Speyeri szerződés: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
Linia 17: Linia 17:
 
[[Image:Partium1570.PNG|thumb|left|300px|Posiadłości Jana Zygmunta w 1570]]
 
[[Image:Partium1570.PNG|thumb|left|300px|Posiadłości Jana Zygmunta w 1570]]
  
−
'''Speyeri szerződés''' (pol. ''Traktat w Spirze''), podpisany na sejmie w Spirze w 1570 r., był porozumieniem pokojowym między dwoma Królestwami Węgier: [[Królestwo Węgier (1526–1867)|Węgrami Królewskimi]] pod wodzą [[Maksymilian II|Maksymiliana II]] i [[Wschodnie Królestwo Węgier|Królestwem Węgier Wschodnich]], rządzonym przez [[Jan Zygmunt Zápolya|Jana Zygmunta Zápolya]].
+
'''Speyeri szerződés''' (pol. ''Traktat w Spirze'', niem. ''Vertrag von Speyer''), podpisany na sejmie w Spirze w 1570 r., był porozumieniem pokojowym między dwoma Królestwami Węgier: [[Królestwo Węgier (1526–1867)|Węgrami Królewskimi]] pod wodzą [[Maksymilian II|Maksymiliana II]] i [[Wschodnie Królestwo Węgier|Królestwem Węgier Wschodnich]], rządzonym przez [[Jan Zygmunt Zápolya|Jana Zygmunta Zápolya]].
  
 
== Transylwania przed traktatem w Spirze ==
 
== Transylwania przed traktatem w Spirze ==
Linia 35: Linia 35:
  
 
|
 
|
 +
{{Infobox treaty
 +
| name                    = Speyeri szerződés (węg.)<br><small>Traktat w Spirze (pol.)<br>Vertrag von Speyer (niem.)</small>
 +
| long_name              =
 +
| grafika =
 +
| opis grafiki =
 +
| image                  = <!-- Example.png -->
 +
| image_size              = <!-- 200px -->
 +
| alt                    = <!-- alt-text here for accessibility; see [[MOS:ACCESS]] -->
 +
| caption                = <!-- Example caption for either image style -->
 +
| powód =
 +
| type                    =
 +
| context                =
 +
| date_drafted            =
 +
| date_signed            = 1570
 +
| location_signed        =[[Spira]]
 +
| date_sealed            =
 +
| date_effective          =
 +
| date_expiration  =
 +
| condition_effective    = Jan Zygmunt zrezygnował z tytułu króla Węgier, jednak Maksymilian II uznał władzę Jana Zygmunta jako „księcia Siedmiogrodu”, a w zamian Jan Zygmunt przyjął Maksymiliana II na króla Węgier ze zwierzchnictwem nad swoim księstwem
 +
| mediators              = <!-- format this as a bullet list -->
 +
| negotiators            = <!-- format this as a bullet list -->
 +
| original_signatories    =
 +
| signatories            = [[Szapolyai János Zsigmond]]<br>[[Maksymilian II]]
 +
| parties                = [[File:Zapolyia_siedmiogrodzki2.png|32px]] [[Królestwo Wegier]]<br>[[File:Greater_Coat_of_Arms_of_Maximilian_II,_Holy_Roman_Emperor.svg|32px]] [[Święte Cesarstwo Rzymskie]]<hr />
 +
| ratifiers              =
 +
| depositor =
 +
| language  =
 +
| languages =
 +
| footnotes              =
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Traktaty Andegawenów}}
 
{{Traktaty Andegawenów}}
 
|}
 
|}

Aktualna wersja na dzień 16:20, 23 lut 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Partium1570.PNG
Posiadłości Jana Zygmunta w 1570

Speyeri szerződés (pol. Traktat w Spirze, niem. Vertrag von Speyer), podpisany na sejmie w Spirze w 1570 r., był porozumieniem pokojowym między dwoma Królestwami Węgier: Węgrami Królewskimi pod wodzą Maksymiliana II i Królestwem Węgier Wschodnich, rządzonym przez Jana Zygmunta Zápolya.

Transylwania przed traktatem w Spirze

W przeciwieństwie do autonomicznego Królestwa Chorwacji, średniowieczna Siedmiogród nie była odrębną ziemią Świętej Korony Węgier, była po prostu odrębną administracyjnie[1] i integralną częścią[2][3] średniowiecznego Królestwa Węgier.

Status Transylwanii po traktacie

Jan Zygmunt zrezygnował z tytułu króla Węgier, jednak Maksymilian II uznał władzę Jana Zygmunta jako „księcia Siedmiogrodu”, a w zamian Jan Zygmunt przyjął Maksymiliana II na króla Węgier ze zwierzchnictwem nad swoim księstwem.[4]

Jan Zygmunt został princeps Transsylvaniae et partium regni Hungariae dominus − księciem Siedmiogrodu i części Królestwa Węgier.[5] Zgodnie z traktatem Księstwo Siedmiogrodu nadal było częścią Królestwa Węgier w rozumieniu prawa publicznego[6].

Traktat ten, podobnie jak wcześniejszy układ w Wielkim Waradynie, zatwierdził zasadę zjednoczonych Węgier. Partium i Siedmiogród zostały powierzone Janowi Zygmuntowi Zápolya, jako wasalowi Maksymiliana. Jak wspomniano powyżej, Zápolyowie mieli już Partium, ale teraz Habsburgowie uznali ich panowanie. W pewnym sensie Jan Zygmunt zamienił swój królewski tytuł na terytorium.

Przypisy

  1. ↑ Carlile Aylmer Macartney (2008). Hungary: From Ninth Century Origins to the 1956 Uprising. Transaction Publishers. str. 23. ISBN 9780202366654. Zarchiwizowane z oryginału 2020-05-14.
  2. ↑ Felicia Rosu (2017). Elective Monarchy in Transylvania and Poland-Lithuania, 1569-1587. Oxford University Press. str. 24. ISBN 9780192506436. Zarchiwizowane z oryginału 2020-05-14.
  3. ↑ Rogers Brubaker; Margit Feischmidt; Jon Fox; Liana Grancea (2018). Nationalist Politics and Everyday Ethnicity in a Transylvanian Town. Princeton University Press. str. 57. ISBN 9780880334792. Zarchiwizowano z oryginału 2020-05-14.
  4. ↑ Andrew Pettegree, The Reformation World, Routledge, 2000, str. 192.
  5. ↑ István Keul, Early modern religious communities in East-Central Europe: ethnic diversity, denominational plurality, and corporative politics in the principality of Transylvania (1526–1691), BRILL, 2009, str. 61
  6. ↑ Anthony Endrey, The Holy Crown of Hungary, Hungarian Institute, 1978, str. 70

Speyeri szerződés (węg.)
Traktat w Spirze (pol.)
Vertrag von Speyer (niem.)

Data 1570
Miejsce Spira
Warunki Jan Zygmunt zrezygnował z tytułu króla Węgier, jednak Maksymilian II uznał władzę Jana Zygmunta jako „księcia Siedmiogrodu”, a w zamian Jan Zygmunt przyjął Maksymiliana II na króla Węgier ze zwierzchnictwem nad swoim księstwem
Podpisujący Szapolyai János Zsigmond
Maksymilian II
Strony 32px Królestwo Wegier
32px Święte Cesarstwo Rzymskie
Traktaty:
15px 15px 15px 15px 15px Dynastii Andegawenów
15px 15px 15px 13px 13px 15px Królów elekcyjnych

Treaty of Bruck (1328)  ♦  Treaty of Enns (1336)  ♦  Hungarian–Lithuanian Treaty (1351)  ♦  Hungarian–Neapolitan Treaty (1352)  ♦  Traktat z Zadaru (1358)  ♦  Treaty of Brunn (1364)  ♦  Treaty of Torino (1381)  ♦  Treaty of Iglo (1397)  ♦  Treaty of Lubowla (1412)  ♦  Truce of Eger (1437)  ♦  Pokój w Szeged (1444)  ♦  Truce of Radkersburg (1447)  ♦  Hunyadi–Frederick pact (1450)  ♦  Traktat pokojowy z Wiener Neustadt (1463)  ♦  Treaty of Ófalu (1474)  ♦  Treaty of Korneoburg-Gmunden (1477)  ♦  Treaty of Brno (1478)  ♦  Treaty of Piotrków (1479)  ♦  Pokój w Ołomuńcu (1479)  ♦  Pozsonyi béke (1491)  ♦  I Kongers Wiedeński (1515)  ♦  Układ w Wielkim Waradynie (1538)  ♦  Traktat w Spirze (1570)

Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Speyeri_szerződés&oldid=50818”