampanii w Bośni[7]
1464 Székesfehérvár Wybór i koronacja Macieja I. Król potwierdził Złotą Bullę Ludwika I i Zygmunta wraz ze swoimi prawami. Zagrali również Fryderyk III odkupiona Korona świętego Stefana strzegąc go
1467 Buda Nnowe przepisy podatkowe Macieja I: cło koronne zamiast harmincadvám, pali pieniądze zamiast bramy kapuadó helyett füstpénz
1471 1-19 września Buda O radzeniu sobie ze zmianą czeskiego tronu i sytuacją po spisku Vitéz-Pannonius
1492 Buda Zatwierdzenie pokoju z Pozsony

XVI wiek

Ramy czasowe Miejsce Tematy, decyzje, wydarzenia
1505 październik Rákos Rákosi végzés
1506 Székesfehérvár Wojna z cesarzem niemiecko-rzymskim Maksymilianem I została rozstrzygnięta, gdy cesarz włamał się do kraju ze swoją armią ze szkodą dla zeszłorocznego parlamentu na Rákos.
Elhatározták az I. Miksa német-római császár elleni háborút, mivel a császár az előző évi rákosi országgyűlés rá nézve hátrányos végzése miatt seregével betört az országba
1510
czerwiec–lipiec
Tata Omawianie przystąpienia] do Ligi z Cambrai
1510 Székesfehérvár jego ustalenia są nieznane
1526 kwiecień Rákos Podjęto próby uregulowania stanu wojny w kraju po tym, jak dowiedziano się, że sułtan Sulejman opuścił Stambuł przeciwko Węgrom, ale nie podjęto żadnej merytorycznej decyzji, utrzymał się chaos.[8]
1526 10-12 listopada Székesfehérvár Wybór i koronacja Jánosa Szapolyaia na króla, uregulowanie wewnętrznych spraw kraju
1527 Székesfehérvár Ferdynand I Habsburg i parlament koronacyjny jego żony. Podjęto kroki w celu zapewnienia pokoju w kraju.
1540 wrzesień Rákos János Zsigmond Szapolyai wybrany na króla.
1553 wiosna Sopron

XVI wiek (Siedmiogród)

Ramy czasowe Miejsce Tematy, decyzje, wydarzenia
1542 20 grudnia Torda János Zsigmond Szapolyai jest uznawany za pana swojego Siedmiogrodu
1557 1 czerwca Torda przewidziane prawo stanowe dla wolności religii protestanckich
1568 6–13 stycznia Torda Ustawa o wolności wyznania dla katolików, luteranów, reformowanych i unitarian (potwierdzenie i rozszerzenie ustawy 1557)

Przypisy

  1. Magyar alkotmánytörténet|Digitális Tankönyvtár. www.tankonyvtar.hu. [dostęp:2016-09-03].
  2. Székesfehérváron tartott országgyűlések és koronázások
  3. [Parlamenty i koronacje w Székesfehérvár]
  4. Engel Pál: Magyarország története 1301-1526, str. 410.
  5. Lásd Solymosi (1981), str. 258.
  6. E. Kovács Péter, str. 132.
  7. E. Kovács Péter, str. 134.
  8. Rubicon történelmi magazin - I. Szulejmán szultán megindul Mohács felé. Zarchiwizowano z oryginału 19 sierpnia 2016. [dostęp:2016-08-18]].

Powiązane artykuły

Zasoby

[[Kategoria:Historia