|
|
| (Nie pokazano 12 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | Źródło: [https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_Opolczyk Władysław Opolczyk]
| + | #PATRZ [[Władysław Opolczyk]] |
| | | | |
| − | {{Inne znaczenia|księcia opolskiego|[[Władysław opolski]]}}{{Władca infobox
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |władca = Władysław Opolczyk
| |
| − | |imiona =
| |
| − | |tytulatura =
| |
| − | |grafika =
| |
| − | |opis grafiki =
| |
| − | |herb =
| |
| − | |opis herbu =
| |
| − | |faksymile =
| |
| − | |opis faksymile =
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | |1. tytuł = [[Książęta opolscy|książę opolski]]<br /><small>(w latach 1356-1370 wspólnie z braćmi [[Henryk opolski|Henrykiem]] i [[Bolko III opolski|Bolkiem]])<br />(w latach 1396-1401 pod opieką bratanków [[Bolko IV opolski|Bolka]], [[Jan Kropidło|Jana]] i [[Bernard niemodliński|Bernarda]])</small>
| |
| − | |1. od = [[1356]]
| |
| − | |1. do = [[1401]]
| |
| − | |1. koronacja =
| |
| − | |1. poprzednik = [[Bolesław II opolski|Bolko II opolski]]
| |
| − | |1. następca = [[Bolko IV opolski]]<br />[[Jan Kropidło]]
| |
| − | |2. tytuł = [[Książęta opolscy|książę głogówecki]]
| |
| − | |2. od = [[1382]]
| |
| − | |2. do = [[1401]]
| |
| − | |2. poprzednik = [[Henryk I niemodliński]]
| |
| − | |2. następca = [[Eufemia mazowiecka]]
| |
| − | |3. tytuł = [[książęta pszczyńscy|książę pszczyński]]
| |
| − | |3. od = [[1375]]
| |
| − | |3. do = [[1396]]
| |
| − | |3. poprzednik = [[Przemek I Opawski|Przemek I opawski]]
| |
| − | |3. następca = [[Jan II Żelazny]]
| |
| − | |4. tytuł = [[Książęta opawscy|książę karniowski]]
| |
| − | |4. od = [[1385]]
| |
| − | |4. do = [[1392]]
| |
| − | |4. poprzednik = [[Jan II Żelazny]]<br />[[Mikołaj IV z Bruntálu|Mikołaj IV bruntálski]]
| |
| − | |4. następca = [[Jan II Żelazny]]
| |
| − | |dynastia = [[Piastowie]]
| |
| − | |data urodzenia = [[1326]]/[[1332]]
| |
| − | |miejsce urodzenia =
| |
| − | |data śmierci = [[18 maja]] [[1401]]
| |
| − | |miejsce śmierci = [[Opole]]
| |
| − | |przyczyna śmierci =
| |
| − | |miejsce spoczynku = [[Kościół Świętej Trójcy w Opolu]]
| |
| − | |ojciec = [[Bolesław II opolski|Bolko II opolski]]
| |
| − | |matka = Elżbieta świdnicka
| |
| − | |rodzeństwo =
| |
| − | |1. związek z = Elżbieta
| |
| − | |1. związek od =
| |
| − | |1. związek do =
| |
| − | |1. dzieci =
| |
| − | |2. związek z = Eufemia
| |
| − | |2. związek od =
| |
| − | |2. związek do =
| |
| − | |odznaczenia =
| |
| − | |commons =
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty =
| |
| − | }}
| |
| − | '''Władysław Opolczyk''' zwany ''Naderspan''<ref>[[Kronika Janka z Czarnkowa]],
| |
| − | [https://pl.wikisource.org/wiki/Kronika_Jana_z_Czarnkowa/O_zwr%C3%B3ceniu_przez_ksi%C4%99cia_opolskiego_W%C5%82adys%C5%82awa,_zwanego_Naderspan,_ziemi_ruskiej_kr%C3%B3lowi_Polski_i_W%C4%99gier,_Ludwikowi ''O zwróceniu przez księcia opolskiego Władysława, zwanego Naderspan, ziemi ruskiej królowi Polski i Węgier, Ludwikowi'']</ref> (ur. pomiędzy [[1326]] a [[1332]], zm. [[18 maja]] [[1401]] w [[Opole|Opolu]]) – [[książęta opolscy|książę opolski]] w latach 1356–1401 (jako lennik czeski, do 1370 formalne współrządy z braćmi), 1367–1372 [[palatyn (tytuł)|palatyn]] węgierski, 1368–1372 w [[Lubliniec|Lublińcu]], 1370–1392 w [[ziemia wieluńska|ziemi wieluńskiej]] i [[Częstochowa|Częstochowie]], od 1370 (dożywotnio) w [[Bolesławiec|Bolesławcu]], 1372–1378 Namiestnik na [[Ruś Czerwona|Rusi Halickiej]], 1375–1396 w [[Pszczyna|Pszczynie]], w 1378 wielkorządca [[Polska|Polski]] 1385–1392 w [[Karniów|Karniowie]], 1378–1392, książę [[Ziemia dobrzyńska|dobrzyński]] i [[Kujawy|kujawski]] (jako [[lenno|lennik]] [[Polska|Polski]]), od 1383 w [[Głogówek|Głogówku]], 1382–13
| |
| − | | |
| − | 85 [[regent]] w [[Strzelce Opolskie|Strzelcach]] i [[Niemodlin]]ie, od 1396 w [[książęta opolscy|księstwie opolskim]] tylko formalnie.
| |
| − | | |
| − | == Genealogia ==
| |
| − | Władysław pochodził z dynastii [[Piastowie|Piastów]]. Był najstarszym synem księcia [[Opole|opolskiego]] [[Bolesław II opolski|Bolka II]] i [[Elżbieta świdnicka|Elżbiety świdnickiej]] (wnuczki [[Władysław I Łokietek|Władysława Łokietka]]). Jeszcze za życia ojca zmarłego w 1356 r. Władysław, chcąc zdobyć doświadczenie polityczne, wyjechał na [[Węgry]], gdzie ok. 1353 r. ożenił się z Elżbietą, córką [[Wołoszczyzna|hospodara wołoskiego]] [[Mikołaj Aleksander|Mikołaja Aleksandra Besaraba]]<ref>Stanisław A. Sroka: ''Książę Władysław Opolczyk na Węgrzech.'' [W:] ''Władysław Opolczyk jakiego nie znamy'' / red. A. Pobóg-Lenartowicz. Opole: Uniwersytet Opolski, 2001.</ref><ref>Ks. Kazimierz Dola: ''Rządy Władysława Opolczyka w Księstwie Opolskim.'' [W:] ''Władysław Opolczyk jakiego nie znamy.'' s. .</ref><ref>Kazimierz Jasiński: ''Rodowód Piastów Śląskich.'' Kraków: Avalon, 2007.</ref><ref>[[Jerzy Sperka]]: ''Władysław, książę opolski, wieluński, kujawski, dobrzyński, pan Rusi, palatyn Węgier i namiestnik Polski.'' Kraków: Avalon, 2012"</ref>.
| |
| − | | |
| − | == Władysław księciem opolskim ==
| |
| − | Po śmierci Bolka II w 1356 r. Władysław został władcą niewielkiego księstwa opolskiego poddanego zwierzchnictwu [[Czechy|czeskiemu]], do którego prawa mieli również bracia [[Bolko III opolski|Bolko III]] i [[Henryk opolski|Henryk]]. Osobowość najstarszego syna Bolka II pozwoliła mu jednak na całkowicie zdominowanie młodszych braci i skłonienie ich do nie rozdrabniania skromnego dziedzictwa.
| |
| − | | |
| − | Około 1364 zmarła pierwsza żona Władysława Elżbieta. Nowej książę opolski poszukał sobie na [[Mazowsze|Mazowszu]], żeniąc się z córką [[Siemowit III|Siemowita III]] Eufemią.
| |
| − | | |
| − | == Wielka polityka Władysława Opolczyka u boku Andegawenów ==
| |
| − | Wielką karierę polityczną Opolczyk rozpoczął w połowie lat sześćdziesiątych XIV w. wiążąc swoją fortunę z dworem króla węgierskiego [[Ludwik Węgierski|Ludwika]]. Już w 1364 r. Władysław wziął udział w orszaku węgierskim w słynnym [[Uczta u Wierzynka|zjeździe władców]] w [[Kraków|Krakowie]]. O wiele ważniejszą jednak misję miał Władysław do wypełnienia dwa lata później, kiedy z polecenia Ludwika negocjował warunki ożenku bratanicy [[Andegawenowie|Andegawena]] z [[Wacław IV Luksemburski|Wacławem IV Luksemburgiem]].
| |
| − | | |
| − | Wierna służba Andegawenom zaowocowała bardzo szybko i już na początku 1367 r., w związku ze zmianą polityki Węgier z uwagi na spodziewaną sukcesję w [[Polska|Polsce]], Ludwik zdecydował się mianować Władysława [[Palatyn (tytuł)|palatynem]], co uczyniło księcia opolskiego najważniejszym po królu człowiekiem w państwie. Do kompetencji Władysława należały przede wszystkim szerokie uprawnienia sądownicze, od których odwołać się można było tylko u samego króla. Na pełnionym urzędzie Opolczyk wykazywał duże zaangażowanie i zdolności, zwołując w ciągu pięciu lat rządów trzydzieści cztery ''congregatio generalis'', na których załatwiano sprawy sądowe. Nie bez znaczenia oczywiście były olbrzymie dochody, jakie wpływały do kieszeni opolskiego władcy, jako palatynowi bowiem przysługiwało mu dwie trzecie wnoszonych przez petentów opłat, jak i kar zasądzanych przez sąd.
| |
| − | | |
| − | == Śmierć Kazimierza Wielkiego. Otrzymanie lenn w Polsce ==
| |
| − | W okresie sprawowania urzędu palatyna książę opolski nie zaniedbywał również polityki zagranicznej biorąc udział m.in. w wyprawie do [[Bułgaria|Bułgarii]] w 1368 r. W 1370 r. wobec śmierci [[Kazimierz III Wielki|Kazimierza Wielkiego]] Opolczyk wziął udział w przygotowaniach gruntu pod objęcie tronu polskiego przez Ludwika. Doprowadził również do obalenia testamentu Kazimierza Wielkiego w jego punktach dotyczących Kaźka Słupskiego i nieślubnych synów króla. Dokonania Piastowicza zostały docenione w postaci otrzymanej od władcy węgierskiego jako lenno [[ziemia wieluńska|ziemi wieluńskiej]] oraz zamków [[Bolesławiec (województwo łódzkie)|Bolesławiec]], [[Stara Brzeźnica]], [[Krzepice]], [[Zamek w Olsztynie (województwo śląskie)|Olsztyn]], [[Zamek w Bobolicach|Bobolice]] wraz z przynależnymi im ziemiami stanowiących łącznik pomiędzy Małopolską i niespokojną Wielkopolską, w której istniała opozycja sprzeciwiająca się władzy Ludwika Węgierskiego.
| |
| − | | |
| − | Nowy nabytek i ciągłe zaangażowanie się w sprawy wielkiej polityki skłoniły Władysława do ostatecznego rozwiązania sprawy księstwa opolskiego. W 1370 r. Opolczyk wydzielił jedynemu pozostałemu przy życiu bratu Bolkowi III odziedziczone właśnie po stryju [[Albert strzelecki|Albercie]] księstwo ze stolicą w [[Strzelce Opolskie|Strzelcach Opolskich]], sam zachowując władzę w ziemi opolskiej.
| |
| − | | |
| − | W 1371 r. Władysław stanął na czele wyprawy zbrojnej skierowanej przeciwko [[Luksemburgowie|Luksemburgom]] (doszło do strasznego spustoszenia [[Morawy|Moraw]]), co nie przeszkodziło stanąć mu rok później na czele misji mediacyjnej mającej rozstrzygnąć spór pomiędzy [[Karol IV Luksemburski|Karolem IV]] a Ludwikiem Węgierskim.
| |
| − | | |
| − | == Otrzymanie namiestnictwa ziemi halickiej ==
| |
| − | W październiku 1372 r. niespodziewanie książę opolski został pozbawiony niezwykle dochodowego urzędu palatyna. Wprawdzie Władysław zachował większość posiadanych na Węgrzech z tego tytułu dóbr i zamków, lecz znaczenie polityczne księcia znacznie spadło. Swoistą rekompensatą było uczynienie Opolczyka namiestnikiem z rąk węgierskich na [[Ruś Czerwona|Rusi Halickiej]]. Również na tym nowym stanowisku Piastowicz sprawdził się znakomicie przyczyniając się do rozwoju gospodarczego powierzonych mu terytoriów. Pod szczególną opieką Władysława znalazł się zwłaszcza [[Lwów]], który właśnie w tym okresie ostatecznie prześcignął znaczeniowo pobliski [[Halicz (miasto)|Halicz]]. Jedynymi poważnymi zgrzytami związanymi z jego namiestnictwem był fakt popierania na Rusi kościoła katolickiego, co siłą rzeczy nie mogło się podobać miejscowym [[Bojarzy|bojarom]].
| |
| − | | |
| − | Za radą Władysława doszło zapewne w 1374 r. do wydania przez króla węgierskiego [[przywilej koszycki|przywileju ziemskiego]] dla szlachty w [[Koszyce|Koszycach]], który miał zapewnić następstwo po Ludwiku jego córkom. W tym samym roku wziął udział w wyprawie do Mołdawii. W 1375 roku lokuje miasto [[Jarosław (województwo podkarpackie)|Jarosław]], a rok później [[Lubaczów]].
| |
| − | | |
| − | W lecie 1377 roku wziął udział z królem Ludwikiem i rycerstwem małopolskim i śląskim w wyprawie przeciwko Litwinom, w trakcie której zdobyto [[Bełz]], [[Chełm]], [[Horodło]], [[Grabowiec (powiat zamojski)|Grabowiec]] i [[Sewołoż]].
| |
| − | | |
| − | == Krótkotrwałe rządy Władysława jako wielkorządcy Polski. Uzyskanie od Ludwika Andegaweńskiego dzierżaw kujawskich ==
| |
| − | W 1378 r. ze związku z wydarzeniami, jakie miały miejsce w [[Kraków|Krakowie]] (pogrom Węgrów i wyjazd oburzonej [[Elżbieta Łokietkówna|Elżbiety Łokietkówny]] z kraju) Ludwik zdecydował się odwołać Opolczyka z Rusi i mianować go na opróżnione stanowisko wielkorządcy Polski. Na stanowisku tym Władysław nie wytrwał zbyt długo na skutek oporu szlachty polskiej niezadowolonej z zaangażowania księcia w sprawę zapewnienia dziedzictwa po Ludwiku jego córkom, oraz obarczanie go współwiną za oderwanie od Polski na rzecz Węgier Rusi Halickiej.[[Plik:Władysław Opolczyk seal 1378.PNG|thumb|200px|Pieczęć konna Władysława Opolczyka z [[1378]]]]Jako odszkodowanie za nie zrealizowane ambicje Opolczyk otrzymał od władcy węgierskiego [[ziemia dobrzyńska|ziemię dobrzyńską]], oraz część [[Kujawy|Kujaw]] z [[Bydgoszcz]]ą, [[Inowrocław]]iem i [[Gniewkowo|Gniewkowem]]. Otrzymane w 1379 r. terytoria leżały nad granicą z [[zakon krzyżacki|zakonem krzyżackim]], z którym książę opolski wszedł wkrótce w bliskie kontakty, pozwalając m.in. na ściganie przez rycerzy krzyżackich w granicach swojego władztwa przestępców.
| |
| − | | |
| − | Obejmując księstwa na Kujawach Władysław wdarł się w spór o finanse z [[biskupi płoccy|biskupem płockim]] [[Dobiesław Sówka|Dobiesławem Sówką]], co spowodowało nawet obłożenie księcia klątwą kościelną, uchyloną rok później przez [[Biskupi gnieźnieńscy|arcybiskupa gnieźnieńskiego]]. Jedną z form zadośćuczynienia Władysława była fundacja klasztoru [[Paulini|paulinów]] w 1382 r. w [[Częstochowa|Częstochowie]] na wzgórzu, nazywanym od 1388 r. [[Jasna Góra|Jasną Górą]]. Książę nadał zakonnikom dwie wsie oraz dziesięcinę celną i zbożową. Władca pragnął z klasztoru uczynić centrum religijne księstwa, dlatego w 1384 r. sprowadził z ruskiego [[Bełz]]a cudowny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, który już wtedy cieszył się wielką sławą. Władysław Opolczyk złożył go w klasztorze 31 sierpnia 1384 r<ref>{{Cytuj pismo | autor = Kamil Kozakowski | tytuł = Władysław Opolczyk: śląski książę o wielkich ambicjach | url = https://histmag.org/Wladyslaw-Opolczyk-slaski-ksiaze-o-wielkich-ambicjach-19002 | czasopismo = Histmag.org | data = lipiec 2019 | data dostępu = 06.08.2019}}</ref>.
| |
| − | | |
| − | W 1382 roku otrzymuje od Ludwika Węgierskiego zamek w Ostrzeszowie wraz z okolicami. W 1382 r. w krótkim odstępie czasu zmarli: młodszy brat Władysława książę strzelecki Bolko III pozostawiając czwórkę nieletnich synów, oraz bezpotomnie książę niemodliński [[Henryk I niemodliński|Henryk]]. Zgony te umożliwiły Władysławowi rozszerzenie swoich wpływów na [[Górny Śląsk|Górnym Śląsku]] poprzez objęcie rządów namiestniczych Strzelcach i [[Niemodlin]]ie (dziedziczonym przez bratanków po Bolku III) i bezpośrednich w [[Głogówek|Głogówku]]. Opolczyk zajął się również karierą kościelną swojego najstarszego bratanka [[Jan Kropidło|Jana zwanego Kropidłem]] starając się z powodzeniem, mimo jego młodego wieku, o godność [[biskupi poznańscy|biskupa poznańskiego]].
| |
| − | | |
| − | == Śmierć Ludwika Węgierskiego. Stosunki z Władysławem Jagiełłą ==
| |
| − | [[Plik:Ladislaus Dux Oppoliensis Armorial Gelre.jpg|thumb|200px|Herb Władysława Opolczyka według [[Herbarz Geldrii|Herbarza Geldrii]]]]
| |
| − | Wcześniej, bo 10 września 1382 r. umarł możny protektor opolskiego Piasta Ludwik Węgierski. Podczas nastałego bezkrólewia pomimo wcześniejszego poparcia udzielonego sprawie następstwa córek zmarłego władcy Władysław wystąpił ze swoją własną kandydaturą do korony królewskiej. Wkrótce zdał sobie jednak sprawę, ze swojej niepopularności wśród polskich możnych, wobec czego poparł (w związku z upadkiem projektu małżeństwa [[Jadwiga Andegaweńska|Jadwigi Andegaweńskiej]] z [[Wilhelm Habsburg|Wilhelmem Habsburgiem]]) kandydaturę [[Siemowit IV|Siemowita IV płockiego]].
| |
| − | | |
| − | W 1382 r. książę sprowadził na [[Jasna Góra|Jasną Górę]] pierwszych [[Paulini|paulinów]] i nadał im liczne dobra. Jemu też jest przypisywane sprowadzenie [[Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej|Cudownego Obrazu Matki Boskiej]] z [[Bełz]]a.
| |
| − | | |
| − | Wbrew starszej literaturze obecnie raczej wyklucza się możliwość współpracy Opolczyka z [[Władysław II Jagiełło|Władysławem II Jagiełłą]] w pierwszym okresie jego rządów. Tym bardziej nie do przyjęcia są przypuszczenia, że w 1386 r. książę opolski został ojcem chrzestnym nowego króla Polski, bowiem już na początku roku następnego podczas wyprawy Jadwigi na [[Grody Czerwieńskie|Ruś Czerwoną]] Władysław, będący rzecznikiem interesów węgierskich i nowego króla [[Zygmunt Luksemburski|Zygmunta Luksemburskiego]] (od 1387 r.), wezwał tamtejszą ludność do stawiania oporu przeciw wkraczającym oddziałom polskim. Do ostatecznego zerwania między Opolczykiem a Jagiełłą doszło w 1388 r., kiedy w związku z odebraniem przez króla Polski należącej do dzierżaw Władysława Bydgoszczy doszło do próby zamachu stanu i opanowania zamku na [[Wawel]]u. Pokonany i wzięty do niewoli przez starostę generalnego [[Sędziwój Pałuka|Sędziwoja z Szubina]] Opolczyk został zmuszony do tymczasowej rezygnacji ze swoich zamiarów. Władysław II Jagiełło zablokował też kandydaturę jego krewnego Jana Kropidły na stanowisko arcybiskupa gnieźnieńskiego. Około 1390 roku dochodzi do zbliżenia Opolczyka z Jagiełłą, co spowodowało zajęcie przez Krzyżaków w październiku części dóbr Opolczyka w Ziemi Dobrzyńskiej. Jednocześnie Krzyżacy obiecują zwrócić Opolczykowi zamki, jeśli Opolczyk zwróci im pożyczone pieniądze lub jeśli zerwie porozumienie z Jagiełłą. Z braku środków Opolczyk zastawia swoją koronę książęcą w Toruniu.
| |
| − | | |
| − | == Współpraca z zakonem krzyżackim. Wojna z królem polskim i klęska planów Władysława ==
| |
| − | W maju 1391 roku Władysław zastawił Krzyżakom zamek w Złotorii wraz z pięcioma pobliskimi wsiami za 6632 florenów węgierskich, co umożliwia mu odebranie z zastawu książęcej korony i wyjazd na węgierski dwór Zygmunta Luksemburskiego. Zastawienie zamku w Złotorii doprowadziło do konfliktu z Jagiełłą. Król zdając sobie sprawę z niebezpieczeństwa posiadania przez Opolczyka dzierżaw u granic z Krzyżakami i jego bliskie stosunki z bliskim Krzyżakom Zygmuntem Luksemburskim, wydał rozkaz pozbawienia go lenn na terytorium Polski, w związku z czym w sierpniu 1391 roku [[Krystyn z Ostrowa]] zajął Ziemię gniewkowską, a następnie całą Ziemię dobrzyńską z Dobrzyniem i Rypinem, oprócz zamku w Bobrownikach, który obronił się dzięki odsieczy krzyżackiej. Wojska królewskie w październiku zajęły wszystkie ziemie Opolczyka w ziemi wieluńskiej, sieradzkiej i krakowskiej, z wyjątkiem zamków w Bolesławcu i Ostrzeszowie.
| |
| − | | |
| − | W lipcu 1392 r. Władysław Opolczyk zastawił Krzyżakom za 50 tys. florenów węgierskich swoje prawa do ziemi dobrzyńskiej, co spowodowało dalszą eskalację konfliktu z Jagiełłą, który uznawał, że Opolczyk nie miał
| |
| − | | |
| − | do tego prawa. Opolczyk próbował też zachęcić wielkiego mistrza krzyżackiego [[Konrad von Wallenrode|Konrada von Wallenrode]] do planu [[Rozbiór państwa|rozbioru]] Polski pomiędzy zakon, Węgry i [[Czechy]], jednak wobec nieprzygotowania Krzyżaków do konfliktu plan ten nie został zrealizowany<ref>Małopolska miała być przyłączona do Węgier, Wielkopolska do Czech, Mazowsze przypaść Krzyżakom. [[Karol Szajnocha]], [https://books.google.pl/books?id=WIxDAAAAYAAJ&pg=PA191&dq=kr%C3%B3la+Polskiego+i+zupe%C5%82ny+rozbior+kr%C3%B3lestwa&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwjDjKrHzNbWAhWEHJoKHS-qDQMQ6AEIGTAB#v=onepage&q=kr%C3%B3la%20Polskiego%20i%20zupe%C5%82ny%20rozbior%20kr%C3%B3lestwa ''Jadwiga i Jagiello, 1374-1413, Tom 3''] Lwów
| |
| − | 1856, s. 191n, na podstawie: [[Johannes Voigt]] (1786 - 1863) [http://www.pbc.gda.pl/dlibra/docmetadata?id=31082 ''Geschichte Preussens''], t. 5 (1342 - 1393), Królewiec 1832, s. 618 - 620.</ref>. 3 listopada Opolczyk spotyka się w [[Ujvar]] z Zygmuntem Luksemburczykiem.
| |
| − | | |
| − | W styczniu 1393 roku dochodzi do kolejnej wojny Jagiełły z Opolczykiem, który w wyniku oblężenia przez wojska królewskie traci w marcu zamek w Ostrzeszowie, oraz traci poparcie bratanków: Jana Kropidły, Bolesława IV i Bernarda, którzy podpisują rozejm z Jagiełłą. W lipcu obie strony podpisują rozejm w Nowym Mieście Korczynie. W sierpniu Spytek z Melsztyna i Jan z Tęczyna ruszają na Strzelce Opolskie, co doprowadza do podpisania rozejmu. W lutym 1394 roku oddziały Opolczyka nieskutecznie próbują odbić zamek [[Pławniowice]] na Górnym Śląsku, a w kwietniu obie strony podpisują [[rozejm]].[[Plik:Władysław Opolczyk.PNG|thumb|200px|Władysław Opolczyk, rysunek [[Jan Matejko|Jana Matejki]]]]Ostatnie starcie Jagiełły z Opolczykiem miało miejsce w lipcu 1396 roku, kiedy wojska królewskie pod dowództwem Spytka z Melsztyna podjęły wyprawę na górnośląskie dzierżawy Opolczyka. Wobec zdobycia przez wojska królewskie [[Strzelce Opolskie|Strzelec Opolskich]], Gorzowa Śląskiego, Olesna, Lublińca i Bolesławca oraz pojawienia się armii królewskiej 6 sierpnia pod Opolem bratankowie Władysława (Bolesław IV, Bernard i Jan Kropidło) zdecydowali się zawrzeć pokój, w którym zobowiązali się przypilnować starzejącego się księcia, aby nigdy już nie podejmował żadnych kroków przeciwko królowi Polski. Od tej pory ster rządów w księstwie opolskim praktycznie przejęli młodzi Bolkowicze usuwając Władysława na drugi plan.
| |
| − | | |
| − | W 1397 roku Jagiełło podpisał w Starej Wsi Spiskiej na 16 lat traktat pokojowy z Zygmuntem Luksemburskim, który objął też Opolczyka.
| |
| − | | |
| − | == Śmierć i następstwo ==
| |
| − | Zawiedziony z powodu klęski swoich planów Władysław Opolczyk zmarł w maju 1401 r. w Opolu. Został pochowany pod kaplicą św. Anny w [[Kościół Świętej Trójcy w Opolu|kościele Świętej Trójcy]] przy klasztorze [[Zakon Braci Mniejszych|franciszkanów]] w Opolu.
| |
| − | | |
| − | Władysław miał dwie żony, z których doczekał się wyłącznie córek
| |
| − | | |
| − | Córki:
| |
| − | | |
| − | * nieznana z imienia zakonnica klarysek w Budzie
| |
| − | * Elżbieta, żona margrabiego morawskiego [[Jodok z Moraw|Jodoka]]
| |
| − | * Katarzyna, żona [[książęta głogowsko-żagańscy|księcia żagańskiego]] [[Henryk VIII Wróbel|Henryka VIII Wróbla]]
| |
| − | * Jadwiga, żona [[Wigunt Aleksander|Aleksandra-Wigunta Litewskiego]]
| |
| − | * zmarła młodo Eufemia
| |
| − | | |
| − | [[Plik:Monety opolczyka.jpg|thumb|Monety Władysława Opolczyka jako Namiestnika Rusi (~ [[1389]])]][[Plik:Opolczyk.jpg|thumb|Pieczęć Władysława Opolczyka jako Namiestnika Rusi „Ladislaus Dei Gracia Dux Opoliensis Wieloniensis et Terre Russie Domin et Heres” (~ [[1389]])]]Wobec braku męskich potomków księstwo opolskie zostało przejęte przez bratanków Władysława – [[Bolko IV opolski|Bolka IV]] i [[Bernard niemodliński|Bernarda]]. Wyjątkiem stał się tutaj [[Głogówek]], który otrzymała jako [[oprawa wdowia|oprawę wdowią]] zmarła pomiędzy 1418 a 1424 r. księżna Eufemia.[[Plik:AGAD Wladyslaw, ksiaze opolski, zastawia ziemie dobrzynska zakonowi krzyzackiemu.png|thumb|266px|right|Władysław Opolczyk zastawia ziemię dobrzyńską zakonowi krzyżackiemu, 1392, [[Archiwum Główne Akt Dawnych]]]]
| |
| − | == Wywód rodowodowy ==
| |
| − | {{Tree|ojciec_ojca=[[Bolko I opolski]]|matka_ojca=Agnieszka
| |
| − | |ojciec_matki=[[Bernard świdnicki]]|matka_matki=[[Kunegunda Łokietkówna]]
| |
| − | |ojciec=[[Bolesław II opolski]]|matka=Elżbieta świdnicka|osoba='''Władysław Opolczyk'''}}[[Plik:POL województwo opolskie COA.svg|thumb|120px|Herb Władysława Opolczyka od 1389]]
| |
| − | [[Plik:Władysław Opolczyk seal 1379.PNG|thumb|200px|Pieczęć Władysława Opolczyka z [[1379]]]]
| |
| − | == Fundacje ==
| |
| − | * Klasztor paulinów na [[Jasna Góra|Jasnej Górze]]
| |
| − | * [[Kościół św. Michała w Oleśnie]]
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | {{Przypisy}}
| |
| − | | |
| − | == Bibliografia ==
| |
| − | *{{Wikiźródła|la:Ladislaus dux Opoliensis, super donatione villarum in districtu Premisliensi pro Herbordii militis et validi Fridrusii fratrum dictorum Pawcze, anno dominice MCCCLXXIV incarnationis mense 23 Novembris|Władysław, książę opolski nadaje rycerzom braciom Herbortowi i Frydruszowi zwanym Pawcze 9 wsi w dystrykcie przemyskim, Sanok, 23 listopada 1374}}
| |
| − | {{Otwarty dostęp}} {{Cytuj pismo | autor = Kamil Kozakowski | tytuł = Władysław Opolczyk: śląski książę o wielkich ambicjach | url = https://histmag.org/Wladyslaw-Opolczyk-slaski-ksiaze-o-wielkich-ambicjach-19002 | czasopismo = Histmag.org | data = lipiec 2019 | data dostępu = 06.08.2019}}
| |
| − | * {{Cytuj książkę|autor=[[Kazimierz Lepszy]] (red.) |tytuł=Słownik biograficzny historii powszechnej do XVII stulecia |miejsce=Warszawa |wydawca=Wiedza Powszechna |rok=1968 |isbn=}}
| |
| − | * Jerzy Sperka, ''Władysław książę opolski, wieluński, kujawski, dobrzyński, pan Rusi, palatyn Węgier i namiestnik Polski (1326/1330 – 8 lub 18 maja 1401)'', Wydawnictwo Avalon, Kraków 2012
| |
| − | * Jerzy Sperka, ''Wojny Władysława Jagiełły z księciem opolskim Władysławem (1391-1396)'', PTH O/Cieszyn, Cieszyn 2003
| |
| − | * Stanisław A. Sroka, ''Książę Władysław Opolczyk na Węgrzech'', [w:] red. Anna Pobóg-Lenartowicz, ''Władysław Opolczyk jakiego nie znamy. Próba oceny w sześćsetlecie śmierci'', Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2001
| |
| − | | |
| − | {{Władca
| |
| − | |poprzednik = [[Ludwik Węgierski]]
| |
| − | |grafika = Alex K Halych-Volhynia.svg
| |
| − | |rozmiar = 50px
| |
| − | |funkcja = [[Księstwo halicko-wołyńskie|Wielkorządca Rusi Halicko-Wołyńskiej]]
| |
| − | |lata = 1372–1378
| |
| − | |następca = [[Maria Andegaweńska]]
| |
| − | }}
| |
| − | {{Władcy ziemi dobrzyńskiej}}
| |
| − | {{Władcy Kujaw}}
| |
| − | {{Władcy Śląska (książęta opawscy)}}
| |
| − | {{Władcy Śląska (księstwo legnickie)}}
| |
| − | {{Władcy Śląska (książęta opolscy)}}
| |
| − | {{Władcy Śląska (książęta raciborscy)}}
| |
| − | | |
| − | {{Kontrola autorytatywna}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Książęta bełscy]]
| |
| − | [[Kategoria:Piastowie opolscy]]
| |
| − | [[Kategoria:Ludzie związani z Pszczyną]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Właściciele dóbr złotowskich]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w 1401]]
| |
| − | [[Kategoria:Ludzie związani ze Strzelcami Opolskimi]]
| |
| − | [[Kategoria:Książęta kujawscy]]
| |
| − | [[Kategoria:Książęta dobrzyńscy]]
| |
| − | [[Kategoria:Książęta prudniccy]]
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Importowane]]
| |
| − | [[Kategoria:Szybkie]] | |
