Erdélyi-középhegység: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - " képaláírás" na " plikaláírás")
 
(Nie pokazano 15 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2gw]]
+
[[Kategoria:0]]
−
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
−
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
 
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Erd%C3%A9lyi-k%C3%B6z%C3%A9phegys%C3%A9g
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Erd%C3%A9lyi-k%C3%B6z%C3%A9phegys%C3%A9g
−
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Erd%C3%A9lyi-k%C3%B6z%C3%A9phegys%C3%A9g&action=history
+
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Erd%C3%A9lyi-k%C3%B6z%C3%A9phegys%C3%A9g&action=history
−
|nota    = słowacki
+
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
  
Linia 16: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
 +
{{Képrészlet
 +
|Image  = Romania location map Topographic.png
 +
|bSize  = 1024
 +
|cWidth  = 250
 +
|cHeight = 200
 +
|oTop    = 185
 +
|oLeft  = 155
 +
|Location = right
 +
|Description = Mapa topograficzna<br>Erdélyi-középhegység
 +
}}
 +
 +
'''Erdélyi-középhegység''' vagy '''Erdélyi-szigethegység''' (pol. ''Siedmiogrodzkie Góry Środkowe'' lub ''Siedmiogrodzkie Góry Wyspowe'', rum. ''Munții Apuseni'' lub „Góry Zachodnie”) znajdują się we wschodniej części [[Kárpát-medence]] (''Kotliny Karpackiej''), jako północna grupa pasm górskich zwanych [[Nyugati-Kárpátok]] (''Karpatami Zachodnimi''). Siedmiogrodzkie Góry Środkowe wraz z [[Keleti-Kárpátok]] (''Karpatami Wschodnimi'') i [[Déli-Kárpátok]] (''Południowymi'') otaczają [[Erdélyi-medence]] (''Kotlinę Siedmiogrodzką'').
 +
 +
== Lokalizacja ==
 +
 +
ich granice to:
 +
* na północy wzgórza [[Szamoshát]] i [[Szilágyság]],
 +
* na zachodzie [[Alföld]] (''Wielka Równina''0,
 +
* na południu i południowym wschodzie dolina [[Maros]] oraz
 +
* na wschodzie [[Erdélyi-medence]] (''Kotlina Siedmiogrodzka'').
 +
 +
Środkowe góry [[Siedmiogrod]]u mają powierzchnię 20 000 km² i średnicę 140–160 km. Trzy szczyty górskie osiągają wysokość 1800 m npm: [[Nagy-Bihar]] (1847 m), [[Öreghavas]] (1825 m), [[Vlegyásza-hegység|Vlegyásza]] (1836 m).
 +
 +
Góry można podzielić geologicznie na dwie części: część południowa zbudowana jest z łupków krystalicznych, a część północna z wapienia. [[Pádis-fennsík|Płaskowyż Padis]] znajduje się w południowej części gór.
 +
 +
== Części ==
 +
Części Środkowych Gór Siedmiogrodu:
 +
* [[Szilágysági-dombvidék]] (rum. ''Dealurile Silvaniei'') (obejmuje [[Szilágysági-Bükk]] góry i [[Kővár-hegység]])
 +
Dwie niskie góry na północ od doliny Sebes-Körös:
 +
* [[Réz-hegység]] (rum. ''Munții Plopișului'', ''Muntele Ses'')
 +
* [[Meszes-hegység]] (rum. ''Munții Meseș'')
 +
Centralne pasmo górskie w paśmie górskim:
 +
* [[Bihar-hegység]] (rum. ''Munții Bihor'')
 +
* [[Vlegyásza-hegység|Vigyázó-hegység]] lub [[Vlegyásza-hegység|Kalota-havas]] (rum. ''Masivul Vlădeasa'')
 +
* [[Gyalui-havasok]] ''(Munții Gilăului)''
 +
* [[Öreghavas]] ''(Muntele Mare)''
 +
 +
Zachodnie góry pasma górskiego:
 +
* [[Király-erdő]] (rum. ''Munții Pădurea Craiului'')
 +
* [[Béli-hegység]] (rum. ''Munții Codru-Moma'')
 +
* [[Zarándi-hegység]] (rum. ''Munții Zărand'')
 +
 +
Południowe góry pasma górskiego:
 +
* [[Erdélyi-érchegység]] (rum. ''Munții Metaliferi'')
 +
* [[Torockói-hegység]] (rum. ''Munții Trascău'')
 +
 +
== Rzeki ==
 +
 +
Z Siedmiogrodu wypływa kilka ważnych rzek:
 +
*[[Kraszna (folyó)|Kraszna]]
 +
*[[Berettyó]]
 +
*[[Sebes-Körös]]
 +
*[[Fekete-Körös]]
 +
*[[Fehér-Körös]]
 +
*[[Kis-Szamos]]
 +
*[[Aranyos]]
 +
 +
==Literatura==
 +
 +
* Csűrös István: ''A Nyugati-szigethegység élővilágáról'' (Tudományos és Enciklopédiai Könyvkiadó, Bukarest, 1981)
 +
 +
== Więcej informacji ==
 +
 +
* [http://erdelyiszigethegyseg.lap.hu Erdélyi-szigethegység.lap.hu] – Linkgyűjtemény
 +
* [http://bihar.lap.hu Bihar.lap.hu] – Linkgyűjtemény
 +
* [http://www.padisinfo.hu Az Erdélyi-szigethegység virtuális kapuja]
 +
 +
|
 +
{{Region infobox
 +
|nazwa=Erdélyi-középhegység (węg.)<br>Erdélyi-szigethegység (węg.)<br><small>Siedmiogrodzkie Góry Środkowe (pol.)<br>Siedmiogrodzkie Góry Wyspowe (pol.)<br>Munții Apuseni (rum.)
 +
|obrazek=Arieseni_27.jpg
 +
|opis_obrazka =
 +
|mapa = Muntii_Apuseni1.jpg
 +
|opis_mapy =
 +
|megaregion=
 +
|prowincja=
 +
|podprowincja=
 +
|makroregion=
 +
|mezoregion=
 +
|mikroregion=
 +
|jednostki='''[[Rumunia]]''':<br />– [[okręg Arad]]<br />– [[okręg Bihor]]<br />– [[Okręg Alba]]<br />– [[Okręg Hunedoara]]<br />– [[Okręg Cluj]]<br />– [[Okręg Sălaj]]
 +
}}
 
{{Hegy infobox
 
{{Hegy infobox
 
  | név = Erdélyi-szigethegység
 
  | név = Erdélyi-szigethegység
−
  | kép = Arieseni 27.jpg
+
  | kép =  
−
  | képméret =  
+
  | plikméret =  
−
  | képaláírás = A [[Bihar-hegység]] az [[Aranyos]] völgyéből
+
  | plikaláírás = A [[Bihar-hegység]] az [[Aranyos]] völgyéből
 
  | magasság =  
 
  | magasság =  
−
  | hely = [[Arad megye|Arad]], [[Bihar megye|Bihar]], [[Fehér megye|Fehér]], [[Hunyad megye|Hunyad]], [[Kolozs megye|Kolozs]] és [[Szilágy megye]], [[Románia]]
+
  | hely = [[Arad megye]]<br>[[Bihar megye]]<br>[[Fehér megye]]<br>[[Hunyad megye]]<br>[[Kolozs megye]]<br>[[Szilágy megye]]<br>[[Románia]]
 
  | hegység = [[Nyugati-Kárpátok]]
 
  | hegység = [[Nyugati-Kárpátok]]
 
  | relatív magasság =  
 
  | relatív magasság =  
Linia 45: Linia 126:
 
{{Infobox vrch
 
{{Infobox vrch
 
  | názov            = Lokalizacja
 
  | názov            = Lokalizacja
−
| obrázok          =
+
  | zemepisná šírka  = 46.35
−
| popis            =
+
  | zemepisná dĺžka  = 23
−
| štát              =
 
−
| štát1            =
 
−
| región            =
 
−
| región1          =
 
−
| okres            =
 
−
| okres1            =
 
−
| okres2            =
 
−
| obec              =
 
−
| obec1            =
 
−
| obec2            =
 
−
| pohorie          =
 
−
| podcelok          =
 
−
| povodie          =
 
−
| povodie1          =
 
−
| nadmorská výška  =
 
−
| význačnosť        =
 
−
  | zemepisná šírka  = 46.44055
 
−
  | zemepisná dĺžka  = 22.6894
 
−
| hornina          =
 
−
| orogenéza        =
 
−
| najľahší výstup  =
 
−
| prvovýstup        =
 
−
| dátum prvovýstupu =
 
−
| mapa              =
 
−
| popis mapy        =
 
 
  | lokátor          = Románia-reliéf
 
  | lokátor          = Románia-reliéf
 
  | commons          =  
 
  | commons          =  
Linia 79: Linia 135:
 
  | lokátor1          =  
 
  | lokátor1          =  
 
}}
 
}}
 +
|}
  
−
Az '''Erdélyi-középhegység''' vagy '''Erdélyi-szigethegység''' ([[román nyelv|románul]] ''Munții Apuseni'', vagyis „Nyugati-hegység”) a [[Kárpát-medence]] keleti részén terül el, a [[Nyugati-Kárpátok]]nak nevezett hegységegyüttes északi csoportjaként. Az Erdélyi-középhegység a [[Keleti-Kárpátok|Keleti-]] és a [[Déli-Kárpátok]]kal együtt az [[Erdélyi-medence|Erdélyi-medencét]] veszi körbe.
+
{{SORTUJ:Góry, Erdélyi-közép}}
−
 
 
−
Határai északon a [[Szamoshát]] és a [[Szilágyság]] dombvidéke, nyugaton az [[Alföld]], délen és délkeleten a [[Maros]] völgye, keleten pedig az [[Erdélyi-medence]]. Az Erdélyi-középhegység területe 20 000&nbsp;km², átmérője 140–160&nbsp;km. Három hegycsúcsa éri el az 1800 m magasságot: [[Nagy-Bihar]] (1847 m), [[Öreghavas]] (1825 m), [[Vlegyásza-hegység|Vlegyásza]] (1836 m).
 
−
 
 
−
A hegységet [[geológia]]ilag két részre lehet osztani: a déli rész [[kristályos pala|kristályos palából]], míg az északi rész [[Mészkő (kőzet)|mészkőből]] áll. A hegység déli felében terül el a [[Pádis-fennsík]].
 
−
 
 
−
== Részei ==
 
−
Az Erdélyi-középhegység részei:
 
−
* [[Szilágysági-dombvidék]] ''(Dealurile Silvaniei)'' (ide tartozik a [[Szilágysági-Bükk]] hegység és a [[Kővár-hegység]])
 
−
A Sebes-Körös völgyétől északra két alacsony hegység:
 
−
* [[Réz-hegység]] (''Munții Plopișului'', ''Muntele Ses'')
 
−
* [[Meszes-hegység]] ''( Munții Meseș)''
 
−
A hegycsoport központi hegytömbje:
 
−
* [[Bihar-hegység]] ''(Munții Bihor)''
 
−
* [[Vlegyásza-hegység|Vigyázó-hegység]] vagy [[Vlegyásza-hegység|Kalota-havas]] ''(Masivul Vlădeasa)''
 
−
* [[Gyalui-havasok]] ''(Munții Gilăului)''
 
−
* [[Öreghavas]] ''(Muntele Mare)''
 
−
 
 
−
A hegycsoport nyugati hegységei:
 
−
* [[Király-erdő hegység|Király-erdő]] ''(Munții Pădurea Craiului)''
 
−
* [[Béli-hegység]] ''(Munții Codru-Moma)''
 
−
* [[Zarándi-hegység]] ''(Munții Zărand)''
 
−
 
 
−
A hegycsoport déli hegységei:
 
−
* [[Erdélyi-érchegység]] ''(Munții Metaliferi)''
 
−
* [[Torockói-hegység]] ''(Munții Trascău)''
 
−
 
 
−
== Folyók ==
 
−
{{Képrészlet
 
−
|Image  = Romania_location_map_Topographic.png
 
−
|bSize  = 1024
 
−
|cWidth  = 250
 
−
|cHeight = 200
 
−
|oTop    = 185
 
−
|oLeft  = 155
 
−
|Location = right
 
−
|Description = Az Erdélyi-szigethegység domborzati térképe
 
−
}}
 
−
Az Erdélyi-középhegységből több fontos [[folyó]] ered:
 
−
*[[Kraszna (folyó)|Kraszna]]
 
−
*[[Berettyó]]
 
−
*[[Sebes-Körös]]
 
−
*[[Fekete-Körös]]
 
−
*[[Fehér-Körös]]
 
−
*[[Kis-Szamos]]
 
−
*[[Aranyos]]
 
−
 
 
−
==Irodalom==
 
−
* Csűrös István: ''A Nyugati-szigethegység élővilágáról'' (Tudományos és Enciklopédiai Könyvkiadó, Bukarest, 1981)
 
−
 
 
−
==További információk==
 
−
* [http://erdelyiszigethegyseg.lap.hu Erdélyi-szigethegység.lap.hu] – Linkgyűjtemény
 
−
* [http://bihar.lap.hu Bihar.lap.hu] – Linkgyűjtemény
 
−
* [http://www.padisinfo.hu Az Erdélyi-szigethegység virtuális kapuja]
 
−
 
 
−
{{Nyugati-Kárpátok}}
 
−
{{Nemzetközi katalógusok}}
 
−
{{portál|Erdély|-}}
 
  
−
{{DEFAULTSORT:Erdelyiko~zephegyseg}}
+
[[Kategoria:Karpaty]]
−
[[Kategória:Nyugati-Kárpátok]]
+
[[Kategoria:Karpaty Zachodnie]]
−
[[Kategória:Erdély hegyei, hegységei]]
+
[[Kategoria:Nyugati-Kárpátok]]
−
[[Kategória:Románia hegyei, hegységei| ]]
+
[[Kategoria:Geografia]]
 +
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 +
[[Kategoria:Góry Zachodniorumuńskie]]

Aktualna wersja na dzień 14:55, 9 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Mapa topograficzna
Erdélyi-középhegység

Erdélyi-középhegység vagy Erdélyi-szigethegység (pol. Siedmiogrodzkie Góry Środkowe lub Siedmiogrodzkie Góry Wyspowe, rum. Munții Apuseni lub „Góry Zachodnie”) znajdują się we wschodniej części Kárpát-medence (Kotliny Karpackiej), jako północna grupa pasm górskich zwanych Nyugati-Kárpátok (Karpatami Zachodnimi). Siedmiogrodzkie Góry Środkowe wraz z Keleti-Kárpátok (Karpatami Wschodnimi) i Déli-Kárpátok (Południowymi) otaczają Erdélyi-medence (Kotlinę Siedmiogrodzką).

Lokalizacja

ich granice to:

Środkowe góry Siedmiogrodu mają powierzchnię 20 000 km² i średnicę 140–160 km. Trzy szczyty górskie osiągają wysokość 1800 m npm: Nagy-Bihar (1847 m), Öreghavas (1825 m), Vlegyásza (1836 m).

Góry można podzielić geologicznie na dwie części: część południowa zbudowana jest z łupków krystalicznych, a część północna z wapienia. Płaskowyż Padis znajduje się w południowej części gór.

Części

Części Środkowych Gór Siedmiogrodu:

Dwie niskie góry na północ od doliny Sebes-Körös:

Centralne pasmo górskie w paśmie górskim:

Zachodnie góry pasma górskiego:

Południowe góry pasma górskiego:

Rzeki

Z Siedmiogrodu wypływa kilka ważnych rzek:

Literatura

  • Csűrös István: A Nyugati-szigethegység élővilágáról (Tudományos és Enciklopédiai Könyvkiadó, Bukarest, 1981)

Więcej informacji

Erdélyi-középhegység (węg.)
Erdélyi-szigethegység (węg.)
Siedmiogrodzkie Góry Środkowe (pol.)
Siedmiogrodzkie Góry Wyspowe (pol.)
Munții Apuseni (rum.)

Plik:Arieseni 27.jpg
Plik:Muntii Apuseni1.jpg
Zajmowane
jednostki
administracyjne 		Rumunia:
– okręg Arad
– okręg Bihor
– Okręg Alba
– Okręg Hunedoara
– Okręg Cluj
– Okręg Sălaj
Erdélyi-szigethegység
Miejsce Arad megye
Bihar megye
Fehér megye
Hunyad megye
Kolozs megye
Szilágy megye
Románia
Góry Nyugati-Kárpátok
Najwyższy punkt Nagy-Bihar (1849 m)
Powierzchnia20 000 km²
Mapa
Plik:Muntii Apuseni1.jpg
Lokalizacja
Góry
Relief Map of Romania.png
Fire.svg
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Erdélyi-középhegység&oldid=52173”