Báthori III. István: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "[[Podczaszy|" na "[[Stolnik|")
 
(Nie pokazano 32 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1w]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
−
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Batory_(zm._1444)
+
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Batory_(zm._1444)
−
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Batory_(zm._1444)&action=history
+
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Stefan_Batory_(zm._1444)&action=history
 
|nota    = polski
 
|nota    = polski
 
}}
 
}}
Linia 29: Linia 29:
 
}}
 
}}
  
−
Ecsedi '''Báthori István''' (pol. ''Stefan III Batory'') (* nieznana, † 11 listopada [[1444]] pod [[Warna|Warną]]) – węgierski szlachcic, syn żupana komitatu [[Szabolcs-Szatmár-Bereg]] Jánosa Ecsedi Bátori<ref name="Bárány">Bárány Zsigmond: [http://www.aetas.hu/2004-03-04/barany.pdf Zsigmond király 1416-os kísérete] (PDF). ''Aetas'', 3–4. sz. (2004) [https://web.archive.org/web/20091229150651/http://www.aetas.hu/2004-03-04/barany.pdf# archiwizacja] [dostęp:2011-06-18.</ref> i Katalin Pető z Szántó. Po raz pierwszy pojawia się w źródłach historycznych w 1393 r.<ref name="Markó">Markó, László. ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig''. Magyar Könyvklub, str. 256. (2000).</ref>
+
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
'''Báthori István''' ''Ecsedi''(pol. ''Stefan III Batory'') (* nieznana, † 11 listopada [[1444]] pod [[Warna|Warną]]) – węgierski szlachcic, syn Jánosa, żupana komitatu [[Szabolcs]]-Szatmár-Bereg]]<ref name="Bárány">Bárány Zsigmond: [http://www.aetas.hu/2004-03-04/barany.pdf Zsigmond király 1416-os kísérete] (PDF). ''Aetas'', 3–4. sz. (2004) [https://web.archive.org/web/20091229150651/http://www.aetas.hu/2004-03-04/barany.pdf# archiwizacja] [dostęp:2011-06-18.</ref> i Katalin Pető z Szántó. Po raz pierwszy pojawia się w źródłach historycznych w 1393 r.<ref name="Markó">Markó, László. ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig''. Magyar Könyvklub, str. 256. (2000).</ref>
  
 
== Życiorys ==
 
== Życiorys ==
  
−
W 1410 roku nadal był uważany za mało znaczącego wiejskiego szlachcica, ale później został członkiem [[Zakon Smoka|Zakonu Smoczego]].<ref>Mályusz Elemér: ''Zsigmond király uralma Magyarországon, 1387-1437''. [Budapest]: Gondolat. 1984. ISBN 963-281-414-2.</ref>
+
W 1410 roku nadal był uważany za mało znaczącego drobnego szlachcica, ale później został członkiem [[Zakon Smoka|Zakonu Smoczego]].<ref>Mályusz Elemér: ''Zsigmond király uralma Magyarországon, 1387-1437''. [Budapest]: Gondolat. 1984. ISBN 963-281-414-2.</ref>
  
−
Przed 1417 r., zgodnie z listem darowizny [[Zygmunt]]a, odwiedził Francję, Niemcy, Lombardię i Anglię. W tym czasie był jeszcze szlachcicem żyjącym w niskiej linii, ale jako ''specialis familis'' króla należał do najbliższego otoczenia króla. W tym czasie prawdopodobnie był z Zygmuntem przez całą drogę. W sprawach dyplomatycznych służył Zygmuntowi w sprawach holenderskich, gdy brał udział w negocjacjach z księciem Geldern i hrabiami Holland-Hainaut. W 1416 r. towarzyszył Zygmuntowi w Anglii, tworząc Sojusz Canterbury (wd), a następnie brał udział w negocjacjach z bawarskim księciem Wilhelmem (Wd) z Wittelsbach, który go wspierał. Znajduje się na listach godności od 8 lutego 1419 roku.<ref name="Bárány"/>
+
Przed 1417 r., zgodnie z dokumentem darowizny [[Zygmunt]]a, odwiedził Francję, Niemcy, Lombardię i Anglię. W tym czasie był jeszcze szlachcicem niskiego pochodzenia, ale jako ''specialis familis'' króla należał do najbliższego otoczenia króla. W tym czasie prawdopodobnie był towarzyszem podróży Zygmunta. W dyplomacji służył Zygmuntowi w sprawach holenderskich, gdy brał udział w negocjacjach z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Renald_(ksi%C4%85%C5%BC%C4%99_J%C3%BClich_i_Geldrii) księciem Geldern] i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wilhelm_II_Bawarski hrabiami Holland-Hainaut]. W 1416 r. towarzyszył Zygmuntowi w podróży do Anglii, tworząc ''[[Sojusz Canterbury]]'', a następnie brał udział w negocjacjach z bawarskim księciem [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wilhelm_III_(ksi%C4%85%C5%BC%C4%99_Bawarii) Wilhelmem III Wittelsbachem], który go wspierał. Na listach ''godności'' István znajduje się od 8 lutego 1419 roku.<ref name="Bárány"/>
  
−
W późniejszym czasie Batory objął funkcję [[podskarbi]]ego nadwornego oraz sędziego dworskiego<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, str. 13.</ref>.  
+
W późniejszym czasie István objął funkcję nadwornego [[podskarbi]]ego oraz sędziego dworskiego<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, str. 13.</ref>.  
  
−
Od 1419 do 1431 był [[Podczaszy|podczaszym królewskim]], od marca 1435 do maja 1440 [[Sędzia|sędzią królewskim]], kiedy po śmierci króla Alberta został '''zastąpiony''' przez królową [[Elżbieta Luksemburska|Elżbietę]]. Następnie był [[foispán]]em komitatu [[Szatmár]].<ref>http://mek.niif.hu/00000/00060/html/011/pc001115.html</ref> Został zwolennikiem [[I. Ulászló]], a od 1442 roku był '''országnagy'''. Zginął w bitwie pod Warną jako chorąży królewskiej.<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, str. 15.</ref>.
+
Od 1419 do 1431 był [[Stolnik|stolnikiem królewskim]], od marca 1435 do maja 1440 [[Sędzia|sędzią królewskim]], aż do xhwili gdy po śmierci króla [[Albert]]a został zastąpiony na tej funkcji przez królową [[Elżbieta Luksemburska|Elżbietę]]. Następnie był ''[[foispán]]em'' komitatu [[Szatmár]].<ref>http://mek.niif.hu/00000/00060/html/011/pc001115.html</ref> Został zwolennikiem [[I. Ulászló]], a od 1442 roku był głównodowodzącym. Zginął w [[Warna|bitwie pod Warną]] jako chorąży królewski.<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, str. 15.</ref>.
  
 
== Rodzina ==
 
== Rodzina ==
−
Trzykrotnie zawierał związki małżeńskie.  
+
Trzykrotnie zawierał związki małżeńskie. Oto one:
−
* Pierwszą żoną Batorego była Małgorzata Tarkői,
+
* (1) żona Margit (Małgorzata) [[Tarkői]]<ref name="Markó"/> — według innego źródła pochodziła z rodziny [[Somosi]]<ref name="Bárány"/>
−
* drugą Urszula Kistapolcsai, zaś
+
* (2) Borbála (Barbara) [http://genealogy.euweb.cz/hung/buthkai.html Butkai];
−
* ostatnią Barbara Butkai.
+
* (3) Orsolya (Urszula) Kistapolcsai.
−
 
 
−
Pierwszą z jego trzech żon była Margit Tarkói [1] - według innego źródła pochodziła z rodziny Somosi [2], a drugą była Borbála Butkai. István, późniejszy sędzia krajowy i wojewoda siedmiogrodzki, dowódca bitwy na Breadfield, urodził się ze swojej pierwszej [3] lub drugiej [2] żony. Po raz trzeci ożenił się z Orsolya Kistapolcsai. Miał łącznie 6 synów (András, István, Péter, Pál, László, Miklós) [4] i 3 córki (Margit, żona gubernatora Mihály Szilágyi, Erzsébet i Katalin). [2]
 
−
 
 
−
O swoich braciach chodzi o Benedykta. 26, Mihály 17, János 25, Bertalan zmarł w wieku 35 lat. Nie mieli potomków. [5]
 
  
 
== Potomstwo ==
 
== Potomstwo ==
 
Pozostawił po sobie dziewięcioro dzieci<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, str. 308.</ref>:
 
Pozostawił po sobie dziewięcioro dzieci<ref>I. Horn, ''Andrzej Batory'', Warszawa 2010, str. 308.</ref>:
−
* pięciu synów<ref>[https://de.wikipedia.org/wiki/Haus_B%C3%A1thory Dom Batorych] (po niemiecku)</ref>:
+
* '''sześciu synów'''<ref>[https://de.wikipedia.org/wiki/Haus_B%C3%A1thory Dom Batorych] (po niemiecku)</ref><ref>C. Tóth: ''Ecsedi ág'', str. 267.</ref> – oto oni:
−
** Andrzeja – wielkiego [[koniuszy|koniuszego]],
+
** András (Andrzej) – wielki [[koniuszy królewski]],
−
** [[Stefan Batory (zm. 1493)|Stefana]] – [[wojewoda|wojewodę]] [[Siedmiogród|siedmiogrodzkiego]],
+
** V. István ([https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Batory_(zm._1493) Stefan]) – [[wojewoda|wojewoda Siedmiogrodu]],
−
** Piotra,
+
** Péter (Piotr),
−
** Pawła,
+
** Pál (Paweł),
−
** Władysława – [[podczaszy|podczaszego]],
+
** László (Władysław) – [[stolnik królewski]],
−
** Mikołaja – biskupa [[Vác]] i
+
** [https://hu.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1thori_Mikl%C3%B3s_(v%C3%A1ci_p%C3%BCsp%C3%B6k) Miklós] (Mikołaj) – biskup [[Vác]] i
−
* trzy córki<ref>C. Tóth: ''Ecsedi ág'', str. 267.</ref>:
+
* '''trzy córki'''<ref>C. Tóth: ''Ecsedi ág'', str. 267.</ref> – oto one:
−
** Małgorzatę – żonę Michała Szilágyi i Pawła Bánfi,
+
** Margit (Małgorzata) – żona [[Szilágyi Mihály|Michała Szilágyi]] i Pawła Bánfi [[Bánffy de Losoncz]]/[[Losonczy-Bánffy]]
−
** Elżbietę – żonę Jana Telegdi,
+
** Erzsébet (Elżbieta) – żona Jana [[Telegdi]],
−
** Katarzynę – żonę Jerzego Marcali.
+
** Katalin (Katarzyna) – żona Jerzego [[Marcali]].
−
 
 
−
== Przypisy ==
 
−
{{izvori}}
 
−
 
 
−
== Források ==
 
−
* {{hely|C. Tóth: Ecsedi ág}} {{cite journal|journal=Szabolcs–Szatmár-Beregi Szemle|issue=2006/3.|author=C. Tóth Norbert|title=A Bátori család ecsedi ága az 1440-es években|url=http://www.szszbmo.hu/szemle/2006-ev/2006-3}}{{Halott link|url=http://www.szszbmo.hu/szemle/2006-ev/2006-3 |date=2018-11 }}
 
  
 
|
 
|
Linia 104: Linia 98:
 
  |matka            =  
 
  |matka            =  
 
  |rodzeństwo        = Orsolya<br>III. László<br>VI. György<br>II. Miklós<br>Anna<br>Veronika<br>II. Domonkos<br>Pelbart lub Gerhard<br>Potentiana<br>Adviga<br>Margit<br>IV. János 1464<ref>[https://mek.oszk.hu/09300/09379/pdf/ I. kötet [Aaron család – Benyovszky család] (33,8 MB)], str. 218 [dostęp: 2019-0212]</ref>
 
  |rodzeństwo        = Orsolya<br>III. László<br>VI. György<br>II. Miklós<br>Anna<br>Veronika<br>II. Domonkos<br>Pelbart lub Gerhard<br>Potentiana<br>Adviga<br>Margit<br>IV. János 1464<ref>[https://mek.oszk.hu/09300/09379/pdf/ I. kötet [Aaron család – Benyovszky család] (33,8 MB)], str. 218 [dostęp: 2019-0212]</ref>
−
  |1. związek        =  
+
  |1. związek        = żona
−
  |1. związek z      =  
+
  |1. związek z      = Tarkői Margit (Małgorzata)
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. dzieci        =  
 
  |1. dzieci        =  
 +
|2. związek        = żona
 +
|2. związek z      = Butkai Borbála (Barbara)
 +
|2. związek od    =
 +
|2. związek do    =
 +
|2. dzieci        =
 +
|3. związek        = żona
 +
|3. związek z      = Kistapolcsai Orsolya (Urszula)
 +
|3. związek od    =
 +
|3. związek do    =
 +
|3. dzieci        = [[Báthori III. András|III. András]], [[Báthori V. István|V. István]], Péter, Pál, [[Báthori László|László]], [[Báthori Miklós|Miklós]], Margit, Erzsébet, Katalin
 
  |dokonania        =  
 
  |dokonania        =  
 
  |odznaczenia      =  
 
  |odznaczenia      =  
Linia 116: Linia 120:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
{{SORTUJ:Báthori, István 03}}
 
{{SORTUJ:Báthori, István 03}}
  
−
[[Kategoria:Báthori-család|István 1380]]
+
[[Kategoria:Gutkeled]]
−
[[Kategória:Szatmár vármegye főispánjai]]
+
[[Kategoria:Báthori]]
−
[[Kategória:1444-ben elhunyt személyek]]
+
[[Kategoria:Stolnicy królewscy]]
−
 
 
−
 
 
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
−
[[Kategoria:Szybkie]]
+
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w 1444]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XV wieku]]

Aktualna wersja na dzień 09:52, 28 lut 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Sędzia królewski
(1435-1440) 		Następca:
Pálóci Máté Kórógyi János

Báthori István Ecsedi(pol. Stefan III Batory) (* nieznana, † 11 listopada 1444 pod Warną) – węgierski szlachcic, syn Jánosa, żupana komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg]][1] i Katalin Pető z Szántó. Po raz pierwszy pojawia się w źródłach historycznych w 1393 r.[2]

Życiorys

W 1410 roku nadal był uważany za mało znaczącego drobnego szlachcica, ale później został członkiem Zakonu Smoczego.[3]

Przed 1417 r., zgodnie z dokumentem darowizny Zygmunta, odwiedził Francję, Niemcy, Lombardię i Anglię. W tym czasie był jeszcze szlachcicem niskiego pochodzenia, ale jako specialis familis króla należał do najbliższego otoczenia króla. W tym czasie prawdopodobnie był towarzyszem podróży Zygmunta. W dyplomacji służył Zygmuntowi w sprawach holenderskich, gdy brał udział w negocjacjach z księciem Geldern i hrabiami Holland-Hainaut. W 1416 r. towarzyszył Zygmuntowi w podróży do Anglii, tworząc Sojusz Canterbury, a następnie brał udział w negocjacjach z bawarskim księciem Wilhelmem III Wittelsbachem, który go wspierał. Na listach godności István znajduje się od 8 lutego 1419 roku.[1]

W późniejszym czasie István objął funkcję nadwornego podskarbiego oraz sędziego dworskiego[4].

Od 1419 do 1431 był stolnikiem królewskim, od marca 1435 do maja 1440 sędzią królewskim, aż do xhwili gdy po śmierci króla Alberta został zastąpiony na tej funkcji przez królową Elżbietę. Następnie był foispánem komitatu Szatmár.[5] Został zwolennikiem I. Ulászló, a od 1442 roku był głównodowodzącym. Zginął w bitwie pod Warną jako chorąży królewski.[6].

Rodzina

Trzykrotnie zawierał związki małżeńskie. Oto one:

  • (1) żona Margit (Małgorzata) Tarkői[2] — według innego źródła pochodziła z rodziny Somosi[1]
  • (2) Borbála (Barbara) Butkai;
  • (3) Orsolya (Urszula) Kistapolcsai.

Potomstwo

Pozostawił po sobie dziewięcioro dzieci[7]:

Báthori III. István

— Sędzia królewski —
Sędzia królewski
Okres od 1435
do 1440
Poprzednik Pálóci Máté
Następca Kórógyi János
Dane biograficzne
Klan Gutkeled
Ród Báthori
Rodzina Báthori Ecsed
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1444
Miejsce Warna
Przyczyna śmierć w bitwie
Ojciec III. János
Rodzeństwo Orsolya
III. László
VI. György
II. Miklós
Anna
Veronika
II. Domonkos
Pelbart lub Gerhard
Potentiana
Adviga
Margit
IV. János 1464[11]
Żona Tarkői Margit (Małgorzata)
Żona Butkai Borbála (Barbara)
Żona Kistapolcsai Orsolya (Urszula)
Dzieci III. András, V. István, Péter, Pál, László, Miklós, Margit, Erzsébet, Katalin

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Bárány Zsigmond: Zsigmond király 1416-os kísérete (PDF). Aetas, 3–4. sz. (2004) archiwizacja [dostęp:2011-06-18.
  2. ↑ 2,0 2,1 Markó, László. A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig. Magyar Könyvklub, str. 256. (2000).
  3. ↑ Mályusz Elemér: Zsigmond király uralma Magyarországon, 1387-1437. [Budapest]: Gondolat. 1984. ISBN 963-281-414-2.
  4. ↑ I. Horn, Andrzej Batory, Warszawa 2010, str. 13.
  5. ↑ http://mek.niif.hu/00000/00060/html/011/pc001115.html
  6. ↑ I. Horn, Andrzej Batory, Warszawa 2010, str. 15.
  7. ↑ I. Horn, Andrzej Batory, Warszawa 2010, str. 308.
  8. ↑ Dom Batorych (po niemiecku)
  9. ↑ C. Tóth: Ecsedi ág, str. 267.
  10. ↑ C. Tóth: Ecsedi ág, str. 267.
  11. ↑ I. kötet [Aaron család – Benyovszky család (33,8 MB)], str. 218 [dostęp: 2019-0212]
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Báthori_III._István&oldid=50941”