Vlegyásza-hegység: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - " képaláírás" na " plikaláírás")
 
(Nie pokazano 13 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2w]]
+
[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]]
 
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
|strona  = https://sk.wikipedia.org/wiki/Broca
+
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Vlegy%C3%A1sza-hegys%C3%A9g
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Broca&action=history
+
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Vlegy%C3%A1sza-hegys%C3%A9g&action=history
|nota    = słowacki
+
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
  
Linia 16: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
{{Hegy infobox
+
'''Vlegyásza-''' ('''Vigyázó-''') '''hegység''', dawniej znane jako '''''Kalota-havas''''' (pol. ''Góry Vlegyásza'' (''Vigyázó''), rum. ''Masivul Vlădeasa'') to północna część [[Bihar-hegység]] (''gór Bihor'') w środkowych [[Erdélyi-középhegység]] (''górach Siedmiogrodu''). [[Deák Lázár|Lázár Deák]], sekretarz arcybiskupa [[Bakócz Tamás|Tamása Bakoczego]] z Ostrzyhomia, na jednej z najstarszych map Węgier, narysowanej przez niego w 1528 roku, nazwał ją również ''[[Kalota-hegység|Górami Kalotkimi]]'', a nazwa ta była również używana na mapach z XVII i XVIII wieku.
| név                = Vigyázó- (Vlegyásza-)hegység
 
| helyi név          =
 
| kép                = Vlegyásza 1.jpg
 
| képméret            =
 
| képaláírás          =
 
| magasság            =
 
| hely                = {{zászló|Románia}} [[Bihar megye]], [[Fehér megye]], [[Kolozs megye]], [[Románia]]
 
| hegység            = [[Erdélyi-középhegység]]
 
| relatív magasság    =
 
| legmagasabb pont    = Vigyázó- (Vlegyásza-) csúcs (1836 m)
 
| típus              = vulkanikus
 
| terület            =
 
| hegység hossza      =
 
| hegység szélessége  =
 
| kor                =
 
| utolsó kitörés      =
 
| első megmászás      =
 
| legkönnyebb útvonal =
 
| szélesség          = É 
 
| szélességi fok      = 46
 
| szélességi ívperc  = 45
 
| szélességi ívmásodperc = 31.49
 
| hosszúság          = K
 
| hosszúsági fok      = 22
 
| hosszúsági ívperc  = 47
 
| hosszúsági ívmásodperc = 39.50
 
| pozíciós térkép    = Románia
 
| szöveg pozíciója    =
 
| térkép              =
 
| térképméret        =
 
| térképaláírás      =
 
}}
 
 
 
Góry Vlegyásza (Vigyázó) (szablon: po rumuńsku) to północna część gór Bihor w środkowych górach Transylwanii. Dawniej znany jako Kalota-snowy). Deák Lázár, sekretarz arcybiskupa Tamása Bakoczego z Ostrzyhomia, na jednej z najstarszych map Węgier, narysowanej przez niego w 1528 roku, nazwał ją również Górami Kalotkimi, a nazwa ta była również używana na mapach z XVII i XVIII wieku.
 
  
A '''Vlegyásza-''' ('''Vigyázó-''') '''hegység''' ({{románul|Masivul Vlădeasa}}) az [[Erdélyi-középhegység]]ben található [[Bihar-hegység]] északi része. Egykori elnevezése a '''Kalota-havas'''). Kalota-hegységnek nevezte már [[Lázár deák]], [[Bakócz Tamás]] [[esztergomi érsek]] titkára is, [[Magyarország]] egyik legrégibb, általa [[1528]]-ban rajzolt [[térkép]]én és ezt az elnevezést használták az [[1600-as évek|1600-as]] és [[1700-as évek]] térképei is.
+
Są omawiane jako oddzielny masyw i kilka opisów jako oddzielne góry. Tutaj znajduje się drugi co do wysokości szczyt gór Bihor, szczyt Vigyázó (lub Vlegyásza) z 1836 m npm.
 
 
Jest omawiany jako oddzielny masyw i kilka opisów jako oddzielne góry. Tutaj znajduje się drugi co do wysokości szczyt gór Bihor, szczyt Vigyázó (lub Vlegyásza) z 1836 m npm.
 
 
 
Önálló [[masszívum]] és több leírás különálló hegységként tárgyalja. Itt található a Bihar-hegység második legmagasabb csúcsa, az 1836 m-es Vigyázó- (vagy Vlegyásza) csúcs.
 
  
 
== Topografia ==
 
== Topografia ==
  
Jest to formacja wulkaniczna, powstała w trzeciorzędu, odpowiednio, ostatniego mezozoiku i neozoiku, i ma zaledwie 60 milionów lat. W wyniku współczesnego poziomu morza, a także abrazji, blok jest obecnie płaskim dużym grzbietem o wysokości 1600–1800 m. Jej wody płyną przez głębokie, rzeźbione strome ściany z licznymi wodospadami.
+
Jest to formacja wulkaniczna, powstała w trzeciorzędzie, odpowiednio, ostatniego mezozoiku i neozoiku, i ma zaledwie 60 milionów lat. W wyniku współczesnego poziomu morza, a także abrazji, blok jest obecnie płaskim dużym grzbietem o wysokości 1600÷1800 m. Jej wody płyną przez głębokie, rzeźbione strome ściany z licznymi wodospadami.
  
[[Tűzhányó|Vulkáni]] képződmény, a legkésőbbi [[mezozoikum]], illetve [[neozoikum]] harmadidőszakában keletkezett és alig 60 millió éves. Az újkor tengerszintje, továbbá az erózió koptatásának eredményeként a tömb ma lapos nagy kiterjedésű gerinc 1600–1800 m magassággal. A vizei mélyre vájt, meredek falak között futnak, sok vízeséssel.
+
Góry są otoczone rzekami, które je otaczają. [[Sebes-Körös]] graniczy z obszarem od północy, [[Kis-Szamos]] utworzony przez [[Hideg-Szamos]] i [[Meleg-Szamos]] na wschodzie, [[Aranyos]] na południu i [[Fekete-Körös]] na zachodzie.
  
Góry są otoczone rzekami, które je otaczają. Sebes-Körös graniczy z obszarem od północy, Kis-Szamos utworzony przez Hideg-Szamos i Meleg-Szamos na wschodzie, Aranyos na południu i Fekete-Körös na zachodzie.
+
Półkoliste łuki w kształcie podkowy, wody otaczające [[Nagy-Sebes]] (rum. ''Drăgan''), charakteryzują się wysokimi, ale płaskimi grzbietami.
  
A hegységet az őt körülvevő folyókkal határolják el. A [[Sebes-Körös]] északon, a [[Hideg-Szamos]] és [[Meleg-Szamos]] által képezett [[Kis-Szamos]]  keleten, az [[Aranyos]] délen, míg a [[Fekete-Körös]] nyugaton határolja a területet.
+
Wschodni grzbiet można rozpoznać z daleka, widać je już z zalesionych, wysokich zboczy wokół [[Kolozsvár]], ale jest on szczególnie widoczny w regionie [[Kalotaszeg]] zaczynającym się w [[Bánffyhunyad]] i dolinie Sebes-Körös. Szczyt porośnięty sosnami karłowatymi na długim grzbiecie jest ledwo rozpoznawalny.
  
Półkoliste łuki w kształcie podkowy, otaczające wody Drăgan, charakteryzują się wysokimi, ale płaskimi grzbietami.
+
[[Plik:Fehér-kövek.jpg|thumb|left|250px|Białe Kamienie (Fehér-kövek)]]
  
A [[Nagy-Sebes]] ''(Drăgan)'' vizét körülölelő Vigyázó-tömb félkör, illetve patkó alakú ívét magas, de lapos hegyhátak jellemzik.
+
Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m n.p.m., od południa otoczone malowniczą formacją wapienną [[Fehér-kövek]] (''Białych Kamieni'') z olśniewającymi białymi skałami i szczytem o wysokości 1557 m.
  
Wschodni grzbiet można rozpoznać z daleka, widać je już z zalesionych, wysokich zboczy wokół Cluj-Napoca, ale jest on szczególnie widoczny z Kotliny Kalotaszegi zaczynającej się w Bánffyhunyad i dolinie Sebes-Körös. Końcówka psa stróżującego usiana sosnami karłowatymi na długim grzbiecie jest ledwo rozpoznawalna.
+
[[Tolvaj-vár]] (pol. ''Zamek Złodziei'', rum. ''Piatra Tâlharului'') dominuje nad wielka doliną Sebes z podobnymi do zamku klifami i szczytem [[Bocsásza]] (rum. ''Buteasa'') z 1792 m.
  
A keleti gerincét messziről felismerhetjük, már a [[Kolozsvár]] környéki erdős, magas domboldalakról látszanak, de különösen jól látható a [[Bánffyhunyad]]nál kezdődő [[Kalotaszeg]]i-medencéből és a Sebes-Körös völgyéből. A Vigyázó törpefenyőkkel tarkított csúcsa a hosszú gerincen alig azonosítható.
+
Zachodnie skrzydło gór jest zamknięte przez [[Jád (patak)|potok Jád]] i Fekete-Körös. Kręta dolina Jád rywalizuje z doliną Nagy-Sebes. Zbiornik Jád Valley ze schronieniem znajduje się w zróżnicowanym krajobrazie. Wapienne wąwozy usiane są piękniejszymi wodospadami, których prawdziwą perełką jest [[Jadolina-vízesés|Jadolina]].
  
[[Plik:Fehér-kövek.jpg|thumb|250px|Fehér-kövek]]
+
W zachodniej części grzbietu Vigyázó dominuje szczyt [[Mező-havas]] (rum. ''Poieni'') o wysokości 1627 m n.p.m., z pięknym widokiem na dolinę Nagy-Sebes oraz Vigyázó i Bocsásza, a także lasy doliny rzeki Fekete-Körös. Znajduje się tu również [[Mézgedi-cseppkőbarlang|Jaskinia Stalaktytowa Mézgedi]] (rum. ''Meziad''). W kierunku [[Padis]] prowadzi [[Bohogyő]] (rum. ''Bohodei'') z 1654 m n.p.m. ze słynnym wodospadem, a następnie [[Horgas-havas]] (rum. 'Cârligați'' z siodłem na wysokości 1640 m, które łączy go ze wschodnim łukiem Vigyázó.
 
 
Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m npm, od południa otoczone malowniczą formacją wapienną White Stones z olśniewającymi białymi skałami i szczytem o wysokości 1557 m.
 
 
 
Közvetlenül a csúcs alatt fekszik a Vlegyásza-menedékház 1430 m-en, délről a festői [[Fehér-kövek]] [[mészkő (kőzet)|mészkőképződménye]] határolja, vakító fehér szikláival és 1557 m-es csúcsával.
 
 
 
Zamek Złodziei (Piatra Tâlharului) dominuje nad Wielką Doliną Sebes z podobnymi do zamku klifami i szczytem Buteasa z 1792 m.
 
 
 
A [[Tolvaj-vár]] ''(Piatra Tâlharului)'' várromszerű szikláival, a [[Bocsásza]] ''(Buteasa)'' 1792 m-es, égbe meredő csúcsával uralja a Nagy-Sebes völgyét.
 
 
 
Zachodnie skrzydło gór jest zamknięte przez Jád i Fekete-Körös. Kręta dolina Jád rywalizuje z doliną Greater Sebes Valley. Zbiornik Jád Valley ze schronieniem znajduje się w zróżnicowanym krajobrazie. Wapienne wąwozy usiane są piękniejszymi wodospadami, których prawdziwą perełką jest Jadolina.
 
 
 
A hegység nyugati szárnyát a [[Jád (patak)|Jád]] és a Fekete-Körös zárja le. A kanyargós Jád völgye vetekszik a Nagy-Sebes völgyével. A változatos tájon található a Jád-völgyi víztározó a menedékházzal. A mészkősziklás szorosokat szebbnél szebb vízesések tarkítják, amelyeknek igazi gyöngyszeme a [[Jadolina-vízesés|Jadolina]].
 
 
 
W zachodniej części grzbietu Vigyázó dominuje szczyt Mező-havas (Poieni) o wysokości 1627 mz pięknym widokiem na dolinę Nagy-Sebes oraz Vigyázó i Bocsásza, a także lasy rzeki Fekete-Körös basen. Znajduje się tu również Jaskinia Stalaktytowa Mézgedi (Meziad). W kierunku Padis prowadzi Bohodei z 1654 m npm ze słynnym wodospadem, a następnie Cârligați z siodłem na wysokości 1640 m, które łączy go ze wschodnim łukiem Strażnika.
 
 
 
A Vigyázó-gerinc nyugati részét a [[Mező-havas]] ''(Poieni)'' 1627 m-es csúcsa uralja, gyönyörű kilátással a Nagy-Sebes völgyére és a Vigyázóra, illetve a Bocsászára, valamint a Fekete-Körös vízgyűjtőjének erdőrengetegei felé. Erre van a [[Mézgedi-cseppkőbarlang]] ''(Meziad)'' is. [[Pádis]] irányába található az 1654 m-es [[Bohogyő]] ''(Bohodei)'', híres vízesésével, majd a [[Horgas-havas]] ''(Cârligați)'', az 1640 m-en fekvő nyereggel, amely a Vigyázó keleti ívével köti össze.
 
  
 
== Galeria ==
 
== Galeria ==
Linia 114: Linia 59:
 
*[https://web.archive.org/web/20080416145714/http://kalotaszeg.mindenkilapja.hu/ Virtuális Kalotaszeg] – KalotaNET
 
*[https://web.archive.org/web/20080416145714/http://kalotaszeg.mindenkilapja.hu/ Virtuális Kalotaszeg] – KalotaNET
  
 +
|
 +
{{Region infobox
 +
|nazwa=Vlegyásza (Vigyázó)-hegység (węg.)<br>Kalota-havas (węg.)<br><small>Góry Vlegyásza (Vigyázó) ((pol.)<br>Masivul Vlădeasa (rum.)<small>
 +
|obrazek=Vlegyásza 1.jpg
 +
|opis_obrazka =
 +
|mapa =
 +
|opis_mapy =
 +
|megaregion=
 +
|prowincja=
 +
|podprowincja=
 +
|makroregion=
 +
|mezoregion=
 +
|mikroregion=
 +
|jednostki='''[[Rumunia]]''':<br />– [[okręg Bihor]]<br />– [[okręg Alba]]<br />– [[okręg Cluj]]
 +
}}
 +
{{Hegy infobox
 +
| név                =
 +
| helyi név          =
 +
| kép                =
 +
| plikméret            =
 +
| plikaláírás          =
 +
| magasság            =
 +
| hely                = {{zászló|Románia}}<br>[[Bihar megye]]<br>[[Fehér megye]]<br>[[Kolozs megye]]<br>[[Románia]]
 +
| hegység            = [[Erdélyi-középhegység]]
 +
| relatív magasság    =
 +
| legmagasabb pont    = Vigyázó- (Vlegyásza-) csúcs (1836 m)
 +
| típus              = wulkaniczny
 +
| terület            =
 +
| hegység hossza      =
 +
| hegység szélessége  =
 +
| kor                =
 +
| utolsó kitörés      =
 +
| első megmászás      =
 +
| legkönnyebb útvonal =
 +
| szélesség          = É 
 +
| szélességi fok      = 46
 +
| szélességi ívperc  = 45
 +
| szélességi ívmásodperc = 31.49
 +
| hosszúság          = K
 +
| hosszúsági fok      = 22
 +
| hosszúsági ívperc  = 47
 +
| hosszúsági ívmásodperc = 39.50
 +
| pozíciós térkép    = Románia
 +
| szöveg pozíciója    =
 +
| térkép              =
 +
| térképméret        =
 +
| térképaláírás      =
 +
}}
 +
{{Infobox vrch
 +
| názov            = Lokalizacja
 +
| zemepisná šírka  = 46.75
 +
| zemepisná dĺžka  = 22.7833
 +
| lokátor          = Románia-reliéf
 +
| commons          =
 +
| poznámka          =
 +
| popis.mapy        =
 +
| popis.mapy1      =
 +
| lokátor1          =
 +
}}
 +
|}
 +
 +
{{SORTUJ:Góry, Vlegyásza}}
 +
 +
[[Kategoria:Karpaty]]
 +
[[Kategoria:Karpaty Zachodnie]]
 +
[[Kategoria:Nyugati-Kárpátok]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 +
[[Kategoria:Góry Zachodniorumuńskie]]

Aktualna wersja na dzień 14:36, 9 mar 2021

Vlegyásza- (Vigyázó-) hegység, dawniej znane jako Kalota-havas (pol. Góry Vlegyásza (Vigyázó), rum. Masivul Vlădeasa) to północna część Bihar-hegység (gór Bihor) w środkowych Erdélyi-középhegység (górach Siedmiogrodu). Lázár Deák, sekretarz arcybiskupa Tamása Bakoczego z Ostrzyhomia, na jednej z najstarszych map Węgier, narysowanej przez niego w 1528 roku, nazwał ją również Górami Kalotkimi, a nazwa ta była również używana na mapach z XVII i XVIII wieku.

Są omawiane jako oddzielny masyw i kilka opisów jako oddzielne góry. Tutaj znajduje się drugi co do wysokości szczyt gór Bihor, szczyt Vigyázó (lub Vlegyásza) z 1836 m npm.

Topografia

Jest to formacja wulkaniczna, powstała w trzeciorzędzie, odpowiednio, ostatniego mezozoiku i neozoiku, i ma zaledwie 60 milionów lat. W wyniku współczesnego poziomu morza, a także abrazji, blok jest obecnie płaskim dużym grzbietem o wysokości 1600÷1800 m. Jej wody płyną przez głębokie, rzeźbione strome ściany z licznymi wodospadami.

Góry są otoczone rzekami, które je otaczają. Sebes-Körös graniczy z obszarem od północy, Kis-Szamos utworzony przez Hideg-Szamos i Meleg-Szamos na wschodzie, Aranyos na południu i Fekete-Körös na zachodzie.

Półkoliste łuki w kształcie podkowy, wody otaczające Nagy-Sebes (rum. Drăgan), charakteryzują się wysokimi, ale płaskimi grzbietami.

Wschodni grzbiet można rozpoznać z daleka, widać je już z zalesionych, wysokich zboczy wokół Kolozsvár, ale jest on szczególnie widoczny w regionie Kalotaszeg zaczynającym się w Bánffyhunyad i dolinie Sebes-Körös. Szczyt porośnięty sosnami karłowatymi na długim grzbiecie jest ledwo rozpoznawalny.

Plik:Fehér-kövek.jpg
Białe Kamienie (Fehér-kövek)

Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m n.p.m., od południa otoczone malowniczą formacją wapienną Fehér-kövek (Białych Kamieni) z olśniewającymi białymi skałami i szczytem o wysokości 1557 m.

Tolvaj-vár (pol. Zamek Złodziei, rum. Piatra Tâlharului) dominuje nad wielka doliną Sebes z podobnymi do zamku klifami i szczytem Bocsásza (rum. Buteasa) z 1792 m.

Zachodnie skrzydło gór jest zamknięte przez potok Jád i Fekete-Körös. Kręta dolina Jád rywalizuje z doliną Nagy-Sebes. Zbiornik Jád Valley ze schronieniem znajduje się w zróżnicowanym krajobrazie. Wapienne wąwozy usiane są piękniejszymi wodospadami, których prawdziwą perełką jest Jadolina.

W zachodniej części grzbietu Vigyázó dominuje szczyt Mező-havas (rum. Poieni) o wysokości 1627 m n.p.m., z pięknym widokiem na dolinę Nagy-Sebes oraz Vigyázó i Bocsásza, a także lasy doliny rzeki Fekete-Körös. Znajduje się tu również Jaskinia Stalaktytowa Mézgedi (rum. Meziad). W kierunku Padis prowadzi Bohogyő (rum. Bohodei) z 1654 m n.p.m. ze słynnym wodospadem, a następnie Horgas-havas (rum. 'Cârligați z siodłem na wysokości 1640 m, które łączy go ze wschodnim łukiem Vigyázó.

Galeria

Źródła

  • Palczer János: Bihar-Vlegyásza (Pallas-Akadémia Könyvkiadó, Csíkszereda, 1998)

Zewnętrzne linki

Vlegyásza (Vigyázó)-hegység (węg.)
Kalota-havas (węg.)
Góry Vlegyásza (Vigyázó) ((pol.)
Masivul Vlădeasa (rum.)

Plik:Vlegyásza 1.jpg
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rumunia:
okręg Bihor
okręg Alba
okręg Cluj
'
Miejsce Románia
Bihar megye
Fehér megye
Kolozs megye
Románia
Góry Erdélyi-középhegység
Najwyższy punkt Vigyázó- (Vlegyásza-) csúcs (1836 m)
Rodzaj wulkaniczny
Lokalizacja
Góry