Fogarasi-havasok: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 3 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1s]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
Linia 20: Linia 20:
 
[[Plik:Gory Fogaraskie (Fagaras Mountains) 53.jpg|thumb|left|250px|Jezioro [[Lacul Călțun]]]]
 
[[Plik:Gory Fogaraskie (Fagaras Mountains) 53.jpg|thumb|left|250px|Jezioro [[Lacul Călțun]]]]
  
'''Fogarasi-havasok''' (pol. ''Góry Fogaraskie'', także ''Fogarasze'', ''Fagarasze''; rum. ''Munții Făgăraș'', niem. ''Fogaraschen Alpen'') – najwyższe [[pasmo górskie|pasmo]] [[Déli-Kárpátok]] (''Karpat Południowych'') oraz całej Rumunii. Najbardziej znane i zarazem najwyższe szczyty Gór Fogaraskich to [[Moldoveanu]] (2544 m [[n.p.m.]]), [[Negoiu]] (2535 m n.p.m.) i [[Viștea Mare]] (2527 m n.p.m.). W okolicach drugiego z wymienionych oraz w centralnej części pasma góry przyjmują skalisty charakter, a na idącym głównym grzbietem szlaku turystycznym pojawiają się trudności techniczne oraz [[Ekspozycja (wspinaczka)|ekspozycja]] (niebezpieczeństwa i trudności porównywalne z [[Orla Perć|Orlą Percią]] w [[Tatry|Tatrach]]). Nieco trudny jest fragment szlaku "Trzy kroki od śmierci" biegnący główną granią przez grań Custura Arpaşului w stronę jeziora Capra (rum. Lacul Capra, 2230 m n.p.m.). Także nieco trudna jest jedna z dróg na Negoiu - Strunga Dracului (pol. Czarci [[Żleb]]). Najtrudniejszy odcinek to [[grań]] [[Custura Sărății]] między [[Șerbota|Șerbotą]] (2331 m n.p.m.) a przełęczą Șaua Cleopatrei (2355 m n.p.m.). Na grani tej w [[komin (formacja skalna)|kominku]] pod Serbotą znajduje się kilkanaście metrów stalowych linek poręczowych, na pozostałej jej części nie ma już żadnych sztucznych ułatwień.
+
'''Fogarasi-havasok''' (pol. ''Góry Fogaraskie'', także ''Fogarasze'', ''Fagarasze''; rum. ''Munții Făgăraș'', niem. ''Fogaraschen Alpen'') – najwyższe pasmo [[Déli-Kárpátok]] (''Karpat Południowych'') oraz całej Rumunii. Najbardziej znane i zarazem najwyższe szczyty Gór Fogaraskich to [[Moldoveanu]] (2544 m [[n.p.m.]]), [[Negoiu]] (2535 m n.p.m.) i [[Viștea Mare]] (2527 m n.p.m.). W okolicach drugiego z wymienionych oraz w centralnej części pasma góry przyjmują skalisty charakter, a na idącym głównym grzbietem szlaku turystycznym pojawiają się trudności techniczne oraz ekspozycja (niebezpieczeństwa i trudności porównywalne z [[Orla Perć|Orlą Percią]] w Tatrach). Nieco trudny jest fragment szlaku "Trzy kroki od śmierci" biegnący główną granią przez grań Custura Arpaşului w stronę jeziora Capra (rum. Lacul Capra, 2230 m n.p.m.). Także nieco trudna jest jedna z dróg na Negoiu Strunga Dracului (pol. ''Czarci Żleb''). Najtrudniejszy odcinek to [[grań]] [[Custura Sărății]] między [[Serbota|Șerbotą]] (2331 m n.p.m.) a przełęczą Șaua Cleopatrei (2355 m n.p.m.). Na grani tej w kominku pod Serbotą znajduje się kilkanaście metrów stalowych linek poręczowych, na pozostałej jej części nie ma już żadnych sztucznych ułatwień.
  
Ze względu na surowe warunki klimatyczne Góry Fogaraskie stanowią poważne wyzwanie w sezonie zimowym. Pierwszego zimowego przejścia głównej grani tych gór, obejmującej 6 szczytów o wysokości powyżej 2500 m n.p.m. i 30 szczytów powyżej 2300 m n.p.m. dokonali w dniach 7–18 lutego 1972 r. [[Alpinista|alpiniści]] niemieccy i czechosłowaccy: Fritz Bender, [[Ivan Dieška]], Gustav Ginzel, Dieter List, Zdeněk Lukeš, František Pulpan, Jan Šváb i Václav Širl.
+
Ze względu na surowe warunki klimatyczne Góry Fogaraskie stanowią poważne wyzwanie w sezonie zimowym. Pierwszego zimowego przejścia głównej grani tych gór, obejmującej 6 szczytów o wysokości powyżej 2500 m n.p.m. i 30 szczytów powyżej 2300 m n.p.m. dokonali w dniach 7–18 lutego 1972 r. alpiniści niemieccy i czechosłowaccy: Fritz Bender, [[Ivan Dieška]], Gustav Ginzel, Dieter List, Zdeněk Lukeš, František Pulpan, Jan Šváb i Václav Širl.
  
Pasmo położone jest w środkowej Rumunii, pomiędzy [[Nizina Wołoska|Niziną Wołoską]] na południu i [[Wyżyna Transylwańska|Wyżyną Transylwańską]] na północy. Jego powierzchnia wynosi ok. 2000 km².  
+
Pasmo położone jest w środkowej Rumunii, pomiędzy Niziną Wołoską na południu i [[Erdélyi-medence]] (''Wyżyną Transylwańską'') na północy. Jego powierzchnia wynosi ok. 2000 km².  
  
 
== Lokalizacja ==
 
== Lokalizacja ==
Linia 30: Linia 30:
 
Od zachodu graniczą:
 
Od zachodu graniczą:
 
* poprzez [[Vöröstoronyi-szoros]] (''Przełom Czerwonej Wieży'') i dolinę [[Olt]] (rum. ''Aluty'') z pasmem [[Lotru]],
 
* poprzez [[Vöröstoronyi-szoros]] (''Przełom Czerwonej Wieży'') i dolinę [[Olt]] (rum. ''Aluty'') z pasmem [[Lotru]],
* północne zbocza obniżają się do [[]] (''Kotliny Fogaraskiej''),  
+
* północne zbocza obniżają się do [[Fogarasföld]] (''Kotliny Fogaraskiej''),  
 
* od północnego wschodu pasmo graniczy z masywem [[Țaga]],
 
* od północnego wschodu pasmo graniczy z masywem [[Țaga]],
 
* a od wschodu z pasmami:
 
* a od wschodu z pasmami:
** [[Királykő-hegység]] (rum. Piatra Craiului) i
+
** [[Királykő-hegység]] (rum. ''Piatra Craiului'') i
 
** [[Jézer-hegység]] (''Iezer-Papușa''),
 
** [[Jézer-hegység]] (''Iezer-Papușa''),
 
* na południu obniżenie tektoniczne Culoarul Loviștei oddziela od pasma [[Cozia-hegység]] (''Cozia''0.
 
* na południu obniżenie tektoniczne Culoarul Loviștei oddziela od pasma [[Cozia-hegység]] (''Cozia''0.
Linia 43: Linia 43:
  
 
== Turystyka ==
 
== Turystyka ==
W górach znajduje się kilkanaście schronisk, jednak większość z nich położona jest dosyć nisko, na wysokości ok. 1500 m n.p.m., a więc ok. 1000 m poniżej głównej grani. Wyjątkami są schronisko ([[język rumuński|rum.]] ''cabana'') "Podragu" (2136 m n.p.m.) oraz hotele i schroniska przy jeziorze [[Bâlea]] (2034 m n.p.m.), położone przy poprowadzonej w latach 70. przez góry [[Droga Transfogaraska|Szosie Transfogaraskiej]]. Na szlaku idącym główną granią Gór Fogaraskich co kilka godzin znajdują się niewielkie schrony dla turystów (''refugi''), które jednak w sezonie mogą być przepełnione (miejsca na dwóch pryczach z sklejki starczy dla maksymalnie 12 osób). Najbardziej popularnym sposobem zwiedzania gór jest wielodniowa wycieczka z własnym sprzętem biwakowym.
+
W górach znajduje się kilkanaście schronisk, jednak większość z nich położona jest dosyć nisko, na wysokości ok. 1500 m n.p.m., a więc ok. 1000 m poniżej głównej grani. Wyjątkami są schronisko (rum. ''cabana'') "Podragu" (2136 m n.p.m.) oraz hotele i schroniska przy jeziorze [[Bâlea]] (2034 m n.p.m.), położone przy poprowadzonej w latach 70. przez góry Szosie Transfogaraskiej. Na szlaku idącym główną granią Gór Fogaraskich co kilka godzin znajdują się niewielkie schrony dla turystów (''refugi''), które jednak w sezonie mogą być przepełnione (miejsca na dwóch pryczach z sklejki starczy dla maksymalnie 12 osób). Najbardziej popularnym sposobem zwiedzania gór jest wielodniowa wycieczka z własnym sprzętem biwakowym.
 +
 
 +
== Galeria ==
 +
<gallery>
 +
Plik:Transfagarasan-north.JPG|Północna część drogi widziana spod przełęczy
 +
Plik:Vue route depuis citadelle Arefu.jpg|Droga Transfogaraska z zamku Arefu w Poienari
 +
Plik:Tunel.transfogaraski875m2027mnpm.jpg|Najdłuższy rumuński tunel, Căpăţâneni
 +
Plik:Trasa Transfogarska.jpg|Droga Transfogaraska
 +
Plik:Transfagarasan during winter time.JPG|Droga w zimie
 +
</gallery>
  
 
Na polskim rynku dostępne są dwie różne mapy Gór Fogaraskich: węgierska wydawnictwa DIMAP w skali 1:60&nbsp;000 oraz rumuńska wydawnictwa Bel Alpin Tour w skali 1:75&nbsp;000.
 
Na polskim rynku dostępne są dwie różne mapy Gór Fogaraskich: węgierska wydawnictwa DIMAP w skali 1:60&nbsp;000 oraz rumuńska wydawnictwa Bel Alpin Tour w skali 1:75&nbsp;000.
Linia 79: Linia 88:
 
[[Plik:From Buteanu.jpg|1200px|Panorama Gór Fogaraskich ze szczytu]]
 
[[Plik:From Buteanu.jpg|1200px|Panorama Gór Fogaraskich ze szczytu]]
  
 +
{{SORTUJ:Góry, Fogarasi}}
 +
 +
[[Kategoria:Karpaty]]
 +
[[Kategoria:Karpaty Południowe]]
 +
[[Kategoria:Déli-Kárpátok]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]

Aktualna wersja na dzień 15:22, 22 lut 2021

Plik:Muntii Fagaras.jpg
Góry Fogaraskie widziane od północy
Plik:Gory.Fogaraskie.jpg
Góry Fogaraskie widziane od północy z drogi nr 7C
Plik:Custura Saratii.jpg
Custura Saratii (w centrum zdjęcia)

Fogarasi-havasok (pol. Góry Fogaraskie, także Fogarasze, Fagarasze; rum. Munții Făgăraș, niem. Fogaraschen Alpen) – najwyższe pasmo Déli-Kárpátok (Karpat Południowych) oraz całej Rumunii. Najbardziej znane i zarazem najwyższe szczyty Gór Fogaraskich to Moldoveanu (2544 m n.p.m.), Negoiu (2535 m n.p.m.) i Viștea Mare (2527 m n.p.m.). W okolicach drugiego z wymienionych oraz w centralnej części pasma góry przyjmują skalisty charakter, a na idącym głównym grzbietem szlaku turystycznym pojawiają się trudności techniczne oraz ekspozycja (niebezpieczeństwa i trudności porównywalne z Orlą Percią w Tatrach). Nieco trudny jest fragment szlaku "Trzy kroki od śmierci" biegnący główną granią przez grań Custura Arpaşului w stronę jeziora Capra (rum. Lacul Capra, 2230 m n.p.m.). Także nieco trudna jest jedna z dróg na Negoiu − Strunga Dracului (pol. Czarci Żleb). Najtrudniejszy odcinek to grań Custura Sărății między Șerbotą (2331 m n.p.m.) a przełęczą Șaua Cleopatrei (2355 m n.p.m.). Na grani tej w kominku pod Serbotą znajduje się kilkanaście metrów stalowych linek poręczowych, na pozostałej jej części nie ma już żadnych sztucznych ułatwień.

Ze względu na surowe warunki klimatyczne Góry Fogaraskie stanowią poważne wyzwanie w sezonie zimowym. Pierwszego zimowego przejścia głównej grani tych gór, obejmującej 6 szczytów o wysokości powyżej 2500 m n.p.m. i 30 szczytów powyżej 2300 m n.p.m. dokonali w dniach 7–18 lutego 1972 r. alpiniści niemieccy i czechosłowaccy: Fritz Bender, Ivan Dieška, Gustav Ginzel, Dieter List, Zdeněk Lukeš, František Pulpan, Jan Šváb i Václav Širl.

Pasmo położone jest w środkowej Rumunii, pomiędzy Niziną Wołoską na południu i Erdélyi-medence (Wyżyną Transylwańską) na północy. Jego powierzchnia wynosi ok. 2000 km².

Lokalizacja

Od zachodu graniczą:

Topografia

Główny grzbiet Gór Fogaraskich rozciąga się na odległość około 70 km, natomiast na odcinku ponad 45 km tylko jeden raz obniża się poniżej 2000 m n.p.m. W paśmie leży 7 z 13 rumuńskich szczytów o wysokości co najmniej 2500 m n.p.m., w tym 6 z 10 samodzielnych: Moldoveanu (2544 m), Negoiu (2535 m), Viștea Mare (2527 m), Călțun-Lespezi (2522 m), Vânătoarea lui Buteanu (2507 m) i Dara (2501 m).

Fogarasze charakteryzują się dużymi wysokościami względnymi. Deniwelacja między najwyższymi szczytami, a dnem dolin często przekracza 2000 m[1].

Turystyka

W górach znajduje się kilkanaście schronisk, jednak większość z nich położona jest dosyć nisko, na wysokości ok. 1500 m n.p.m., a więc ok. 1000 m poniżej głównej grani. Wyjątkami są schronisko (rum. cabana) "Podragu" (2136 m n.p.m.) oraz hotele i schroniska przy jeziorze Bâlea (2034 m n.p.m.), położone przy poprowadzonej w latach 70. przez góry Szosie Transfogaraskiej. Na szlaku idącym główną granią Gór Fogaraskich co kilka godzin znajdują się niewielkie schrony dla turystów (refugi), które jednak w sezonie mogą być przepełnione (miejsca na dwóch pryczach z sklejki starczy dla maksymalnie 12 osób). Najbardziej popularnym sposobem zwiedzania gór jest wielodniowa wycieczka z własnym sprzętem biwakowym.

Galeria

Na polskim rynku dostępne są dwie różne mapy Gór Fogaraskich: węgierska wydawnictwa DIMAP w skali 1:60 000 oraz rumuńska wydawnictwa Bel Alpin Tour w skali 1:75 000.

Przypisy

  1. Przewodnik tatrzański - przewodnik górski - BLOG, www.przewodnik-gorski.eu [dostęp 2018-01-04].

Bibliografia

  • Paweł Klimek: Góry Fogaraskie oraz Iezer. Kraków: Wydawnictwo Bezdroża, 2007. ISBN 978-83-60506-44-8.
  • Witold Korsak, Jacek Tokarski: Rumunia i Mołdowa. Bielsko-Biała: Wyd. Pascal, 2008. ISBN 978-83-7513-145-1.

Linki zewnętrzne

Fogarasi-havasok (węg.)
Góry Fogaraskie (pol.)
także
Fogarasze lub Fagarasze
Munții Făgăraș (rum.)
Fogaraschen Alpen (niem.)

{{{opis grafiki}}}
W tle Negoiu i Călțun-Lespezi, po prawej masyw Ciortea
Plik:Fagaras-mountains-Ro.jpg
Megaregion Region karpacki
Prowincja Karpaty Południowe
Podprowincja Właściwe Karpaty Południowe
Makroregion Grupa Fogaraska
Mezoregion Góry Fogaraskie
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rumunia
okręg Braszów
okręg Sybin
okręg Ardżesz
okręg Vâlcea
Plik:SAC Munții Făgăraș und SPA Piemontul Făgăraș, 001.jpg
Obszar FFH »Munții Făgăraș« (żółty i pomarańczowy, 1986,2 km²), rezerwat ptaków „Piemontul Făgăraș” (czerwony i pomarańczowy, 712,0 km²) oraz obszary wyznaczone zarówno jako obszar FFH, jak i rezerwat ptaków (pomarańczowy, 261,4 km²).

Panorama Gór Fogaraskich ze szczytu