Vöröstoronyi-szoros: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 4 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1m]]
+
[[Kategoria:1przełom]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
 +
'''Vöröstoronyi-szoros''' (pol. ''Przełom Czerwonej Wieży'', rum. ''Pasul Turnul Roșu'', niem. ''Roter-Turm-Pass'') – przełom rzeczny w [[Déli-Kárpátok]] (''Karpatach Południowych'').
 +
 +
Przełom Czerwonej Wieży ma przebieg południkowy. Oddziela:
 +
* [[Fogarasi-havasok]] (''Góry Fogaraskie'') na wschodzie od
 +
* [[Szebeni-havasok]] (''Gór Sybińskich'') na zachodzie.
 +
 +
Przełom jest nisko położony (352 m n.p.m.) i niezwykle głęboki, gdyż sąsiadujące z nim szczyty [[Sterpu]] i [[Suru (Rumunia)|Suru]] przekraczają 2000 m n.p.m. Płynąca przełomem rzeka [[Olt]] (rum. ''Aluta'') jest jedyną rzeką, która przełamuje się przez łańcuch Karpat. Nazwa przełomu pochodzi od znajdujących się we wsi [[Boița]] ruin zamku z czerwonego kamienia – fragmentu umocnień wzniesionych w XIV wieku przez [[Sasi|Sasów siedmiogrodzkich]].
 +
 +
Przełom Czerwonej Wieży stanowi dogodne połączenie komunikacyjne między [[Siedmiogrod]]em a [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzną]]. Obecnie przełomem przebiegają linia kolejowa z [[Sybin]]a do [[Krajowa|Krajowej]] przez [[Râmnicu Vâlcea]] i droga krajowa DN7 ([[E81 (trasa europejska)|E81]]) z Sybina do [[Pitești]], którą w 2014 ma zastąpić [[autostrada A1 (Rumunia)|autostrada A1]].
 +
 +
== Galeria ==
 +
<gallery>
 +
File:Cetatea Turnu Rosu.jpg|Przełęcz Czerwonej Wieży, widok na rzekę Olt
 +
File:Turnu Rosu 2.jpg|Pozostałości fortyfikacji Czerwonej Wieży
 +
File:RJB10 – Roter-Turm-Pass.jpg|Tablica pamiątkowa Korpusu Alpejskiego przed 1919 rokiem
 +
Plik:Tornu rosu pass.jpg|Przełęcz Czerwonej Wieży
 +
Plik:OltulLaTurnuRosu.jpg|Olt w [[Vöröstorony]]
 +
</gallery>
 +
 +
== Źródła ==
 +
 +
* [http://mek.oszk.hu/07800/07862/07862.pdf Kővári László: ''Erdély földe ritkaságai.'' Kolozsvártt, 1853]
 +
* [http://www.mek.iif.hu/porta/szint/egyeb/lexikon/pallas/html/107/pc010733.html#9 ''A Pallas nagy lexikona]
 +
* Nagybaczoni Nagy Vilmos: ''A Románia elleni hadjárat.'' 1. Budapest, 1923
 +
 +
|
 +
{{Region infobox
 +
|nazwa=Vöröstoronyi-szoros (węg.)<br><small>Przełom Czerwonej Wieży (pol.)<br>Pasul Turnul Roșu (rum.)<br>Roter-Turm-Pass (niem.)</small>
 +
|obrazek=Vöröstorony Barabás.jpg
 +
|opis_obrazka = „Cieśnina Verestorony”<br>([[Miklós Barabás]] akwarela z 1831 r.)
 +
|mapa =
 +
|opis_mapy =
 +
|megaregion=
 +
|prowincja=
 +
|podprowincja=
 +
|makroregion=
 +
|mezoregion=
 +
|mikroregion=
 +
|jednostki='''[[Rumunia]]''':<br />– [[okręg Sibiu]]<br />– [[okręg Valcsa]]
 +
}}
 
{{Szoros infobox
 
{{Szoros infobox
 
  |név                = Vöröstoronyi-szoros
 
  |név                = Vöröstoronyi-szoros
 
  |helyi név          =  
 
  |helyi név          =  
  |kép                = Vöröstorony Barabás.jpg
+
  |kép                =  
  |képaláírás        = ''A verestoronyi szoros'' ([[Barabás Miklós (festő)|Barabás Miklós]] akvarellje 1831-ből)
+
  |képaláírás        =  
 
  |országok          ={{Románia}}
 
  |országok          ={{Románia}}
  |hely              = [[Szeben megye|Szeben]] és [[Vâlcea megye|Valcsa megye]]
+
  |hely              = [[Szeben megye]]<br>[[Vâlcea megye]]
 
  |szoros hosszúság  = 18
 
  |szoros hosszúság  = 18
 
  |legnagyobb szélesség =  
 
  |legnagyobb szélesség =  
Linia 42: Linia 82:
 
{{Infobox vrch
 
{{Infobox vrch
 
  | názov            = Lokalizacja
 
  | názov            = Lokalizacja
  | zemepisná šírka  = 46.44055
+
  | zemepisná šírka  = 45.5486
  | zemepisná dĺžka  = 22.6894
+
  | zemepisná dĺžka  = 24.2714
 
  | lokátor          = Románia-reliéf
 
  | lokátor          = Románia-reliéf
 
  | commons          =  
 
  | commons          =  
Linia 51: Linia 91:
 
  | lokátor1          =  
 
  | lokátor1          =  
 
}}
 
}}
 +
|}
  
[[Plik:Cetatea Turnu Rosu.jpg|thumb|left|250px|A szoros északi bejárata. Az Olt északról, a [[Fogarasi-medence|Fogarasi-medencéből]] befut a szorosba. Előtérben Vöröstorony vára<br>Północne wejście do cieśniny. Olt wpada do cieśniny od północy, z dorzecza Fagaras. Red Tower Castle na pierwszym planie]]
+
{{SORTUJ:Przełom, Vöröstoronyi}}
[[Plik:Tornu rosu pass.jpg|thumb|left|250px|Przełęcz Czerwonej Wieży]]
 
[[Plik:OltulLaTurnuRosu.jpg|thumb|left|250px|Olt w [[Vöröstorony]]]]
 
 
 
[[Plik:Vöröstorony Barabás.jpg|thumb|Akwarela [[Miklós Barabás|Miklósa Barabása]] z 1831]]
 
 
 
'''Vöröstoronyi-szoros''' (pol. ''Przełom Czerwonej Wieży'', rum. ''Pasul Turnul Roșu'', niem. ''Roter-Turm-Pass'') – przełom rzeczny w [[Karpaty Południowe|Karpatach Południowych]].
 
 
 
Przełom Czerwonej Wieży ma przebieg południkowy. Oddziela [[Góry Fogaraskie]] na wschodzie od [[Góry Sybińskie|Gór Sybińskich]] na zachodzie. Przełom jest nisko położony (352 m n.p.m.) i niezwykle głęboki, gdyż sąsiadujące z nim szczyty [[Sterpu]] i [[Suru (Rumunia)|Suru]] przekraczają 2000 m n.p.m. Płynąca przełomem rzeka [[Aluta]] jest jedyną rzeką, która przełamuje się przez łańcuch Karpat. Nazwa przełomu pochodzi od znajdujących się we wsi [[Boița]] ruin zamku z czerwonego kamienia – fragmentu umocnień wzniesionych w XIV wieku przez [[Sasi siedmiogrodzcy|Sasów siedmiogrodzkich]].
 
 
 
Przełom Czerwonej Wieży stanowi dogodne połączenie komunikacyjne między [[Siedmiogród|Siedmiogrodem]] a [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzną]]. Obecnie przełomem przebiegają linia kolejowa z [[Sybin]]a do [[Krajowa|Krajowej]] przez [[Râmnicu Vâlcea]] i droga krajowa DN7 ([[E81 (trasa europejska)|E81]]) z Sybina do [[Pitești]], którą w 2014 ma zastąpić [[autostrada A1 (Rumunia)|autostrada A1]].
 
 
 
== Galeria ==
 
<gallery>
 
File:Cetatea Turnu Rosu.jpg|Przełęcz Czerwonej Wieży, widok na rzekę Olt]]
 
File:Turnu Rosu 2.jpg|Pozostałości fortyfikacji Czerwonej Wieży
 
File:RJB10 – Roter-Turm-Pass.jpg|Tablica pamiątkowa Korpusu Alpejskiego przed 1919 rokiem
 
</gallery>
 
 
 
== Źródła ==
 
 
 
* [http://mek.oszk.hu/07800/07862/07862.pdf Kővári László: ''Erdély földe ritkaságai.'' Kolozsvártt, 1853]
 
* [http://www.mek.iif.hu/porta/szint/egyeb/lexikon/pallas/html/107/pc010733.html#9 ''A Pallas nagy lexikona]
 
* Nagybaczoni Nagy Vilmos: ''A Románia elleni hadjárat.'' 1. Budapest, 1923
 
  
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]

Aktualna wersja na dzień 09:53, 16 lut 2021

Vöröstoronyi-szoros (pol. Przełom Czerwonej Wieży, rum. Pasul Turnul Roșu, niem. Roter-Turm-Pass) – przełom rzeczny w Déli-Kárpátok (Karpatach Południowych).

Przełom Czerwonej Wieży ma przebieg południkowy. Oddziela:

Przełom jest nisko położony (352 m n.p.m.) i niezwykle głęboki, gdyż sąsiadujące z nim szczyty Sterpu i Suru przekraczają 2000 m n.p.m. Płynąca przełomem rzeka Olt (rum. Aluta) jest jedyną rzeką, która przełamuje się przez łańcuch Karpat. Nazwa przełomu pochodzi od znajdujących się we wsi Boița ruin zamku z czerwonego kamienia – fragmentu umocnień wzniesionych w XIV wieku przez Sasów siedmiogrodzkich.

Przełom Czerwonej Wieży stanowi dogodne połączenie komunikacyjne między Siedmiogrodem a Wołoszczyzną. Obecnie przełomem przebiegają linia kolejowa z Sybina do Krajowej przez Râmnicu Vâlcea i droga krajowa DN7 (E81) z Sybina do Pitești, którą w 2014 ma zastąpić autostrada A1.

Galeria

Źródła

Vöröstoronyi-szoros (węg.)
Przełom Czerwonej Wieży (pol.)
Pasul Turnul Roșu (rum.)
Roter-Turm-Pass (niem.)

{{{opis grafiki}}}
„Cieśnina Verestorony”
(Miklós Barabás akwarela z 1831 r.)
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rumunia:
okręg Sibiu
okręg Valcsa
{{#invoke:Infobox|pozíciós térkép}}
Vöröstoronyi-szoros
Hely Szeben megye
Vâlcea megye
Hosszúság18 km
Elhelyezkedése
Lokalizacja
Góry