Ernuszt Gáspár: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Kategoria:2 Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii {{Uwaga| |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Caspar_Ernuszt |autorzy = https://en.wikip...")
 
 
(Nie pokazano 12 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 14: Linia 14:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
'''Ernuszt Gáspár''' '''''csáktornyai''''' (* ok.1518, † 27 czerwca [[1540]]), węgierski szlachcic żydowskiego pochodzenia.
  
−
{{Infobox nobility
+
==Life==
−
| name          = Caspar Ernuszt
 
−
| native name  =
 
−
| title        =
 
−
| image        =
 
−
| caption      =
 
−
| succession    =
 
−
| reign        =
 
−
| coronation    =
 
−
| predecessor  =
 
−
| successor    =
 
−
| regent        =
 
−
| spouse        = Anna Keglević
 
−
| issue          = ''none''
 
−
| noble family  = [[Ernuszt family|House of Ernuszt]]
 
−
| father        = [[John II Ernuszt]]
 
−
| mother        = Barbara Ország
 
−
| birth_date  = {{circa}} 1518
 
−
| birth_place =
 
−
| death_date  = 1540
 
−
| death_place =
 
−
| place of burial=
 
−
|signature =
 
−
}}
 
  
−
'''Caspar Ernuszt de Csáktornya''' ({{lang-hu|csáktornyai Ernuszt Gáspár}}; {{circa}} 1518 – after 27 June 1540) was a Hungarian noble, the last male member of the [[Ernuszt family]].
+
Członek węgiersko-chorwackiej rodziny szlacheckiej żydowskiego pochodzenia, założonej przez jego dziadka ze strony ojca [[Ernuszt I. János|Jana I]]. Gáspár był najmłodszym synem [[Ernuszt II. János|Jana II]], [[Banowie Dalmacji, Chorwacji i Slawonii|ban Chorwacji]] oraz jego trzeciej żony, Barbary Országh. Miał starszego brata [[Farkasa]], wspomnianego w aktach między 1522 a 10 września 1528 r.{{odn|Kubinyi|2001|s=327}} Miał też dwóch starszych przyrodnich braci, [[Ernuszt Ferenc|Franciszka]] i [[Ernuszt III. János|Jana III]] przez ojca oraz przez matkę przyrodniego brata [[Ernuszt Zsigmond|Zygmunta]]. Jan II Ernuszt adoptował także dzieci swojej drugiej żonę Małgorzaty z Żagania: [[Bánffy IV. János|Jana Bánffy]]ego ''de Alsólendva'', autorkę [https://wiki2.org/en/Katalin_B%C3%A1nffy+Milds.5 Bánffy Katalin Bánffy] i [[Margit Bánffy]] ''de Alsólendva'',{{odn|Kubinyi|2001|s=322}}
  
−
==Life==
+
Gáspár brał udział w wielu bitwach z Turkami, prowadząc swoje [[banderium]], rodzaj jednostki wojskowej, a nawet kontratakował wroga w już zajętych częściach Chorwacji i Slawonii. Niemniej jednak przewaga liczebna Osmanów była decydująca i Chorwaci byli zmuszeni do wycofywania się coraz bardziej na zachód i północny zachód. Jeden ze sposobów ucieczki ludności prowadzi przez [[żupanat]] [[Međimurje]] Gáspár. On sam pomagał ludziom, stawiając promy na rzekach Drawa i Mura, co umożliwiło uchodźcom przepłynięcie ich i udanie się dalej na północ, by dotrzeć do zachodnich Węgier, które nadal nie były okupowane.
−
He was a member of a Hungarian-Croatian noble family of Jewish origin, founded by his paternal grandfather, [[John I Ernuszt]]. Caspar was the youngest son of [[John II Ernuszt]], [[Ban of Croatia, Dalmatia and Slavonia]] and his third wife, Barbara Ország. He had an elder brother Farkas, mentioned in records between 1522 and 10 September 1528.{{sfn|Kubinyi|2001|p=327}} He also had two elder half-brothers, [[Francis Ernuszt|Francis]] and John III through his father and a half-brother (Sigismund) through his mother. John II Ernuszt also adopted his second wife Margaret of Sagan's orphans, [[John Bánffy]], [[Palatine of Hungary]], author [[Katalin Bánffy]] and Margaret Bánffy.{{sfn|Kubinyi|2001|p=322}}
 
  
−
He married Anna Keglević, daughter of [[Petar Keglević]], [[Ban of Croatia]] in 1539.<ref>Engel: ''Genealógia'' (Ernuszt family)</ref> Their marriage did not produce children.
+
Po śmierci ojca w 1528 r. Gáspár odziedziczył cały majątek rodziny i został panem Csákovnya ([https://wiki2.org/en/%C4%8Cakovec+Milds.5 Čakovec], obecnie Chorwacja), ponieważ jego brat Ferenc zginął w [[Mohacz|bitwie pod Mohaczem]], a jego dwaj inni bracia, Jan III i Farkas zginęli 1528.{{odn|Wehli|2012|s=150}} Po śmierci ojca Gáspár w sierpniu 1536 r. wytoczył nowy pozew pod zarzutem fałszowania ostatniej woli stryja Zygmunta i defraudacji dziedzictwa Ernusztów (1,3 miliona złotych florenów) w 1505 r. Jednak nigdy nie ogłoszono żadnego wyroku. Według jednego listu bana [[Batthyány Ferenc|Ferenca Batthyányego]], Gáspár chorował już 27 czerwca 1540 r. Gáspár zmarł, zanim pozew dobiegł końca. Wraz z jego śmiercią zniknęła cała rodzina Ernusztów.{{odn|Kubinyi|2001|s=327}} Po śmierci Gáspár jego teść Piotr Keglević przejął własność jego majątku w Međimurju.
  
−
Caspar took part in many battles against the [[Ottoman Empire|Ottomans]], leading his ''[[banderium]]'', a kind of military unit, and even counter-attacked the enemy in already occupied parts of Croatia and Slavonia. Nevertheless, Ottoman numerical superiority was decisive and Croats were forced to retreat more and more to the west and northwest. One of the ways used for population to flee lead through the Caspar's Međimurje County. He himself helped people by setting [[Ferry|ferries]] on the [[Drava]] and [[Mur (river)|Mura]] river which enabled the refugees to cross them and go further north to reach western Hungary, which was still not occupied.
+
== Rodzina ==
  
−
Following his father's death in 1528, Caspar inherited all of the family possessions and became lord of Csáktornya ([[Čakovec]], [[Croatia]]), as his brother Francis was killed in the [[Battle of Mohács]], and his two other brothers, John III and Farkas had died by 1528.{{sfn|Wehli|2012|p=150}} Following his father's death, Caspar initiated a new lawsuit in August 1536 in the charge of the falsification of his uncle [[Sigismund Ernuszt]]'s last will and embezzlement of the Ernuszt heritage (1,3 million gold florins) in 1505. But no judgment was ever proclaimed. According to Ban [[Ferenc Batthyány]]'s one letter, Caspar was already sick on 27 June 1540. Caspar died before the suit came to an end. With his death the whole Ernuszt family disappeared.{{sfn|Kubinyi|2001|p=327}} After Caspar's death, his father-in-law Petar Keglević assumed ownership of his possessions in [[Međimurje]].
+
Ożenił się z Anną Keglević, córką [[Petar Keglević|Piotra Keglevicia]], [[Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii|ban Chorwacji]] (1537-1542).<ref>Engel: ''Genealógia'' (Ernuszt family)</ref>
 +
Ich małżeństwo nie urodziło dzieci.
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
−
{{Reflist|3}}
+
{{izvori}}
  
 
== Źródła ==
 
== Źródła ==
−
* Kubinyi, András (2001). ''Ernuszt Zsigmond pécsi püspök rejtélyes halála és hagyatékának sorsa: A magyar igazságszolgáltatás nehézségei a középkor végén'' [''Tajemnicza śmierć Zsigmonda Ernuszta, biskupa Peczu i losy jego dziedzictwa'']". Századok. Magyar Történelmi Társulat. 135 (2): str. 301–361. ISSN 0039-8098.
+
* Kubinyi, András (2001). ''Ernuszt Zsigmond pécsi püspök rejtélyes halála és hagyatékának sorsa: A magyar igazságszolgáltatás nehézségei a középkor végén'' [''Tajemnicza śmierć Zsigmonda Ernuszta, biskupa Peczu i losy jego dziedzictwa'']". Századok. Magyar Történelmi Társulat. '''135''' (2): str. 301–361. ISSN 0039-8098.
  
−
* Wehli, Tünde (2012). ''A három Ernuszt'' [''Trzech z rodziny Ernuszt'']. Budapesti Könyvszemle. Budapesti Könyvszemle Alapítvány. 24 (2): 142–151.
+
* Wehli, Tünde (2012). ''A három Ernuszt'' [''Trzech z rodziny Ernuszt'']. Budapesti Könyvszemle. Budapesti Könyvszemle Alapítvány. '''24''' (2): str. 142–151.
 +
 
 +
|
 +
{{Urzędnik infobox
 +
|urzędnik          = Ernuszt Gáspár (węg.)
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        =
 +
|grafika          =
 +
|opis grafiki      =
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
 +
|1. tytuł          =
 +
|1. od            =
 +
|1. do            =
 +
|1. powołanie      =
 +
|1. poprzednik    =
 +
|1. następca      =
 +
 
 +
|klan              =
 +
|ród              =
 +
|rodzina          = [[Ernuszt]]
 +
|pochodzenie      = żydowskie
 +
|państwo          = [[Królestwo Węgier]]
 +
|data urodzenia    = data nieznana
 +
|miejsce urodzenia = ok.1518
 +
|data śmierci      = 1540
 +
|miejsce śmierci  =
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = [[Ernuszt II. János|II. János]]
 +
|matka            = [[Országh de Guth|Országh]] Borbála
 +
|rodzeństwo        =
 +
 
 +
|1. związek        = żona
 +
|1. związek z      = Anna [[Keglević]]
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        =
 +
|dokonania        =
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
  
−
{{Sortuj:Ernuszt, Gáspár}}
+
{{SORTUJ:Ernuszt, Gáspár}}
  
 
[[Kategoria:Rodzina]]
 
[[Kategoria:Rodzina]]

Aktualna wersja na dzień 09:03, 29 gru 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Ernuszt Gáspár csáktornyai (* ok.1518, † 27 czerwca 1540), węgierski szlachcic żydowskiego pochodzenia.

Life

Członek węgiersko-chorwackiej rodziny szlacheckiej żydowskiego pochodzenia, założonej przez jego dziadka ze strony ojca Jana I. Gáspár był najmłodszym synem Jana II, ban Chorwacji oraz jego trzeciej żony, Barbary Országh. Miał starszego brata Farkasa, wspomnianego w aktach między 1522 a 10 września 1528 r.[1] Miał też dwóch starszych przyrodnich braci, Franciszka i Jana III przez ojca oraz przez matkę przyrodniego brata Zygmunta. Jan II Ernuszt adoptował także dzieci swojej drugiej żonę Małgorzaty z Żagania: Jana Bánffyego de Alsólendva, autorkę Bánffy Katalin Bánffy i Margit Bánffy de Alsólendva,[2]

Gáspár brał udział w wielu bitwach z Turkami, prowadząc swoje banderium, rodzaj jednostki wojskowej, a nawet kontratakował wroga w już zajętych częściach Chorwacji i Slawonii. Niemniej jednak przewaga liczebna Osmanów była decydująca i Chorwaci byli zmuszeni do wycofywania się coraz bardziej na zachód i północny zachód. Jeden ze sposobów ucieczki ludności prowadzi przez żupanat Međimurje Gáspár. On sam pomagał ludziom, stawiając promy na rzekach Drawa i Mura, co umożliwiło uchodźcom przepłynięcie ich i udanie się dalej na północ, by dotrzeć do zachodnich Węgier, które nadal nie były okupowane.

Po śmierci ojca w 1528 r. Gáspár odziedziczył cały majątek rodziny i został panem Csákovnya (Čakovec, obecnie Chorwacja), ponieważ jego brat Ferenc zginął w bitwie pod Mohaczem, a jego dwaj inni bracia, Jan III i Farkas zginęli 1528.[3] Po śmierci ojca Gáspár w sierpniu 1536 r. wytoczył nowy pozew pod zarzutem fałszowania ostatniej woli stryja Zygmunta i defraudacji dziedzictwa Ernusztów (1,3 miliona złotych florenów) w 1505 r. Jednak nigdy nie ogłoszono żadnego wyroku. Według jednego listu bana Ferenca Batthyányego, Gáspár chorował już 27 czerwca 1540 r. Gáspár zmarł, zanim pozew dobiegł końca. Wraz z jego śmiercią zniknęła cała rodzina Ernusztów.[1] Po śmierci Gáspár jego teść Piotr Keglević przejął własność jego majątku w Međimurju.

Rodzina

Ożenił się z Anną Keglević, córką Piotra Keglevicia, ban Chorwacji (1537-1542).[4] Ich małżeństwo nie urodziło dzieci.

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Kubinyi 2001 ↓, str. 327.
  2. ↑ Kubinyi 2001 ↓, str. 322.
  3. ↑ Wehli 2012 ↓, str. 150.
  4. ↑ Engel: Genealógia (Ernuszt family)

Źródła

  • Kubinyi, András (2001). Ernuszt Zsigmond pécsi püspök rejtélyes halála és hagyatékának sorsa: A magyar igazságszolgáltatás nehézségei a középkor végén [Tajemnicza śmierć Zsigmonda Ernuszta, biskupa Peczu i losy jego dziedzictwa]". Századok. Magyar Történelmi Társulat. 135 (2): str. 301–361. ISSN 0039-8098.
  • Wehli, Tünde (2012). A három Ernuszt [Trzech z rodziny Ernuszt]. Budapesti Könyvszemle. Budapesti Könyvszemle Alapítvány. 24 (2): str. 142–151.

Ernuszt Gáspár (węg.)

Dane biograficzne
Rodzina Ernuszt
Pochodzenie żydowskie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny data nieznana
Miejsce ok.1518
Śmierć 1540
Ojciec II. János
Matka Országh Borbála
Żona Anna Keglević
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Ernuszt_Gáspár&oldid=46520”