Szécsi I. Miklós: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 10 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1ban]]
+
[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas_Sz%C3%A9csi
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas_Sz%C3%A9csi
Linia 20: Linia 20:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Szécsi Dénes]]
 
|poprzednik        = [[Szécsi Dénes]]
|gl_članak_funkcija = [[Podczaszy królewski]]<br>1342-1346  
+
|gl_članak_funkcija = [[Stolnik królewski]]<br>(1342-1346)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Szécsi Ivánka]]
 
|następca          = [[Szécsi Ivánka]]
Linia 89: Linia 89:
 
|}
 
|}
  
[[Plik:Balogh_nembeli_Széchy.jpg|200px|left]]
+
'''Szécsi I. Miklós''' (pol. ''Mikołaj I Szécsi'', chor. ''Nikola I. Széchy'') (* ok.1320, † czerwiec÷lipiec 1387), węgierski arystokrata z wpływowego rodu [[Szécsi]]. [[ban całej Slawonii]] (''totius Sclauoniae banus'') (1346-1349), [[ban Severin]] (1350-1355), [[ban Dalmacji i Chorwacji]] (1359-1366 i 1374–1380) oraz ponownie [[ban całej Slawonii]] (1366–1368 i 1372–1373), ''[[ispán]]'' komitatów: [[Szepes]], [[Sáros]] i [[Nógrád]]. Z [[I. Lajos|Ludwikiem I]] uczestniczył w [[Nápolyi kaland|wyprawie do Neapolu]], za co król nagrodził go za potwierdzenie posiadania starożytnego zamku Balogh. Ambasador na dworze papieża Urbana w Rzymie (1370). Wybitny rycerz, obrońca Krakowa przed Janem Luksemburskim, ratując Polskę przed okupacją Czechów. [[Sędzia królewski]] (1381-1384), [[palatyn]] (1384-86). Przodek gałęzi rodziny [[Szécsi]] w górnej części Lindawy.
 
 
wybitny rycerz, naczelnik powiatów Szepes, Sáros i Nógrád, który kiedyś wjechał Kraków pod mury króla Jana Czech i uratował Polskę przed szykanami Czechów; podążył za Ludwikiem I w wyprawie do Neapolu, co król nagrodził go za potwierdzenie posiadania starożytnego zamku Balogh, czyniąc go hołdem dla Sörényi, a następnie w 1355 r. dla Chorwacji, Tót i Dalmacji; w następnym roku został jego królestwem, aw 1370 był ambasadorem na dworze papieża Orbana w Rzymie w latach 1384-86. palatyn. Nie wie, kiedy umarł.
 
 
 
 
 
 
 
'''Szécsi I. Miklós''' (pol. ''Mikołaj I Szécsi'', chor. ''Nikola I. Széchy'') (* ok.1320, † czerwiec÷lipiec 1387), węgierski arystokrata z wpływowego rodu [[Szécsi]]. [[Ban całej Slawonii]] (''totius Sclauoniae banus'') (1346-1349), [[Ban Dalmacji i Chorwacji]] (1359-1366 i 1374–1380) oraz ponownie [[Ban całej Slawonii]] (1366–1368 i 1372–1373). Jest przodkiem gałęzi rodziny [[Szécsi]] w górnej części Lindawy.
 
  
 
==Życiorys ==
 
==Życiorys ==
  
Syn Piotra, [[ispán]]a [[Nógrád]] i Sebe Debrői. Miklós poślubił [[Debreceni Margit|Małgorzatę]], córkę [[Debreceni Pál|Pawła]], a wnuczkę [[palatyn]]a [[Debreceni Dózsa|Doży Debreceniego]], z którą miał czterech synów: Jana, [[Szécsi Ferenc|Franciszka]], [[Szécsi II. Miklós|Mikołaja]] i Piotra. Po raz pierwszy pojawił się w dokumentach w roku 1336. W latach 1343–1346 był ''[[ispán]]em'' [[Nógrád]], [[Sáros]] i [[Szepes]]. Miklós był jednym z najważniejszych stronników króla [[I. Lajos|Ludwika I. Andegaweńskiego]], od który otrzymał wiele prerogatyw na terytorium Chorwacji, Dalmacji i Slawonii. Po tym, jak król Ludwik I w 1343 r. ustanowił przywileje dla niższej slawońskiej szlachty i wyzwoleńców, został tam wysłany z zadaniem wykonania decyzji króla jako „''ban całej Slawonii''”<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=59239 Széchy, Nikola - Hrvatska enciklopedija]</ref>. Później w 1345 r. został wysłany do Polski przez króla Ludwika I, gdy Czesi oblegli Kraków. W latach 1346–1349 służył jako ban chorwacki ban. Brał udział w [[Neapolitańska kampania Ludwika Wielkiego|drugiej kampanii neapolitańskiej króla Ludwika]], a także nieudanej kampanii w roku 1352 przeciwko litewskim poganom, gdzie podczas oblegania zamku w [[Halicz]]u  sam został ranny. Po powrocie w 1354 r. został ''[[ispá]]nem'' [[Krassó]] i był nim przez jeden rok. Jako „''ban Dalmacji i Chorwacji” brał czynny udział w wydarzeniach politycznych i wojskowych w Dalmacji, gdzie pogodził szlachtę i ludność miasta Trogir, po zamieszkach w latach 1357–1588.  
+
Syn Piotra, [[ispán]]a [[Nógrád]] i Sebe Debrői. Miklós poślubił [[Debreceni Margit|Małgorzatę]], córkę [[Debreceni Pál|Pawła]], a wnuczkę [[palatyn]]a [[Debreceni Dózsa|Doży Debreceniego]], z którą miał czterech synów: Jana, [[Szécsi Ferenc|Franciszka]], [[Szécsi II. Miklós|Mikołaja]] i Piotra. Po raz pierwszy pojawił się w dokumentach w roku 1336. W latach 1343–1346 był ''[[ispán]]em'' [[Nógrád]], [[Sáros]] i [[Szepes]]. Miklós był jednym z najważniejszych stronników króla [[I. Lajos|Ludwika I. Andegaweńskiego]], od który otrzymał wiele prerogatyw na terytorium Chorwacji, Dalmacji i Slawonii. Po tym, jak król Ludwik I w 1343 r. ustanowił przywileje dla niższej slawońskiej szlachty i wyzwoleńców, został tam wysłany z zadaniem wykonania decyzji króla jako „''ban całej Slawonii''”<ref name="HE">[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=59239 Széchy, Nikola - Hrvatska enciklopedija]</ref>. Później w 1345 r. został wysłany do Polski przez króla Ludwika I, gdy Czesi oblegli Kraków. W latach 1346–1349 służył jako ban chorwacki ban. Brał udział w [[Neapolitańska kampania Ludwika Wielkiego|drugiej kampanii neapolitańskiej króla Ludwika]], a także nieudanej kampanii w roku 1352 przeciwko litewskim poganom, gdzie podczas oblegania zamku w [[Halicz]]u  sam został ranny. Po powrocie w 1354 r. został ''[[ispán]]nem'' [[Krassó]] i był nim przez jeden rok. Jako „''ban Dalmacji i Chorwacji” brał czynny udział w wydarzeniach politycznych i wojskowych w Dalmacji, gdzie pogodził szlachtę i ludność miasta Trogir, po zamieszkach w latach 1357–1588.  
  
W ostatnich latach panowania król Ludwik rządził żelazną ręką. W 1370 r. Miklós podążył za królem do Rzymu. Później, w latach 1377–1380, został mianowany banem Dalmacji i Chorwacji. W 1378 r. uczestniczył w wojnie między królem Ludwikiem a Wenecjanami, podczas której wraz z flotą z Genui uczestniczył w bitwie morskiej i zwycięstwie nad Wenecjanami pod Trogirem<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=59239 Széchy, Nikola - Hrvatska enciklopedija]</ref>. W latach 1381–1382 był [[ispán]]em komitatów [[Vas]] i [[Pozsony]]. Trzykrotnie był [[sędzia|sędzią królewskim]] i za panowania córki Ludwika, [[I. Mária|Marii]] zakończył karierę jako [[palatyn]].
+
W ostatnich latach panowania król Ludwik rządził żelazną ręką. W 1370 r. Miklós podążył za królem do Rzymu. Później, w latach 1377–1380, został mianowany banem Dalmacji i Chorwacji. W 1378 r. uczestniczył w wojnie między królem Ludwikiem a Wenecjanami, podczas której wraz z flotą z Genui uczestniczył w bitwie morskiej i zwycięstwie nad Wenecjanami pod Trogirem<ref name="HE"/>. W latach 1381–1382 był ''[[ispán]]em'' komitatów [[Vas]] i [[Pozsony]]. Trzykrotnie był [[sędzia|sędzią królewskim]] i za panowania córki Ludwika, [[I. Mária|Marii]] zakończył karierę jako [[palatyn]].
  
 
Po śmierci Ludwika poparł [[Zygmunt|Zygmunta Luksemburskiego]] i został szefem rady zarządzającej krajem. Za swoje usługi Zygmunt podarował mu Górną Lindę z jej majątkiem, tworząc w ten sposób rodzinę Szécs z Górnej Lindy. Po jego śmierci synowie otrzymali również opactwo Saint-Gothard.
 
Po śmierci Ludwika poparł [[Zygmunt|Zygmunta Luksemburskiego]] i został szefem rady zarządzającej krajem. Za swoje usługi Zygmunt podarował mu Górną Lindę z jej majątkiem, tworząc w ten sposób rodzinę Szécs z Górnej Lindy. Po jego śmierci synowie otrzymali również opactwo Saint-Gothard.
Linia 111: Linia 105:
  
 
== Referencje ==
 
== Referencje ==
* Markó László: ''A Magyar Állam Főméltóságai Szent Istvántól napjainkig'', Bp., Magyar Könyvklub, [[1999]]. ISBN 963-547-085-1.
+
* Markó László: ''A Magyar Állam Főméltóságai Szent Istvántól napjainkig'', Bp., Magyar Könyvklub, 1999. ISBN 963-547-085-1.
  
 
|
 
|
Linia 117: Linia 111:
 
  |urzędnik          = Szécsi I. Miklós (węg.)<br>Mikołaj I Szécsi (pol.)<br>Nikola I. Széchy (chor.)
 
  |urzędnik          = Szécsi I. Miklós (węg.)<br>Mikołaj I Szécsi (pol.)<br>Nikola I. Széchy (chor.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
  |tytulatura        = [[Podczaszy królewski]]<br>[[Ban całej Slawonii]]<br>[[Ban Severin]]<br>[[Sędzia królewski]]<br>[[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br>[[Palatyn Królestwa Węgier]]
+
  |tytulatura        = [[Stolnik królewski]]<br>[[Ban całej Slawonii]]<br>[[Ban Severin]]<br>[[Sędzia królewski]]<br>[[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br>[[Palatyn Królestwa Węgier]]
 
  |grafika          = Szécsi Miklós seal.jpg
 
  |grafika          = Szécsi Miklós seal.jpg
 
  |opis grafiki      = Pieczęć sędziego Miklósa I Szécsiego
 
  |opis grafiki      = Pieczęć sędziego Miklósa I Szécsiego
Linia 126: Linia 120:
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
  
  |1. tytuł          = [[Podczaszy królewski]]
+
  |1. tytuł          = [[Stolnik królewski]]
 
  |1. od            = 1342
 
  |1. od            = 1342
 
  |1. do            = 1346
 
  |1. do            = 1346
Linia 186: Linia 180:
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
  |1. dzieci        = [[Szécsi II. Miklós|II. Miklós]]<br />[[Szécsi Frank|Frank]]
+
  |1. dzieci        = [[Szécsi II. Miklós|II. Miklós]]<br />[[Szécsi Frank|Frank]]<br>córka <small>(żona bana [[Bánffy I. János]]a)</small>
 
  |dokonania        =
 
  |dokonania        =
 
  |odznaczenia      =  
 
  |odznaczenia      =  
Linia 193: Linia 187:
 
  |wikicytaty        =  
 
  |wikicytaty        =  
 
}}
 
}}
|}  
+
|}
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
Linia 206: Linia 200:
 
[[Kategoria:Banowie Severin]]
 
[[Kategoria:Banowie Severin]]
 
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
[[Kategoria:Podczaszy królewscy]]
+
[[Kategoria:Stolnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]

Aktualna wersja na dzień 16:44, 7 mar 2021

Szécsi I. Miklós (pol. Mikołaj I Szécsi, chor. Nikola I. Széchy) (* ok.1320, † czerwiec÷lipiec 1387), węgierski arystokrata z wpływowego rodu Szécsi. ban całej Slawonii (totius Sclauoniae banus) (1346-1349), ban Severin (1350-1355), ban Dalmacji i Chorwacji (1359-1366 i 1374–1380) oraz ponownie ban całej Slawonii (1366–1368 i 1372–1373), ispán komitatów: Szepes, Sáros i Nógrád. Z Ludwikiem I uczestniczył w wyprawie do Neapolu, za co król nagrodził go za potwierdzenie posiadania starożytnego zamku Balogh. Ambasador na dworze papieża Urbana w Rzymie (1370). Wybitny rycerz, obrońca Krakowa przed Janem Luksemburskim, ratując Polskę przed okupacją Czechów. Sędzia królewski (1381-1384), palatyn (1384-86). Przodek gałęzi rodziny Szécsi w górnej części Lindawy.

Życiorys

Syn Piotra, ispána Nógrád i Sebe Debrői. Miklós poślubił Małgorzatę, córkę Pawła, a wnuczkę palatyna Doży Debreceniego, z którą miał czterech synów: Jana, Franciszka, Mikołaja i Piotra. Po raz pierwszy pojawił się w dokumentach w roku 1336. W latach 1343–1346 był ispánem Nógrád, Sáros i Szepes. Miklós był jednym z najważniejszych stronników króla Ludwika I. Andegaweńskiego, od który otrzymał wiele prerogatyw na terytorium Chorwacji, Dalmacji i Slawonii. Po tym, jak król Ludwik I w 1343 r. ustanowił przywileje dla niższej slawońskiej szlachty i wyzwoleńców, został tam wysłany z zadaniem wykonania decyzji króla jako „ban całej Slawonii[1]. Później w 1345 r. został wysłany do Polski przez króla Ludwika I, gdy Czesi oblegli Kraków. W latach 1346–1349 służył jako ban chorwacki ban. Brał udział w drugiej kampanii neapolitańskiej króla Ludwika, a także nieudanej kampanii w roku 1352 przeciwko litewskim poganom, gdzie podczas oblegania zamku w Haliczu sam został ranny. Po powrocie w 1354 r. został ispánnem Krassó i był nim przez jeden rok. Jako „ban Dalmacji i Chorwacji” brał czynny udział w wydarzeniach politycznych i wojskowych w Dalmacji, gdzie pogodził szlachtę i ludność miasta Trogir, po zamieszkach w latach 1357–1588.

W ostatnich latach panowania król Ludwik rządził żelazną ręką. W 1370 r. Miklós podążył za królem do Rzymu. Później, w latach 1377–1380, został mianowany banem Dalmacji i Chorwacji. W 1378 r. uczestniczył w wojnie między królem Ludwikiem a Wenecjanami, podczas której wraz z flotą z Genui uczestniczył w bitwie morskiej i zwycięstwie nad Wenecjanami pod Trogirem[1]. W latach 1381–1382 był ispánem komitatów Vas i Pozsony. Trzykrotnie był sędzią królewskim i za panowania córki Ludwika, Marii zakończył karierę jako palatyn.

Po śmierci Ludwika poparł Zygmunta Luksemburskiego i został szefem rady zarządzającej krajem. Za swoje usługi Zygmunt podarował mu Górną Lindę z jej majątkiem, tworząc w ten sposób rodzinę Szécs z Górnej Lindy. Po jego śmierci synowie otrzymali również opactwo Saint-Gothard.

Źródła

  • Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 963-8312-44-0.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon str. 253. [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., 2006, Budapest; ISBN 963-547-085-1.

Referencje

  • Markó László: A Magyar Állam Főméltóságai Szent Istvántól napjainkig, Bp., Magyar Könyvklub, 1999. ISBN 963-547-085-1.

Szécsi I. Miklós (węg.)
Mikołaj I Szécsi (pol.)
Nikola I. Széchy (chor.)

Stolnik królewski
Ban całej Slawonii
Ban Severin
Sędzia królewski
Ban Dalmacji i Chorwacji
Palatyn Królestwa Węgier
Pieczęć sędziego Miklósa I Szécsiego
Pieczęć sędziego Miklósa I Szécsiego
Herb rodu
Herb rodu
Stolnik królewski
Okres od 1342
do 1346
Poprzednik Szécsi Dénes
Następca Szécsi Ivánka
Ban całej Slawonii
Okres od (1) 1346, (2) 1366
do (1) 1349, (2) 1368
Poprzednik 1. Lendvai Miklós
2. Kanizsai I. István
Następca 1. Ugali Pál István
2. Petar Cudar
Ban Severin
Okres od 1350
do 1355
Poprzednik Losonci I. István
Następca Lackfi Dénes
Sędzia królewski
Okres od : (1) 1355, (2) 1369, (3) 1381
do : (1) 1359, (2) 1372, (3) 1384
Poprzednik 1. Drugeth Miklós
2. Bebek István
3. Szepesi Jakab
Następca 1. Csák Miklós
2. Szepesi Jakab
3. Szentgyörgyi Tamás
Ban Dalmacji i Chorwacji
Okres od : (1) 1359, (2) 1374
do : (1) 1366, (2) 1380
Poprzednik 1. Csúz János
2. Lackfi Imre
Następca 1. Szécsényi Kónya
2. Bebek Imre
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od wrzesień 1385
do październik 1386
Poprzednik Garai I. Miklós
Następca Lackfi V. István
Dane biograficzne
Ród Szécsi
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1320
Śmierć czerwiec lub lipiec 1387
Ojciec Péter
Matka Debrői Sebe
Żona Debreceni Margit
Dzieci II. Miklós
Frank
córka (żona bana Bánffy I. Jánosa)

Przypisy